Uzdrowiska odgrywają istotną rolę w lecznictwie opartym na naturalnych zasobach środowiska. Jednakże w uzdrowiskach coraz częściej obserwowane jest zjawisko niskiej emisji. Wyniki pochodzące ze stacji pomiarowej Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska potwierdzają zły stan jakości powietrza w uzdrowisku Rabka-Zdrój. Podstawowym celem artykułu jest przedstawienie założeń projektu pt. Badania możliwości ograniczenia niskiej emisji w uzdrowisku Rabka-Zdrój poprzez wykorzystanie lokalnych zasobów odnawialnych źródeł energii. W projekcie realizacja badań ukierunkowana jest na rozpoznanie i wskazanie potencjału lokalnych zasobów odnawialnych źródeł energii dla ograniczenia niskiej emisji w uzdrowisku Rabka-Zdrój. Docelowo wyniki prac badawczych będą stanowiły ważne narzędzie umożliwiające społeczności lokalnej zapoznanie z faktycznymi możliwościami wykorzystania alternatywnych, proekologicznych rozwiązań technicznych. Wyniki projektu będą miały istotne znaczenie środowiskowe, społeczne i gospodarcze.
EN
The health resorts plays an important role in health care based on natural resources of the environment. However, in health resort the phenomenon of low emission is increasingly common. The results from the Chief Inspectorate for Environmental Protection monitoring station confirmed the poor air quality in the Rabka-Zdrój health resort. The significant scientific purpose of the project is the implementation of the studies aimed at the identyfication and indication of local renewable energy sources potential to reduce low emission in the Rabka-Zdrój health resort. The ultimate results of the works will be an important tool enabling the local community to acquaint themselves with the actual possibilities of using alternative, pro-ecological technical solutions. The results of the project will have significant environmental, social and economic effects. Comprehensiveness and a multidisciplinary approach to the entire issue will complement the consideration of the possibility of introducing selected solutions and directions of activities in the area of the health resort and in other areas where the problem of low emission is still valid.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
This work studied the effectiveness of fire retardant subjected to the process of artificial aging. There were used wood of scots pine (Pinus sylvestris L.). Formulations model consisted of potassium carbonate and guanidine carbonate at a concentration of 10 % and 20 % dissolved in water. In addition, part of the samples was secondary protected by a mixture of tung oil and white spirit in the ratio of 50/50 in order to secure carbonates from leaching. These compounds have been applied by the pressure method. Evaluation of the effectiveness of formulations and coating was made by using a mini fire tube (MFT). The best properties of the compound had have potassium carbonate and guanidine carbonate at 20%.
Gospodarka niskoemisyjna staje się jednym z głównych priorytetów lokalnych samorządów. Warunkują to nie tylko obowiązujące wymogi prawne, ale również mieszkańcy gmin, którzy coraz częściej odczuwają problem niskiej emisji. Przeprowadzone przez GANTS Consulting analizy wykorzystywanych nośników energii oraz typów instalacji grzewczych w gminie Rozprza, wykazały znaczną emisję zanieczyszczeń, tj. PM10, PM2,5, benzo(a)pirenu czy dwutlenku siarki. Po przeprowadzonych analizach stężeń poszczególnych zanieczyszczeń występujących w gminie Rozprza stwierdzono występowanie znacznych przekroczeń dopuszczalnych norm. Charakterystyka wykorzystywanych nośników energii w budowlach o różnym przeznaczeniu pokazała skalę występującego problemu jakości powietrza na obszarze gminy oraz zdefiniowała jego główne przyczyny, do których należy nieefektywne spalanie węgla kamiennego niskiej jakości w paleniskach gospodarstw domowych. Opracowany dla gminy Rozprza Plan Gospodarki Niskoemisyjnej (PGN) przewiduje w swoim zakresie szereg działań mających na celu zmniejszenie ilości zanieczyszczeń w powietrzu. Autorzy dokonali analizy możliwości realizacji zdefiniowanych celów oraz przybliżyli szerszy zakres ich wykonania.
EN
A low carbon economy becomes one of the main priorities of local governments. They determine not only the applicable legal requirements, but also the residents of Commons, who increasingly suffer the problem of low emission. After a thorough analysis conducted by GANTS Consulting’s about used different energy carrier and types of heating systems in the municipality of Rozprza showed significant emission of pollutants PM10, PM2.5, benzo(a) pyrene or sulfur dioxide. Characteristics energy carriers used in buildings for various purposes showed range of problemair quality in the area of Rozprza municipality and defined the main reasons to whom be inefficient burning of low-quality coal in furnaces household. Developed for municipalities Rozprza plan for low-carbon economy provides a number of measures to reducing the amount of pollutants in the air. The authors analyzed the possibilities for implementation of defined objectives and presented a wider range of their performance.
