"Dym z kominów nisko czołgając się, opada na dół w płatkach sadzy, tak wielkich jak dojrzałe płatki śniegu, i całkiem przejmuje promienie rannego słońca (…)” - przytoczone słowa na szczęście nie pochodzą z ostatniego komunikatu smogowego dla któregoś z polskich miast.
Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych określa wymagania dotyczące konieczności zastosowania wentylacji oddymiającej w garażu. Nie definiuje jednak sposobu, w jaki ma być ona zrealizowana, ale określa jej cele funkcjonalne: zapewnienie bezpiecznej ewakuacji ludzi. Ocena skuteczności projektowanego rozwiązania jest możliwa dzięki wykorzystaniu symulacji CFD. Brakuje jednak norm określających sposób realizacji tego zadania, co z kolei powoduje brak jednolitego podejścia do oceny poprawności projektów wentylacji. Tym samym projektanci nie mają pewności co do przyjętych parametrów projektowanego systemu, a organom kontrolnym brakuje spójnych kryteriów oceny. Sytuacja ta skłoniła autorów do rozpoczęcia prac nad przygotowaniem wytycznych weryfikujących skuteczność działania systemów strumieniowej wentylacji oddymiającej.
Aim: This article presents relevant safety issues in road tunnels based on the results of a survey and evacuation experiments conducted on real scale in two existing road tunnels in Poland. Project and methods: An analysis of the relevant factors influencing the level of safety in road tunnels was carried out based on the results of experimental studies in two road tunnels in which the course of evacuation under fire conditions was observed. As part of the study, several evacuation trials were carried out at equal smoke levels, examining a different parameter each time: pre-movement time, speed of movement, the effect of smoke on the speed of movement, the effect of tunnel infrastructure on evacuation, among others. A survey carried out among 504 respondents, in turn, attempted to assess the awareness of hazards and safety procedures in road tunnels. The survey has four parts and questions covered the following issues: knowledge of tunnel infrastructure, behaviour in case of congestion, choice of evacuation route, behaviour during the evacuation, personal belongings during the evacuation, self-assessment of tunnel safety knowledge and the role of experience. An analysis was also carried out of the information available in Poland on safety guidelines for road tunnels, which can help tunnel users to improve their knowledge on tunnel safety. Results: The survey results indicate an insufficient level of knowledge regarding safety in road tunnels – only 16% of respondents answered more than 50% of the questions correctly. Ignorance of road tunnel infrastructure itself and the safety rules for the tunnel was also diagnosed. An analysis of the information available to the road users demonstrates that this information is difficult to access and that there is a lack of uniform guidelines to educate the public on the topic raised in the article. A significant impact of evacuation exercises carried out on an accurate scale was emphasised, providing valuable data on the evacuation process and increasing the level of safety in the engineering facilities analysed by raising the awareness of the participants in the experiment. Conclusions: The research findings presented in this article allow for better understanding of the behaviour of the participants of accidents and fires in road tunnels. In addition, the need to raise the awareness of the road users on the dangerous situations that may occur in a tunnel and the appropriate response to them has been demonstrated.
PL
Cel: W niniejszym artykule poruszono istotne kwestie dotyczące bezpieczeństwa w tunelach drogowych w oparciu o wyniki badania ankietowego oraz eksperymentów ewakuacji przeprowadzonych w skali rzeczywistej w dwóch zlokalizowanych w Polsce tunelach drogowych. Metodologia: Analizę istotnych czynników wpływających na poziom bezpieczeństwa w tunelach drogowych przeprowadzono w oparciu o wyniki badań eksperymentalnych w dwóch tunelach drogowych, w których obserwowano przebieg ewakuacji w warunkach pożaru. W ramach badania przeprowadzono kilka prób ewakuacji przy równym poziomie zadymienia, badając za każdym razem inny parametr, m.in. czas zwłoki, prędkość poruszania się, wpływ zadymienia na prędkość poruszania się, wpływ infrastruktury tunelu na przebieg ewakuacji. Z kolei w badaniu ankietowym, przeprowadzonym wśród 504 respondentów, podjęto próbę oceny świadomości zagrożeń i procedur bezpieczeństwa w tunelach drogowych. Ankieta składała się z czterech części, a pytania