Selecting a site for a landfill should minimise the inevitable ecological effects. The Regulation of the Minister of the Environment (2013) on waste landfills specifies, among others, that it is best to locate a landfill in a place with a natural geological barrier. For landfills other than hazardous and neutral waste, the minimum thickness of the barrier should be ≥1.0 m, and the value of its filtration coefficient k≤1.0·10– 9 m/s. Another criterion for the location of landfills is the expected piezometric table of groundwater, at least 1 m below the level of the planned excavation. In the paper, the last criterion is subjected to a critical analysis based on the results of my own research. It analyses what the piezometric table of groundwater is and what impact it has on the possible penetration of potential pollutants. The considerations are carried out on the example of the ground predicted for a waste landfill, for which tests necessary to determine the hydrogeological conditions were carried out.
PL
Wytypowanie terenu pod składowisko odpadów jest trudnym zadaniem i powinno ograniczyć do minimum nieuniknione skutki ekologiczne. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów określa między innymi, iż składowisko najlepiej jest sytuować tak, aby miało naturalną barierę geologiczną. Dla składowisk odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne minimalna miąższość bariery powinna być ≥1,0 m, a wartość jej współczynnika filtracji k≤1,0×10-9 m/s. Innym kryterium lokalizacji składowisk jest położenie przewidywanego najwyższego piezometrycznego poziomu wód podziemnych, co najmniej 1 m poniżej poziomu projektowanego wykopu dna składowiska. W pracy ostatnie kryterium poddaje się krytycznej analizie, której podstawą są wyniki badań własnych. Analizuje się, czym jest piezometryczny poziom wód podziemnych i jaki on ma wpływ na możliwe przenikanie potencjalnych zanieczyszczeń do wód podziemnych. Rozważania są przeprowadzone na przykładzie podłoża terenu, planowanego pod składowisko odpadów, dla którego wykonano badania niezbędne do określenia warunków hydrogeologicznych.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Due to financial wherewithal, only shallow wells, which are extremely prone to seasonal groundwater decline, are constructed in the study area. Generally, new groundwater wells are designed to follow the criteria of the old wells, which may be vulnerable to substantial groundwater depletion through water-level decline. Going by this, newer groundwater wells constructed near older ones are 100% susceptible to the uninvestigated depletion associated with the older ones. The method used integrates vertical electrical sounding (VES) technique employing the Schlumberger electrode configuration, which measured the resistivity of geologic layers, depths and thickness with hydrogeological information, which constrained the VES interpretation. The aim was to check the spread of groundwater depth–water table ratios for the shallow aquifers. The 1-D resistivity analysis shows that the topsoil/motley topsoil has resistivity ranging from 71.8 to 1964.1 Ωm and mean 586.9 Ωm, while its depth ranges between 0.5 and 11.3 m with mean value of 2.8 m. In layer 2, while the resistivity spans between 71.3 and 1488.6 Ωm with mean value 444.6 Ωm, the depth and thickness, respectively, have a range and mean value of 2.0–170.4 m and 41.9 m and 3.4–112.2 m and 41.0 m. The third layer resistivity ranges from 7.5 to 2332.5 Ωm with mean value of 797.2 m. The depth of burial and the thickness of the third layer, respectively, have mean of 63.0 m and 74.6 m and range of 40.3–106.3 m and 50.1–115.6 m. The fourth layer penetrated by current at 150 m half of current electrode separation has undefined thickness and depth with respective resistivity range and mean of 25.3–2385.3 Ωm and 508.4 Ωm. Based on the resistivity results and nearby borehole data, sizeable numbers of borehole in the area have depths (between 40 and 80 m) that are remarkably greater than the water table depths (1.4–37.6 m). A few boreholes have depths that are sparingly greater than water levels and by the present climate change; they are not likely to be depleted by virtue of water-level declines as the well depth–water table depth ratios are still sustainable to ward of the depletion associated with water-level decline. The results indicate the spatial spread of shallow hydrogeological units as well as the water-level architecture, which is believed to provide useful information that will complement lithological logs while planning for newer groundwater well development in the area.
W artykule omówiono wspólny projekt Saksońskiego Urzędu Górniczego, Wyższego Urzędu Górniczego i Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego - „Życie z górnictwem" (MineLife) oraz metody zastosowane w trakcie jego realizacji. Dzięki programowi zainicjowano wymianę pomiędzy instytucjami partnerskimi, która pozwoliła na pozyskanie wiedzy i zwiększenie kompetencji w dziedzinie procedur administracyjnych, procesów planowania i zakresu nadzoru oraz dostępnych technologii, procedur w górnictwie odkrywkowym i podziemnym w rejonie przygranicznym. Uczestnikom pokazano również rekultywację terenów po zakończonej eksploatacji węgla brunatnego. Przedstawione zostały konflikty między przedsiębiorstwami górniczymi, organami nadzoru i mieszkańcami. Końcowym efektem programu jest podręcznik na temat ich rozwiązywania.
