Muzealnicy i archiwiści wciąż poszukują nowych metod dekontaminacji obiektów zabytkowych, które będą skuteczne i bezpieczne, zarówno dla traktowanych obiektów, ludzi oraz środowiska. Pod tym względem obiecującą wydaje się być metoda dekontaminacji za pomocą nadtlenku wodoru w fazie gazowej. W niniejszej pracy podjęto próbę określenia wpływu oddziaływania waporyzowanego nadtlenku wodoru na właściwości wytypowanych materiałów włókienniczych.
EN
Museologists and archivists still look for the new methods of decontamination of historic objects that will be effective and safe for both objects being treated, people and the environment. In this respect, the method of decontamination with hydrogen peroxide in the gas phase seems promising. This paper attempts to determine the influence of vaporised hydrogen peroxide on the properties of selected textile materials.
In this article, a bleaching method with simultaneous disinfection using hydrogen peroxide in the gas phase (Vaporised Hydrogen Peroxide - VHP) is presented as an innovative, environmentally friendly, low-temperature method without wastewater generation. After the process, the cellulose products are characterised by acceptable whiteness and microbiological purity. The method presented is an eco-friendly alternative for the conventional water- and energy intensive bleaching process with reference to products made of cellulosic fibres to be applied in special applications: medical (gauze, cotton wool, bandages) and hygienic (e.g. face masks used in the prophylaxis of bacterial and/or viral infections). After tests of the sensitising effect on animals, the bleached materials were considered safe for potential users.
PL
W artykule zaprezentowany został innowacyjny, bezściekowy i niskotemperaturowy sposób bielenia z jednoczesną dezynfekcją wyrobów z włókien celulozowych z zastosowaniem nadtlenku wodoru w fazie gazowej (waporyzowanego nadtlenku wodoru). W wyniku obróbki uzyskuje się wyroby charakteryzujące się akceptowalną białością oraz czystością mikrobiologiczną. Prezentowana metoda jest proekologiczną alternatywą dla konwencjonalnego wodo- i energochłonnego procesu bielenia w odniesieniu do wyrobów z włókien celulozowych przeznaczonych do zastosowań specjalnych: medycznych (gaza, wata, bandaże) oraz higienicznych (m. in. maski zabezpieczające drogi oddechowe człowieka, stosowane w profilaktyce przenoszenia zakażeń bakteryjnych i/lub wirusowych). Rezultaty badań uczulających wykonanych na zwierzętach zgodnie z procedurą OECD pozwalają uznać materiały celulozowe poddane procesowi bielenia z jednoczesną dezynfekcją z zastosowaniem waporyzowanego nadtlenku wodoru za produkt bezpieczny dla potencjalnych użytkowników.
EU directives define in detail guidelines which modern industrial technologies should meet in order to eliminate or minimise their share in contaminating the natural environment. Reducing energy and water consumption, and restricting the use of hazardous substances in the environment are the basic criteria that should characterise new technologies. Due to restrictions in the use of azo dyes, especially of those which can be reduced to amino products (Directive 2002/61/EC), the dyestuff industry is constantly looking for new colouring substances. Particular emphasis is placed on the implementation of new technologies of synthesis which have a minimal impact on the environment and at the same time decrease manufacturing costs by reducing the consumption of raw materials and energy and reduce waste. Industrial processes belonging to white biotechnology successfully exploit the potential of natural biological systems in industrial processes, making industrial activity more environmentally friendly. Bio-dyes obtained in this way are durable, environmentlly friendly, and have interesting and fast colours. The process of bio-dye synthesis occurs during processes applying enzymes or fungi with precursors that are used to synthesise chemical dyes. This paper presents newly synthesised bio-dyes. In their synthesis enzymes or fungi were used. During the research work, the dyeing properties of the bio-dyes were tested as well as the colour fastness of textiles made of protein and synthetic fibres. The resulting colours obtained after bio-dye application are more uniform than in the case of chemical dyes and have good colour fastness.
PL
Dyrektywy unijne szczegółowo określają wytyczne, które powinny spełniać nowoczesne technologie przemysłowe tak aby wyeliminować lub zminimalizować ich udział w zanieczyszczeniu wszystkich elementów środowiska naturalnego. Zmniejszenie zużycia energii i wody oraz ograniczenie stosowania substancji niebezpiecznych dla środowiska naturalnego to podstawowe kryteria, którymi powinny się charakteryzować nowe technologie. Ze względu na ograniczenia w stosowaniu barwników azowych (Dyrektywa 2002/61/WE), przemysł farbiarski ciągle poszukuje nowych substancji barwiących. Szczególny nacisk kładzie się na wdrażanie nowych technologii syntezy z minimalnym wpływem na środowisko i jednoczesnym obniżeniem kosztów wytwarzania poprzez zmniejszenie zużycia surowców i energii oraz redukcję odpadów. Procesy przemysłowe zaliczane do tzw. „białej biotechnologii”, z powodzeniem wykorzystują naturalny potencjał biologicznych systemów w procesach przemysłowych, czyniąc aktywność przemysłową bardziej przyjazną dla środowiska. Otrzymane w ten sposób biobarwniki są trwałe, przyjazne dla środowiska, posiadają ciekawe, trwałe barwy. Sam proces syntezy biobarwników zachodzi przy wykorzystaniu procesów enzymatycznych lub grzybowych z zastosowaniem prekursorów, które stosuje się do otrzymywania barwników syntetycznych. W publikacji przedstawiono nowo otrzymane biobarwniki wykorzystując do ich syntezy enzymy lub grzyby, sprawdzono ich właściwości barwiące oraz odporności wybarwień wyrobów z włókien proteinowych i syntetycznych. Uzyskane wybarwienia przy wykorzystaniu biobarwników charakteryzują się większą równomiernością niż jest to w przypadku barwników syntetyzowanych chemicznie oraz dobrymi opornościami wybarwień.