Poprawa efektywności energetycznej jest jednym z priorytetów polskiej polityki energetycznej. Podejmowane w tym zakresie działania dążą do obniżenia zużycia energii pierwotnej, przyczyniając się jednocześnie do wzrostu bezpieczeństwa energetycznego państwa oraz redukcji zanieczyszczeń emitowanych do środowiska. W artykule, na przykładzie gminy Rozprza, przeanalizowano efektywne zarządzanie energią w chwili obecnej i na tej podstawie wskazano działania, mające poprawić jej efektywność energetyczną. Jedną z propozycji autorów było wykorzystanie geotermii niskotemperaturowej jako źródła ciepła i chłodu. Urządzenia do tego przeznaczone (pompy ciepła) są instalacjami wielofunkcyjnymi, które ze względu na możliwość wykorzystania ciepła zawartego w środowisku, mogą mieć szerokie zastosowanie na obszarze omawianej gminy. Dzięki wprowadzonym przez NFOŚiGW mechanizmom wsparcia (Program Prosument/Program Ryś), zarówno osoby fizyczne, przedsiębiorstwa, jak i jednostki samorządowe będą mogły z niego skorzystać.
EN
Improving energy efficiency is one of the priorities of the Polish energy policy. Activities undertaken in this field seek to reduce primary energy consumption, while contributing to the growth of national energy security and the reduction of environmental pollution. The article contains the discussion on effective energy management in the Rozprza municipality. The analysis of the current situation allowed for the main objective to be set, and once it is achieved, it will contribute to energy efficiency improvement. One of the authors’ proposal was the use of low temperature geothermal energy as a source of heat and cold. Devices designed for this, such as heat pumps, are multifunctional installations where the ability of using the warm water contained in the environment can be widely implemented on the entire area of the municipality. Households, businesses and local governments will benefit from the funding line through the support systems introduced by National Fund for Environmental Protection and Water Management (Prosument and Ryś programs).
Pomimo iż w ostatnich latach budżety miast przewidziane na zimowe utrzymanie dróg są coraz mniejsze, nie można spodziewać się tego, że wprost proporcjonalnie maleć będzie ilość soli drogowej zużytej zimą na pasach drogowych.
Zima to trudny czas zarówno dla ludzi i zwierząt, jak i dla roślinności, zwłaszcza tej przyulicznej. Powodem do obaw jest nie tylko niebezpieczeństwo wystąpienia niskich temperatur i silnych wiatrów lecz również, a zdaniem niektórych przede wszystkim, groźba nadmiernego używania substancji chemicznych do zimowego utrzymania ulic.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Prezentowane wyniki dotyczą syntezy warstw diamentowych z fazy gazowej. Zmiany morfologii uzyskano poprzez zmianę stosunku CH₄/H₂ w gazie roboczym. Syntezę warstw diamentowych przeprowadzono metodą syntezy z fazy gazowej przy użyciu reaktora pracującego w trybie plazmy termicznej typu HF CVD (hot filament chemical vapor deposition). Morfologię otrzymywanych warstw badano za pomocą skaningowej mikroskopii elektronowej SEM (scanning electron microscopy). Morfologia ta zmieniała się w szerokim zakresie, od morfologii typu (111) poprzez morfologię typu (100), aż do bardzo rozwiniętej morfologii typu ball-like. Do badania jakości (doskonałości struktury krystalicznej) otrzymywanych warstw diamentowych zastosowano spektroskopię Ramana. Zmiany morfologiczne znalazły odzwierciedlenie w widmach ramanowskich. Szerokość połówkowa FWHM (full width at half maximum) diamentowej linii Ramana zmieniała się w granicach 6,8–13,2 cm⁻¹ (FWHM monokryształu diamentu wynosi 2 cm⁻¹). Wraz ze wzrostem stosunku CH₄/H₂ w gazie roboczym oprócz amentowej linii ramanowskiej zaobserwowano również wzrost intensywności szerokiego pasma o maksimum w okolicy 1530–1580 cm⁻¹, świadczącego o obecności fazy węgla amorficznego. Otrzymane wyniki wyraźnie wskazują, że zarówno morfologia, jak i jakość warstw diamentowych mogą być kontrolowane poprzez zmianę stosunku węglowodoru do wodoru w gazie roboczym.
