W referacie przedstawiono działania podjęte przez KWB Turów, dotyczące zabezpieczenia odkrywki przed wdarciem się wód wezbraniowych z cieków zewnętrznych otaczających odkrywkę oraz zabezpieczenia przed zagrożeniami, jakie niosą ze sobą opady nawalne. W dniach 7-8 sierpnia 2010 r. wystąpiły nawalne opady deszczu w Górach Izerskich, obejmujące terytorium Czech i Polski. Niezwykle silny opad spowodował bardzo szybko postępującą w czasie powódź błyskawiczną. Ilość wody, jaka spadła w ciągu doby, wynosiła około 150 litrów/m2. W otoczeniu KWB Turów wystąpiły z koryt trzy rzeki: Nysa Łużycka, Miedzianka i Witka, które spływały z ogromną prędkością do obszaru Niecki Żytawskiej. Rzeka Miedzianka spowodowała klęskę powodziowąw Bogatyni. Zostały zniszczone drogi, mosty oraz kilkadziesiąt budynków. Na zboczu wschodnim wyrobiska, na filarze rzeki Miedzianki, woda spowodowała rozmycie nasypu kolejowego na długości około 80 m i wdarła się na teren zakładu górniczego, doprowadzając do przerwania głównych ciągów przenośnikowych i komunikacyjnych. Wody pochodzące z opadów oraz wody, które wdarły się do wyrobiska z rzeki Miedzianki, spowodowały konieczność wstrzymania ruchu zakładu górniczego w dniach 7-8 sierpnia 2010 r. Woda zalała dwa najniższe poziomy eksploatacyjne i jeden poziom zwałowy. Na spągu wyrobiska powstały dwa obszary zalewowe. Nysa Łużycka, będąca rzeką graniczną z Niemcami, spowodowała powódź w miejscowości Porajów i Sieniawka. Na zachodnim zboczu odkrywki, na filarze Nysy Łużyckiej, powstało zagrożenie przerwania wałów przeciwpowodziowych. W aspekcie zdarzeń powodziowych z sierpnia 2010 r. Kopalnia Turów stanęła przed koniecznością przeanalizowania i dokonania oceny stanu zabezpieczenia odkrywki przed dopływem wód z zewnątrz i opracowania działań zabezpieczających na kolejne lata. Odtworzono i podwyższono wały ziemne zlokalizowane pomiędzy terenem odkrywki KWB Turów a rzeką Miedzianką, potokiem Ślad oraz na filarze rzeki Nysa Łużycka na przepływ miarodajny Qm05% (t.j. na opad 200-letni). Natomiast trzy miejsca wykazane jako miejsca niebezpieczne - gdzie nastąpiło wtargnięcie wód z rzek zewnętrznych - będą wymagały dodatkowego specjalnego zabezpieczenia wg projektu technicznego: podwyższenia wałów ziemnych na przepływ Qk01%, tj. na opad 1000-letni.
EN
This paper describes protective actions taken against the flood hazard in the open pit mine KWB Turów. Rivers and brooks surrounding the Turów open pit mine create a substantial hazard of water breaking through embankments and destroying the infrastructure of the mine. This paper shows the causes and results of the disastrous flood in August 2010. On the 7th-8th of August 2010, torrential rains occurred in the Izera Mountains on the territory of the Czech Republic and Poland. Heavy rain caused immediate and unusual flooding. These mountains are the source of all the rivers surrounding the Turów mine, including the Nysa Łużycka, Miedzianka, and Witka Rivers. Great amounts of water (totalling 150 billion litres over the course of 24 hours) flowing from the north sides of the mountains caused a flash flood resulting in natural disasters in Bogatynia, Porajów, and Sieniawka, destroying urban infrastructure and tens of historic buildings. On the pillar of the east side of the mine, water broke through the embankments and rushed into the open pit mine of Turów. The mine was forced to cease operations. Water flooded the bottom of the open pit and two working levels. On the west side of the mine, water from the overflowing Nysa Łużycka threatened to destroy the west embankments. Water broke through the dam on the Witka River, and 60 million m3 severed the only route between Bogatynia and the rest of Poland. This report describes the rescue and the liquidation action, recovering the flooded coal seams, and preventative actions taken against flooding. The damaged embankment and railroad were rebuilt, and the Miedzianka River cleaned. Protective embankments along the Ślad brook were extended. They reconstructed embankments located between the area of the Turów mine and the Miedzianka River and also on the pillar of the Nysa Łużycka River against two-hundred-year flood. However, three dangerous locations were indicated where the forced entry of water resulted from outside rivers - requiring additional reinforcement efforts according to the technical plan in order to raise the earth embankments higher to account for the one-thousand-year flood.