Funkcjonalizacja tekstyliów z zastosowaniem nanotechnologii, a w szczególności wprowadzanie do tworzywa lub na powierzchnię nośników włókienniczych nanocząstek funkcjonalnych, stanowi obecnie priorytetowy kierunek rozwoju inżynierii materiałów włókienniczych, umożliwiając uzyskiwanie wyrobów charakteryzujących się właściwościami nieosiągalnymi przy zastosowaniu technologii konwencjonalnych. W obszarze działań naukowych, dotyczących funkcjonalizacji wyrobów włókienniczych, prowadzone są badania m.in. w zakresie nadawania tekstyliom nowych właściwości, w tym łączenia wielu funkcji, np. właściwości antybakteryjnych, absorbujących promieniowanie nadfioletowe (UV), fotokatalitycznych, dezodorujących. W niniejszej pracy przedstawiono wyniki badań właściwości ochronnych przed promieniowaniem UV i użytkowych, zmodyfikowanych przy zastosowaniu innowacyjnych metod, wyrobów włókienniczych przeznaczonych na osłony obiektów muzealnych, księgozbiorów. Materiały takie uzyskano poprzez inkorporację w strukturę wyrobów z włókien poliestrowych nowo opracowanych modyfikatorów na bazie zmikronizowanych tlenków metali (TiO2, ZnO). Ponadto omówiono wpływ przyspieszonych badań starzeniowych na właściwości barierowe przed UV oraz użytkowe badanych wyrobów.
EN
Functionalisation of textiles by nanotechnology methods, especially by introduction to textile substrate or onto its surface functional nanoparticles, constitutes one of the priorities In the development of textile material engineering. It allows to achieve textiles characterised with properties which are not attainable by means of conventional methods. In the area of textiles functionalisation the following research works (among others) are carried out: imparting new properties to textiles, including imparting multi-functional properties, e.g. antibacterial properties, UV absorbing, photo-catalytic and deodorising properties. In this paper, the results of tests on UV barrier and wear properties for textile materials modified according to innovative method and intended for covers of museum and book collections, were shown. Such materials were obtained by the incorporation of newly developed modifiers based on micronised metal oxides (TiO2, ZnO) into the textiles made of polyester fibres. Moreover the influence of accelerated ageing tests on the UV barrier and wear properties was discussed as well. This publication was prepared within the key project - POIG no. 01.03.01-00-006/08 co-financed from the funds of European Regional Development Fund within the framework of the Operational Programme Innovative Economy.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Zinc oxide precipitated from an emulsion system was characterised by a narrow particle size distribution and large specifc surface area. Te product was subjected to morphological and dispersive evaluations, and its application possibilities were indicated. Te precipitated zinc oxide can be used as a surface modifer of diferent types of textile products mainly because it shows considerable barrier properties protecting against UV radiation and antibacterial activity. Tese new properties open possibilities for many new applications.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Intensive development of the nanotechnotogy connected with the production of micro- and nanostructures is creating huge possibilities for coming into existence of modern multifunctional products. That kind of materials on the basis of textile carriers can have the wide application thanks to the new properties. Nanoparticles of metal oxides such like e. g. TiO2, ZnO belong to the group of substances demonstrating the bioactivity, the property of the absorption of the ultraviolet radiation (UV) and abilities to the photooxidization of organic substances. Titanium dioxide and zinc oxide micronised or in the form of nanoparticles are applied in cosmetology as substances absorbing the UV radiation. Nanocrystals of TiO2, have the ability to absorb the ultraviolet radiation getting in the way the energy which can be used for initiation of chemical reactions. Photocatalytic properties of TiO2 depend on its morphology, the size of particles and the crystallographical form. Elaboration of the new generation functional textile materials with photocatalytic and barrier properties for the UV radiation and microorganisms was a superior purpose of research undertaken by the team of authors. The first stage of research included the elaboration of methodology of the incorporation of TiO2 preparations into the structure of the textile. In examinations, the samples of TiO2 (titanic white) with the determined crystallographical form and the morphology and the nano-TiO2 samples after the modification of the surface with silan binding agents were used. Assessment of obtained microstructures for textile modified with TiO2 preparations was made using the electron scanning microscope (SEM) JEOL JSM- 35C with resolution 6 nm. Protective properties toward the UV radiation according to the standard EN 13758 - 1:2002 using double beam spectrophotometer JASCO 550 and antibacterial activity of elaborated barrier materials were examined. Assessment of the antibacterial and antifungal properties was made for preparations of titanium dioxide and textile materials modified with TiO2.
