The development of power systems requires optimal decision-making from the perspective of end users. Therefore the operation of Poland’s electricity market needs to be included in the process of market planning. The article provides an insight into the Transmission Network Development Plan (PRSP), including a technical and cost-effective optimization tool.
Podstawowym obowiązkiem operatorów systemów przesyłowych jest tworzenie jak najlepszych taryf przesyłowych, wynikających z czynników i miejsc powstawania kosztów funkcjonowania sieci. Dotychczas znane metody alokacji kosztów w taryfach wykorzystywały najczęściej grupową lub węzłową ich reprezentację. W referacie proponuje się zasto-sowanie pośredniego rozwiązania taryfy przesyłowej, tzw. warstwowej, posiadającej wszystkie dobre cechy modelu węzło-wego, a jednocześnie będącej znacznym jego uproszczeniem. Ten rodzaj taryfy przesyłowej uzyskano dzięki nowa-torskiemu zastosowaniu metod statystki stosowanej do analizy przestrzennej jednostkowych kosztów krańcowych. Reko-mendowane jest stosowanie warstwowej taryfy przesyłowej w alokacji kosztów stałych i zmiennych funkcjonowania sieci.
EN
Elementary duty TSO is creating the best transmission tariffs which reflect the network operational costs. Up to now well-known methods of costs allocation in tariffs used the most postage stamp or nodal their representation. Indirect solution of transmission tariff - stratified has proposed in the paper. This solution has an all good features of nodal model and simultaneously being considerable his simplification. This kind of transmission tariff was the result of innovatory use of applied (spatial) statistics methods for analysing of marginal prices. In allocation of fixed and variable network operational costs has been recommended applying of the stratified transmission tariff.
W referacie scharakteryzowano ogólnie rolę i cechy infrastruktury dobrego systemu informacyjnego, kładąc szczególny nacisk na jego bezpieczeństwo. Ponadto określono rolę i znaczenie systemów informacyjnych oraz ich wpływ na bezpieczną pracę systemów elektroenergetycznych i stabilne funkcjonowanie struktur organizacyjnych rynku energii elek-trycznej.
EN
The general characterized features of good information system infrastructure with special pressure on his safety were presented in the paper. Besides, the meaning of information systems and their influence on safe work of electricity network and stable functioning organizational structures of electricity market were qualified.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Tworzenie taryf przesyłowych jest trudnym i złożonym zadaniem ze względu na bardzo dużą liczbę czynników, które należy uwzględnić i które w znaczącym stopniu wpływają na jej jakość. W artykule przedstawiono koncepcje metodyczne tworzenia taryf przesyłowych, przedstawiając czynniki determinujące rodzaj taryfy przesyłowej, zakres wykonywanych analiz dla celów projektowania taryf oraz rodzaje i zasady kalkulacji taryf. Zasadniczym problemem tworzenia taryf przesyłowych jest wybór i zastosowanie właściwych metod pozwalających alokować koszty sieci elektroenergetycznych na poszczególny cli jej użytkowników. Najlepszą grupą metod alokacji kosztów sieci są metody wykorzystujące informacje uzyskiwane w rezultacie przeprowadzenia obliczeń rozpływów mocy. Właściwości tych metod zostały wykorzystane w opracowaniu szeregu węzłowych wskaźników wykorzystania infrastruktury sieciowej. Wskaźniki te stanowią propozycję praktycznej implementacji metod rozpływów przyrostowych i śledzenia rozpływów w alokacji kosztów przesyłu w sieci elektroenergetycznej. Ponadto artykuł szczegółowo określa właściwości i warunki stosowania metod rozpływowych w procesie taryfikowania usługi przesyłowej.
EN
Creating transmission tariffs is a difficult and complex task because in this process it is necessary to consider a very large number of factors which have a significant influence on tariff quality. In the paper there! are presented methodological concepts for creation of the transmission tariffs, specifying factors which determine the type of the transmission tariff, the scope of analyses carri(!
