W artykule przedstawiono wybrane zagadnienia związane z wpływem deformacji górotworu wywołanej przez podziemne zgazowanie węgla na warunki ochrony powierzchni oraz środowisko wód podziemnych. Omówiono dotychczasowe doświadczenia światowe w zakresie podziemnego zgazowania węgla oraz aktualnie prowadzone krajowe badania naukowe w tym obszarze. Dokonano oceny korzyści i zagrożeń wynikających z ewentualnego zastosowania podziemnego zgazowania do zagospodarowania dotąd nie udostępnionych górniczo złóż węgla kamiennego, części złóż pozostawionych w kopalniach likwidowanych oraz prowadzenia prób podziemnego zgazowania w kopalniach czynnych. Przeanalizowano wpływ strefy zawału oraz strefy spękań na wzrost mobilności wód podziemnych oraz przedstawiono rozważania dotyczące doboru rozmiarów kawern reakcyjnych pod kątem eliminacji zagrożenia występowania deformacji nieciągłych. Omówiono wybrane zależności opracowane dla górniczej eksploatacji podziemnej do szacowania wysokości strefy zawału i strefy spękań oraz określania warunków dla uniknięcia wystąpienia deformacji nieciągłych na powierzchni terenu przy stosowaniu podziemnego zgazowania węgla.
EN
This paper presents selected issues on the impact of rock mass deformation which occurred as the result of the underground coal gasification process, on the conditions of surface and ground waters’ environment protection. Current global experience in the field of underground coal gasification as well as currently performed scientific research projects in Poland have been described. An assessment of advantages and potential hazards, resulting from the application of underground gasification for the management of yet unmined parts of beds, rest of beds available in already closed mines as well as underground gasification tests conducted in active coal mines was performed. The impact of caving and fractured zones on the increase of ground water mobility has been analyzed. Furthermore, considerations regarding the selection of gasification cavern dimensions in terms of elimination of the discrete deformation hazard have been presented. In the end, selected equations devised for the underground mining exploitation to estimate caving zone and fractured zone heights as well as the determination of conditions for elimination of the hazard of discrete deformation occurrence on the ground surface in the process of underground coal gasification were presented.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Proces podziemnego zgazowania węgla (PZW) jest znany od końca XIX wieku. Do tej pory na całym świecie przeprowadzono ponad pięćdziesiąt eksperymentów PZW w różnej skali. Niniejszy artykuł przedstawia przegląd wybranych prac eksperymentalnych PZW. Wybrane eksperymenty PZW przedstawiają dwie metody udostępniania złoża węglowego do procesu zgazowania zarówno metodą szybowa, jak i bezszybową.
EN
The idea of underground coal gasification (UCG) has been known since the end of 19th century. So far almost 50 UCG experiments have been carried out worldwide and on a different scale. This paper presents a review of the selected ones. These exemplary experiments present two methods of first working of coal to the gasification process These are shaft method and shaft free method.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Podziemne zgazowanie węgla jest jedną z obiecujących metod wykorzystania zasobów węgla nie nadających się do eksploatacji metodami tradycyjnymi. Przedstawiono przegląd metod podziemnego zgazowania węgla, rozwiązań wdrożonych na świecie oraz czynników warunkujących budowę gazogeneratora podziemnego, tj. parametry złoża i czynniki geologiczne. W artykule opisano dwie główne metody podziemnego zgazowania węgla: metodę szybową i bezszybową, które obecnie są realizowane na świecie. Aktualnie w Polsce trwają badania nad technologią podziemnego zgazowania węgla, która jest uważana za przyszłościowe źródło gazu do użytku energetycznego i chemicznego.
EN
Underground coal gasification is one of the promising methods of use of coal resources, which are not suitable for exploitation by means of traditional methods. A review of methods of underground coal gasification, solutions implemented in the world and factors conditioning the construction of an underground gas generator, i.e. the parameters and geological factors, was presented. In the article two main methods of underground coal gasification were described: the shaft and shaftless method, which currently are used in the world. At present in Poland investigations are conducted regarding the technology of underground coal gasification, which is recognized as the gas source of the future for energy and chemical use.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.