Intensive development of the nanotechnology connected with the production of micro- and nanostructures is creating huge possibilities for coming into existence of modern multifunctional products. That kind of materials on the basis of textile carriers can have the wide application thanks to the new properties. Nanoparticles of metal oxides such like e. g. TiO2, ZnO belong to the group of substances demonstrating the bioactivitv, the property of the absorption of the ultraviolet radiation (UV) and abilities to the photooxidization of organic substances. Titanium dioxide and zinc oxide micronised or in the form of nanoparticles are applied in cosmetology as substances absorbing the UV radiation. Nanocrystals ofTiO2 have the ability to absorb the ultraviolet radiation getting in the way the energy which can be used for initiation of chemical reactions. Photocatalytic properties of TiO2 depend on its morphology, the size, of particles and the crystallographical form. Elaboration of the new generation functional textile materials with photocatalytic and barrier properties for the UV radiation and microorganisms was a superior purpose of research undertaken by the team of authors. The first stage of research included the elaboration of methodology of the incorporation of TiO2 preparations into the structure of the textile. In examinations, the samples of TiO2 (titanic white) with the determined crystallographical form and the morphology and the nano-TiO2 samples after the modification of the surface with silan binding agents were used. Assessment of obtained microstructures for textile modified with TiO2 preparations was made using the electron scanning micriscope (SEM) JEOL JSM- 35C with resolution 6 nm. Protective properties toward the UV radiation according to the standard EN 13758 -1:2002 using double beam spectrophotometer JASCO 550 and antibacterial activity of elaborated barrier materials were examined. Assessment of the antibacterial and antifungal properties was made for preparations of titanium dioxide and textile materials modified with TiO2.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule opisano stację uzdatniania wody wykonaną w systemie pełnej automatyki z wykorzystaniem urządzeń sterujących oraz kontrolno-pomiarowych firmy Siemens. Stacja ta zaopatruje w wodę 5-tysięczne miasto oraz miejscowości przyległe. Produkcja wody waha się, w zależności od pory roku, od 700 do 1400 m³/d. Przy normalnej pracy woda z ujęcia jest podawana pompami głębinowymi przez stację uzdatniania do zbiornika wyrównawczego. Ze zbiornika wodę pobiera zestaw hydroforowy i podaje do sieci wodociągowej.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł ten ma na celu przestawienie na bazie rzeczywistych przykładów możliwości zastosowania kilku urządzeń automatyki firmy Siemens (szczególnie sterowników swobodnie programowalnych serii S7-200 oraz przepływomierzy elektromagnetycznych SITRANS FM MAGFLO) w systemach wodno-ściekowych. Poniżej przedstawiamy przykłady dwóch działających aplikacji oraz jednej w fazie projektowo-wdrożeniowej.
W artykule przedstawiono system automatyki sieciowej średniego napięcia w miejskich sieciach kablowych, zastosowany w stacjach transformatorowych małogabarytowych lubelskich, przygotowanych do pracy w zintegrowanych systemach wspomagania dyspozytora.
W artykule opisano podstawowe zagadnienia związane z kompensacją mocy biernej i metody jej stosowania w zakładach przemysłowych oraz przedstawiono nowoczesną baterię kondensatorów typu BKZ zaprojektowaną i produkowaną przez Elektromontaż S.A. w Lublinie, przeznaczoną do automatycznej kompensacji indukcyjnej mocy biernej (poprawy współczynnika mocy cos@) w trójfazowych sieciach przemysłowych niskiego napięcia.
Spośród nowości prezentowanych na targach energetycznych w Bielsku-Białej pn. ENERGETAB'98 uwagę zwiedzających przyciągał jeden z najnowszych wyrobów lubelskiego Elektromontażu - małogabarytiwa stacja transformatorowa w obudowie betonowej przeznaczona do zasilania odbiorców z sieci 15-20 kV. Nowatorskie rozwiązanie stacji polega na wyposażeniu jej w rozdzielnicę sterowaną typu RSL-SM będącą elementem systemu automatyki sieciowej średniego napięcia i w tym znaczeniu przygotowanej sprzętowo oraz programowo do pracy w zintegrowanym systemie wspomagania dyspozytora. W zwięzłym opracowaniu podkreślono szerokie możliwości funkcjonalne stacji wynikające z aktualnych wymagań jej potencjalnych użytkowników.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.