W artykule zaprezentowano tendencje światowe dotyczące hurtowni danych i eksploracji danych w przemyśle naftowym i gazowniczym oraz potwierdzono możliwości wykorzystania narzędzi zaawansowanej eksploracji danych do prognozowania popytu na paliwo gazowe i usługi podziemnego magazynowania gazu na polskim rynku. W ramach testowania użyteczności oprogramowania do eksploracji danych, zbudowano model prognozujący odbiór gazu z polskich podziemnych magazynów gazu. Uzyskane prognozy mają wysoką trafność, a użycie kreatorów wbudowanych w oprogramowanie zminimalizowało nakłady pracy i pozwoliło na automatyzację procesu budowy modeli.
EN
The article presents world trends regarding data warehousing and data mining in the oil and gas industry and confirmed the possibility of using advanced data mining tools for forecasting natural gas demand and underground gas storage services on the Polish market. As part of data mining software usability testing, we built a model forecasting gas withdrawal from Polish underground gas storage facilities. The achieved forecasts have high accuracy, and the use of wizards embedded in the software, minimized the workload and allowed for the automation of the model building process.
Celem referatu jest prezentacja tendencji światowych dotyczących hurtowni danych i eksploracji danych w przemyśle naftowym i gazowniczym oraz analiza możliwości wykorzystania narzędzi zaawansowanej eksploracji danych do prognozowania cen gazu i usług podziemnego magazynowania gazu na polskim rynku.
EN
The aim of the paper is to present global trends on data warehousing and data mining in the oil and gas industry and to analyze the possibilities of utilization of advanced data mining tools for forecasting of prices of natural gas and underground gas storage services on the Polish market.
W artykule przedstawiono ideę opcji rzeczywistych oraz zaproponowano użycie opcji rozszerzenia skali przedsięwzięcia do oceny ekonomicznej budowy podziemnego magazynu gazu. Opcją rozszerzenia skali jest możliwość powiększenia pojemności czynnej magazynu w przyszłości. Okazuje się, że stosując symulację Monte Carlo do wyznaczenia wartości bieżącej netto przedsięwzięcia, dla podstawowej wielkości przykładowego stylizowanego magazynu uzyskuje się ujemną wartość oczekiwaną NPV. Uwzględnienie w procesie symulacji rozbudowanej wielkości magazynu zapewnia dodatnią wartość oczekiwaną projektu. Jednakże wycena rozbudowy magazynu gazu z użyciem opcji rzeczywistej prowadzi do jeszcze wyższej wartości analizowanego projektu ze względu na możliwość rezygnacji z rozbudowy w przypadku niesprzyjających warunków ekonomicznych.
EN
The paper presents the idea of real options and proposes the use of an option, to expand the scale of a venture, to evaluate the construction of an underground gas storage. The option to expand the scale has the possibility of increasing the volume of gas storage in the future. It turns out, that using the Monte Carlo simulation to determine the net present value of the stylized project for primary storage volume, the negative expected NPV is achieved. Taking into account the extended size of the gas storage in the simulation process, it provides a positive expected value of the project. However, the expansion of gas storage valuation using the real option provides even a higher value of the project due to the ability to opt out of the expansion in the case of unfavourable economic conditions.
This paper presents a model of bank-loan repayment as a signaling game with a set of discrete types of borrowers. The type of borrower is the return on an investment project. A possibility of renegotiation of the loan agreement leads to an equilibrium in which the borrower adjusts the repaid amount to the liquidation value of its assets (from the bank’s point of view). In the equilibrium, there are numerous pooling equilibrium points, with values rising according to the expected liquidation value of the loan. The article additionally proposes a mechanism forcing the borrower to pay all of his return instead of the common liquidation value of subset of types of the borrower. The paper contains also a simple numerical example explaining this mechanism.
Symulacja Monte Carlo jest względnie prostym i bardzo skutecznym narzędziem oceny ryzyka przedsięwzięcia inwestycyjnego. Celem niniejszego artykułu jest analiza kosztów budowy i eksploatacji podziemnego magazynu gazu z wykorzystaniem symulacji MC. Uzyskane w wyniku symulacji rozkłady statystyczne szukanych wskaźników kosztowych pozwalają ocenić prawdopodobieństwa nieprzekroczenia maksymalnych akceptowalnych wartości tych wskaźników. Symulacja umożliwia również analizę wrażliwości wskaźników rentowności inwestycji na zmianę danych wejściowych.