EN
The article discusses the joint project of the Saxon Mining Office, the State Mining Authority and the MarshaTs Office of the Lower Silesian Voivodship - "A Life with Mining" (MineLife) and the methods used during its implementation. The programme has initiated an exchange between the partner institutions, which allowed for acquinng knowledge and increasing competences in the field of administrative procedures, planning and supervision processes as well as technologies and procedures available for opencast and underground mining in the border region. Participants were also shown land reclamation after lignite mining was completed. Conflicts between mining compames, supervisory authorities and residents were presented. The finał effect of the programme is a manuał on solving these problems.
W artykule przedstawiono wyniki badań układu zwierciadła wody na szorstkich przelewach progów przepuszczalnych. Analizy przeprowadzono dla napełnień w przekroju początkowym i końcowym krawędzi przelewu oraz dla długości zaniku strumienia wody na koronie i skarpie przepuszczalnego progu. W analizach wykazano wpływ rodzaju i uziarnienia kruszywa wypełniającego korpus na kształt układu zwierciadła wody nad przelewem. Dla swobodnie przepływającego strumienia wydzielono fazę częściowego i pełnego wypełnienia korpusu wodą, w różnym stopniu oddziałujących na parametry kształtu strumienia przelewowego.
EN
The article presents the results of laboratory tests carried out for the water surface profile on rough permeable sills. The analysis was carried out for the water depth in the beginning and ending cross-sections of the weir and for the length of the water stream entering the crown and the permeable surface of the sill. The analysis demonstrated the impact of the type and size of the particles filling the sill body on the shape of the water profile of the overflow stream. Partial and full flow form of the water in sill body was separated, which influence the parameters of the overflow stream shape to a different extent.
Omówiono wyniki pomiarów poziomu zwierciadła wód podziemnych oraz badań jakości wód podziemnych, wykonywanych podczas budowy pierwszej rury tunelu pod Martwą Wisłą. Podkreślono, że podczas realizacji drugiej rury tunelu, a przede wszystkim przejść poprzecznych, istnieje bezwzględna potrzeba prowadzenia stałego monitoringu jakości wód podziemnych, ze szczególnym wskazaniem konieczności badań zawartości chlorków i mineralizacji, zwłaszcza w piezometrach położonych przy Martwej Wiśle i bezpośrednio w Martwej Wiśle. Trzeba również analizować ewentualne zanieczyszczenia wód w trakcie budowy.
EN
Groundwater table fluctuations measurements, and quality of groundwater research, carried out during the construction of the first tunnel line through the Martwa Wisła river are presented. During the construction of second tunnel tube and lateral passage between the tunnel tubs, there is an absolute need for leading continuous monitoring of groundwater quality. With particular reference to the content of chlorides and TDS, especially in the piezometers located close to the Martwa Wisła river and directly in the Martwa Wisła river. The quality monitoring should also take account of possible groundwater pollution during construction.
Przedstawiono proces tworzenia i kalibracji modelu przepływu wód podziemnych w rejonie ujścia wód podziemnych w Koninie. Model wykonany w programie Visual Modflow obejmował 5 warstw modelowych (3 warstwy wodonośne i 2 warstwy rozdzielające). Do kalibracji modelu początkowo zastosowano ręczną metodę "prób i błędów", uzyskując mało zadowalające wyniki zgodności położenia zwierciadła wody w punktach obserwacyjnych z wartościami obliczonymi. Następnie przystąpiono do przeprowadzenia automatycznej kalibracji parametrów z zastosowaniem pakietu optymalizacyjnego PEST. Zgodność pomiędzy wysokoscią zwierciadła wody obserwowaną a obliczoną za pomocą modelu matematycznego wzrosła do zadowalającego poziomu.
EN
The article presents the process of elabolatrion and calibration of an underground waters flow model in the area of the groundwaters intake in Konin. The model created in the Visual Modflow programme covered 5 model layers (3 water-bearing layers and 2 separating layers). Initially, the model was calibrated manually using the trial-and-error method what led to unsatisfactory results in the scope of conformity between the water-table location in observation points and the calculated values. In the next step, the automatic calibration of parameters with the use of the PEST optimisation package was carried out. The conformity between the water-table ІеvеІ observed and calculated with a mathematical model increased to a satisfactory degree.
