Mijają kolejne miesiące zastoju w gospodarce odpadami, a przedtem nie były dostrzegane zgłaszane uwagi o możliwości zaistnienia obecnej sytuacji. Wiele zakładów z branży gospodarki odpadami, które ograniczają masę składowanych odpadów, a tym samym wypełniają zobowiązania Polski, zostało pozostawionych bez pomocy państwa.
Odpady z opakowań szklanych, zbierane z podziałem na bezbarwne i kolorowe, osiągają około trzy razy wyższe ceny niż stłuczka z wymieszanych opakowań bezbarwnych i kolorowych. Ustawienie oddzielnych pojemników na szkło bezbarwne i kolorowe to najważniejsza reguła, która musi być przestrzegana przez każdego, kto chce zbudować efektywny system zbiórki szkła opakowaniowego.
Ustawowo określone poziomy odzysku i recyklingu opakowań szklanych zobowiązują producentów, operatorów oraz recyklerów do wspólnych działań na rzecz ochrony środowiska. Najpopularniejszą metodą odzysku odpadów opakowaniowych ze szkła jest selektywna zbiórka, którą organizują zarządy gminne i miejskie.
Po czterech latach, w wyniku realizacji upoważnienia ustawowego wynikającego z ustawy o odpadach, pojawił się projekt rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami opakowaniowymi. Określa on zasady zbierania i magazynowania oraz sposoby odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych z papieru, szkła, tworzyw sztucznych i metali (aluminium, stali), wielomateriałowych oraz z drewna.
Selektywna zbiórka odpadów, zwłaszcza odpadów opakowaniowych, od kilku lat powiększa swój udział w gospodarce odpadami. Obecnie prowadzi ją - w różnych formach - prawie 40% gmin. Pojęcie to odnosi się zazwyczaj do odpadów opakowaniowych, w szczególności papieru, szkła i plastiku. Niestety, jakość i efektywność tego procesu jest na ogół niska.
Tradycyjnie na początku września kończymy przyjmowanie zgłoszeń do Konkursu o Puchar Recyklingu. W momencie zamykania wrześniowego wydania naszego miesięcznika zgłoszenia ciągle jeszcze napływają, dlatego nie możemy przedstawić oficjalnej liczby uczestników tegorocznej akcji. Wszystko wskazuje na to, że liczba zgłoszeń przekroczy 300.
Krajowy rynek odpadów opakowaniowych jest rynkiem dynamicznym, o stosunkowo dużym potencjale rozwojowym. Łączną masę opakowań wprowadzonych na rynek z wyrobami w 2002 r. można szacować na poziomie 3,44 mln ton, z tej liczby ok. 3 mln ton odpadów opakowaniowych winno być objęte ustawą o obowiązkach przedsiębiorców.
Zebrane w systemach selektywnej zbiórki opakowania szklane można przetworzyć na nowe praktycznie w 100%. Jednak, aby było to możliwe, konieczne jest oddzielne zbieranie szkła bezbarwnego i kolorowego. Wynika to z faktu, iż przetapianie na nowe opakowania lub inne wyroby jest dziś praktycznie jedynym sposobem recyklingu szkła. Stłuczki ze zmieszanych bezbarwnych i kolorowych opakowań szklanych nie da się zastosować do produkcji opakowań bezbarwnych, co jest istotne, bo ok. 80% zamawianych w polskich hutach szkła opakowaniowego butelek i słoików to produkty ze szkła bezbarwnego.
Opakowania wykonane z metalu stanowią zaledwie 4% masy strumienia odpadów opakowaniowych wytwarzanych rocznie przez statystycznego mieszkańca Polski. Pośród opakowań metalowych mamy do czynienia ze stalą i aluminium. Dla obu materiałów można zastosować podobne procesy odzysku. Jednak to aluminium jest liderem, dla którego najważniejszym sposobem odzysku jest "gotówka za puszki". Materiał ten odzyskiwany jest w oparciu o swoją wartość. W punkcie skupu można uzyskać ok. 3 zł za kilogram (60 puszek aluminiowych po napojach).
Celem programu jest opracowanie i wdrożenie kompleksowego systemu zbiórki, odzysku i unieszkodliwiania opakowań po środkach niebezpiecznych. Przez środki niebezpieczne rozumie się zdefiniowane w ustawie o opakowaniach i odpadach opakowaniowych substancje i preparaty chemiczne. Program dotyczy opakowań poużytkowych po środkach niebezpiecznych objętych kaucją, stanowiących w wielu przypadkach odpady niebezpieczne.
Minął drugi rok funkcjonowania nowych rozwiązań strukturalnych, prawnych i finansowych w zakresie gospodarowania odpadami opakowaniowymi. To dobry moment na podsumowanie tego krystalizującego się sektora oraz na analizę wydarzeń, do jakich doszło na przestrzeni ostatnich miesięcy.
Tegoroczna akcja "Sprzątamy Mazury" odbywać się będzie w ramach ogólnopolskiej kampanii prowadzonej przez Fundację Szansa "Dbaj o świat". Przesłanie jest bardzo proste i można zamknąć je w prostym haśle, które towarzyszy naszym działaniom: "Nie śmieć człowieku, bądź w porządku ...". To przecież od kultury osobistej każdego z nas zależy, w jakim stanie pozostawimy leśną polanę, biwak, pole namiotowe czy brzeg jeziora po spędzonym tam urlopie.
Rozwiązanie problemu odpadów opakowaniowych rozpoczęto w Czechach od przygotowania ustawy o odpadach. Następnie, w 1995 roku CICPEN (Czech Industrial Cooperation for Packaging and Environment - Czeskie Stowarzyszenie Przemysłowe ds. Opakowań i Środowiska) został zobowiązany przez rząd czeski do zbudowania systemu zbierania i utylizacji odpadów, którego efektem było utworzenie w 1997 roku organizacji EKO-KOM.
1 stycznia 2002 roku weszła w życie Ustawa z 11 maja 2001 roku o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (DzU z 22 czerwca 2001 r.) która w rozdziale 4 traktuje o obowiązkach sprzedawcy i użytkownika produktów opakowaniowych. Ustawa nakłada na jednostki handlu detalicznego obowiązek m.in. przekazania swoim klientom informacji o dostępnych systemach zwrotu, zbiórki i recyklingu opakowań, co najmniej przez wywieszenie odpowiedniej informacji w miejscu sprzedaży.
Republika Czeska przyjęła Wytyczną EC94/62 o opakowaniach i odpadach opakowaniowych w przygotowywanej ustawie. Dotyczy ona odpadów z opakowań i pod presją przepisów prawnych zmusza do ograniczania ich objętości i masy oraz zawartości w nich szkodliwych substancji. Projekt ustawy (w czerwcu odbyło się w Parlamencie RC pierwsze czytanie) będzie dotyczył całego obiegu zużytych opakowań w przyrodzie, włącznie z ich dystrybucją. Będzie on również oparty na normach CEN dot. opakowań. Przedstawimy w skrócie powyższą ustawę, która będzie wprowadzona w życie z dniem 01.01.2002.
Na terenie Polski jedynie 5% odpadów komunalnych poddawanych jest procesowi powtórnego przerobu. Pozostałe odpady składowane są na lepiej lub gorzej urządzonych wysypiskach.