Zjawisko strat wody występuje w każdym systemie zaopatrzenia w wodę. Nie da się zlikwidować strat wody, a mówienie o ich wyeliminowaniu może być tylko rozważaniem czysto teoretycznym. Z drugiej jednak strony w każdym przedsiębiorstwie wodociągowym konieczne jest podejmowanie stałych wysiłków zmierzających do zmniejszenia strat. W praktyce mówi się o ekonomicznym poziomie wycieków, czyli o redukcji strat wody do takiego poziomu, jaki jest ekonomicznie uzasadniony do osiągnięcia. Jaki jednak przyjąć wskaźnik strat wody, aby obiektywnie ocenić przedsiębiorstwo wodociągowe?
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem niniejszego artykułu jest analiza pracy wybranego wodociągu grupowego w latach 2003-2012 w aspekcie strat wody. Badany wodociąg zasilany jest z czerech ujęć zlokalizowanych w sąsiadujących z sobą miejscowościach. Łączna długość sieci wraz z przyłączami wynosi 489 km. Przewody wykonane są głównie z polichlorku winylu oraz polietylenu dużej gęstości. Obciążenie poszczególnych stref jest nierównomierne i waha się od 5,63 m3/(d•km) w strefie B do 16,45 m3/(d•km) w strefie A. Średnia produkcja wody w latach 2003-2012 wynosiła 598794,2 m3/rok. W pracy zastosowano standardowe metody badawcze – bilansowanie według International Water Association oraz metodę wskaźnikową. Wyznaczono procentowy wskaźnik strat wody (S), jednostkową objętość strat przypadającą na jednego mieszkańca (qSTR), jednostkowy wskaźnik strat wody (qsj), wskaźnik jednostkowych strat rzeczywistych, przy co najmniej 20 przyłączach przypadających na 1 km sieci (RLB), wskaźnik przecieków infrastruktury (ILI) oraz wskaźnik objętości wody niedochodowej (NRWB). Badania przeprowadzono na podstawie danych uzyskanych z przedsiębiorstwa wodociągowego. Najwyższą wartość większości wskaźników strat wody zaobserwowano w 2005 roku, później nastąpił spadek ich wartości i w 2010 roku ponowny wzrost. Niska wartość ILI, we wszystkich strefach poniżej 1,5, świadczy o bardzo dobrym stanie technicznym sieci. Najwyższe straty wody zaobserwowano w strefie zasilanej z ujęcia B. Również dla tej strefy wartość wskaźnika RLB i NRWB jest najwyższa. Wyznaczone wskaźniki start wody są porównywalne do opublikowanych wartości, uzyskanych dla innych systemów wodociągowych i wskazują na zadowalający stan badanej sieci.
EN
The aim of the article is analysis of the selected water supply system operation in the years 2003-2012 with regard to water losses. The investigated system consists of four adjoining water intake zones (A, B, C, D). The total length of pipes including connections equals 489 km. The network is made of PVC-U and PE-HD pipes mainly. Water intensity indicator values are different in respective zones – from 5.63 m3/(d•km) in the zone B to 16.45 m3/(d•km) in the zone A. In the period of 2003-2012 the average water volume of 598794.2 m3/yr was produced. Investigations were conducted using the standard International Water Association (IWA) balance and indicators methods. Percentile water losses index (S), unit water losses volume per person (qSTR), unit index of water losses (qsj), real losses level for system with density of connections greater than 20 per km of mains (RLB), infrastructure leakage index (ILI) and non-revenue water basic (NRWB) were calculated. Investigations were conducted on the basis of data obtained from the water corporation. The highest value of the most analyzed indicators was observed in 2005. After this year the values of the indicators were lower and increased again in 2010. ILI< 1.5 for each zone indicates very good technical condition of the network. The greatest losses were observed in the B zone. All the obtained indicators appeared to be comparable with literature data for similar water systems.
The thesis presents an analysis of water loss, failures occurring in water supply system and a method concerning the assessment of recipients of functioning water supply system. This analysis was made on the base of the examined water supply system, the data was obtained from the Communal Utilities Association Ltd. during period of the system exploitation between 2008-2012. The thesis also constitutes a review of fundamental information about the structure of water network influencing the loss analysis. In the work unitary quantities of water consumption were presented. Moreover, the presented thesis constitutes calculated water indicators losses, which were contributed to recommended by International Water Association (IWA). The values characterizing water supply systems, should be performed regularly as to control the system functioning. It can be concluded that all unit volume indicators relating to water losses remain at a satisfactory level and show a downward trend in the period considered.
