The work determines the economic and material inputs occurred during ensiling of beet root pulp in the form of cylindrical bales with different "binding" methods, by net or foil and various number of utilized film layers during wrapping and described as: TSW, TSA and TP. A computational algorithm was developed that allowed to determine the criterion for which the following was assumed: fuel consumption, labor inputs and costs related to the unitary dry matter of ensiled pulp at the actual humidity and calculated to dry matter of the substance. In addition, a cost structure was developed, shared into the costs of: machinery and equipment, fuels, labor and auxiliary materials. The analysis of total unitary costs shows that in TSW and TSA technologies the costs are equal approximately. PLN 110 PLN ·Mg d.m.-1, while TP technology is equal PLN 87.80 ·Mg d.m.-1, and therefore they are smaller by 20%. The structure of costs has the largest share in costs occurred for auxiliary materials, which range from about 74.00 PLN Mg d.m.-1, in variants TSW and TSA up to 51.30 PLN·Mg d.m.-1 in TP, which is equal approximately to 67 and 52% of total costs. The share of costs of machinery and equipment utilized is also significant, and amounts to 30 PLN·Mg d.m.1 , which is equal to 27.5% in TSW and TSA technologies and 35% in TP technology.
PL
W pracy zostały określone nakłady ekonomiczne oraz materiałowe ponoszone przy zakiszaniu wysłodków burczanych w formie bel cylindrycznych przy zróżnicowanych sposobach „wiązania” siatką lub folią oraz różnej liczbie nałożonych warstw folii podczas owijania oznaczonych jako – TSW, TSA i TP. Opracowano algorytm obliczeniowy, który pozwolił na wyznaczenie wskaźników kryterialnych, za które przyjęto: zużycie paliwa, nakłady robocizny oraz koszty odniesione do jednostki masy zakiszanych wysłodków przy rzeczywistej wilgotności i w przeliczeniu na masę suchej substancji. Ponadto opracowano strukturę kosztów z podziałem na koszty: maszyn i urządzeń, paliwa, robocizny oraz materiałów pomocniczych. Z analizy całkowitych kosztów jednostkowych wynika, że w technologii TSW i TSA koszty są zbliżone na poziomie ok. 110 PLN·Mgs.m -1, zaś w technologii TP wynoszą 87,80 PLN·Mgs.m -1, a zatem są o 20% mniejsze. W strukturze kosztów największy udział mają koszty ponoszone na materiały pomocnicze, które mieszczą się w zakresie od ok. 74 PLN·Mgs.m -1, w wariantach TSW i TSA do 51,30 PLN·Mgs.m -1 w TP, co stanowi odpowiednio ok. 67 i 52% kosztów całkowitych. Znaczący jest też udział kosztów zastosowanych maszyn i urządzeń który wynosi ok. 30 PLN·Mgs.m -1, co stanowi 27,5% w technologiach TSW i TSA i 35% w technologii TP.
In the paper there are presented economic and material expenditures incurred during ensiling the sugar beet pulp in various forms of their storage: cylindrical bales wrapped with foil - ZPO, foil bag - ZWF and passage silo - ZSP. A computational algorithm was developed allowing determination of criterion indicators for which: fuel consumption, labor input and costs per unit weight of ensiled pulp was measured at actual humidity and expressed as the dry matter content. In addition, cost structure has been divided into costs of: machinery and equipment, fuels, labor and auxiliary materials. The highest total costs occur when bale were wrapped with ZPO foil and equal to 122,40 PLN·Mgd.m·-1 and are about twice as much as other ZWF technologies - 62.50 PLN·Mgd.m·-1 and ZSP - 64,60 PLN·Mgd.m·-1. Costs associated with auxiliary materials, which are the largest in the case of ZPO technology, amount of 65.30 PLN·Mgd.m·-1, then ZSP - 47,80 PLN·Mgd.m·-1, and the smallest were in ZWF technology equal to 29.80 PLN·Mgd.md.m·-1.