W artykule przeanalizowano możliwość zastosowania danych, pochodzących z automatycznego systemu monitoringu położenia zwierciadła wody w Basenie Dolnej Biebrzy, do wyznaczenia zasięgów zalewów. W analizach wykorzystano dane zarejestrowane przez automatyczne czujniki typu Mini-Diver w latach 2006-2010. Dla sześciu położeń zwierciadła wody zarejestrowanych w czasie wezbrań w latach 2006-2010, opracowano przy użyciu programu ArcMap oraz narzędzia Topo to Raster należących do pakietu ArcGis Desktop 10, mapy przedstawiające zasięgi zalewów. Rezultaty porównano z modelami zasięgu zalewów opracowanymi na podstawie pomiarów wykonanych punktowo z łódki na odcinku Osowiec - Burzyn przy zastosowaniu techniki różnicowego GPS w trybie RTK. W celu poprawy jakości analiz dane pochodzące z Mini-Diverów oraz pomiarów punktowych GPS RTK zostały liniowo interpolowane do lokalizacji przekrojów obliczeniowych wykorzystywanych w jednowymiarowym modelu transformacji fal wezbraniowych na obszarze Basenu Dolnego Biebrzy.
EN
This article presents possibilities of application of the automatic water level monitoring system to determine the flood extent in the Lower Biebrza Basin. Flood extents were generated with the use of GIS techniques for six water levels measured with an automatic water level monitoring system during floods in the period 2006-2010. Results were compared with flood extents based on the water gauges and field measurements.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Opisano przepływ pod drenażem rozsączającym oraz podano zależności do obliczenia położenia zwierciadła wody w warstwie wodonośnej pod drenażem w wyniku dopływu do niej oczyszczonych ścieków z drenażu ułożonego w poziomej i nachylonej warstwie wodonośnej.
EN
The article describes flow under the leach drain and gives dependencies for calculating the location of water table in aquiferous layer under the drain as a result of inflow of purified wastewater from the drain located in the horizontal and inclined aquiferous layer.
Przedstawiono wyniki badań modelowych wału przeciwpowodziowego. Badano wpływ zmiany położenia poziomu wód gruntowych na deformację wału (pola przemieszczeń i odkształceń), które wyznaczano za pomocą analizy obrazu metodą PIV (Particle Image Velocimetry).
EN
The paper presents experimental model tests on flood embankment. Influence of ground water level change on deformation of embankment body (displacements and strains) was investigated. Displacement and strain fields were obtained using image analysis (PlV).
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przebieg stanu zwierciadła wody na bystrzu ma wpływ zarówno na stabilizację samego bystrza, jak i koryta w strefie oddziaływania bystrza. Prawidłowe określenie przebiegu stanu zwierciadła wody, a także rozpoznanie wpływu tych czynników, od których stan ten w sposób istotny zależy warunkuje odpowiednie konstruowanie bystrzy. Podane w literaturze metody obliczeń przebiegu stanu zwierciadła wody na bystrzu są zróżnicowane i polegają najczęściej na stosowaniu równania ruchu nierównomiernego. W pracy podjęto próbę obliczenia przebiegu stanu zwierciadła wody na bystrzu przy użyciu równań wolnozmiennego ustalonego ruchu wody. Obliczenia przeprowadzono dla bystrza o wysokości 1,0 m; spadku 1:4,5; dla którego przeprowadzono hydrauliczne badania modelowe. W obliczeniach uwzględniono zmienne natężenie przepływu, zmienną szorstkość na bystrzu oraz spadek tarcia, który określono z dwóch formuł Manninga i Darcy-Weisbacha. Określono odchylenia standardowe i na ich podstawie ustalono stopień dopasowania obliczeń do wyników z pomiarów na modelu hydraulicznym. Program komputerowy umożliwiający obliczenie przebiegu stanu zwierciadła wody na bystrzu zezwala na wyznaczenie optymalnych parametrów bystrza przy znanym przebiegu stanu zwierciadła wody.
EN
Water level variation along the rapid influences the stability of rapid and channel in the zone of its impact. Proper determination of water level variation and the recognition of the factors creating this variation is condition sine qua non of proper designing. The calculation procedures of water level variation are different and commonly use the unsteady flow equations. In the paper is presented an attempt of use the steady flow equations for the same purpose. The calculations have been carried out for a rapid of 1,0 m high and slope of rapid 1:4,5; for which the laboratory study had been done. Calculation took into consideration such elements as changing flow, changing roughness and energy losses computed acc. to Manning and Darcy-Weisbach formulae. Standard deviations were estimated and used as e criterion of fitting degree of calculations when compared with laboratory results. Computer program determining the water level variations let us to compute the optimal rapid parameters at these water level variations.
Podano zależności umożliwiajace określenie czasu potrzebnego do ustabilizowania się dynamicznego zwierciadła wody gruntowej, opisania ruchu nieustalonego, zasięgu leja depresji. Zamieszczono też równanie krzywej depresji, a także uwagi dotyczące włączania i wyłączania pomp odprowadzających wodę ze studni filtracyjnej.
EN
Dependancies afforded time estimation required stabilization of dynamic water level, description of non-settled movement and ranging of depression funnel are formulated.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.