obejmowały zagadnienia: znajomość infrastruktury tunelu, zachowania w przypadku zatoru, wyboru drogi ewakuacji, zachowania podczas ewakuacji, rzeczy osobistych podczas ewakuacji, samooceny wiedzy o bezpieczeństwie w tunelu oraz rolę doświadczenia. Przeprowadzono również analizę dostępnych w Polsce informacji o zasadach bezpieczeństwa w tunelu drogowym, dzięki którym jego użytkownik może podnieść swoją wiedzę. Wyniki: Wyniki przeprowadzonych badań ankietowych wskazują na niewystarczający poziom wiedzy w zakresie bezpieczeństwa w tunelach drogowych – jedynie 16% respondentów odpowiedziało poprawnie na więcej niż 50% pytań. Zdiagnozowano również nieznajomość samej infrastruktury tunelu drogowego oraz zasad bezpieczeństwa obowiązujących w tunelu. Z analizy informacji dostępnych dla uczestników ruchu drogowego wynika, że informacje te są trudno dostępne i brakuje jednolitych wytycznych edukujących społeczeństwo w poruszanym w artykule temacie. Podkreślono znaczący wpływ ćwiczeń ewakuacyjnych przeprowadzanych w skali rzeczywistej, nie tylko dostarczający cennych danych o procesie ewakuacji, ale również zwiększający – poprzez podnoszenie świadomość uczestników eksperymentu – poziom bezpieczeństwa w analizowanych obiektach inżynierskich. Wnioski: Wyniki przedstawionych badań pozwalają na lepsze zrozumienie zachowań uczestników wypadków i pożarów w tunelach drogowych. Ponadto wykazały one potrzebę podnoszenia świadomości uczestników ruchu drogowego w zakresie niebezpiecznych sytuacji, które mogą się wydarzyć w tunelu oraz odpowiedniej reakcji na nie.
Określono wpływ warunków pożarowych (zadymienia) na natężenie oświetlenia ewakuacyjnego na podstawie pożarów testowych (TF), uwzględniając spalanie materiałów palnych o zróżnicowanych właściwościach dymotwórczych.
EN
The influence of fire conditions (smokiness) on evacuation lighting intensity on the basis of test fires (TF) was determined, taking into account the combustion of materials having various smoke-generating properties.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono metodę szacowania widzialności w dymie wykorzystywaną jako element numerycznego modelowania skutków pożaru w obiektach budowlanych. Metoda ta powstała w latach siedemdziesiątych w Japonii jako uzupełnienie prostych matematycznych modeli pożaru i w niemal niezmienionej formie została zaadaptowana do nowoczesnych narzędzi inżynierskich. Jej ograniczeniem są przede wszystkim niedoskonałości matematycznego modelu osłabienia natężenia światła w dymie na podstawie prawa Lamberta-Beera oraz podatność na dane wejściowe podane przez użytkownika, w tym w szczególności tzw. współczynnika generacji sadzy (soot yield, Ysoot). Artykuł jest podsumowaniem pracy autorów w tej dziedzinie, ma na celu zwrócenie uwagi projektantów na możliwe źródła błędu w metodzie CFD.
EN
The paper treats on the method of evaluating visibility in smoke, used as an element of numerical modelling of the effects of fire within buildings. This method was developed in Japan in 70’s as element of simplified fire models, and nowadays it is implemented in an almost untouched form in modern tools. The limitations of the method come from the uncertainty of the Lambert-Beer law, as well as its vulnerability of the user input (especially the soot yield parameter). This paper is a summary of the authors work in this field, and the aim of it is to increase the consciousness of the designers on the possible source of error, in the CFD method.
Krajowe przepisy dość liberalnie traktują kwestie zabezpieczenia dróg ewakuacji w budynkach średniowysokich, szczególnie mieszkalnych. Jest to po części uzasadnione chęcią obniżenia kosztów inwestycyjnych. Tymczasem zagrożenie pożarem w takich obiektach jest duże. Ponadto w relacjach ze zdarzeń pożarowych wspólnym mianownikiem często są trudności ewakuacji i działań ratowniczych związane z zadymieniem klatek schodowych. Jakie zatem powinno być racjonalne i skuteczne rozwiązanie tego problemu?
Publikacja zawiera analizę wpływu wody dostarczonej do cylindra podczas procesu spalania paliwa na wybrane wskaźniki pracy silnika o ZS. W opracowaniu przedstawiono badania przeprowadzone na stanowisku badawczym przy wtrysku wody do kolektora dolotowego wolnossącego silnika wysokoprężnego. Przedstawiono wyniki badań wstępnych dla 5% udziału objętościowego wody w stosunku do wtryskiwanego paliwa obejmujące zadymienie spalin oraz jednostkowe zużycie paliwa. Analizując uzyskane wyniki stwierdzono możliwości równoczesnego obniżenia zarówno emisji cząstek stałych (redukcja zadymienia spalin) jak i zużycia paliwa.