EN
Monte Carlo simulation is relatively simple and very effective tool of investment project risk analysis. The goal of this paper is to analyze the underground gas storage construction and operating costs using Monte Carlo method. Statistical distributions of the outcome cost ratios resulting from the simulation help to measure a probability of not exceeding maximum acceptable values of the ratios. Simulation also allows sensitivity analysis of an investment efficiency ratios as a change of input data.
Celem artykułu jest ocena przydatności teorii gier jako prostego jednokryterialnego narzędzia w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych. Przedstawiono główne kryteria wyboru strategii w grze przeciw naturze. Przy ich pomocy dokonano próby wyboru decyzji inwestycyjnej dla rzeczywistego trójwariantowego przedsięwzięcia inwestycyjnego w przemyśle naftowym. Wykonano następnie symulację Monte Carlo dla analizowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego i dokonano porównania otrzymanych wyników z decyzjami wynikającymi z zastosowania teorii gier.
EN
The aim of the paper is to evaluate game theory as a useful simple one-criterion tool for investment decisions. There were presented main criterions for playing games against nature. These criterions were used to make investment decision in real three variant investment project in petroleum industry. Than simulation Monte Carlo was adopted to analyse that investment project and to compare the results with the decisions received from game theory.
Backtesting is an inherent element of every Risk Management System based on VaR methodology. The term "backtesting" is used to describe various statistical test designed for evaluation of VaR models quality. The results of these tests are one of the most frequently used selection criterion for VaR models. In this paper we present the results of applying Kupiec and Christoffersen tests to portfolios from Polish financial market. In the first section we present the idea of VaR. Next is devoted to the mathematical foundations of Kupiec and Christoffersen tests. The results of applying these tests to two VaR models (Random Walk and GARCH) are presented in the subsection 3.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono zarys głównych problemów zarządzania finansowego i zarządzania ryzykiem w handlu energią elektryczną i gazem ziemnym. Rozwój rynku energetycznego, deregulacja i kryzys wywołany aferą Enronu wymusiły na firmach sektora stosowanie zaawansowanych metod finansowych i zarządzania ryzykiem wykorzystywanych już wcześniej na dojrzałych rynkach finansowych. Podstawową rolę odgrywa wprowadzenie statystyczno-ekonometrycznych metod zarządzania ryzykiem dla portfela kontraktów na dostawy i sprzedaż energii i jej nośników. Podobne metody muszą również być użyte w odniesieniu do ryzyka związanego z kredytem handlowym. Osobną rolę w podniesieniu wiarygodności sektora i możliwości pozyskiwania kapitałów odgrywa stworzenie w spółkach przejrzystego i sprawnego systemu sprawozdawczości finansowej. Omówiono także zagadnienia budowy systemu clearingu służącego zwiększeniu płynności i zapewnieniu równowagi w zakresie dostaw energii. Na zakończenie przedstawiono metody i możliwości pozyskiwania kapitałów przez spółki sektora energetycznego.
EN
The paper presents outline of main issues of financial management and risk management in power and natural gas trading sector. Energy market development, deregulation and crisis after Enron demise forced energy companies to implement advanced financial and risk management tools used earlier by mature financial sector. Basic role plays implementation of statistical and econometric methods in management of energy purchase and supplies. Similar methods should be used in trade credit risk management. Another issue is to rebuild confidence and to facilitate rising capital through creation in companies transparent and efficient accounting systems. Other section of the paper deals with issues of clearing system, which helps in liquidity creation and balances energy supply. The last section deals with issues of rising capital in energy trading sector.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem artykułu jest analiza modelu, w którym podmiot gospodarczy dokonuje wyboru źródeł finansowania projektów inwestycyjnych, przy uwzględnieniu ryzyka i możliwości restrukturyzacji kredytu bankowego w przypadku niepowodzenia. Kredyt bankowy jest korzystny dla firm o umiarkowanym ryzyku i stabilnych przepływach finansowych. Firmy o małym ryzyku wybiorą kredyt obligacyjny, a firmy bardzo ryzykowne nie uzyskują kredytu bankowego i muszą szukać finansowania na rynku kapitałowym.
