W artykule przedstawiono czynniki wpływające na wybrane parametry użytkowe wyrobów włókienniczych. Omówiono najbardziej istotne parametry użytkowe takie jak: odporność na brudzenie, odporność na pilling, odporność wybarwień oraz odporność na mięcie. Przedstawiono także metody badań tych parametrów w oparciu o aktualne normy.
EN
The article presents the factors influencing selected performance parameters of textile products. The most important functional parameters such as: the resistance to: staining, pilling, color and mint were discussed. The methods of testing these parameters based on the current standards are also presented.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The aim of this article was to identify the attitudes of young consumers in Europe toward recycling campaigns of clothing companies. In the article, the results of own empirical research conducted among young consumers from Poland, France, and Spain in the fourth quarter of 2017 are presented. Recycling campaigns implemented by fashion brands, consisting of exchanging old cloths for discount vouchers, are an example of environmentally friendly innovations and fit into the concept of circular economy. The research results confirmed a minor engagement of young consumers in recycling campaigns of clothing companies. However, they declared the willingness to participate in such actions. According to the authors, an effective marketing communication strategy is fundamental to engage young consumers in clothing recycling and develop sustainable forms of clothing disposal. Clothing companies that are perceived as supporting the environment have a chance to reinforce the brand image.
Bentonite was modified with cetyltrimethylammonium bromide by a simple method and was used as an adsorbent for the removal of Reactive Blue 21 dye. Reactive Blue 21 is an important dye used in the textile industry, which is very harmful for living creatures, especially humans. The response surface methodology (RSM) was used to study the effect of independent variables such as dye concentration (20, 40, 60, 80 and 100 mg/dm3), time (10, 20, 30, 40 and 50 min), initial pH (2, 4, 6, 8, 10) and modified bentonite dosage (1, 2, 3, 4 and 5 g/dm3) on Reactive Blue 21 dye removal efficiency from aqueous solutions. At the optimum conditions (modified bentonite dosage 5 g/dm3, dye concentration 61.3 mg/dm3, pH 4.78; time14.31 min), the predicted removal of Reactive Blue 21 on modified bentonite was 93.22%. In a confirmatory experiment, 92.01% dye removal has been obtained. Thus, the experimental investigation and statistical approach enabled us to model adsorption of Reactive Blue 21 on modified bentonite.
The optimum surface and frictional properties of textiles depend on their specific application. In this study, we examined the frictional behaviour of medical wipes against 15 mechanical near skin equivalents using synthetic leather material and bovine leather. The frictional behaviour characteristics, both static and kinetic, were evaluated at four different normal loads. It was seen that the static and kinetic frictional coefficients decrease with an increasing normal load for all the reference candidates studied. Higher friction was experienced for the movement of the cotton and viscose wipe against leather than that for synthetic polyurethane (PU) and silicone material. The friction of the wipe against any equivalent skin material was found to be dependent on its surface nature and the morphology of the material against which it is in contact and moves. Friction is necessary in real-time use for a wipe to have an inherent frictional resistance for movement against skin during use.
PL
Optymalna powierzchnia i właściwości cierne wyrobów włókienniczych zależą od ich przeznaczenia. W pracy zbadano właściwości cierne gaz chirurgicznych podczas kontaktu z mechanicznymi odpowiednikami skóry, do badań użyto syntetycznych materiałów skórzanych oraz skórę bydlęcą. Określono statyczne i kinetyczne współczynniki tarcia przy czterech różnych obciążeniach. Zaobserwowano, że oba współczynniki tarcia maleją wraz ze wzrostem obciążenia. W przypadku skóry uzyskano wyższy współczynnik tarcia, niż dla poliuretanu i materiału silikonowego. Stwierdzono, że współczynnik tarcia zależy od charakteru powierzchni i morfologii materiału, z którym styka się gaza.
The capabilities of the I-SCAN (TekScan) system for pressure measurements were tested in in vivo and in vitro condition using hosiery articles at a pressure of 18-21mmHg, as declared by the manufacturers. For two types of knee-length socks with the same structure and slight difference in composition (polyamide/elastomer 78/22% and 64/36%) the pressure was measured on the ankle and calf in four positions (1-front, 2-inner side, 3-back, 4-outer side). The highest pressure values were found for the 1-front position and the lowest for the 2-inner side position. It was shown that there is a correlation between the in vivo and in vitro tests. The I-SCAN method allows to take measurements in various place and to create maps of the pressure distribution.
PL
Nacisk wyrobów włókienniczych może powodować niepożądany wpływ na użytkownika lub działać profilaktycznie. W obu przypadkach ocena nacisku wymaga odpowiednich metod dostosowanych do przeznaczenia wyrobu. Badano możliwości systemu I-SCAN (TekScan) w warunkach in vivo i in vitro, na przykładzie wyrobów pończoszniczych należących do pierwszej klasy nacisku 18-21mmHg. W przeciwieństwie do powszechnie stosowanych metod, metoda I-SCAN bazująca na elastycznych matach pomiarowych umożliwia pomiar w dowolnym miejscu i tworzenie map nacisku. Dla dwóch rodzajów podkolanówek o zbliżonym składzie (poliamid/elastomer 78/22% i poliamid/elastomer 64/36%), i takiej samej strukturze zmierzono nacisk na wysokości kostki i łydki w czterech pozycjach (1–przód, 2-strona wewnętrzna, 3–tył, 4–strona zewnętrzna). Największy nacisk na kostce i łydce występował w pozycji 1-przód, a najmniejszy w pozycji 2-strona wewnętrzna. Wykazano, że dla metody I-SCAN istnieje korelacja między badaniami in vivo i in vitro.
Research is described in the article concerning the melt processing of biodegradable aliphatic-aromatic copolyesters into fibrous products. Copolyesters containing 57 - 60% of a tri-component aliphatic portion (copolymers of butylene glycol and adypic-, succinic-, glutaric acid and terephtalic acid) prepared on a large laboratory scale were used in fibres and nonwoven from molten polymers. Fibres were made in a two-step process comprising spinning and drawing. Nonwovens were formed by the spunbond method. Main properties are given of the polymers and fibres, and the nonwoven made thereof. It was found that the aliphatic-aromatic copolyesters prepared reveal good spinability. Thermal properties: Tg < 0 °C and low Tm ~115 °C of fibres made of aliphatic-aromatic copolyesters limit their possible uses mainly to the production of disposables. A cheap method of making spunbond nonwoven which leads to ready textiles is recommended for the processing of the copolyesters.
PL
W pracy opisano badania dotyczące przetwórstwa stopowego biodegradowalnego alifatyczno-aromatycznego kopoliestru na wyroby włókniste. Kopoliestry zawierające 57-60% trójskładnikowej części alifatycznej (kopolimery glikolu butylenowego i kwasów adypinowego, bursztynowego, glutarowego oraz kwasu tereftalowego) wytworzone w skali wielkolaboratoryjnej wykorzystano do formowania włókien i włóknin bezpośrednio ze stopu polimeru. Włókna wytwarzano w dwuetapowym procesie składającym się z przędzenia i rozciągania. Włókniny formowano metodąspod filiery (spun bonded). Podano podstawowewłaściwości polimerów oraz otrzymanych z nichwłókien i włóknin. Stwierdzono, żeopracowane ko poliestry alifatyczno-aromatyczne wykazują dobrą przędliwość. Z uwagi na właściwości termiczne: Tg < 0 °C oraz niską T m ~115 °C włókna z alifatyczno-aromatycznych kopoliestrówmogą być stosowane w ograniczonym zakresie, przede wszystkim na wyroby jednorazowego użytku. Ze względów ekonomicznych bardziej wskazany jest przerób tych polimerów na gotowe wyroby włókiennicze, np. włókniny spun bonded.
The paper presents general information on laboratory proper testing methods used for determination of heavy metals in textiles, performed in Laboratory of Chemical Testing and Instrumental Analyses. This publication presents results of the investigations performed within the framework of the statutory activity of Textile Research Institute and discusses testing methods’ practical application.
Roczniki statystyczne wskazują, iż produkcja włókien na świecie kształtuje się obecnie na poziomie 84 mln ton, z czego ok. 52 mln ton to włókna syntetyczne. Roczna światowa produkcja włókien naturalnych wynosi 29 mln ton. Pozostała część włókien, czyli tylko ok. 3 mln ton, jest wytwarzana z pochodnych polimerów naturalnych, głównie z celulozy, pozyskiwanej przy użyciu metod chemicznych1. Ze statystyk wynika, że zdecydowana większość produkowanych włókien bazuje obecnie na surowcach pochodzących z przetwórstwa ropy naftowej, której zapasy wyczerpują się. Dlatego w celu zabezpieczenia bazy surowcowej należy wrócić do idei z przeszłości, czyli do myśli technologicznej opartej na wykorzystaniu surowców odnawialnych do produkcji włókien sztucznych.
New the test procedures of Laboratory of Testing Textile Raw Materials and Fabrics Textile Research Institute were presented in the article. The research methodology concerns assessment of compression and elastic properties of medical, modeling and consumer hosiery textiles as well as assessment of textile drape.
Relaxation properties are very important for various kinds of textiles and especially for technical ones. Technical textiles in their usage sometimes undergo stress for a long time and their behaviour after which is very important for prediction of the possibility for their further usage. For the prediction of such properties and long-lasting relaxation investigation, the relative stress relaxation P/P0, which characterizes the rate of relaxation, is used. In the present paper it was found that this rate cannot be described as a linear dependency on the logarithm of the time – in a certain time the character of the rate changes. Such a phenomenon is clearly visible for multifilament polyester yarns as well as for woven fabrics from them. The time in which the character of the rate of relaxation changes is herein proposed to be named as the break-point of the relaxation process. In our work it was found that the break-point of polyester (PET) yarns and fabrics exist after 100 seconds. It was also discovered that the rate of relaxation in the log(t) scale can be described by two straight lines and the values of relaxation in the long term can be predicted by the rate of relaxation of the second linear dependency. A method which allows to predict the relaxation process up to 200,000 seconds after testing till 500 seconds is presented. The reliability of such a prediction is lower than 2%.
PL
Znajomość procesów relaksacyjnych jest bardzo ważna dla wyrobów włókienniczych, zwłaszcza dla wyrobów technicznych. Techniczne tekstylia w czasie ich użytkowania podlegają długotrwałym obciążeniom i znajomość przebiegów relaksacyjnych, w tym względnej wartości P/Po charakteryzującej szybkość relaksacji jest bardzo ważna. Stwierdzono, że szybkość ta nie może być opisana liniową zależnością funkcji od logarytmu czasu. Po pewnym czasie przebiegu relaksacji szybkość ulega zmianie. Można ją natomiast opisać dwoma przebiegami liniowymi zmieniającymi swój charakter w tak zwanym punkcie przełamania. Przebiegi te przedstawiono dla włókien poliestrowych (PET) i wykonanych z nich tkanin. W tym przypadku zmiana następuje po 100 sekundach. Określenie tej zależności pozwala na przewidywanie długotrwających zmian relaksacji przy zbadaniu jedynie krótkiego przedziału czasowego. Stwierdzone zależności są słuszne tylko dla włókien PET.
There is a growing need to replace visual fabric inspection with automated systems that detect and classify fabric defects. The digital processing of fabric images utilises different methods that offer a large set of image features. The correlation between those features lead to problems during fabric fault classification and reduces the performance of the classifiers. This work extracted a combination of statistical (spatial) and Fourier transform (spectral) features from fabric images of the most frequent faults. Principal component analysis (PCA) was implemented to reduce the dimensionality of the input feature dataset, which achieved a reduction to 36% of the original data size while preserving 99% of information in the original dataset. The features processed using the PCA were fed to an artificial neural network (ANN) to classify the fault categories and then compared to another ANN that worked with the whole feature dataset. The performance of the network that was implemented after application of the PCA increased to 90% of the correct classification rate as compared to 73.3% for the other network.
PL
Istnieje wzrastająca potrzeba zamiany wizualnej inspekcji płaskich wyrobów włókienniczych automatyzowanymi systemami , które będą w stanie rozpoznać i sklasyfikować defekty materiału. Dla cyfrowej obróbki obrazów tkanin stosuje się różne metody oferujące identyfikacje całego zestawu właściwości obrazu. Korelacja pomiędzy tymi właściwościami prowadzi do problemów podczas identyfikacji i klasyfikacji błędów materiałów i redukuje sprawność klasyfikacji. W pracy wyselekcjonowano kombinacje statystycznych (przestrzennych) i fourierowskch (spektralnych) transformacji pozwalających na wyróżnienie zobrazów materiałów najczęściej występujących błędów. W dalszej części pracy usiłowano zredukować ilość danych wejściowych oraz zastosowano dwa różne systemy sztucznych sieci neuronowych. Wynikiem wszystkich poczynań było zdecydowane zwiększenie skuteczności wykrywania błędów.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przeprowadzono badania w celu ustalenia, czy istnieje korelacja pomiędzy wynikami wzrokowej oceny białości a pomiarami spektroreflektometrycznymi bez filtra UV, uzyskanymi dla tkanych i dzianych wyrobów włókienniczych, wykonanych z użyciem włókien celulozowych, poliamidowych, poliestrowych i poliuretanowych. Wyroby te poddane były wielokrotnym operacjom prania/wybielania za pomocą układów zawierających chemiczne wybielacze tlenowe i chlorowe. W przypadku prań wielokrotnych stwierdzono wysoki poziom zgodności wyników oceny wzrokowej i instrumentalnej.
EN
To compare the results of spectroreflectometric and visual detns. of textile garment whiteness, woven and knitted cellulose, polyamide, polyester and polyurethane textiles were multiple treated with Cl and H2O-based chem. bleaches. A direct correlation between results of visual and instrumental measurements was found.