EN
Publication include influence analysis of water fur-nished to cylinder during combustion process to chosen operating indexes of diesel engine. In this study test bench results of water injection to the naturally aspi-rated engine manifold are presented. There are initial investigation results for 5% volumetric injected water in relation to the injected fuel presented. This results contain smoke level and specific fuel consumption The analysis of test results shows that simultaneously reduc-tion of smoke level and fuel consumption are possible.
Systemy wentylacji pożarowej stanowią grupę rozwiązań techniczno-budowlanych wykorzystywanych w celu zapewnienia w budynkach poziomu bezpieczeństwa pożarowego wymaganego przepisami budowlanymi [1] oraz przepisów ochrony przeciwpożarowej [2]. Klapy dymowe połączone w grawitacyjny system oddymiania są najprostszą, najtańszą oraz skuteczną instalacją pozwalającą usuwać dym i gorące produkty spalania z obiektów. W halach przemysłowych i magazynowych systemy grawitacyjnej wentylacji oddymiającej są powszechnie stosowane jako najprostsze i najmniej inwazyjne, a przez to najmniej kosztowne.
W artykule przedstawiono wyniki badań silników o zapłonie samoczynnym, o niewielkiej pojemności skokowej. Silniki, które poddano badaniom charakteryzowały się tą samą pojemnością skokową, lecz zostały wyprodukowane w dwóch wersjach: o mocy 51 i 67 kW, a dla każdej z wersji zastosowano dwie metody obróbki powierzchni cylindrów: konwencjonalne honowanie oraz wykonanie za pomocą lasera mikrokomór olejowych. Każdy z silników został poddany próbie trwałościowej obejmującej 504 godziny pracy. Do analiz wybrano trzy wielkości: zadymienie spalin, przedmuchy spalin do skrzyni korbowej oraz zużycie oleju smarującego. Tę ostatnio analizowano zarówno w oparciu o średnie godzinowe zużycie wynikające z uzupełniania oleju, jak i zużycie godzinowe zmierzone przy różnych obciążeniach.
EN
The article presents the research results of compression-ignition engines, with a small displacement. Engines that were tested, were characterized by the same displacement, but have been produced in two versions: with a power of 51 i 67 kW, and for each version were used two methods for surface treatment of cylinders: conventional honing and made by laser oil microchambers. Each motor has been tested durability consisting of 504 hours of work. For the analyzes were selected three parameters: opacity, blow-by exhaust gases to the crankcase and lubricating oil consumption. Oil consumption was analyzed based on both the average hourly consumption resulting from the refilling of oil, and the hourly consumption measured at different loadings.
Bloki energetyczne ze względu ma swoją specyfikę wymagają specjalnych zabezpieczeń przeciwpożarowych. Oddymianie pylonów o znacznej wysokości nie jest procesem łatwym, a sytuację może komplikować wysoka temperatura zewnętrzna. Z kolei maszynownie są zazwyczaj budynkami długimi, w których rozprzestrzeniający się dym może utrudniać akcję ratowniczą. Dlatego bardzo ważne jest zastosowanie odpowiednich narzędzi, które mogą zniwelować zagrożenie podczas pożaru.
W ostatnim czasie na rynku rozwiązań służących do ochrony pionowych dróg ewakuacji przed zadymieniem (tzw. systemów nadciśnienia) można zaobserwować zamieszanie i liczne pytania pochodzące od firm instalacyjnych, inspektorów nadzoru, inwestorów oraz rzeczoznawców ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. Wątpliwości dotyczą głównie dokumentów dopuszczających do stosowania systemy nadciśnienia w ochronie pożarowej (wymogi formalne) oraz poprawności wyboru danego rozwiązania.
W artykule opisano przebieg testowego pożaru samochodu osobowego. Podczas eksperymentu mierzono temperaturę w wybranych miejscach samochodu za pomocą termopar i kamery termowizyjnej. Przebieg eksperymentu rejestrowano w podczerwieni i świetle widzialnym. Wyodrębniono i scharakteryzowano fazy tego pożaru. W szczelnie zamkniętym pojeździe pożar rozwijał się powoli. Gwałtowny wzrost jego dynamik następuje po rozszczelnieniu okien. W ciągu kilku minut temperatura w kabinie wzrasta do ponad 10000C. Na rys. 3 i rys. 5 zamieszczono wykresy, na których przedstawiono zależność temperatury od czasu dla wybranych miejsc wnętrza samochodu i powierzchni karoserii. Temperaturę powierzchni karoserii mierzono kamerą termowizyjną i równocześnie termoparą w celu porównania wskazań tych przyrządów. Przedstawiono trudności związane z pomiarem temperatury karoserii za pomocą kamery termowizyjnej wynikające z nieznajomości emisyjności powierzchni obiektu i niestabilnych warunków zadymienia.