Zasadniczym problemem tworzenia taryf przesyłowych jest wybór i zastosowanie właściwych metod pozwalających alokować koszty sieci elektroenergetycznych na poszczególnych jej użytkowników. Różnorodność wykorzystywanych metod alokacji kosztów wymaga ich pełnego poznania, co pozwoli na dokonanie świadomego ich wyboru i implementacji. W artykule przedstawiono najczęściej stosowane metody w kalkulacji taryf przesyłowych wraz z ich szczegółową charakterystyką. Najlepszą grupą metod alokacji kosztów sieci są metody wykorzystujące informacje uzyskiwane w rezultacie przeprowadzenia obliczeń rozpływów mocy. Właściwości tych metod zostały zastosowane w opracowaniu i przedstawieniu szeregu węzłowych wskaźników wykorzystania infrastruktury sieciowej. Wskaźniki te stanowią propozycję praktycznej implementacji metod rozpływów przyrostowych i śledzenia rozpływów w alokacji kosztów przesyłu w sieci elektroenergetycznej. Ponadto artykuł szczegółowo określa właściwości i warunki stosowania metod rozpływowych w procesie taryfikowania usługi przesyłowej.
EN
A primary problem in creation of transmission tariff is the selection and application of appropriate methods that enable power grid costs to be allocated to its different users. The diversity of the cost allocation methods used necessitates their full understanding to make their informed choice and implementation possible. The article presents the methods used most frequently in calculating transmission tariffs together with their detailed characteristics. The best group of grid cost allocation methods are the methods using information obtained from power flow computation. The properties of this methods have been used in the designing and presentation of a number of key indicators for the use of grid infrastructure. The indicators provide a tool for practical implementation of incremental and tracking flows methods in the allocation of transmission costs in the power grid. In addition, the article describes in detail the properties and conditions for the use of flow methods in the transmission tariff setting process.
W artykule przedstawiono koncepcje metodyczne budowy taryf przesyłowych, przedstawiając czynniki determinujące rodzaj taryfy przesyłowej, zakres wykonywanych analiz dla celów projektowania taryf oraz rodzaje i zasady kalkulacji taryf. Ponadto artykuł prezentuje również praktyczne aspekty zastosowania metod rozpływów przyrostowych i śledzenia rozpływów w kalkulacji stawek opłat taryf przesyłowych. Przedstawiony sposób analizy, w którym wykorzystuje się metody określające stopień wykorzystania sieci na podstawie rozpływów mocy, stanowi propozycję podejścia w ustalaniu zasad kształtowania taryf przesyłowych, pozwalających właściwie realizować przypisaną im funkcję stymulowania takich zachowań odbiorców energii elektrycznej, które przyczyniają się do bezpiecznej i efektywnej pracy systemu elektroenergetycznego.
EN
The article presents methodological concepts for creation of transmission tariffs, specifying factors which determine the type of a transmission tariff, the scope of analyses carried out for tariff designing purposes and tariff types and calculation rules. Furthermore, the article presents the practical aspects of using incremental and tracing flow methods in calculation of transmission tariff rates of charges. The presented manner of analysis applying methods which determine the network usage on the basis of power flows is a proposed approach to development of rules for setting transmission tariffs. This rules allow to properly perform the task of stimulating such electricity consumer behaviour that contributes to secure and efficient operation of the power system.
Zadaniem taryfy przemysłowej, opracowywanej przez przedsiębiorstwa sieciowe jest nie tylko pokrywanie uzasadnionych kosztów działalności, ale przede wszystkim właściwa symulacja zachowań użytkowników sieci elektroenergetycznej, adekwatna do specyfiki i warunków jej pracy. W artykule przedstawiono podstawowe kryteria i zasady tworzenia taryf przemysłowych stanowiące podstawowy element wspomagający proces ich tworzenia. Ponadto artykuł zawiera pogłebioną analizę rozwiązań taryf przemysłowych stosowanych w różnych krajach, ukierunkowaną na identyfikację zastosowanych mechanizmów symulacji użytkowników sieci jak i wpływu funkcjonującego rynku energii oraz specyfiki sieci danego kraju na ich obecny kształt.
