In the years 2020-2022, the authors conducted research on the activity concentration of 222 Rn in the groundwater of the eastern part of the Izera metamorphic unit. As a result, they found potentially medicinal radon waters in hornfelses of the eastern part of the Szklarska Poręba band. The value measured in one of the water samples appeared to be the highest activity concentration of 222Rn in groundwater of Poland so far - 3368 ±61 Bq/dm3. The authors also found that outflows of potentially medicinal radon waters account for almost 85.5% (47 out of 55) of all groundwater outflows in the study area. Thanks to the large amount of data obtained, the authors calculated a new value of the hydrogeochemical back-ground of 222 Rn in the groundwater of the Izera metamorphic unit. The background is currently 17-890 Bq/dm3. In Poland, higher values have only been reported of the Lądek-Śnieżnik metamorphic unit. The research results also open the way to the possible creation of a modern radon spa in Szklarska Poręba. It could operate in Biała Dolina on the basis of both previously found resources of radon waters of the Karkonosze granite and the radon waters forming within the eastern part of the Izera metamorphic unit.
The authors conducted studies on the release rate of 222Rn from groundwater flowing out of a spring, from metamorphic reservoir rocks. This source gives rise to a stream about 205 m long. The activity concentration of Rn in the spring was about 700 Bq/dm33, took place at a distance of about 1 70-180 metres from the spring. With regard to the waterflow path, flowtime and the volume of water flowing through the cross-section of the tested stream, the exhalation coefficient of222Rn from water to atmospheric air is 3.80 Bq/dm3/m, 1.51 Bq/dm3/s and 1. 25 Bq/dm3/dm3, respctively. According to the authors, further research conducted in other springs occurring in other types of rocks and under different flow conditions (at different times of the year) will allow characterizing the dynamics of the process of222Rn release from groundwater through surface waters into the atmosphere. Perhaps this process can be described with a universal mathematical function.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono wyniki badań stężenia radonu w wodach podziemnych na wschód od Strzegomia w rejonie masywu granitoidowego Strzegom-Sobótka. Pomiary wykonywano w Laboratorium Hydrogeologicznym na Wydziale Geoinżynierii, Górnictwa i Geologii przy użyciu ultraniskotłowego spektrometru ciekłoscyntylacyjnego Quantulus 1220. Uzyskane wyniki wyniosły od 0,9 do 288,5 Bq/dm3. Wartości stężenia radonu większe (lub równe) niż 74 Bq/dm3, oznaczające minimalne stężenie radonu, które powoduje korzystne oddziaływanie dla organizmu, zanotowano jedynie w próbkach wody pobranych ze wsi Wiśniowa.
EN
The paper presents results of researches of radon concentration in the groundwaters to the east of Strzegom in the granitoid Strzegom-Sobótka massifs region. Measurements were performed in the Hydrogeology Laboratory on Faculty Geoengineering, Mining and Geology with the use of spectrometer Quantulus. Measurements to oscillate between 0.9 to 288.5 Bq/dm3. Concentrations of radon higher than or equal 74 Bq/dm3 - minimum concentration of radon which are cause beneficial to human body were registered in water samples with Wiśniowa.
Artykuł prezentuje wybrane metody analizy statystycznej na przykładzie wyników pomiarów stężenia radonu w wodzie podziemnej na obszarze polskiej części Sudetów. Do prezentacji wyników posłużono się statystyką opisową. Ponadto określono zależność pomiędzy wartościami stężenia radonu w wodzie podziemnej a przewodnością elektrolityczną (PEW).
EN
Paper presents selected methods of statistical inference at an example of radon concentration data in groundwaters in polish part of Sudety Mts. Overview of elementary concepts in statistics was used for a data presentation. Relationships between radon concentration and electrolytic conductivity of groundwaters was shown.
W artykule przedstawiono wyniki pomiarów stężenia radonu w wodach podziemnych na obszarze dwóch jednostek geologicznych Sudetów - granitu karkonoskiego oraz metamorfiku izerskiego. Poruszono problem powszechnego występowania oraz wykorzystywania podziemnych wód radonowych na tym obszarze. Zwrócono również uwagę na konieczność wprowadzenia przepisów regulujących poziom maksymalnego stężenia radonu w wodach pitnych.
The paper characterises the method of estimating the size of the areas supplying radon to radon groundwater intakes. It is presented on the example of the intakes of radon groundwaters and radon acidulous waters of Lądek Zdrój, Świeradów Zdrój and Kowary. The results of appropriate calculations prove that the volume of rocks supplying radon to the groundwaters of particular intakes oscillates from over ten to several hundred thousand cubic metres. Considering the depth of the zone where radon saturation of these waters takes place, the area supplying this gas to particular intakes varies from several hundred to several thousand square metres. The largest areas of radon-222 supply are characteristic of the most discharge springs, while the smallest ones belong to the springs of low discharge, especially the intakes of groundwater mixture, where only one component supplies large quantities of radon-222. The recharge areas of groundwaters in which radon is dissolved are usually quite remote from the intakes and are not identical with the areas supplying these waters with radon-222. Currently, it seems to be important to extend slightly the existing zones of direct protection of the intakes, which could entirely safeguard the reserves of radon-222 through the protection of natural effective rock porosity in the area supplying the intakes with this gas.
PL
W pracy scharakteryzowano metodę szacowania wielkości obszarów zasilania radonem ujęć podziemnych wód radonowych. Jako przykładowe wybrano ujęcie wód radonowych i szczaw radonowych Lądka Zdroju, Świeradowa Zdroju i Kowar. W wyniku przeprowadzonych obliczeń wykazano, że objętość skał zasilających radonem wody podziemne poszczególnych ujęć waha się w granicach od kilkunastu do kilkuset tysięcy metrów sześciennych. Po uwzględnieniu głębokości strefy nasycenia tych wód radonem obszar zasilania ujęć tym gazem ma powierzchnię od kilkuset do kilku tysięcy metrów kwadratowych. Największymi obszarami zasilania radonem-222 charakteryzują się ujęcia o najwyższej wydajności, najmniejszymi zaś ujęcia o niewielkich wydajnościach, a zwłaszcza ujęcia mieszaniny wód podziemnych, z których tylko jedna składowa dostarcza znacznych ilości radonu-222. Obszary zasilania wód podziemnych, w których rozpuszcza się radon, leżą z reguły w znacznej odległości od ujęć i nie pokrywają się z obszarami zasilania ujęć tych wód w radon-222. Obecnie istotne wydaje się niewielkie rozszerzenie istniejących stref bezpośredniej ochrony ujęć, które to strefy w zupełności zabezpieczyłyby zasoby radonu-222 poprzez ochronę naturalnej porowatości efektywnej skał w obszarze zasilania ujęć tym gazem.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.