PL
W pracy przedstawiono analizę strat wody w sieci wodociągowej oraz metodykę oceny funkcjonowania zaopatrzenia w wodę przez odbiorców wody. Analiza została przeprowadzona na podstawie danych uzyskanych z przedsiębiorstwa wodociągowego Związku Komunalnego Sp. z o.o. podczas eksploatacji sieci wodociągowej w latach 2008-2012. Praca stanowi także przegląd podstawowych informacji o systemie zaopatrzenia w wodę wpływających na pojawiania się strat w systemie. Przedstawiono jednostkowe wielkości zużycia wody, a także ustalono podstawowe wskaźniki strat wody, które odniesiono do wartości wskaźników zalecanych przez The Instemational Water Association. (IWA). Można stwierdzić, że wszystkie jednostkowe wskaźniki objętościowe dotyczące strat wody utrzymują się na zadawalającym poziomie oraz wykazują tendencję malejącą w badanym okresie.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W publikacji przedstawiono analizę strat wody w sieci wodociągowej Stalowej Woli przeprowadzoną na podstawie danych uzyskanych z Miejskiego Zakładu Komunalnego Sp. z o. o. Stalowa Wola podczas eksploatacji sieci wodociągowej w latach 2008-2013, a także danych Głównego Urzędu Statystycznego. Oszacowane straty wody mają wartości niższe niż te odnotowane przez inne systemy zaopatrzenia w wodę. W pracy dokonano także charakterystyki podstawowych informacji o systemie zaopatrzenia w wodę w Stalowej Woli. Uzyskane wyniki odniesiono do danych innych systemów zaopatrzenia w wodę znajdujących się w województwie podkarpackim. Obliczenie jednostkowych wskaźników strat wody pozwoliło na uzyskanie szczegółowego obrazu sytuacji eksploatacyjnej wodociągu. Wszystkie jednostkowe wskaźniki objętościowe dotyczące strat wody wykazują tendencję malejącą w badanym okresie. Jednostkowy wskaźnik obciążenia hydraulicznego w odniesieniu do całej długości sieci wodociągowej w przeciągu ostatnich 5 lat wahał się w granicach od 37,73 do 42,33 m3/km⋅d. Wskaźnik średniej wielkości strat w ciągu doby na jednego mieszkańca jest zbliżony do wartości odnotowanych w innych miastach w Polsce i zawiera się w przedziale od 5,99 do 11,96 dm3/M⋅d. Korzystny jest także iloraz rzeczywistych strat rocznych oraz nieuniknionych strat rzeczywistych definiowany jako infrastrukturalny indeks wycieków, który wynosi od 1,6 do 3,3.
EN
In the article the analysis of water losses of the Stalowa Wola water network has been presented made on the basis of data obtained from the Municipal Department Sp. z oo Stalowa Wola during the networkoperation of water supply system in the period 2008-2013, as well as the data from the Central Statistical Office. Estimated water losses indicators have better values than the other water supply systems.The work also includes basic information about the characteristics of the water supply system in Stalowa Wola. The results regarded other water supply systems located in Podkarpackie province. An analysis of the distributional (up to 6.2 km) and water supply connections lengths (an increase of 58.9 km) indicates that the water network of Stalowa Wola is constantly expanded. The calculation of unit rates of water loss allowed to obtain a detailed picture of the operational situation of the operational water supply. All unit volume indicators on water losses show a downward trend in the considered period. Unit hydraulic loading rate for the entire length of the water supply network-provided for the past 5 years ranges from 37.73 to 42.33 m3/km⋅d.Index of the average size of losses per day per capita is similar to other cities in Poland ranges from 5.99 to 11.96 dm3/M⋅d. The quotient of the actual losses and unavoidable annual real losses defined as infrastructure leakage index is preferred and ranges from 1.6 to 3.3.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Miasto Łańcut jest zasilane z trzech niezależnych ujęć wód podziemnych. W pracy przedstawiono analizę zużycia i strat wody w wodociągu Łańcuta, wykonaną na podstawie danych uzyskanych z Głównego Urzędu Statystycznego oraz Łańcuckiego Związku Komunalnego Sp. z o.o. podczas normalnej eksploatacji sieci wodociągowej w latach 2007-2011. Ustalono podstawowe wskaźniki strat wody oraz odniesiono je do zaproponowanych wskaźników przez The International Water Association (IWA). Straty wody oceniono na podstawie następujących wskaźników: procentowej straty wody, jednostkowej straty rzeczywistej, objętości wody niedochodowej, objętości strat nieuniknionych i infrastrukturalnego indeksu wycieków. Przeanalizowane wskaźniki są porównywalne do wartości, które zostały uzyskane w innych systemach zbiorowego zaopatrzenia w wodę w Polsce. Obliczenie jednostkowych wskaźników strat wody pozwoliło na uzyskanie szczegółowego obrazu sytuacji eksploatacyjnej wodociągu. Nie zaobserwowano tendencji wzrostowej ani spadkowej. Jednostkowy wskaźnik strat wody został utrzymany na stałym poziomie. W ocenie strat wody należy uwzględnić wskaźnik obciążenia sieci. Jednostkowy wskaźnik strat wody w odniesieniu do całej długości sieci wodociągowej w przeciągu ostatnich 5 lat waha się w granicach od 3,0 do 3,9 m3/km·d. Analiza wskaźnika intensywności uszkodzeń sieci wodociągowej wykazała, że jej awaryjność nie jest decydującą przyczyną powstawania strat wody w systemie zbiorowego zaopatrzenia w wodę miasta Łańcuta.
