The paper assesses the development level of water and sewerage infrastructure in the Kujawsko-Pomorskie voivodeship in the period of 1999-2014. The analysis included the infrastructure in 144 communes. The outcome has ascertained large irregularity in water and sewerage network coverage saturation in particular years, especially in southern and eastern parts of the voivodeship. The growth dynamics of the sewerage network surpasses the water network growth in the analyzed period but still does not reach the development degree of the water system. The Kujawsko-Pomorskie voivodeship has the second densest water network in Poland. However, taking into account sewerage network density, it is ninth. Disproportion in both networks development degree is mitigated by building household sewage treatment plants, especially in the communes with lower population density, in which building sewerage network is too expensive. In 2014 two communes had no sewerage network at all and two others had that network very sparse (over 100 km of water network per 1 km of sewerage network). The most intense water and sewerage infrastructure development was recorded in 2007 and 2014, mainly in rural and urban-rural areas. It is related to increased expenditure on water and sewerage infrastructure within the Regional Operational Programme in the years 2004-2006 and 2007-2013.
Województwo kujawsko-pomorskie na tle Polski należy do województw o małych zasobach wodnych, o czym świadczą najmniejsze średnie roczne sumy opadów i najmniejsze odpływy jednostkowe rzek. W mniejszym artykule analizie poddano wielkość poboru wody w przeliczeniu na l mieszkańca oraz udział procentowy ilości wody pobieranej na potrzeby gospodarki i zaopatrzenia ludności w latach 1999-2013. Średni pobór wody na l osobę w woj. kujawsko-pomorskim (średnio 119,5 m3/os) należy do jednych z niższych w porównaniu z wartościami dla kraju (287,6 m3/osobę). Największy udział w poborze wody ma gospodarka komunalna (średnio 47,8%), druga w kolejności jest produkcja przemysłowa - średnio 32,0%. Na szczególną uwagę zasługuje duży w porównaniu z wartościami dla kraju udział poboru wody na nawadnianie w rolnictwie i leśnictwie oraz napełnianie stawów rybnych (20,2%). Struktura poboru wody w woj. kujawsko-pomorskim jest zróżnicowana w poszczególnych powiatach. Największy pobór wody w woj. kujawsko-pomorskim zanotowano w powiatach świeckim i żnińskim (150-200 m3/os). Największy udział poboru wody na cele przemysłowe zanotowano w powiatach świeckim, inowrocławskim i żnińskiem. Największy udział poboru wody na potrzeby rolnictwa miał miejsce w powiecie nakielskim (napełnianie stawów) oraz tucholskim, grudziądzkim i toruńskim (nawadnianie na potrzey rolnicze), gdzie ilość pobranej wody wynosiła ponad 50% ogółem pobranej wody w powiecie. We wschodniej części województwa największy udział w poborze wody ma gospodarka komunalna. Wprowadzenie opłat za pobór wody na potrzeby rolnictwa może przyczynić się do ograniczenia ilości pobieranej wody przez bardziej efektywne jej wykorzystanie.
EN
The Kujawsko-Pomorskie voivodship belongs to the regions of Poland with low water resources, as evidenced by the lowest average annual rainfall and the lowest specific discharge of rivers. In this paper we analysed the volume of water Intake per capita and the share of water taken for the needs of the economy and supply for the population in the years 1999-2013. The average consumption of water per person in the Kujawsko-Pomorskie voivodship (an average of 119.5 m3 per person) Is one of the lowest as compared to the corresponding value for the country (287.6 m3 per person). Municipal economy has the largest share in the consumption of water (average 47.8%), second in order is industrial production - an average of 32.0%. Particularly noteworthy is large, as compared to the value for the country, the share of water intake for irrigation in agriculture and forestry as well as filling fish ponds (20.2%). Water intake structure in the Kujawsko-Pomorskie voivodship varies in different counties. The largest water consumption in the province was recorded in the districts of Świecie and Nakło (above 300 m3 per person), as well as in the districts of Inowrocław and Żnin (150-200 m3 per person). The largest share of water consumption for industrial purposes was recorded in the districts of Świecie, Inowrocław and Żnin. The largest share of water intake for agriculture took place in the district of Nakło (filling the ponds) and Tuchola, Grudziądz and Toruń (irrigation for agricultural needs), where the share of water used was more than 50% of the water taken for the district. In the eastern part of the region, the largest share in the consumption of water has the municipal economy. The introduction of fees for water usage for agriculture purposes could help to reduce the water usage through more efficient utilization.
W badaniach laboratoryjnych porównano efektywność wymywania benzyny z piasku przy użyciu anionoaktywnych surfaktantów Deterlonu i Manoksolu OT oraz niejonowego Rokanolu L9. Jako kryterium skuteczności przyjęto zmniejszenie w stosunku do wody liczby płukań koniecznych do uzyskania zapach u eluatów odpowiadającego liczbie progowej Lp(20) = 1. Oznaczono także krytyczne stężenia micelizacji CMC oraz wyliczono wskaźniki HLB określające równowagę hydrofilowo-lipofilową badanych surfaktantów. Roztwory Deterlonu i Manoksolu OT w stężeniach do 2 mg/1 zmniejszały liczbę płukań koniecznych do dezodoracji eluatu o 50 do 66 %. Był to prawdopodobnie efekt zwiększania zwilżalności ziaren piasku ~przez wodę. Podwyższenie stężenia Deterlonu do 500 mg/l, bliskiemu CMC zwiększyło jego skuteczność do około 73 %, co uznano za efekt dodatkowej emulgacji benzyny. Roztwory Rokanolu L9 o stężeniach niższych od CMC nie zwiększały skuteczności wymywania benzyny. Po podwyższeniu stężenia do wartości bliskiej CMC efektywność rosła skokowo i był to efekt emulgacji i solubilizacji benzyny.
EN
One of the ways of oil pollutant removal from ground is rinsing out by water solution of surfactants. This mechanism has been searched in laboratory studies concerning petrol rinsing out of sand by means of anionic surfactants like Deterlon and Manoksol OT, as well as, non-ionic -Rokanol L9. As a criterion of efficiency has been assumed ratio of washing out numbers in relation to water up to reaching the smell of threshold number Lp20 = 1. The critical micelle concentration (CMC) has been determined. Besides index HLB was calculated to determinate hydrophilic -lipophilic balance of tested surfactants. Solutions of Deterlon and Manoksol OT in concentration up to 2 mg/1 resulted in smaller number of rinsing out to deodorizate effluent of about 50 -60 %. It has been caused, probably, by increasing wettability of sand particles by water. High concentration of Deterlon range-500 mg/l resulted in higher efficiency up to ~ 73 %. It has been caused by additional emulation of petrol. Rokanol L9 wasn't as effective as the others, mentioned above surfactants.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.