PL
W pracy zostały określone nakłady ekonomiczne oraz materiałowe ponoszone przy zakiszaniu wysłodków burczanych przy różnych formach ich składowania: bele cylindryczne owinięte folia- ZPO, worek foliowy - ZWF oraz silos przejazdowy - ZSP. Opracowano algorytm obliczeniowy, który pozwolił na wyznaczenie wskaźników kryterialnych, za które przyjęto: zużycie paliwa, nakłady robocizny oraz koszty odniesione do jednostki masy zakiszanych wysłodków przy rzeczywistej wilgotności i w przeliczeniu na masę suchej substancji. Ponadto opracowano strukturę kosztów z podziałem na koszty: maszyn i urządzeń, paliwa, robocizny oraz materiałów pomocniczych. Największe koszty całkowite występują przy zakiszaniu wysłodków w belach owiniętych folia ZPO wynoszące 122,40 zł·Mgs.m·-1 i są około dwukrotnie większe w porównaniu do pozostałych technologii ZWF - 62,50 zł·Mgs.m·-1 oraz ZSP - 64,60 zł·Mgs.m·-1. W strukturze kosztów we wszystkich technologiach dominują koszty związane z materiałami pomocniczymi, które są największe w przypadku technologii ZPO wynoszące 65,30 zł·Mgs.m·-1, następnie ZSP - 47,80 zł·Mgs.m·-1, a najmniejsze w technologii ZWF równe 29,80 zł·Mgs.m·-11.
The work was made to determine operational costs and cost-effective technologies for preparation of silage from low stalk green fodder, involving baler and various forms of storage systems marked as follows: ASW - wrapping single bales, ZOSZ - wrapping bales on the wrapping serial machine, ZOW - storage bales in a plastic bags using bale charger or collecting chaff in the silo by using pickup trailer - PS - or just storage chaff on the prism - PP. The lowest unitary fuel consumption was noticed in technology using pickup trailer and storage chaff in the silo - PS (6.99 kg · t-1 dry matter), but the largest fuel consumption took place when using press for wrapping individual bales - ZOP (12.24 kg · t-1 dry matter). The structure of fuel consumption in particular operations was presented by largest share in all technologies including mowing, tedding and raking. Technology showed the lowest labour input when collecting green fodder with pickup trailer and storage chaff in the silo - PS (1.80 labour hour · t-1 dry matter), and the highest one was when using baler and wrapping single bales - ASW (2.94 labour hour · t-1 dry matter). The lowest unitary costs of silage production was present when using pickup trailer and storing chaff on the prism - PP (zł 225.60 · t-1 dry matter), but the highest costs were when using technology with round baler and individual bale wrapping system - ASW (zł 353.80 · t-1 dry matter).
PL
W pracy określono nakłady eksploatacyjne i ekonomiczne technologii sporządzania kiszonek z zielonek niskołodygowych z udziałem prasy zwijającej i różnymi formami składowania oznaczonymi odpowiednio: ZOP - owijanie pojedynczych bel, ZOSZ - owijanie bel na owijarce szeregowej, ZOW - osłanianie bel w worku foliowym przy użyciu ładowarki bel, oraz przyczepy zbierającej ze składowaniem sieczki w silosie - PS lub na pryzmie - PP. Najmniejszym jednostkowym zużyciem paliwa charakteryzuje się technologia z przyczepą zbierającą i składowaniem sieczki w silosie - PS (6,99 kg·t-1s.m.), a największym z prasą zwijającą i owijaniem pojedynczych bel - ZOP (12,24 kg·t-1s.m.). W strukturze zużycia paliwa największy udział we wszystkich technologiach przypada na operacje koszenia, przetrząsania i zgrabiania. Najniższą pracochłonność wykazywała technologia z przyczepą zbierającą i składowaniem sieczki w silosie - PS (1,80 rbh·t-1s.m.), a najwyższą z udziałem prasy zwijającej i owijaniem pojedynczych bel - ZOP (2,94 rbh·t-1s.m.). Najniższe koszty jednostkowe produkcji kiszonek występują w technologii z przyczepą zbierającą ze składowaniem surowca roślinnego w pryzmie - PP (225.60 zł·t-1s.m.), a najwyższe w technologii zbioru prasą zwijającą i owijaniem pojedynczych bel - ZOP (353,80 zł·t-1s.m.).
Wskazano na właściwości folii stosowanej do osłaniania bel zielonki przed dostępem powietrza. Przytoczono istotne parametry folii, metody ich badania oraz wyniki badań. Dokonano przeglądu i analizy wyników badań nad wpływem rodzaju i liczby warstw folii na jakość kiszonki.
EN
Some properties of the stretch film used to cover bales with green fodder and protect against air access were discussed. The most important parameters of the film were considered as well as methods and results of investigation ofthe film. The review and analysis of some experimental data were presented to show an effect of type and number of the film layers on quality of the ensilaged green fodder.
W pracy została dokonana analiza technologii zbioru i zakiszania ziarna kukurydzy w worku foliowym. Całkowite koszty jednostkowe zbioru i konserwacji ziarna kukurydzy wyniosły 142,1 złźt-1s.m. W strukturze kosztów z uwzględnieniem maszyn, paliwa, pracochłonności i materiałów pomocniczych największy udział mają koszty maszyn i urządzeń wynoszące 92,2 złźt-1s.m., a następnie koszty paliwa 21,4 złźt-1s.m. oraz koszty materiałów pomocniczych 20,4 złźt-1s.m.
EN
The aim of this paper was to analyze the harvest technology and ensiling corn grain in a plastic bag. Total unitary costs of harvest and preservation of corn amounted to 142,1 PLNźt-1D.M. The largest share of the cost including machinery, fuel, labor input and support materials belonged to machinery and equipment costs (92,2 PLNźt-1D.M.) and next position belongs to fuel costs 21,4 (PLNźt-1D.M.) and support materials 20,4 (PLNźt-1D.M).
W pracy przeanalizowano i oceniono różne technologie sporządzania kiszonek z kukurydzy: ZSs - zbiór kukurydzy sieczkarnią samojezdną i składowanie sieczki w silosie, ZSw - zbiór kukurydzy sieczkarnią samojezdną i składowanie sieczki w worku foliowym, ZPp - zbiór kukurydzy sieczkarnią przyczepianą do ciągnika i składowanie sieczki w pryzmie. Przeprowadzone badania i obliczenia umożliwiły określenie wartości wskaźników kryterialnych, za które przyjęto: jednostkowe zużycie paliwa, jednostkowe nakłady robocizny i koszty jednostkowe. Stwierdzono, że najmniejsze koszty jednostkowe ponoszono na sporządzanie kiszonek z zastosowaniem technologii ZPp (91,9 zł*t-1 s.m.), a największe ZSw (136,7 zł*t-1 s.m.).
EN
The study analyzed and evaluated various technologies of harvesting and ensiling green maize. Following variants were investigated: ZSs - harvest with self-propelled forage harvester and storage of the chaff in a silo, ZSw - harvesting maize with self-propelled forage harvester and storage of chaff in plastic foil bag, ZPp - harvest of maize with a tractor driven field chopper and storage of chaff in a pile. Conducted investigations and calculations enabled to determine the values of criterial indices including: specific fuel consumption, labour inputs per unit and the costs per unit. It was stated that the least costs per unit were born at silage production by means of ZPp technology (91.9 PLN*t-1 DM), whereas the highest - by using ZSw technology (136 PLN*t-1 DM).
Dokonano przeglądu metod stosowanych do doboru maszyn w technologiach zbioru i konserwacji zielonych roślin paszowych oraz określania nakładów materiałowo-energetycznych i ekonomicznych. Uwzględniono przy tym takie metody, jak: normatywno-wskaźnikowa, technologiczna, energochłonności skumulowanej, kalkulacyjna oraz modelowanie technologii.
EN
Paper presents a review of methods used to selecting the machines to technologies of green crop harvesting and conservation for fodder, as well as to determination of the material-energy and economic inputs. Following methods were considered: standard - indicatory, technological, based on cumulated energy consumption, based on calculations and technology modeling method.
Analizie poddano działanie kultywatora i brony talerzowej oraz wpływ ich parametrów technicznych na efekty pracy. Zwrócono uwagę, że zespoły robocze narzędzi i maszyn uprawowych są zróżnicowane pod względem konstrukcji, co umożliwia lepsze dopasowanie do różnych warunków pracy. Kultywator o sztywnych zębach osiąga dobre efekty w uprawie, ale charakteryzują go znaczące opory i koszty. Zwrócono uwagę, że duże znaczenie mają warunki glebowe, w jakich prowadzona jest uprawa.
EN
The operation of soil tillage tools was analyzed in respect of the process quality and energy consumption. Performance of the cultivator and disc harrow as well as the effects of their technical parameters on operation results were studied. It was emphasized that the working elements of tillage tools and machines are of diversified construction, what enables better fitting to different working conditions. Cultivator with the rigid tines reaches good tillage effects, however, at significant resistances and costs. It was also mentioned that the conditions of soil being tilled, play an important role.
W pracy dokonano analizy i oceny technologii zbioru i zakiszania ziarna kukurydzy w rękawie foliowym na podstawie wyników badań przeprowadzonych w warunkach produkcyjnych. Przeprowadzone badania i obliczenia pozwoliły określić wartości wskaźników kryterialnych oceny technologii, za które przyjęto: jednostkowe zużycie paliwa, jednostkowe nakłady robocizny oraz koszty jednostkowe ponoszone na zbiór i konserwację ziarna kukurydzy, a także pozwoliły na poznanie struktury kosztów jednostkowych przypadających na tonę suchej masy dla materiałów pomocniczych, paliwa, robocizny oraz dla maszyn i urządzeń.
EN
In that thesis the technology of harvest and conservation of maize grain in foil sleeve were analysed and evaluated according to field investigations. The carried investigations and calculations contributed to determination of the value of criterion indexes which were assumed as: the specific fuel consumption, the specific labour expense and the unit costs which were borne for harvest and conservation of maize grain and also allowed to recognize the structure of the unit costs per one ton of dry mass for auxiliary materials, fuel, labour costs and for machines and devices.
W pracy przeanalizowano i oceniono różne technologie sporządzania kiszonek z runi łąkowej: ZZ - zbiór nierozdrobnionych roślin prasą zwijającą, z transportem bel przyczepą uniwersalną i załadunkiem ich na przyczepę ładowaczem czołowym zamontowanym na ciągniku z owijaniem bel folią w miejscu składowania, ZZw - zbiór nierozdrobnionych roślin prasą zwijającą oraz użycie wózka samozaładowczego do transportu, ZPs - zbiór roślin rozdrobnionych przyczepą zbierającą i składowanie sieczki w silosie, ZPp - zbiór roślin rozdrobnionych przyczepą zbierającą i składowanie sieczki w pryzmie. Przeprowadzone badania i obliczenia umożliwiły określenie wartości wskaźników kryterialnych, za które przyjęto: jednostkowe zużycie paliwa, jednostkowe nakłady robocizny i koszty jednostkowe. Stwierdzono, że najmniejszym jednostkowym zużyciem paliwa charakteryzuje się technologia ZPs, a największym - ZZ. Z kolei największa pracochłonność cechowała technologię ZPp, a najmniejsza - ZPs. Natomiast najniższe koszty jednostkowe ponoszono na sporządzanie kiszonek z zastosowaniem technologii ZPp (178,4 zł·t-ܻs.m.), a największe ZZ (218,9 zł·t-ܻs.m.). Zadecydowały o tym głównie wydajność technologii lub koszty materiałów pomocniczych (folii do owijania bel). We wszystkich technologiach koszty maszyn i urządzeń mają dominujący wpływ na koszty jednostkowe, stanowiąc od 42,0% kosztów całkowitych w technologii ZZw do 61,6% w technologii ZPp.
EN
Various technologies of ensilaging meadow sward were analysed and evaluated in this paper: ZZ technology - harvesting non-fragmented plants with rolling baler, transport of bales with an universal trailer, loading on a trailer with front loader mounted on a tractor and wrapping bales with foil in place of their storage; ZZw technology - harvesting non-fragmented plants with rolling baler and the use of self-loading wagon for transport; ZPs technology - harvesting shredded plants with collecting trailer and storage of the chaff in a silo, ZPp technology - harvesting shredded plants with collecting trailer and storage of the chaff in a prism. Performed studies and calculations allowed for estimating the values of criterion indices like fuel consumption, unitary labour inputs and unitary costs. It was found that the smallest and largest unitary fuel consumption is characteristic for the ZPs and ZZ technology, respectively. The highest labour input was typical for the ZPp technology and the lowest - for the ZPs one. The lowest unit costs were incurred for ensilaging with the ZPp technology (178.4 zł·t-¹ dry wt.) and the highest - with the ZZ technology (218.9 zł·t-¹ dry wt.). The efficiency of technology and costs of auxiliary materials (foil for wrapping bales) were mainly responsible for these costs. In all technologies the costs of machines and facilities exerted the main impact on unitary costs that ranged from 42.0% of the total costs in the ZZw technology to 61.6% in the ZPp technology.
Dokonano analizy pracy przetrząsaczo-zgrabiarki kołowo-palcowej beznapędowej uwzględniając parametry konstrukcyjne i eksploatacyjne maszyny i ich wpływ na prawidłową realizację zgrabiania, określając warunek na czystość zgrabiania. Ponadto podano zależności wiążące parametry przetrzasaczo-zgrabiarki z parametrami pokosów formowanych przez kosiarki rotacyjne dla właściwego odwracania pokosów. Określono szerokości robocze kosiarek właściwe do współpracy z przetrząsaczo-zgrabiarkami o skrajnych zakresach średnic kół roboczych.
EN
An analysis of the functioning of a not self-propelled finger wheel rake swath turner has been made, taking into account constructional and operational parameters of the machine and their impact on the correct performance of raking, determining the condition for clean raking. Apart from this, the relations linking the parameters of the rake swath turner with the parameters of swaths formed by rotational mowers for a proper turning of swaths have been given. Working widths of mowers that are suitable to work with rake swath turners with extreme ranges of working wheels diameters.
W pracy przedstawiono wyniki kilkuletnich badań maszyn do zbioru zielonek na siano i kiszonki prowadzonych przez Katedrę Maszyn Rolniczych i Leśnych SGGW w Warszawie oraz Instytut Melioracji i Użytków Zielonych w Falentach. W maszynach zastosowano innowacyjne rozwiązania konstrukcyjne, które przyczyniły się do poprawienia wskaźników agrotechnicznych i eksploatacyjnych oraz wdrożenia w kraju nowoczesnych technik zbioru zielonek na siano i kiszonkę. Efektem badań było wskazanie właściwego rozwiązania materiałowego i konstrukcyjnego palców spulchniaczy instalowanych w kosiarkach górno- i dolnonapędowych, dobór pras zwijających wyposażonych w zespół rozdrabniający i pras tłokowych, formujących wielkogabarytowe bele prostopadłościenne oraz przyczepianych sieczkarń polowych z elektrohydraulicznym sterowaniem. Umożliwiło to opracowanie i wdrożenie nowoczesnych technologii zbioru zielonek na kiszonkę. Badane maszyny zostały wdrożone do seryjnej produkcji i większość rozwiązań konstrukcyjnych jest chroniona patentami lub wzorami użytkowymi. Osiągnięciem naukowym tych badań było opracowanie formuł empirycznych wiążących wskaźniki jakościowe i energetyczne pracy maszyn z parametrami zespołów roboczych i zbieranych materiałów roślinnych.
EN
Results of long studies of green forage harvesters for hay and silage are presented. Works were carried out at the Department of Agricultural and Forest Machinery of Warsaw Agricultural University and at the Institute for Land Reclamation and Grassland Farming in Falenty. The machines were characterized by innovative constructional solutions, which contributed to the improvement of agricultural and exploitation coefficients and to implementation of modern green forage harvesting techniques in the country. As a result, the proper material and design solutions of the conditioner fingers in the top-drive and bottom-drive mowers were pointed out. Selection of rolling balers equipped with cutting units, balers forming large rectangular bales and trailed forage harvesters with electro-hydraulic control enabled to work out and implement modern technologies for green forage harvesting. Studied machines were implemented to serial production, where most design solutions are protected by local patents and utility patterns. Scientific achievement of the study was the development of empirical formulas connecting the qualitative and energetic operational coefficients with the parameters of working units and harvested plant material.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.