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Wykonano syntezę nowych absorberów UV zawierających ugrupowania o działaniu antyoksydacyjnym. Dokonano oceny ich przydatności do zastosowań jako stabilizatory wyrobów włókienniczych zapobiegające niekorzystnym zmianom tych wyrobów pod działaniem promieniowania ultrafioletowego. Stwierdzono, że badane absorbery UV poza zapewnieniem bardzo dobrych właściwości barierowych zmodyfikowanych wyrobów z włókien celulozowych przed promieniowaniem UV zmniejszają także ich wrażliwość na procesy starzenia fotooksydacyjnego.
EN
Four anti-oxidative substituents-contg. triazine UV absorbers were synthesized, applied (1%) on a cellulose tricot (175 g/m²) and studied for their efficiency in increasing the UV resistance of the textile. All adsorbents were good or very good stabilizers against photoageing of UV-irradiated samples. The tricot samples showed an increased resistance to mech. penetration (ball burst test).
Heavy metals in textile production processes can be important sources of environmental pollution and potentially can be very dangerous to the human health. This toxic effects of heavy metals on human contribute to problems with many organs such as disorders in the respiratory tract, dysfunction of heart or disorders in the nervous system and many more wich are presented in this paper. For this reason it is very important to dispose accurate andprecise determinations method of heavy metals present in textiles. This paper deals with validation of method of heavy metals determination and estimation of uncertainty of measurement.
W artykule przedstawiono pomiar różnicy barwy wyrobów włókienniczych jako wyznacznika zmian zawartości srebra w tkaninach wykończonych antybakteryjnie po procesie wielokrotnego prania. Wzorcową zawartość srebra na i we włóknie oznaczono metodą ilościową za pomocą spektrometru masowego z plazmą indukcyjnie wzbudzoną z analizatorem czasu przelotu. Wyniki uzyskane za pomocą tej techniki skorelowano z wynikami różnicy barwy uzyskanymi przy pomocy spektrometrii odbiciowej.
EN
The paper presents the application of the methodology for measuring the difference of colour as an indicator of changes in the contents of silver in an antibacterial finished fabrics after repeated washings process. The content of silver in/on the fiber has been determined quantitative method, using a mass spectrometer with inductively coupled plasma time of flight analyzer. The results obtained with this technique have been correlated with the results of the colour difference obtained using reflectance spectrophotometry.
17
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
This work aimed to study the characteristics of the fibres of the species Bactris setosa ('tucum') used by close-knit social groups, located in Sorocaba - Săo Paulo - Brazil, in basketmaking techniques, for possible applications in textile activity. Optical microscopy (NBR 13 538:1995) and Tensile Properties (ASTM D 3 822-2001) were used to assess properties such as the fibre structre, linear density, breaking force, elongation at break and breaking tenacity of each species. Bactris setosa showed a longitudinal view similar to that of sisal; an average linear density of 41.2 tex, a tenacity average of 11.96 cN/tex, closer to fiberglass, and an elongation ranging between 1.35 and 3.87%.It is important to clarify the delicacy and detail of the tests, and from this we highlight the importance of carrying out these studies, based on which science and technology must be linked with socio-environmental aspects.
PL
Artykuł poświęcony jest charakterystyce włókien palmy Bactris setosa stosowanych dotychczas przez lokalne grupy ludności w prowincji Sorocaba, Sao Paulo, Brazylia, mogących znaleźć zastosowanie w wyrobach włókienniczych. Badano strukturę włókien między innymi poprzez zdjęcia mikroskopowe oraz właściwości mechaniczne włókien takie jak masa liniowa, siła zrywająca, wytrzymałość właściwa na zrywanie i wydłużenie przy zerwaniu. Przekroje poprzeczne tych włókien wykazują podobieństwo do włókien sizalowych; przeciętna masa liniowa włókien wynosi 41,2 tex, wytrzymałość właściwa na zrywanie 11,96 cN/tex oraz wydłużenie przy zerwaniu w granicach 1,35 - 3,97%. Analiza właściwości włókien pozwala na prognozę ich zastosowania do celów tekstylnych i aktywizacje rejonów wiejskich.
The new method of introducing silver into flat textile products is presented. It involves the photochemical reduction, by UV radiation of the precipitated silver chloride resulting from ion exchange reaction of compounds: silver nitrate and sodium chloride. The process and the influence of process parameters on the amount of silver introduced into textile products is described as well. Using atomic spectrometry (AAS) the actual amount of the introduced silver into textiles can be defined. Antibacterial performance and its durability of modified textiles against bacteria (Staphylococcus ureus, Escherichia coli) and fungi {Candida albicans, Aspergillus Niger) is also evaluated. Side effect of the above modification - colour change of products - is analyzed. The range of textiles to which described method can be used is indicated, too.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.