EN
Thin diamond layers were deposited over a Si substrate by the hot filament chemical vapor deposition technique by using MeH and H₂ gas mixture. The layers were analyzed by scanning electron microscopy and Raman spectroscopy. The diamond film morphol. and quality strongly depended on the MeH/H₂ ratio in the working gas. The films showed (111), (100) and ball-like morphol.
Któż z nas nie zna słów wypowiedzianych przez Hipokratesa: Primo non nocere ("Po pierwsze nie szkodzić")? Pomimo upływu ponad 2400 lat od ich sformułowania, ciągle chcemy, by były aktualne, i to nie tylko w dziedzinie medycyny.
Pozimowe straty w roślinności przyulicznej, powstałe na skutek nadmiernego stosowania substancji chemicznych, wykorzystywanych do odśnieżania dróg, z roku na rok są zdecydowanie większe. Należy podkreślić, że nie ma roślin odpornych na solankę i sól, tak jak nie ma odpornego na to skórzanego obuwia, metalowych słupów latarni ulicznych itd.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule omówiono technikę syntezy warstw diamentowych metodą HF CVD (Hot Filament Chemical Vapour Deposition - Chemiczne Osadzanie z Fazy Gazowej przy użyciu Gorącego Włókna). W celu zwiększenia gęstości nukleacji zarodzi diamentowych wykorzystano tzw. biasing. Przedstawiono zależność jakości warstw od parametrów procesu ich wzrostu. Dokonano oceny wpływu zmiany zawartości metanu w gazie roboczym na jakość osadzanych warstw diamentowych. Badanie jakości warstw oparto o trzy nieinwazyjne metody: elektronową mikroskopię skaningową, dyfrakcję rentgenowską oraz spektroskopię Ramana. Metody te wzajemnie się uzupełniają, dając informacje o wielkości krystalitów, morfologii, naprężeniach i zawartości fazy niediamentowej w otrzymanych warstwach. Właściwości fizyczne syntetycznych diamentów determinują ich możliwe zastosowania, takie jak: pokrycia ochronne, podzespoły i układy elektroniczne, elektrody w elektrochemii, optyka, narzędzia tnące i ścierne itp.
EN
Diamond layer synthesis by means of the HF CVD method (Hot Filament Chemical Vapour Deposition) has been discussed. Biasing was used as a means to enhance diamond nucleation. The relation between the quality of the layers and their growth process parameters has been presented. The impact of changes in the content of methane present in the operating gas on the quality of the deposited diamond layers has been evaluated. Three non-invasive methods i.e. scanning electron microscopy, X-ray diffraction and Raman spectroscopy have been used to evaluate the quality of the layers. These methods are complementary and provideinformation about crystallite sizes, morphology, stresses and non-diamond phase contentin the diamond layers. The physical properties of synthetic diamonds determine their possible applications. They can be used as protective coatings, in electronic components and circuitry, electrodes in electrochemistry, optics, cutting and abrasive tools, etc.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Pokrycia diamentowe otrzymywane metodami CVD, w związku z ich unikatowymi właściwościami, stały się poszukiwanym materiałem do wytwarzania odpornych na zużycie powłok ochronnych, warstw antykorozyjnych oraz zastosowań trybologicznych. W niniejszej pracy wskazano obszary zastosowania cienkich warstw diamentowych W artykule przedyskutowano problem zależności odporności antykorozyjnej i mechanicznej pokryć diamentowych, która zdeterminowana jest adhezją między warstwą a podłożem. Dobra adhezja zależy od rodzaju materiału podłoża, sposobu jego przygotowania jak również parametrów procesu CVD.
EN
Diamond coatings obtained by CVD methods, due to their unique combination of properties, become very important for wear, corrosion protection and tribological applications. In this work we indicated the areas of thin diamond layers applications and have discussed the problem of their anticorrosion and mechanical resistance properties. The protective properties of the diamond coatings are determined mainly by adhesion between diamond layer and the substrate. Good adhesion is depended on substrate type, pretreatment of the substrate surface, CVD parameters process of diamond growth.