EN
The Main School of Fire Service carries out a full scale research on development of fire in a passenger car. The research is aimed at improving the security of both car users and rescuers. Thermal cameras are used in such experiments in order to obtain visualization of the object surface and measure the temperature. Similar researches are conducted at the University in Zilina (Slovakia). The paper presents the process of test fire of a passenger car Opel Ascona. During the experiment the temperature was measured using thermocouples and a thermal camera in specific car parts. The experiment was recorded in IR and the visible light. The fire was developing slowly in the tightly closed car. A rapid increase in its dynamics was recorded after unsealing windows and was caused by high temperature. Within a couple of minutes the temperature in the car increased to over 10000C. Fig. 3 shows the graphs of the temperature dependence on time for specific inside parts of the car and its bodyshell surface. The temperature of the bodyshell surface was measured simultaneously by the thermal camera and the thermocouple in order to compare their indications. The precise temperature measurement made by the thermal camera washampered due to lack of knowledge of the object surface emissivity and unstable smoky conditions.
W wydaniu 3/2010 miesięcznika Chłodnictwo&klimatyzacja na str. 58 ukazał się artykuł pod tytułem "Drogi ewakuacji - ochrona przed zadymieniem", w którym przedstawione zostały doświadczenia z realizacji i eksploatacji systemu zabezpieczenia pionowych dróg ewakuacji wyposażonego w klapy upustowe. W komentarzu tym nie chcemy kwestionować zalet omówionego w artykule rozwiązania, ale chcielibyśmy odnieść się do kilku, w naszym przekonaniu niefortunnych stwierdzeń. Szczególnie chodzi tu o część tekstu wskazującą na nieskuteczność systemów wykorzystujących wentylatory rewersyjne.
Pojawienie się pożaru w miejscach pracy stwarza ogromne niebezpieczeństwo dla wszystkich ludzi przebywających w budynku. Z jednej strony, zagrażają im oparzenia wywołane przez płonące materiały i bardzo wysoką temperaturę powierzchni, z drugiej strony - zdolność do ewakuacji jest często ograniczona ze względu na dym powstający i rozprzestrzeniający się w pomieszczeniach ze znaczną prędkością, który może doprowadzić, ze względu na dużą zawartość substancji toksycznych, do zaczadzenia i zatrucia. Nad strefami ogarniętymi pożarem tworzą się strumienie konwekcyjne, zawierające zadymione powietrze o wysokiej temperaturze. Stosowana w tym przypadku wentylacja pożarowa ma więc za zadanie usunięcie zanieczyszczonego powietrza wprost do otworów wywiewnych i umożliwienie sprawnej ewakuacji ludności z budynku podczas pożaru.
Przedstawiono koncepcję metody wyznaczania wrażliwości prądów powietrznych na zmianę kierunków przepływu w czasie pożaru podziemnego. Metoda jest oparta na badaniach statystycznych i rachunku prawdopodobieństwa. W szczególności wyznacza się prawdopodobieństwo odwrócenia lub nieodwrócenia prądów powietrznych na podstawie analizy dyssypacji mocy użytecznej. Wyznacza się również prawdopodobieństwa zadymienia bezpośredniego bocznic sieci oraz zadymienia generowanego przez odwrócenie się prądów bocznych. Ostatecznie wrażliwość bocznic na zadymienie związane z zaburzeniami wentylacji w czasie pożaru ocenia się opierając się na wzorze Bayesa.
EN
The paper presents the results of probabilistic evaluation of air currents sensitivity to flow direction changes during underground fire. The evaluation method is based on statistical and probabilistic analysis. In particular, the probability of reversal or no reversal of the air currents is determined based on the analysis of the effective power dissipation. The probability of direct smokiness in the air splits and smokiness generated by the reversal of side currents (splits) is also determined. The sensitivity of air splits to smokiness resulting from the disturbances of ventilation during fire is evaluated using the Bayes’ formula.
Przeprowadzono obliczenia zmian w czasie temperatury i położenia górnej warstwy w układzie czterech pomieszczeń mieszkalnych. Do oceny stanu środowiska pożaru użyto czasów osiągania warunków krytycznych temperatury i zadymienia z uwagi na bezpieczeństwo ewakuacji ludzi.
EN
The calculations for temperature and upper layer position as a function of time were made for four residential interior configurations. Temperature and smoke critical conditions times were implemented in fire environment evaluation when safe evacuation of people was taken into consideration.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.