EN
The role of the transmission tariff prepared by transmission companies is not only to recover the justified operational costs, but primarily to provide suitable stimulation power grid users behaviors, adequate to the grid specific nature and operation conditions. The article discusses basic criteria and rules for the transmission tariff preparation, which are the key component supporting the tariff creating process. Furthermore the article provides an in - depth analysis of transmission tariffs solutions used in different countries, aiming to identify mechanisms of grid users simulation applied, as well as the impact of the functioning electricity market and the grid specific nature in a given country on their current form.
Nowym wyzwaniem dla taryf przesyłowych stał się rynek energii elektrycznej, w wyniku którego klasyczny rozkład obciążeń zostaje zastąpiony kontraktami bilateralnymi realizowanymi przez operatora systemu przesyłowego. Tak wytworzony "chaos" ujawnia w sieci elektroenergetycznej miejsca, które nie są gotowe na spełnienie oczekiwań uczestników rynku. Występujące ograniczenia w swobodnym handlu energią, powodowane przez sieć, mogą być w części usunięte poprzez zastosowanie odpowiedniej metody likwidującej ograniczenia przesyłowe. W artykule zawarto syntetyczny przegląd metod zarządzania ograniczeniami przesyłowymi, stosowanymi w wielu krajach, których specyfika pozostaje w ścisłym związku z funkcjonującymi rozwiązaniami taryf przesyłowych. Ponadto artykuł wymienia występujące rodzaje ograniczeń przesyłowych oraz kluczowe przeszkody w rozwijaniu międzysystemowego rynku energii.
EN
The electricity market became the new challenge for transmission tariffs. Traditional load allocation is replaced with bilateral contracts performed by the transmission system operator. The "chaos" thus created uncovers the places in the power grid that are not ready to meet the expectations of market participants. The existing congestions in free energy trading caused by the grid may be partially removed by applying the appropriate method of eliminating transmission congestions. The article provides a synthetic review of the methods of managing transmission congestions applied in many countries where the system is closely related to the transmission tariff solutions in place. Moreover, the article lists the existing types of transmission congestions and the key obstacles in developing an intersystem energy market.
W czasach rozwijających się rynków energii elektrycznej zasady cenotwórstwa poszczególnych ogniw łańcucha, na którego końcu jest cena energii i koszt przesyłu, ulegają daleko idącej transformacji. Podstawowe, dobrze znane funkcje taryf (dochodowa, informacyjna i motywacyjna) powinny być zachowane przez wszystkie strony uczestniczące w tym procesie. Szczególnie tworzenie taryf przesyłowych wymaga umiejętnego podejścia, gdyż są one jedynym, niezwykle ważnym sprzymierzeńcem przedsiębiorstwa sieciowego w bodźcowej stymulacji użytkowników. Celem tej stymulacji jest bezpieczne i efektywne sterowanie pracą sieci elektroenergetycznej, zapewniającej uzasadniony rozwój zdolności przesyłowych. Realizacja tych celów możliwa jest jedynie poprzez wnikliwą analizę warunków funkcjonowania sieci i adekwatną do jej specyfiki strukturę taryf sieciowych (węzłowych, dystansowych, grupowych bądź innych, związanych z usługami świadczonymi przez operatora sieciowego). Taki sposób podejścia wymusza stosowanie metod bazujących na rozpływach mocy, jak np. metody przyrostowej i śledzenia rozpływów, w wyniku których otrzymujemy zastępcze odległości przesyłu mocy do węzła. Innego rodzaju informacji dostarcza wyznaczenie kosztów krańcowych w poszczególnych węzłach, uwzględniających warunki techniczne i kosztowe wytwarzania oraz ograniczenia w przesyle. Funkcje i zadania, jakie powinna spełniać taryfa przesyłowa w tych modelach, są różne. Wybór kierunku działania uzależniony jest od istniejących problemów przedsiębiorstwa sieciowego. Częstą praktyką krajów, w których powstaje rynek energii, jest znaczące upraszczanie taryf przesyłowych powiększające skalę subsydiowania skrośnego kosztów przesyłu jednych odbiorców przez drugich. W tych warunkach realizowana jest jedynie funkcja dochodowa taryfy, zaś pozostałe ulegają zatraceniu. Dobra taryfa przesyłowa staje się w Polsce ofiarą przemian rynkowych.