EN
The objective of the paper is to examine the model of enterprise's choice of investment project financing source, taking into account risk and a possibility of loan renegotiation. Bank loan is more valuable for firms with medium risk and stable cash flows. Low risk borrowers prefer capital market and high risk ones, being refused bank loan, have to turn to capital market too.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule omówiono kompleks problemów menedżerskich przedstawionych w amerykańskiej literaturze gazowniczej i energetycznej z lat 2001—2003. Problemy te w większości dotyczą zarówno handlu gazem ziemnym, jak i handlu energią elektryczną, gdyż większość energetycznych firm marketingowych w USA handluje równocześnie tymi dwoma mediami. Prezentację problemów rozpoczęto od analizy wydarzeń nazwanych aferą Enronu, przedstawiając kolejno przebieg afery, jej przyczyny wewnętrzne i zewnętrzne oraz skutki dla procesu deregulacji amerykańskiej energetyki oraz dla rynków gazu ziemnego i energii elektrycznej. Podkreślono także zasługi firmy Enron w zakresie stworzenia nowatorskich metod handlu energią, stosowanych obecnie przez giełdy oraz inne instytucje i spółki. Opisano zmiany w amerykańskim sektorze energetycznym, jakie nastąpiły w pierwszych latach XXI wieku pod wpływem kryzysu gospodarczego i afery Enronu. Pod wpływem tych wydarzeń zaostrzono kontrolę nad sektorem (nowe przepisy finansowe i nowe kryteria ratingowe), a rynki zareagowały na nie fragmentyzacją i jeszcze większą reorientacją na klientów. Najważniejszym problemem firm energetycznych jest jednak odzyskanie zaufania inwestorów i banków. Przedstawiono także najnowsze dane o procesie liberalizacji detalicznych rynków energii oraz o pracy giełd energii i centrów handlu gazem ziemnym.Wdalszej kolejności omówiono aktualne problemy zarządzania finansami i ryzykiem — kolejno: znaczenie informacji finansowej, wymogi w zakresie płynności finansowej i struktury kapitału, źródła kapitału, zarządzanie ryzykiem kredytowym i rynkowym, transakcje fikcyjne i rozmaite trudnooeci w zarządzaniu finansami na rynkach energii. W części poświęconej marketingowi przedstawiono strategie marketingowe stosowane przez firmy handlujące energią oraz zagadnienia bardziej szczegółowe, takie jak różnorodność oferty, zaspokajanie potrzeb klientów, badania rynkowe, segmentacja rynków, zarządzanie relacjami z klientem, ustalanie cen gazu i fakturowanie. Na zakończenie omówiono aktualne problemy rozwoju informatyki w energetyce amerykańskiej. Opisano rodzaje systemów informatycznych stosowanych w tym sektorze, praktyczne zagadnienia realizacji projektów informatycznych oraz przyczyny niepowodzeń w implementacji tych projektów.
EN
The paper deals with a complexity of managerial issues presented in the American power and gas literature in the period 2001—2003. The issues are related to the natural gas and electricity trade as majority of the U.S. energy marketing companies sells both these products. The article starts with the Enron demise analysis. The internal and external reasons are described as well as effects on the energy industry deregulation process and on gas and power markets. The Enron’s merits in the field of innovative energy trading methods, used now by exchanges and many companies, are also highlighted. Changes in the U.S. energy sector in the first years of 21st century caused by economic crises and Enron demise are described. The control over the sector has been tightened (new financial reporting standards and new rating criteria) while markets reacted with the fragmentisation and stronger reorientation towards customer. However, the biggest issue for energy companies is to rebuild the confidence of investors and banks. Also the current information about liberalisation of retail energy markets and about energy exchanges and natural gas hubs is provided. The current issues of financial and risk management in the energy industry are discussed: importance of financial information, requirements regarding liquidity and capital structure, capital sources, credit and market risk management, mark-to-market accounting, round-trip transactions and other problems in financial management. In the section dealing with marketing, the marketing strategies used by energy trading companies are presented as well as such the issues like diversification of products and services, improvement of customer satisfaction, market research, market segmentation, customer relationship management, gas pricing and energy billing. The last section of the paper deals with the current issues of IT development in the U.S. energy sector. The typical information systems used in the sector are listed and problems of system implementations and failures are described.