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule omówiono usługi związane z e-learningiem dostępne w Polsce i na świecie, m.in. outsourcing platform LMS i udostępniania e-kursów, tworzenie kursów na zamówienie, obsługa procesów szkoleniowych - telementorstwo, teletutoring, hosting platformy szkoleniowej i kursów. Wymieniono standardy systemów e-leamingowych, do których należą systemy: LMS, LCMS, LCS. Zaprezentowano usługi realizowane z wykorzystaniem e-learningu - wirtualne studia, targi internetowe, gry strategiczne pełniące rolę szkoleń, usługi oferowane w modelu ASP. Przedstawiono analizę zawartości witryn internetowych największych firm oferujących usługi e-learningu oraz wybrane źródła internetowe z zakresu elektronicznej edukacji. W zakończeniu referatu przedstawiono kierunki rozwoju potrzeb, rozwiązań i usług w zakresie e-learningu. Zwrócono uwagę na nowe usługi sieciowe (webcast, web services) dostępne dla systemów e-learningowych oraz metody oceny jakości kursów elektronicznych.
EN
The paper discusses services relating to e-learning available in Poland and all around the world, e.g. outsourcing LMS platform and e-courses availability platform, creating courses on commissions, operation of training processes - teletutoring, hosting of a training platform and courses. The article also enumerates standards of e-learning systems, such as LMS, LCMS, LCS systems. It presents services rendered with the application of e-learning - virtual studies, Internet fairs, strategie games fulfilling the role of trainings, services offered in the ASP model. It depicts an analysis of the contents of websites maintained by the largest companies offering e-learning services and selected Internet sources from the scope of digital education. The final section of the paper presents the directions for the development of needs, solutions and services in the scope of e-learning. Attention is paid to new network services (webcast, web services) available for e-learning systems and methods for the quality assessment of digital courses.
Szata roślinna towarzysząca szlakom komunikacyjnym miast należy do tych terenów zieleni, które narażone są na największą ilość szkodliwych zjawisk. Te wyeksponowane, pozbawione osłony i zacisza obszary są całkowicie bezbronne wobec ludzi oraz skutków intensywnego rozwoju miast.
In this work the assessment of the relation between the scale of the destruction of the hip joint according to Choi et al. classification and the movement range in this joint was carried out. The material encompassed 27 patients (30 hip joints) who underwent the assessment of the movement of flexion, extension, adduction, abduction, as well as external and internal rotation. The link between the scale of the destruction of the joint and the scale of the movement limitation was not found.
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Suspensyjną polimeryzację chlorku winylu (VC) prowadzono w obecności różnych typów nanonapełniaczy; były to glinki [montmorylonit (MMT) czysty lub funkcjonalizowany], krzemionka (czysta bądź funkcjonalizowana), polimer silikonowy albo hybrydowy układ typu rdzeń/otoczka. Stwierdzono, że nanonapełniacze zastosowane jako składniki mieszaniny polimeryzacyjnej w istotny sposób wpływają na strukturę i kształt ziarna PVC: od typowego w próbce kontrolnej otrzymanej w nieobecności nanonapełniaczy (rys. 1) oraz w próbkach powstających w obecności krzemionki niefunkcjonalizowanej (rys. 2) lub montmorylonitu interkalowanego oktadecyloaminą (rys. 3) poprzez "ciastka" czasem przypominające "wgniecioną piłeczkę" w przypadku krzemionki funkcjonalizowanej (rys. 4), "muszelki" (w obecności polimeru silikonowego, rys. 6) aż do regularnych okrągłych kulek (nietypowych dla PVC suspensyjnego) i ziaren typu "wgniecionej piłeczki" - w obecności nanocząstek o budowie rdzeń/otoczka (rys. 5). Ten ostatni produkt bardziej przypomina PVC emulsyjny, choć otrzymano go w procesie suspensyjnym. Metodami elektronowej mikroskopii skaningowej (SEM) i transmisyjnej (TEM) stwierdzono, że rozkład nanonapełniacza w ziarnie PVC jest dość jednorodny (TEM - rys. 7 i 8). Funkcjonalizowany montmorylonit ulega co najmniej częściowej interkalacji i eksfoliacji w ziarnie PVC (rys. 11). Znaleziono regiony w ziarnie PVC (w szczególności otrzymanym wobec krzemionki) wykazujące mezoporowatość (rys. 10), co potwierdzałoby tworzenie bardziej uporządkowanych struktur. Silne oddziaływania występujące pomiędzy nanonapełniaczami funkcjonalizowanymi lub hybrydowymi a stabilizatorami suspensji sprzyjają aglomeracji nanocząstek (rys. 8 i 9).