Z dniem 1 maja 2012 r. wchodzą w życie odroczone do tego czasu przepisy ustawy o odpadach wydobywczych, które całkowicie zmieniają sytuację odkrywkowych zakładów górniczych prowadzących zwałowanie nadkładu i płonnych przerostów w złożu. W pierwszym rzędzie dotyczy to zmian wynikających z wejścia w życie art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy. Dla przedsiębiorców górniczych bardzo istotną staje się sprawa jednoznacznego wyjaśnienia pojęć przemieszczania i usuwania mas ziemnych lub skalnych w związku z wydobywaniem kopalin ze złóż (niezdefiniowanych w tej ustawie ani w ustawie o odpadach). W pierwszym przypadku - przemieszczania - przepisy ustawy o odpadach wydobywczych i ustawy o odpadach nie mają zastosowania. Stąd w artykule podejmuje się polemikę z interpretacją przyjętą przez Departament Gospodarki Odpadami Ministerstwa Środowiska, w myśl której "proces przemieszczania... odbywa się w obrębie wyrobiska górniczego..." (wyłącznie), natomiast "proces usuwania. związany jest z ich usuwaniem poza wyrobisko górnicze".
EN
1st of May 2012 is the date when the deferred regulations of Mining Waste Act will enter into force. The new regulations will change completely the situation of opencast mining plants which conduct tipping of overburden and worthless intercalations. It is due to the changes being introduced by the art. 2 par. 1 p. 4 of the Act. It is essential for mining entrepreneurs to unequivocally define terms dislocation and removal of land or rocky masses in connection with the extraction of minerals from deposits (which are defined neither in this Act nor in the Waste Act). In the first case - dislocation - the regulations of Mining Waste Act and Waste Act shall not be applied. The following article is a trial of polemic with the interpretation accepted by the Waste Management Department of the Ministry of the Environment, according to which "a process of dislocation ... takes place within the mine working" (exclusively), while "a process of removal. is connected with removing them outside of the mine working".
W dniu 7 sierpnia 2010 roku wystąpiły nawalne opady deszczu w Górach Izerskich, obejmując terytorium Czech i Polski. Biorą tu początek wszystkie rzeki okolicy, a wśród nich Nysa Łużycka, Miedzianka i Witka. Nie spotykany do tej pory, tak silny opad spowodował powódź błyskawiczną - spadło około 150 mld litrów wody w ciągu doby. Spływające wody ze stromych północnych stoków z ogromną prędkością do obszaru Niecki Żytawskiej wystąpiły z koryt na wysokość około 1 piętra okolicznych domów. Rzeka Miedzianka spowodowała klęskę powodziową w Bogatyni, niszcząc drogi, mosty oraz kilkadziesiąt budynków. Na filarze rzeki Miedzianki zbocza wschodniego wyrobiska zakładu górniczego PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna SA Odział Kopalnia Węgla Brunatnego "Turów" woda spowodowała rozmycie nasypu kolejowego i wdarła się na teren zakładu górniczego w rejonie placu bazy transportowej. Dodatkowo gwałtowny opad deszczu spowodował znaczny przyrost i przelanie się zbiorników osadowych na pompowniach, wystąpienie wód z rowów oraz ich gwałtowny spływ w dół wyrobiska powodujący przerywanie głównych ciągów przenośnikowych i komunikacyjnych. W wyniku tych zniszczeń zatrzymano ruch zakładu górniczego. Spiętrzając się na spągu odkrywki, woda zalała dwa najniższe poziomy eksploatacyjne i podtopiła jeden zwałowy. Graniczna z Niemcami rzeka Nysa Łużycka spowodowała powódź w miejscowości Porajów i Sieniawka. Na zachodnim zboczu odkrywki na filarze Nysy powstało zagrożenie przerwania wałów przeciwpowodziowych. Zniszczenie zapory zbiornika Niedów (o pojemności 5 mln m3) spowodowało przerwanie jedynej drogi dojazdowej do worka turoszowskiego, odcinając Nieckę Żytawską od Polski. Artykuł opisuje podjętą akcję ratowniczą i jej przebieg, likwidację skutków powodzi, wznowienie wydobycia i dalsze działania technologiczne w celu odzyskania zatopionego węgla, odmulania, uruchomienia dolnego frontu zwałowego, oraz techniczne działania zabezpieczające i profilaktyczne.
EN
On the 7th August 2010 there occur torrential rain in Izera Mountains on the territory of Czech Republic and Poland. In these Mountains begins every rivers surrounding mine "Turów", among other things Nysa Łużycka, Miedzianka and Witka. Great amount of water flowing from the North sides of mountains to cause flash flood. In time of 24 hours to flow down 150 billion litre of water. Such amount of water, cause natural disaster in Bogatynia, Porajów and Sieniawka, destroyed urban infrastructure and tens historic buildings. On the pillar of East side of mine, water broke through the embankments and rush in open pit mine Turów. Additionally significant increase and brimming over caused the violent rainfall of settlings basin on pumping stations, overflow of waters from ditches and their violent flow into the bottom of the excavation causing breaking main draughts belt conveyors and communications. The mine had to stop coal mining. Water to flood open-pit bottom and two working levels and ducked one level dump. On the West side of mine, water from flooding Nysa tried to destroy west embankments. Water broke through the dam (5 millions m3) on the Witka River and caused destroy an only access road between Bogatynia (Żytawa Basin ) and the rest of Poland. This report describes the rescue action, liquidation of ravages, recovering flooding coal seams and other protection actions against the flood.