Celem niniejszego artykułu jest skrótowe przedstawienie tych zagadnień - częściowo na podstawie wyżej wymienionych dokumentów Departamentu Energii, ale głównie na podstawie ponad stu artykułów zamieszczonych w ostatnich trzech latach w dwu dostępnych w internecie (www.powergasmarketing.com) czasopismach: Power and Gas Marketing oraz Pipeline and Gas Journal.
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem artykułu jest zbudowanie modelu wzrostu uwzględniającego zasoby informacyjne. Model ten skonstruowano na bazie modelu Domara-Harroda. Dokonano szacowania wartości zasobów informacyjnych dla gospodarek Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. Zasoby informacyjne związane z zasobami wiedzy stanowią odpowiednik blisko połowy PKB poszczególnych krajów. Wzrost zasobów informacyjnych ma charakter wykładniczy i odpowiada wzrostowi podstawowych parametrów gospodarczych takich jak PKB, inwestycje i kapitał.
EN
This paper presents the concept of economic growth model including information resource. The model is based on the framework of the classic Domar-Harrod model. The value of information resource was estimated for USA and Great Britain. This value equals about one a half of GDP in both countries. The growth of information resources is exponential and has similar nature as the growth ofGDP, investment and fixed capital.
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Większość istniejących systemów zarządzania ryzykiem w sektorze bankowym opiera się na metodologii VAR. Modele VAR funkcjonują poprawnie w normalnych warunkach rynkowych. Ze względu na znane niedoskonałości modeli VAR banki muszą jednak przeprowadzać dodatkowe testy, zwane testami napięciowym, by ocenić podatność swoich portfeli na ekstremalne zdarzenia na rynkach finansowych. Celem tego artykułu jest przedstawienie obecnych praktyk w zakresie testowania napięć, jak również przedyskutowanie kilku alternatywnych rozwiązań.
EN
The most of existing risk management systems in banking industry are based on Value-at-Risk methodology. Risk models based on VAR work very well under normal market conditions. Due to well known shortcomings of VAR models banks have to perform additional tests, called stress testing, to gauge their potential vulnerability to exceptional events. The aim of this paper is to present current practice in stress testing as well as to discuss some alternative solutions in this area.
W pracy przedstawiono doświadczenia autorów w zakresie metod oceny efektywności konwersji złóż gazu na PMG. Prezentowana metodyka polega na integracji (z uwzględnieniem możliwości występowania sprzężeń zwrotnych) wielu czynników, w tym: założeń technicznych wynikających z analizy możliwości współpracy PMG z siecią przesyłową, modelowania komputerowego złoża i projektowanego PMG oraz ekonomicznej oceny efektywności. Zwrócono uwagę na konieczność weryfikacji geologicznych charakterystyk złoża w nawiązaniu do wykalibrowanego modelu cyfrowego. Podkreślono znaczenie analiz wariantowych i wpływu czynnika ryzyka. Prezentowane tezy zilustrowano przykładami obliczeniowymi dotyczącymi wybranego polskiego złoża.
EN
This paper is based on the authors experiences in UGS designing and analysing. The integrated approach to the feasibility analysis of the conversion of the partially depleted gas fields into UGS is presented. The integrated approach includes: reservoir modelling, computer simulations of the possible alternative cases, economical and technical analyses of the results.
17
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono doświadczenia autorów w zakresie metod oceny efektywności konwersji złóż gazu na PMG. Prezentowana metodyka polega na integracji (z uwzględnieniem możliwości występowania sprzężeń zwrotnych) wielu czynników w tym założeń technicznych wynikających z analizy możliwości współpracy PMG z siecią przesyłową, modelowania komputerowego złoża i projektowanego PMG oraz ekonomicznej oceny efektywności. Zwrócono uwagę na konieczność weryfikacji geologicznych charakterystyk złoża w nawiązaniu do wykalibrowanego modelu cyfrowego. Podkreślono znaczenie analiz wariantowych i wpływu czynnika ryzyka. Prezentowane tezy zilustrowano przykładami obliczeniowymi dotyczącymi wybranego polskiego złoża
EN
This paper is based on the authors experiences in UGS designing and analysing. The integrated approach to the feasibility analysis of the conversion of the partially depleted gas fields into UGS is presented. The integrated approach includes: reservoir modelling, computer simulations of the possible alternative cases, economical and technical analyses of the results.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.