EN
Suspension polymerization of vinyl chloride has been carried out in the presence of various types of nanofillers chosen from clays, silica (pure or functionalized), silicone polymer or hybrid core/shell ones. Nanofillers used in VC polymerization significantly influence the structure and shape of PVC grain: from typical one in case of control sample and in the presence of silica to "cake-like" in case of functionalized silica, "sea-shells" with silicone polymer use or "balls" and "dented balls" - not typical for suspension PVC - in the presence of hybrid core/shell particles. The last ones look just as emulsion PVC although were prepared in suspension polymerization process. It has been found, using SEM and TEM methods, that distribution of nanofiller in polymer was rather uniform. MMT is semiintercalated/semiexfoliated in PVC grain. Some regions showing mesoporosity were also found (especially in the presence of silica) suggesting the formation of more ordered structures in the grain. We can foresee that not only the presence and distribution of nanofillers in PVC grain but also the change of PVC grain shape caused by them can both influence the final properties of PVC and its processability.
19
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedstawione w artykule badania dotyczą wodnych dyspersji nowych, hybrydowych polimerów zawierających fragmenty krzemoorganiczne; specyficzną budowę tych produktów dostosowano do ich zastosowania w kompozycjach powłokowych. Otrzymano je bądź w wyniku polimeryzacji mieszaniny metakrylanu metylu, akrylanu butylu i styrenu w wodnej anionowej dyspersji poli(siloksanouretanomocznika) (otrzymanego z polisiloksanodiolu, nasyconego poliolu, nienasyconego poliolu i cykloalifatycznego diizocyjanianu), bądź też na drodze emulsyjnej polimeryzacji monomerów krzemoorganicznych (oktametylocyklotetrasiloksanu, metylotrietoksysilanu, winylometylocyklosiloksanów) w dostępnej na rynku handlowym dyspersji kopolimerów akrylowych. Dyspersje otrzymywane tą drugą metodą zawierały ponadto niesilikonowe modyfikatory polimerowe (wosk polietylenowy, politetrafluoroetylen). Scharakteryzowano szereg właściwości uzyskanych dyspersji, m.in. wymiary cząstek, wartość pH, zawartość substancji stałych (tabele 1 i 3). Wyniki badań właściwości zarówno różnych dyspersji, jak i uzyskiwanych z nich powłok (tabela 2, rys. 1-4) wskazują, że właściwości te (np. twardość, odporność na rozpuszczalniki) w sposób istotny zależą od rodzaju i udziału składnika silikonowego. Bardziej szczegółowe badania właściwości powierzchni powłok z zastosowaniem metod umożliwiających określenie ich zwilżalności (dynamiczny kąt zwilżania - DCA, swobodna energia powierzchni - SFE, tabela 4), a także metod ESCA/XPS i AFM ujawniły samoorganizowanie się warstw powierzchniowych w sposób zależny od budowy chemicznej polimerów tworzących układ hybrydowy. Przedstawione wyniki świadczą o tym, że właściwości materiałów hybrydowych opartych na silikonach i polimerach organicznych można dopasować do wymagań występujących w konkretnym zastosowaniu dzięki doborowi specyficznej struktury układu hybrydowego w skali mikrometrycznej, a nawet nanometrycznej.
EN
The results of studies on novel aqueous silicone-containing hybrid polymer dispersions of specific architecture designed for coatings are presented. Dispersions were synthesized either via polymerization of acrylic and styrene monomers in aqueous poly(siloxaneurethaneurea) anionic dispersions prepared from the mixture of polysiloxanediol, saturated polyol and unsaturated polyol and cycloaliphatic diisocyanate or via polymerization of silicone monomers in commercially available acrylic copolymer dispersions. The effect of structural parameters of the hybrid polymers with constituted dispersion particles on the properties of dispersions, films and coatings was studied and it was found that they were significantly influenced by the share and kind of silicone component. More detailed studies of surface properties of the coatings using wettability determinations (DCA, SFE), ESCA, and AFM techniques revealed self-assembling of the surface layers depending on the chemical composition of the polymers constituting the hybrid system. The results show, that the macro-scale properties of hybrid materials (combination of organic polymers and silicones) can be tailored to the demands of particular application through designing of the specific micro- or even nano-scale architecture of the hybrid system.
20
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW