This paper intends to point out the possibility of using Internet photogrammetry to construct 3D models from the images obtained by means of UAVs (Unmanned Aerial Vehicles). The solutions may be useful for the inspection of ports as to the content of cargo, transport safety or the assessment of the technical infrastructure of port and quays. The solution can be a complement to measurements made by using laser scanning and traditional surveying methods. In this paper the authors recommend a solution useful for creating 3D models from images acquired by the UAV using non-metric images from digital cameras. The developed algorithms, created and presented software allows to generate 3D models through the Internet in two modes: anaglyph and display in shutter systems. The problem of 3D image generation in photogrammetry is solved by using epipolar images. The appropriate method was presented by Kreiling in 1976. However, it applies to photogrammetric images for which the internal orientation is known. In the case of digital images obtained with non-metric cameras it is required to use another solution based on the fundamental matrix concept, introduced by Luong in 1992. In order to determine the matrix which defines the relationship between left and right digital image it is required to have at least eight homologous points. To determine the solution it is necessary to use the SVD (singular value decomposition). By using the fundamental matrix the epipolar lines are determined, which makes the correct orientation of images making stereo pairs, possible. The appropriate mathematical bases and illustrations are included in the publication.
Pod koniec 2011 roku wprowadzono regulacje prawną dotyczącą trybu i standardów technicznych tworzenia, aktualizacji i udostępniania baz danych zobrazowań lotniczych i satelitarnych oraz ortofotomapy i numerycznego modelu terenu. Rozporządzenie zapowiada budowę systemu teleinformatycznego przeznaczonego w szczególności do wyszukiwania, przeglądania i przetwarzania zbiorów danych. Sam proces przetworzenia zdjęcia lotniczego do postaci ortoobrazu (generowanie ortofotomapy) jest złożony i wymaga użycia specjalistycznego oprogramowania. W niniejszym artykule autorzy przedstawią propozycję rozwiązania internetowego do generowania cyfrowej ortofotomapy z wyszukanego i wybranego przez użytkownika systemu stereogramu zdjęć. Autorzy szczegółowo opisują podstawy matematyczne budowy ortoobrazu jako funkcji oraz zamieszczają w formie diagramu UML algorytm generowania ortofotomapy w aplikacji internetowej. Ze względu na dostępność rozwiązania zdecydowano się na architekturę klient-serwer, gdzie klientem jest przeglądarka internetowa użytkownika. Oprogramowanie, na które składają się aplety i servlety zostały napisane w języku Java. Ortorektyfikacja wykonywana jest na serwerze, natomiast jej wynik wyświetlany jest w oknie przeglądarki internetowej użytkownika systemu. Aplikacja jest dostępna na stronie internetowej http://www.kfit.uwm.edu.pl/zp1/or.html .W artykule przedstawioną instrukcję „krok po kroku” jak korzystać z proponowanego rozwiązania, którego walory użytkowe i dydaktyczne są duże.
EN
The process of creating orthophotomaps from aerial photographs is complex and requiring the specialist software on the digital photogrammetric station. However, it turns out that this process with certain limitations can be executed by the Internet. Even, if there is a simplified solution, its didactic and functional advantages are great. These advantages induced the authors to work out the appropriate method of the realization of such a problem. In the article the solution of generating orthophotomap via the Internet is described. On account of the availability of the presented solution the author decided to use the client-server architecture of the application, in which the Internet browser of the user is a client (a program accesses a remote service on another computer by network). Applications of this type are being called web applications. The mathematical foundations of construction of orthoimage as a function are described. The algorithm of orthoimage generation is presented with the aid of UML diagram. The terrain coordinates of points, which are being used to create digital terrain model (DTM), are measured and calculated in the automatic way. However, the area of the orthophotomap is small and limited by dimension of the window of the Internet browser. Thus, in the process of orthoimage creation via the Internet the authors assumed a simplified DTM in the form of the plane. Orthorectification is made on the server side but the grid coordinate system is superimposed on the orthophotomap by means of applet on the client side. Besause of resampling, the created orthoimage has a worse quality than a source image. Therefore, the source photograph with the system of coordinates is also presented. In both cases the image and terrain coordinates of point shown by the cursor are calculated and printed in the header of the Internet browser window. The described application works on the Department of Photogrammetry and Remote Sensing UWM server http://www.kfit.uwm.edu.pl/zp1/or.html.
Tworzenie ortofotmapy ze zdjęć lotniczych jest procesem złożonym wymagającym specjalistycznego oprogramowania na cyfrowej stacji fotogrametrycznej. Okazuje się jednak, może on być zrealizowany przez Internet. Nawet, jeżeli ma to być sposób obarczony pewnymi ograniczeniami, to walory dydaktyczne i użytkowe takiego rozwiązania są duże. Skłoniły one autora do podjęcia się opracowania odpowiedniej metody realizacji. W artykule przedstawiono rozwiązanie tego zagadnienia. Ze względu na dostępność rozwiązania zdecydowano się na architekturę klient-serwer, gdzie klientem jest przeglądarka internetowa użytkownika. Tego typu aplikacje nazywa się aplikacjami webowymi. W publikacji opisano podstawy matematyczne budowy ortoobrazu jako funkcji. Algorytm generowania ortoobrazu przedstawiono przy pomocy diagramów. Współrzędne punktów do numerycznego modelu terenu wyznaczane są w sposób automatyczny. Ponieważ obszar ortoobrazu jest niewielki, limitowany wymiarami okna w przeglądarce użytkownika, przyjmuje się uproszczony model terenu w postaci płaszczyzny. Ortorektyfikacja wykonywana jest na serwerze a siatka nakładana w aplecie klienta. Z uwagi na interpolację, obraz taki ma gorszą jakość od obrazu źródłowego, dlatego przedstawiono również zdjęcia źródłowe z siatką układu współrzędnych. W obu przypadkach obliczane są i wyświetlane współrzędne terenowe punktów wskazywanych przez kursor. Oprogramowanie, na które składają się aplety i servlety zostały napisane w języku Java. Aplikacja jest dostępna na stronie internetowej autora http://www.kfit.uwm.edu.pl/zp/.
EN
The process of creating orthophotomaps from aerial photographs is complex and requires specialist software on a digital photogrammetric station. However, it turns out that this process can, with certain limitations, be executed on the Internet. Even if simplified solution is involved, its didactic and functional advantages are great. These advantages induced the author to work out the appropriate method of working out such a problem. The paper describes generation of an orthophotomap via the Internet. On account of the availability of the solution presented, the author decided to use the client-server architecture of the application in which the user's Internet browser is a client (a program accesses a remote service on another computer through a network). Applications of this type are being called web applications. The mathematical foundations of constructing orthoimage as a function are described. The algorithm of orthoimage generation is presented with the aid of UML diagram. The terrain coordinates of points which are being used to create a digital terrain model (DTM) are measured and calculated automatically. However, the orthophotomap area is small and limited by dimensions of the Internet browser window. Thus, in the process of orthoimage creation via the Internet, the author has assumed a simplified DTM in the form of a plane. Orthorectification is performed on the server side, but the grid coordinate system is superimposed on the orthophotomap by means of applet on the client side. Besause of resampling, the quality of the orthoimage created is worse than that of a source image. Therefore, the source photograph with the system of coordinates is also presented. In both cases the image and terrain coordinates of a point shown by the cursor are calculated and printed in the header of the Internet browser window. The Internet software presented, consisting of applets and servlets, was written in the JAVA programming language. The application described works on the Department of Photogrammetry and Remote Sensing server (http://www.kfit.uwm.edu.pl/zp/ ).
Problem generowania obrazów przestrzennych w fotogrametrii rozwiązywany jest za pomocą obrazów epipolarnych. Odpowiednią metodę przedstawił Kreiling w 1976 roku. Dotyczy ona jednak zdjęć fotogrametrycznych, dla których znana jest orientacja wewnętrzna. W przypadku obrazów cyfrowych pozyskiwanych kamerami niemetrycznymi należy stosować inne rozwiązanie korzystające z pojęcia macierzy fundamentalnej, wprowadzonego przez Luonga w 1992 roku. W celu wyznaczania tej macierzy określającej związek między prawym i lewym obrazem cyfrowym, potrzeba co najmniej osiem punktów homologicznych. Do wyznaczenia rozwiązania stosuje się tzw. rozkład SVD. Korzystając z macierzy fundamentalnej wyznacza się linie epipolarne, które łączy się w obrazy. Odpowiednie podstawy matematyczne oraz ilustracje zamieszczono w publikacji. Opracowane algorytmy oraz oprogramowanie pozwala przez Internet generować trójwymiarowe obrazy anaglifowe przy wykorzystaniu obrazów pozyskanych z niemetrycznych aparatów cyfrowych. Aplikacja internetowa zrealizowana jest w architekturze klient-serwer, gdzie klientem jest przeglądarka internetowa. Macierz fundamentalną oblicza się na serwerze. Wszystkie funkcje oprogramowane są w języku Java i rozdzielone między klientem i serwerem. Jest to przykład aplikacji rozproszonej pozwalającej interaktywnie tworzyć anaglifowe obrazy przestrzenne. Ma duże walory poznawcze i edukacyjne. Aplikacja jest dostępna na stronie internetowej autora http://www.kfit.uwm.edu.pl/zp/.
EN
Inferring three-dimensional information from images taken from different viewpoints is a central problem in terrestrial photogrammetry and computer vision. In classic photogrammetry (which is based on photogrammetric images), generating 3D images is a well-known process. A breakthrough in the process was made in 1976, when Kreiling developed a method of generating epipolar images. However, it is possible to project stereogram images onto the common plane if the camera constants and the elements of relative orientation are known. As digital cameras have become ubiquitous, it is now possible to obtain non-metric, digital terrestrial images; however, obtaining spatial images from such photographs has become a problem. Recent work has shown that it is possible to recover the projective structure of a scene from point correspondences only, without the need for camera calibration. The solution came with the introduction of the fundamental matrix in 1992 in a PhD thesis by Luong and in Faugeras and Hartley (1992). After applying additional conditions and parameters to an image, a spatial image can be generated. Therefore, the next task is to develop software to generate spatial images. It appears that it is possible to generate spatial images with the use of the idea of anaglyphic images interactively on the Internet and taking measurement on them. The proposed solution works as an Internet application in JAVA and employs client-server technology, which in practical terms means communication between applets and the servlet. This paper presents the theoretical foundations of the spatial image construction from nonmetric digital images. It is also aimed at showing the web-based photogrammetric applications located on the Department of Photogrammetry and Remote Sensing server (http://www.kfit.uwm.edu.pl/zp/wzasik.html). The epipolar geometry is the intrinsic projective geometry between two views. It is independent of scene structure and dependent on the camera’s internal parameters and relative orientations of images. This intrinsic geometry is encapsulated in the fundamental matrix F. The dimension of matrix F is 3x3. A total of 9 coefficients minus one scaling coefficient remain to be determined. To determine them, at least 8 homologous points are needed. Determination of this matrix is the first stage in the process of creating spatial images. To find the solution of elements of the fundamental matrix, the authors apply singular value decomposition (SVD). When the matrix F is known it is possible to determine the epipole lines and to build the spatial image. In the next part of the paper, the authors describe such Internet application. In constructing a Web application, it can be assumed that photos will be stored on different computers – data servers. The software necessary to read data from these servers will be installed on another computer called an application server. In addition, users will be communicating with the application server by means of their Web browser. During the process of construction of an anaglyph, the coordinates of at least 8 homologous points should be measured and collected in the table. By correct arrangement and careful measurements, homologous point parameters of the fundamental matrix should be fixed. At the next step, an anaglyph is created over the Internet.
Internet na aktualnym etapie rozwoju daje możliwość przesyłania i przetwarzania obrazów z dużą prędkością. Pozwala to realizować interaktywnie pewne podstawowe zadania fotogrametryczne. Należą do nich wizualizacja zdjęć, wizualizacja ortofotomap wraz z wykonywaniem pomiarów czy monokularny pomiar przestrzennych współrzędnych terenowych. Można również realizować bardziej zaawansowane zadania orientacji zdjęć oraz automatycznego pomiaru terenowych, przestrzennych współrzędnych punktów. Technologia ta ma swoje ograniczenia. Należą do nich przede wszystkim szybkość transmisji i uwarunkowania prawne. Autor przedstawia ogólną koncepcję fotogrametrii internetowej opartą na technologii klient-serwer. Technologia ta może być realizowana po stronie klienta w postaci aplikacji dedykowanej lub apletu wykonywanego w środowisku przeglądarki internetowej. Szczególnie atrakcyjna jest koncepcja druga, dostępna dla każdego użytkownika korzystającego z dowolnej przeglądarki internetowej z zainstalowaną JVM (Java Virtual Machinę). Autor przedstawia przykłady realizacji podstawowych zadań fotogrametrycznych w tej technologii. Można je znaleźć na stronie internetowej Katedry Fotogrametrii i Teledetekcji Wydziału Geodezji i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie (www.kfit.uwm.edu.pl/zp/). Programy napisano w języku Java. Opracowane algorytmy przedstawione są w artykule w języku UML. Opisano również metody automatyzacji pomiarów, wykorzystujące algorytmy spasowania obrazów. Ponadto zaproponowana została koncepcja wizualizacji obrazów terenu z wykorzystaniem współrzędnych z odbiornika GPS. Autor ma nadzieję, że przedstawiona technologia przyczyni się do rozwoju i upowszechnienia fotogrametrii.
EN
At present the internet allows sending and editing images with a great speed. This allows interactive implementations of some basic photogrammetric tasks such as visualization of photo-graphs, visualization of orthophotomaps with making measurements, monocular measurement of terrain spatial co-ordinates. One can also realise more advanced tasks of the orientation of images and automatic measurement of terrain spatial co-ordinates for points. This technology has its limitations. First of all it is speed of transmission and legal conditions. The author presents general concept of the Internet photogrammetry, based on customer-server technology. This technology can be realised on customer's side in the form of dedicated application or applet performed in the environment of the internet browser. A particularly attractive concept is the second one, available for each user using any internet browser with JVM (]ava Virtual Machine) installed. The author presents the examples of the implementation of basic photogrammetric tasks in this technology. They can be found in the website of the Chair of Photogrammetry and Remote Sensing of the Faculty of Surveying and Spatial Management of the University of Warmia and Mazury in Olsztyn (www.kfit.uwm.edu.pl/zp/). Programs were written in Java. In this article the algorithm are presented in UML. The methods of the automatization of the measurements with the use of image matching, are also presented. Also a concept of the visualisation of images from the area was proposed, with the use of co-ordinates from GPS receivers. The author hopes that presented technology will contribute to the development and popularisation of photogrammetry.
W pracach fotogrametrycznych mamy do czynienia ze zdjęciami o różnej jakości radiometrycznej. Najczęściej występujące zniekształcenia radiometryczne związane są z winietowaniem. Ogólniej można to zjawisko określić jako radialne zniekształcenia radiometryczne. Są one istotne, gdy efektem prac ma być wizualizacja obrazów terenu a w szczególności wykonanie ortofotomapy. Dlatego „Zasady wykonywania prac fotolotniczych” zawierają wymóg usuwania tych zniekształceń, co zapewnienia jednorodność rozkładów wartości kolorów na zdjęciu. W pracy opisany został matematyczny model tych zniekształceń. Przedstawione zostały wybrane przykłady zdjęć wymagających korekcji. Przedstawione zostały wykresy zmian poziomów cyfrowych pikseli, funkcje korygujące oraz rezultaty korekcji. Matematyczny model radialnych korekcji radiometrycznych zbudowany został w układzie współrzędnych biegunowych. W tym też układzie wyznaczono rozkłady wartości kolorów. Ostatecznie funkcje korygujące są funkcjami liniowymi, w których zmienną niezależną jest odległość od środka obrazu. Do badań posłużyły zeskanowane zdjęcia analogowe okolic Aalborga z roku 2002 wykonane kamerą LC 0015. W celu przeprowadzenia eksperymentów, analiz oraz wykonania korekcji opracowano odpowiednie algorytmy, które oprogramowano w języku Java. Przedstawione opracowanie rozwiązuje wybrane szczególne przypadki korekcji radiometrycznych zdjęcia lotniczego. Oczywiście należy rozważyć również przypadki korekcji zdjęć bloków o różnym pokryciu, korekcji liniowych w różnych kierunkach, korekcji nieliniowych oraz korekcji lokalnychw wybranych obszarach. Dotychczas nie ma idealnych rozwiązań stąd należy sądzić, że tematyka ta znajdzie zainteresowanie i będzie przedmiotem dalszych badań.
EN
In photogrametric works there are often serial photographs which have different radiometric quality levels. In most cases, radiometric distortion of serial photographs is connected with vignetting. Generally speaking, this phenomenon can be defined as radial radiometric distortion. Removal of this distortion is important, particularly in the process of orthophotomap generation. Radiometric correction assures distribution homogeneity of the color values in an aerial photo. The requirement of execution of this operation is included in the technical guideline entitled “Principles of practices of photo aerial works”. This article briefly describes the mathematical model of radiometric distortion. Selected examples of photographs which need radiometric correction are presented. The changes involve diagrams of digital grey-levels of pixel, correction function and the results of corrections. A model of radial radiometric correction was built in the polar coordinates system. The distributions of color values were determined in the same system. Finally, corrective functions are defined as linear functions, in which the independent variable was the distance from the center of image. Appropriate algorithms were developed in order to conduct experiments, to make radiometric correction and analyses. For this, the author used scanned analog photographs of Aalborg from 2002, which were taken by a LC 0015 camera. The author created the application in Java, in which the presented algorithms were used. Some particular problems of radiometric correlation were solved in the introduced elaboration. Certainly, other cases of corrections (correction of a block of photos which have different overlaps, linear correction in different directions, nonlinear corrections and correction in the chosen area of aerial photo) should be also considered. The problem of radiometric correction has not been solved completely so far. It can be supposed that this subject area will find interest and further research will be conducted.
Obecnie numeryczny model terenu staje się standardowym produktem geoprzestrzennym. W ciągu ostatnich kilku lat pojawiły się nowe możliwości w pozyskiwaniu danych i generowaniu NMT należy tu zaliczyć metody automatycznego spasowania obrazów (image matching) szeroko wykorzystywane w technikach fotogrametrii cyfrowej. Należy przypuszczać, iż metody fotogrametryczne są odpowiednim rozwiązaniem wyznaczania NMT dla dużych obszarów w krótkim czasie. Artykuł ten opisuje szczegółowo fotogrametryczne metody pozyskiwania danych do budowy NMT. Autorzy przeprowadzają również analizę źródeł błędów fotogrametrycznego wyznaczenia współrzędnych punktów w celu tworzenia NMT. W pracy przedstawiono równania na błąd fotogrametrycznego wyznaczenia wysokości punktu. Ze względu na udostępnione w projekcie EuroSDR dane testowe (stereogram zdjęć lotniczych w skali 1:25 000) w opracowaniu uwzględniono wpływ błędów estymacji elementów orientacji wzajemnej i bezwzględnej zdjęć oraz pomiary współrzędnych punktów homologicznych. Mnogość sposobów pozyskiwania danych i budowy numerycznych modeli terenu jest skutkiem powstawania produktów o różnej dokładności. Użytkownicy modeli potrzebują podejść i metod oceny ich jakości. Badania takie można wykonać na wiele sposobów. Jednym z nich jest analiza różnicy pomiędzy dwoma modelami. W artykule przedstawiono procedurę kontroli numerycznego modelu terenu opartą na weryfikacji hipotezy statystycznej. Metoda opiera się na automatycznej ocenie dokładności NMT na podstawie wyznaczanych różnic pomiędzy wysokościami określonymi z istniejącego (referencyjnego) NMT i wyznaczonymi z automatycznego pomiaru punktów na stereogramie zdjęć lotniczych.W pracy zaprezentowano opis praktycznej realizacji proponowanego algorytmu oceny jakości NMT. Prezentowane algorytmy oprogramowane zostały w języku JAVA i są dostępne jako aplikacja internetowa na stronie Katedry Fotogrametrii i Teledetekcji UWM w Olsztynie (www.kfit.umw.edu.pl/zp).
EN
The Digital Terrain Model has recently become a standard geospatial product. In the last few years, many new possibilities for generating Digital Terrain Models have been developed, including image matching techniques. It can be supposed that digital photogrammetric technology, which uses methods of image matching methods, is an appropriate solution for obtaining DTM of large areas in a short time. This paper briefly describes the generation of DTM by photogrammetric methods. An analysis of the cause of errors in computing the ground coordinates in DTM is also made. The authors have derived a formula for the theoretical error of terrain coordinate calculations. Because the available test material in the EuroSDR project “Evaluation of the Quality of Digital Terrain Models”, in which the authors took part, contained only two aerial photos (one stereo-pair) the relative and absolute orientations were taken into consideration. Photos scanned with a pixel size of 21 micrometers were on a 1:25 000 scale. Users with DTM experience need approaches and methods of quality control. This can be done in different ways. The accuracy of DTM can also be checked by an analysis of the difference between two DTMs. In this paper, statistical approaches for determining DTM quality are presented. The statistical tests of hypothesis were used for these purposes. The method of automatic assessment of DTM accuracy is elaborated using an existing DTM and taking measurements on a stereo-pair of photos. The article also describes an internet application, which allows user to determine whether existing, available DTM meet accuracy specifications sufficient for their requirements. A practical solution of the proposed algorithm is based on the system of a central unit - a server of applications and client computers equipped with standard Internet browsers, e.g. Internet Explorer, Netscape, Opera. The program was written in the Java language. The described application is located on the Department of Photogrammetry and Remote Sensing server (www.kfit.uwm.edu.pl/zp/A_nmt.html).
Zastosowanie Internetu w fotogrametrii wiąże się z przekazywaniem informacji opisowych oraz obrazów rastrowych. Budowa takich aplikacji jest złożona i ma swoje ograniczenia zwłaszcza, gdy aplikacja ta wykorzystuje po stronie klienta przeglądarkę internetową. W artykule autor przedstawia strukturę i opisy wykonanych kilku wybranych aplikacji internetowych wykorzystujących przeglądarkę typu IE, Opera lub Mozilla. Do opisu wykorzystano diagramy czynności języka UML. Jako pierwsza przedstawiona została aplikacja wyznaczania współczynników transformacji z układu współrzędnych pikselowych do układu współrzędnych tłowych. Pomiar współrzędnych pikselowych znaczków tłowych jest zautomatyzowany. Po wskazaniu początkowego znaczka oraz obszaru drugiego znaczka, wszystkie znaczki odnajdywane są z wykorzystaniem metody spasowania obrazów. Za pomocą drugiej aplikacji można wyznaczyć elementy orientacji wzajemnej oraz generować przestrzenne obrazy terenu w postaci anaglifów. Kolejna aplikacja pozwala mierzyć współrzędne terenowe punktów stereogramu oraz mierzyć pola powierzchni zaznaczonych wielokątów. Przedstawione rozwiązania mają duże walory dydaktyczne. Do prezentacji przykładów wykorzystano zrzuty ekranowe wykonane w trakcie wykonywania aplikacji przez Internet za pomocą przeglądarki. Z punktu widzenia struktury programu, są to aplikacje rozproszone, a zatem funkcje zapisane jako procedury oraz dane znajdują są na kilku komputerach sieci. Wykorzystuje się technologię klient serwer z cienkim klientem lub webową architekturę trójwarstwową. Procedury tej aplikacji po stronie serwera jak i klienta zostały napisane w języku Java. Niezbędne dane jak elementy orientacji zdjęć i parametry obrazów przesyłane są binarnie lub w postaci zbiorów tekstowych. Zdjęcia zaś jako zbiory typu JPEG, wycinane z piramidy obrazów przechowywanych na serwerze w postaci zbiorów typu BMP. Anaglify przesyła się jako strony zapisane w kodzie HTML zawierające zbiór typy JPEG. W artykule przedstawiona jest również koncepcja budowy numerycznego modelu terenu oraz ortoobrazów przez Internet. Opisywane aplikacje działają na serwerze Katedry Fotogrametrii i Teledetekcji Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie ( http://www.kfit.uwm.edu.pl/zp/). Dostępne są również z pośrednictwem strony internetowej International Society of Photogrammetry & Remote Sensing, WGIV/5: Web-based Geoinformation Services & Applications.
EN
Using internet technology for photogrammetric tasks is connected with the combined transfer of descriptive information and raster images. The construction of this kind of software is complicated and has many limitations, especially when applications make use of internet browsers on the client side. In this paper, the author concentrates on the possibilities offered by the Internet. Proposed solutions of photogrammetric tasks are based on an application server and computers equipped with standard internet browsers, e.g. Internet Explorer, Netscape, Opera. The structures and specifications of several selected internet applications created by the author are described. All of them were written in Java. Activity diagrams in the UML language were used to describe the structures of algorithms. The first presented application determines the transformation coefficients from the pixel coordinate system to the fiducial coordinate system. Measurement of the pixel coordinates of fiducial marks is automated. After indication of the initial fiducial mark and the area of the approximate location of the next fiducial mark, the remaining marks are appointed using image correlation methods. The elements of relative orientation and three-dimensional image of the terrain in an anaglyph form can be generated by means of the second described application. The next program surveys points in a stereopair and calculates their terrain coordinates. The area of the polygon given by measured point is also determined. The print screens, which were executed during the program run via Internet, were used for presentation of the examples. The introduced solutions have great didactic value. They are distributed applications from the point of view of program structure. Thus, the functions written as procedures and data are located on several network computers. To create them, client-server technology with thin client or a three-layer system architecture was used. Essential data such as elements of photos orientation and parameters of images are sent in binary or in the form of a text package. Photos, which are cut out from original image pyramid stored on server in the BMP files, are delivered to user as JPEG files. Anaglyphs are transferred as web pages in HTML code. The idea of generating Digital Terrain Model and orthoimages via Internet is also presented in the article. The described applications work on the Department of Photogrammetry and Remote Sensing server. They are also accessible by the agency of the internet page of International Society of Photogrammetry & Remote Sensing, WGIV/5: Web-based Geoinformation Services & Applications.
W referacie zaprezentowane zostają funkcjonujące rozwiązania powstałe w ramach badań i prac doktorskich, a odnoszące się do rozwiązywania zadań fotogrametrii lotniczej w środowisku internetowym. Pierwotny zamysł systemu internetowych pomiarów obrazów fotogrametrycznych (SIPOF) zrodził się w projekcie badawczym prowadzonym w zespole dra hab. Zygmunta Paszotty, prof. UWM, na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie. Zasadnicze badania były realizowane w ramach studiów nad rozprawami doktorskimi autorów. Efekty badań zostały wdrożone w formie funkcjonującego systemu umożliwiającego realizację internetowych pomiarów na zdjęciach fotogrametrycznych nazwanego SIPOF. Referat jest skróconym przewodnikiem po systemie; prezentuje jego funkcjonalność oraz przedstawia możliwości wykorzystania w edukacji, nauce i gospodarce. SIPOF był prezentowany w ośrodkach edukacyjno-badawczych w Polsce oraz zagranicą i spotkał się z zainteresowaniem podmiotów gospodarczych. Komercjalizacja pracy naukowej zaowocowała dalszą koncepcją udostępniania fotogrametrycznych opracowań rastrowych jako nośników informacji kartometrycznej dla użytkownika specjalistycznego i masowego. Przedstawienie funkcjonującego systemu internetowych pomiarów fotogrametrycznych opartego przede wszystkim na kliencie informatycznym implementowanym w graficznej przeglądarce internetowej stanowi tło dla oczekiwań , jakie pokładane są przez użytkownika masowego w fotogrametrii jako dziedzinie użytkowej. Równolegle przytoczone zostają opisy związane z klientem dedykowanym dla systemu operacyjnego Windows, który funkcjonuje obecnie jako dominujący SO wykorzystywany przez użytkownika masowego. Przytoczne prezentacje systemu pokazują funkcje i możliwości jego zastosowania w pracach geodezyjnych i kartograficznych. Przeprowadzone analizy funkcjonalne i ocena dokładności określają przydatność zbudowanego systemu i jego praktyczną użyteczność.