EN
City Łańcut is supplied from three independent groundwater intakes. The thesis presents an analysis of water loss and consumption in Lancut’s municipal water supply system, based on the data obtained from the Central Office of Statistics and Lancut’s Communal Utilities Association Ltd. during the normal running of the system between the years 2007-2011. Moreover, the present thesis sets basic factors of water loss as well as contributes to those proposed by The International Water Association (IWA). The analyzed factors are compared to the values which were received by other systems of collective water supply in Poland. The calculation of unit rates of water loss allowed to obtain a detailed picture of the operational situation of water supply system. Upward or downward trend was not observed. Individual water loss rate was maintained at a constant level. When assessing the water loss rate one should take into account the network load. Individual water loss rate for the entire length of the water supply system in the past five years ranges from 3.0 to 3.9 m3/km·d. Analysis of the failure rate of the water supply system showed that the failure rate is not decisive cause of water loss in the system of collective water supply of the Łańcut.
Wykorzystanie międzynarodowych standardów szacowania strat wody do oceny efektywności systemu jej dystrybucji przekłada się bezpośrednio na możliwość poprawy jakości zarządzania systemami wodociągowymi. W pracy wykazano nieprzydatność do tej oceny procentowego wskaźnika strat wody, który nie uwzględnia wielu czynników wpływających istotnie na wielkość tych strat. Przeprowadzone rozważania zostały odniesione do standardów światowych w zakresie zarządzania systemami dystrybucji wody, rekomendowanych przez International Water Association (IWA). Najważniejszą miarą, jaką wykorzystano do oceny efektywności dystrybucji wody w systemach wodociągowych był infrastrukturalny wskaźnik wycieków (ILI – Infrastructure Leakage Index). Dużą przydatność tego wskaźnika zilustrowano na przykładzie oceny efektywności dystrybucji wody w mieście średniej wielkości (Siedlce). Uzyskane wyniki (ILI w przedziale 2÷4) potwierdzają możliwość wprowadzenia usprawnień w celu zwiększenia rentowności systemów wodociągowych poprzez poprawę zarządzania ciśnieniem w sieci, aktywną kontrolę wycieków oraz konserwację sieci.
EN
Application of international standards of water loss estimates to the effectiveness assessment of water distribution system translates into the opportunity to improve quality of water supply system management. The water loss percentage indicator is found not to be useful for water loss estimates as it does not take into account many factors significantly affecting the magnitude of losses. The presented considerations relate to global standards for water distribution system management, recommended by the International Water Association (IWA). A key measure used to evaluate the effectiveness of water distribution in water supply systems is the infrastructure leakage index (ILI). Great usefulness of this parameter is illustrated by the exemplary evaluation of water distribution system for the medium-sized town of Siedlce. The results obtained (ILI in the range of 2–4) confirm that in order to increase profitability of water supply systems there is a potential for improvements in terms of network pressure management, leakage control, and network maintenance.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Analiza strat wody powinna być podstawą do podejmowania działań modernizacyjnych w celu ograniczenia kosztów związanych z produkcją wody i jej dystrybucja. W pracy przedstawiono analizę zużycia i strat wody w wodociągu w mieście Jasło wykonaną na podstawie danych uzyskanych z Głównego Urzędu Statystycznego oraz Jasielskiego Związku Komunalnego Sp. z o.o. W wyniku badań stwierdzono trend prawie 15 procentowego spadku zużycia wody przez mieszkańców i podmioty gospodarcze. Podczas normalnej eksploatacji sieci wodociągowej w latach 2008-2012 dokonano bilansu produkcji i sprzedaży wody wodociągowej. Ustalono podstawowe wskaźniki strat wody oraz odniesiono je do zaproponowanych wskaźników przez The International Water Association. (IWA). Wyznaczono następujące wskaźniki start wody: procentowy (WS), jednostkowy start rzeczywistych (RLB), objętości wody niedochodowej (MRWB), start nieuniknionych (UARL), infrastrukturalny indeks wycieków (ILI). Przeanalizowane wskaźniki są porównywalne do wartości, które zostały uzyskane w innych systemach zbiorowego zaopatrzenia w wodę w Polsce. Dokonano analizy awaryjności sieci wodociągowej pod kątem wpływu na straty wody. Uzyskane wartości jednostkowych intensywności uszkodzeń na poszczególnych rodzajach sieci wodociągowej wskazują na mało znaczący wpływ awarii na straty wody.
EN
Analysis of water losses should be the basis for the modernization act-ing in order to reduce the costs associated with the production of water and its distribution-tribution. The paper presents an analysis of water usage and losses in the waterworks in the Jasło city. The analysis was made on the basis of the data obtained from the Central Statistical Office and the Municipal Association of Jaslo. The results showed a trend of almost 15 percent reduction of water consumption by residents and business entities. During normal operation the balance of production and sales of tap water in 2008-2012. The basic indicators of water loss were established and referenced to the proposed indicators by the International Water Association. (IWA), as: percentage (WS), Infrastructure Leakage Index (RLB), the water volume-profit (MRWB), Unavoidable Annual Real Losses (UARL), infrastructure leakage index (ILI). Analyzed indicators are comparable to the values that have been obtained in other public water supply system in Poland. The obtained water failure indicators for each type of water supply point have negligible impact on water loss.