W artykule przeanalizowano wpływ kształtu zwałowiska zewnętrznego na koszty transportu urobku. W tym celu określono trzy bryły zwałowiska o takiej samej objętości i wysokości, generalnym nachyleniu zboczy oraz lokalizacji pochylni transportowej. W każdym przypadku wyznaczono położenie środków ciężkości w zależności od przyjętego kształtu podstawy zwałowiska. Znając odległość środka ciężkości od początku pochylni transportowej określono średnią drogę transportu na zwałowisku oraz jednostkową energię potrzebną do przetransportowania danej objętości urobku. Wielkości te umożliwiają oszacowanie kosztów transportu urobku i wskazanie najkorzystniejszego kształtu zwałowiska zewnętrznego z uwagi na te koszty.
EN
Influence of the shape of external dump on the transportation costs was analyzed in the article. In order to do this, three shapes of external dump were defined with the same volume and height, general slope gradient and the location of the transportation ramp. In all three cases the position of center of gravity was determined depending on the received shape of the basis of the dump. Knowing the distance from the center of gravity to the beginning of the transportation ramp, the average road of transportation on the dump was estimated and the elementary energy demand to transporting fixed volume of the overburden. These values make estimation of the transportation costs of the dumping masses possible and show the most profitable shape of external dump considering these costs.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Article presents a first example of adapting in Poland the new dumping technology from opening cut which is located on a temporary dump on the pre-field of the exploitation front. There is also described a technology of a further dump liquidation. Farthest part of the article shows possibilities of usage of a brand new IT tools together with a description of foreground dump designing method. Applying that described method allows to make number of analysis regarding to the most profitable location of lignite deposit exposure as well as localization of dump on the pre-field. What's more it also allows to achieve the simulation of exploitation front progress. Using that exploitation design method together with IT tools permits to make in short time several options of exposure and exploitation and next allows to select the most suitable of analyzed scenarios concerning both economical issues and mine extractive possibilities especially during the period of foreground dump liquidation.
PL
W artykule przedstawiono zastosowanie nowej technologii zwałowania nadkładu z wkopu udostępniającego na zwałowisku tymczasowym na przedpolu frontu eksploatacyjnego. Zastosowano ją po raz pierwszy w Polsce w odkrywce "Drzewce" w wieloodkrywkowej Kopalni Węgla Brunatnego "Konin" S.A. Opisano także technologię przyszłej likwidacji tego zwałowiska. W dalszej części artykułu zaprezentowano możliwości wykorzystania nowoczesnych narzędzi informatycznych wraz z opisem metody projektowania zwałowiska na przedpolu frontu eksploatacyjnego. Zastosowanie prezentowanej metody pozwala na dokonywanie szeregu analiz dotyczących najkorzystniejszego miejsca udostępnienia pokładu węgla, lokalizacji zwałowiska na przedpolu, a także dokonania symulacji postępów frontów eksploatacyjnych. Wykorzystanie metody projektowania eksploatacji przy użyciu opisanych narzędzi informatycznych pozwala na wykonanie w krótkim czasie kilku wariantów udostępnienia i eksploatacji. a następnie wybór najkorzystniejszego z analizowanych wariantów pod względem ekonomicznym oraz możliwości wydobywczych kopalni, szczególnie w okresie likwidacji zwałowiska na przedpolu. Może ona być także stosowana zarówno przy eksploatacji węgla brunatnego jak i innych kopalin.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedstawiono zastosowanie nowej technologii zwałowania nadkładu z wkopu udostępniającego na zwałowisku tymczasowym na przedpolu frontu eksploatacyjnego. Układ ten został wykorzystany przy budowie nowej odkrywki "Drzewce" w KWB Konin S.A. co umożliwiło rezygnację z budowy zwałowiska zewnętrznego. W artykule omówiono poszczególne warianty lokalizacji zwałowiska oraz przedstawiono czynniki mające największy wpływ na ich wybór. Dokonano również oceny ekonomicznej kosztów budowy zwałowiska w zależności od przyjętej technologii zwałowania za pomocą metody DGC.
EN
This paper presents application of new overlay dumping technology from excavation on temporary dumping ground on the pre-field of exploitation front. This system has been applied in Drzewce in Konin Lignite Mine, what enabled resignation of exterior dumping ground. Particular variants of dumping ground localization and factors influencing its choice have been described. Also economic assessment of dumping ground building costs, depending on accepted overlay dumping technology by means of DGC method, has been presented.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.