Celem pracy była analiza zderzeń na morzu, mających miejsce na akwenach świata w latach 2004–2014, w których wyniku doszło do zanieczyszczenia środowiska z powodu przedostania się do niego przewożonych substancji chemicznych oraz zniszczenia i zatonięcia jednostek pływających. Badania uzupełniono analizą typu statków uczestniczących w zderzeniach oraz rodzaju akwenów, na których doszło do omawianych wypadków.
EN
The goal of the paper was the analysis of accidents including collisions and contacts of ships around world sea areas between 2004 and 2014 resulting in the sea environment pollution due to release of chemicals as well as in the total loss of ships and their sinking. Moreover, the type and age of ships affected the collisions or contacts and the locations of sea accidents as well as the consequences of these accidents were investigated.
W artykule omówiono problem poważnych skutków wynikających z kolizji statków. Dzięki nowoczesnym technikom kontroli ruchu statków, obszarów rozgraniczenia ruchu, stosowaniu systemów antykolizyjnych itp. udaje się utrzymywać liczbę wypadków morskich na podobnym poziomie w poszczególnych latach mimo wzrastającego natężenia ruchu statków. W artykule skupiono się na wybranych kolizjach statków między sobą oraz kolizjach statków z infrastrukturą brzegową lub portową wskazując na poważne skutki tych zdarzeń dla statków, infrastruktury i środowiska naturalnego. Postawiono pytanie, na które trudno znaleźć jednoznaczną odpowiedź, czy można było uniknąć przedstawionego zdarzenia. Próbuje się znaleźć metody, które zmniejszyłyby ryzyko takich zdarzeń. Jedną z nich jest zobrazowanie na mapie elektronicznej położenia statku (nie tylko jego punktu ciężkości, ale także rozmiarów, kształtu kadłuba i jego zorientowania) i innych obiektów znajdujących się w pobliżu wraz z dynamiką ruchu obiektów. Pozwala to analizę i predykcję, jaka może być sytuacja położenia statku w najbliższej przyszłości. Dzięki temu mamy pewne szanse na podjęcie działań, które pozwolą na uniknięcie niebezpiecznych sytuacji lub zmniejszenie skutków kolizji.
EN
Paper discussed the problem of ships’ collisions and consequences. Due to implementation the vessel traffic control systems (VTS), area of traffic separation, anti-collision systems etc. the number of marine accidents is stable in situation of increased vessel traffic. It was discussed the impact of chosen ships’ collisions on shore and port infrastructure and their environment. It was given the question with no explicit answer, was it possible to avoid such accident. It was tried to find out the methods to minimize the risk of collision. The vessel position displays on electronic chart (not only the centre of gravity but the shape of hull and its orientation) and other objects situated nearby and dynamics of objects’ motion. It allows for prediction where the vessel will be situated in the future. We have some chances to avoid dangerous situations or to minimize the impact of vessels’ collisions.
W artykule omówiony został problem zdarzeń wypadkowych na morzu. Mimo znaczących postępów w technologii budowy i wyposażania statków, wraz ze wzrostem ilości ładunków i pasażerów przewożonych drogą morską, rośnie liczba wypadków, w tym związanych ze śmiercią członków załóg i pasażerów. Na podstawie opracowań instytucji międzynarodowych zajmujących się bezpieczeństwem transportu morskiego, autor wskazał własne spostrzeżenia oraz uwagi. Pod względem zagrożenia wypadkowego, transport morski sytuuje się jako jeden z bardziej niebezpiecznych dla ludzi, statków, ładunku i środowiska. Oznacza to, że należy poszukiwać sposobów poprawy sytuacji, a obecne sposoby uznać za niewystarczające. Wskazano główne przyczyny zdarzeń wypadkowych na morzu oraz sugestie sposobów poprawy bezpieczeństwa w transporcie morskim.
EN
Paper discussed the problem of accidents at sea. Despite the meaningful development in shipbuilding technology and ship equipment, together with the cargo and passenger transport growth by sea, the number of marine accidents are still increasing with accompanying them the lives lost of crew and passengers. On the basis of international institutions’ reports being concerned with the marine transport safety the author indicates own observations and remarks. In respect of accident menace the transport by sea seems as one of more dangerous means for people, ships and environment. It means it ought to find out the ways of bettering the situation and present methods to recognize as unsatisfactory. It was indicated the main reasons of accidents at sea and suggestions of improving the safety in marine transport.
Celem pracy była analiza substancji chemicznych innych niż olej, które w wyniku ponad 40 wypadków, do jakich doszło na akwenach Europy w latach 1971-2014, przedostały się do środowiska morskiego. Substancje te scharakteryzowano pod względem wielkości niebezpieczeństwa, grożącego z ich strony oraz wskazano akweny, które uległy zanieczyszczeniu tymi substancjami w największym stopniu.
EN
The goal of the paper was the analysis of chemicals, other than oil, released as the result of sea accidents that happened around European sea areas in 1971-2014. It was found that: • 43 serious accidents were happened around European sea areas during the analysed period, • about 50 kinds of chemicals were spilled as the result of these accidents, • a few chemicals were spilled more than once, • a lot of accidents were placed at the North Sea – 36,0%, • substances interfere with costal amenities were the largest group of spilled substances – 88,6%, • a lot of substances interfere with costal amenities were highly objectionable (persistence, smell, poisonous or irritant characteristic of substances, beaches liable to be closed) – 52,7%, • a lot of substances interfere with costal amenities were spilled into the Atlantic Ocean – 25,5%, • a lot of substances occurred the air contamination were moderately toxic (lethal concentration LC50: 2 mg/dm3 < LC50 ≤ 10 mg/dm3) – 51,6%, • a lot of substances occurred the air contamination were spilled into the Atlantic Ocean – 38,7%, • a lot of substances occurred the water contamination were moderately toxic (lethal concentration LC50: 1 mg/dm3 < LC50 ≤ 10 mg/dm3) – 48,5%, • a lot of substances occurred the water contamination were spilled into the Atlantic Ocean – 39,4%, • a lot of flammable substances were highly flammable (flashpoint Tz: -18°C < Tz ≤ 23°C) – 64,0%, • a lot of flammable substances were spilled into the Atlantic Ocean as well as the North Sea – 28,0% respectively, • a lot of corrosive substances were moderately dangerous (time of skin necrosis t: 3 min < t ≤ 60 min) – 58,3%, • a lot of corrosive substances were spilled into the Atlantic Ocean as well as the Baltic Sea – 33,3% respectively, • a lot of bioaccumulative substances were characterised very low potential to bioaccumulate (partition coefficient log P: 5 < log P, or bioconcentration factor BCF: 4000 < BCF) – 30,0%, • a lot of bioaccumulative substances were spilled into the North Sea – 25,0%, • there were happened only one accident involved the explosive and radioactive substance.
Cel: Celem artykułu jest analiza statystyczna wypadków statków morskich, na których wystąpiły pożary. Znajomość przyczyn ich powstawania pozwoli je w przyszłości eliminować bądź minimalizować przez formułowanie odpowiednich przepisów, regulujących transport morski tak, aby podnieść poziom jego bezpieczeństwa. Wprowadzenie: Międzynarodowa Organizacja Morska, jako możliwe przyczyny wypadków morskich, które występują na statkach, wymienia: kolizję, wejście na mieliznę, kontakt/otarcie, pożar lub wybuch, uszkodzenie kadłuba lub drzwi wodoszczelnych, uszkodzenie urządzeń mechanicznych statku, uszkodzenie statku lub jego wyposażenia, niebezpieczne przechylenie lub wywrócenie statku, zgubienie pozycji oraz wypadek ze sprzętem ratowniczym. Wśród przytoczonych przyczyn wypadków na morzu, obok wejścia na mieliznę i zderzeń, pożary są tymi najczęstszymi. Przyczyną co czwartego wypadku na morzu jest wejście na mieliznę, a blisko co trzeci jest wywołany zderzeniem z inną jednostką pływającą lub trwałym elementem infrastruktury, natomiast w co siódmym wypadku dochodzi do pożaru. W artykule poddano szczegółowej statystycznej analizie pożary, jako przyczyny wypadków na morzu. Metodologia: W celu przeprowadzenia analizy zaczerpnięto dane z raportów z ponad 400 wypadków morskich, do których doszło w latach 2004–2007, ogólnodostępnych w serwisie Międzynarodowej Organizacji Morskiej (Global Integrated Shipping Information System; http://gisis.imo.org/). Szczególną uwagę poświęcono ustaleniu, jak pożary na statkach mogą spowodować inne zdarzenia, które ostatecznie doprowadzają do wypadku na morzu, a także jak inne przyczyny mogą doprowadzić do pożaru statku. W przeprowadzonych badaniach analizie poddano także typ i wiek statków oraz rodzaj akwenów, na których wystąpiły pożary na statkach. Wnioski: W wyniku przeprowadzonej analizy ustalono, że pożary na statkach częściej są pierwotnymi przyczynami wypadków morskich niż wtórnymi. Szczegółowa analiza pozwoliła także ustalić, że najczęściej do pożarów dochodziło na statkach pasażersko-towarowych, które przebywały na tak zwanym otwartym morzu. Były to statki, które w chwili wypadku miały 2528 lat. Skutkiem co 7 pożaru były ofiary śmiertelne, natomiast co 20 prowadził do skażenia ekosystemu morskiego w wyniku wycieku paliwa, bądź utraty przewożonego ładunku. Ponadto stwierdzono, że najczęstszą konsekwencją pożarów było uszkodzenie statku, które nie pozwalało na kontynuację rejsu.
EN
Aim: The purpose of this article is to provide a statistical analysis of sea accidents involving fires. An understanding of causes, which contribute to such accidents, will help to eliminate or minimize such incidents in the future. This may be achieved by the design of proper regulations applicable to sea transport so as to improve the level of safety at sea. Introduction: The International Maritime Organization (IMO) mentions some incidents, which cause accidents at sea. These include: collision, stranding or grounding, grazing contact, fire or explosion, hull failure or failure of watertight doors and ports, machinery damage, damage to a ship or its equipment, capsizing or listing, loss of position and accidents with lifesaving appliances. Among the listed causes of accidents at sea, in parallel with grounding, collision and grazing contact, an outbreak of fire is the most frequent cause. Every fourth accident is caused by grounding, and nearly every third incident is attributable to a collision with a floating vessel or permanent element of an infrastructure. Whereas every seventh incident leads to a fire. This article provides a detailed statistical analysis of fires, as a cause of accidents at sea. Methodology: A data analysis was performed on some 400 sea accidents, which occurred during the period 2004–2007. Details were obtained from the Global Integrated Shipping Information System (GISIS) of IMO (http://gisis.imo.org/). Special attention was focussed on findings, which revealed that a fire, a primary event, can cause a secondary incident, such as a collision at sea. It was also found that other incidents can lead to a ship fire. The analysis also entailed an examination of type and age of ship as well as the location at sea where the accident occurred. Conclusions: A detailed analysis reveals that ship fires are the primary causes of sea accidents rather than secondary incidents. Further analysis revealed that fires occurred most frequently on passenger/car ferries in the open sea. These were vessels, which, at the time of accident were 25-28 years old. Effectively, every seventh fire outbreak culminated in the loss of life and every twentieth fire incident resulted in the pollution of sea caused by leakage of fuel or discharge of transported cargo. Above all, it was established that the most frequent outcome from a fire was damage to the vessel and inability to proceed with the journey.
Wypadki i katastrofy są nieodłącznym skutkiem transportu. Zdarzają się również w transporcie morskim. Na popularnych szlakach morskich ryzyko wypadku jest podwyższone, ale szanse na udzielenie skutecznej pomocy są większe. Pomoc może nadejść ze statków znajdujących się w pobliżu miejsca zdarzenia, ale w odległości do około dwustu mil morskich od brzegu wykazano największą skuteczność pomocy drogą powietrzną (za pomocy śmigłowców). W artykule wskazano trzy główne działania, jakie musi podjąć kapitan statku w przypadku zagrożeń: ocenić poziom zagrożenia życia i zdrowia pasażerów oraz załogi i zarządzić we właściwym czasie akcję ewakuacyjną, przeciwdziałać i zabezpieczyć przed utratą(zatonięciem) statek i ładunek, ograniczyć do minimum skutki zanieczyszczenia środowiska naturalnego spowodowanego wypadkiem. Zagrożenia te występują najczęściej jednocześnie. Bardzo ważne decyzje, rzutujące na skuteczność przeprowadzonych działań, należy podjąć w warunkach własnego zagrożenia życia i zdrowia, stresu i wielu innych okoliczności utrudniających podjęcie prawidłowej oceny sytuacji. W artykule wskazano na szereg zagrożeń, które mogą utrudniać przeprowadzenie skutecznej akcji ratowniczej.
EN
Marine accidents and disasters are an inseparable effect of transport. They happened in sea transport as well. At popular seaways the accident risk is increased but the there is a very good chance of effective rescue. The help may arrive from other vessels nearby the place of disaster but in the range of two hundred nautical miles from shore it was shown the most effective way for rescue action is transport by air (by using helicopters). In the article it was pointed out three principal operations which the master must take a decision in the occurrence of threats: to estimate the level of danger for passengers and crew next order in the right time the alarm of abandon the ship, to counteract and protect against the cargo and vessel loss (sinking), to restrict to a minimum level against the marine environment pollution caused by accident. The hazards occur more often at the same time. The most important decisions, projected on the effectiveness of operations, one should make in conditions of own health and life risk, under stress and many other circumstances making difficult the proper assessment of situation. It was shown the series of hazards which made difficult the effectiveness of rescue operation.
This paper is an analysis of the problems connected with inspecting fishing vessels in the years 2009–2011, done under the supervision of the Maritime Office in Gdynia, and aiming at improving the safety standards and heightening the shipping safety.
PL
W artykule dokonano analizy problemów związanych z inspekcjonowaniem jednostek rybackich na przestrzeni lat 2009–2011, będących pod nadzorem Urzędu Morskiego w aspekcie dążenia do poprawy standardów bezpieczeństwa oraz podnoszenia na jak najwyższy poziom bezpieczeństwa żeglugi.
Od początku XX wieku obserwuje się wzmożone zapotrzebowanie na towary i przesyłanie ich na duże odległości. W tym czasie także ludzie zapragnęli przemieszczać się na większe dystanse. Bezpośrednią konsekwencją tej sytuacji był wzrost intensywności transportu lądowego, powietrznego i morskiego. Człowiek i towary stały się bardziej mobilne. Statki powietrzne i morskie pozwoliły przemieszczać ludzi i towary na duże odległości – między kontynentami, przy czym drogą morską zaczęto przewozić ładunki, które nie wymagały dostarczenia ich do miejsca przeznaczenia w krótkim czasie. Transport ludzi oraz obrót handlowy stwarza jednak ryzyko wypadków i awarii. Wśród kilkunastu możliwych przyczyn wypadków na morzu, wejście na mieliznę jest zdarzeniem, do którego dochodzi najczęściej – do co trzeciego-czwartego wypadku na morzu dochodzi z powodu wejścia na mieliznę. W artykule poddano szczegółowej analizie wejście na mieliznę, jako przyczynę wypadków i zdarzeń na morzu.
EN
The analysis of more than 400 sea accidents that happened recent years, allows to conclude, that grounding was the most often sea accident initiating event (29,21%). Thus, analysis of groundings, conducted within the research, lets to find that: − the grounding may be recognized as the primary sea accident initiating event as well as the next-step sea accident initiating event, − damages of ship resulting in inability to proceed are the most common consequences of groundings (38,21%), − the general cargo ships are involved in most of analyzed accidents (37%), − beaches and coasts are the most threatened areas, because a vast amount of groundings occurred in the coastal waters (within 12 miles) – 42%, − every 5th grounding implicates loss of life and every 10th implicates the sea environment pollution, − human elements (alcohol, drugs, routine, etc.) are the additional causes of groundings.