Referat zawiera opis założeń technologicznych przyjętych do stworzenia i wdrożenia systemu internetowych pomiarów obrazów fotogrametrycznych (SIPOF). Opis założeń prezentowanych w referacie jest podsumowaniem wyników badań uzyskanych przez autorów w ramach prac naukowych prowadzonych w Katedrze Fotogrametrii i Teledetekcji Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. W referacie zaprezentowane zostają warunki wstępne i podstawy technologiczne dla odejścia od stanowiskowych realizacji fotogrametrycznych (stacje robocze) na rzecz wykorzystania apletów w graficznych przeglądarkach internetowych, aplikacji dedykowanych dla Windows oraz aplikacji-midletów w urządzeniach mobilnych realizujących koncepcję rozproszonych klientów serwera fotogrametrycznego. Analizie poddane zostały możliwości wykorzystania Internetu do wprowadzenia zaawansowanych zadań fotogrametrycznych jako skutecznego wsparcia rozwiązań odwołujących się do pomiaru terenowych współrzędnych punktów i pól powierzchni.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Autorzy artykułu próbują wskazać jeden z kierunków rozwoju fotogrametrii cyfrowej, który wynika z możliwości wykorzystania technologii wspartej na możliwościach udostępnianych przez nowoczesne sieci komputerowe. W treści artykułu opisują założenia technologii systemu przetwarzania zdjęć fotogrametrycznych opartego na relacji klient-serwer jako formę odejścia od stanowiskowego rozwiązywania zagadnień fotogrametrii cyfrowej na rzecz rozwiązań sieciowych wspartych na silnej i bezpiecznej jednostce centralnej.
Zagadnienie spasowania obszarów na obrazach cyfrowych związane jest ściśle z wyznaczaniem punktów homologicznych. Poprawność ich identyfikacji wpływa zasadniczo na dokładność wyznaczania elementów orientacji zdjęć, na dokładność NMT i ortofotomapy. Metody spasowania obszarów są tematem wielu publikacji. Mimo to trudno znaleźć formalne teoretyczne podstawy, na których można budować lub weryfikować algorytmy. Autor podejmuje próbę sformalizowania pewnych zagadnień spasowania obszarów, podaje warunki istnienia punktów i obszarów homologicznych oraz przedstawia pewne formuły i warunki dla spasowania obszarów. Teoretyczne rozważania były podstawą do zbudowania algorytmu wyznaczania punktów wiążących. Jego zastosowanie przedstawiono na przykładzie stereogramu lotniczego.
Automatyzacja procesu wyznaczania elementów orientacji zdjęć jest jednym z najważniejszych zadań współczesnej fotogrametrii. W artykule przedstawiono metodę wyznaczania elementów transformacji z układu współrzędnych obiektu do układu współrzędnych tłowych, gdy znane są pewne szczególne geometryczne cechy obiektów. W pracy podano teoretyczne podstawy rozwiązania. Opracowany komputerowy program pozwolił na sprawdzenie poprawności przyjętego rozwiązania. Przedstawiony przykład pokazuje zastosowanie tej metody w rekonstrukcji obiektów.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.