W pracy przedstawiono wyniki badań i obserwacji terenowych prowadzonych na 4 powierzchniach doświadczalnych zlokalizowanych na zwałowisku wewnętrznym odkrywki „Kazimierz”, położonym na Pojezierzu Kujawskim (szerokość 52o20’ N, długość 18o05’E). Wyniki przeprowadzonych badań wykazały, że zmiany uwilgotnienia wierzchnich warstw gruntów pogórniczych kształtowane są przede wszystkim pod wpływem warunków meteorologicznych. Stwierdzono, że największa dynamika zmian zapasów wody występowała w wierzchniej, ornej warstwie tych gruntów, w której następowała wyraźna reakcja uwilgotnienia na opady atmosferyczne. Niekorzystny rozkład opadów w okresie wegetacyjnym 2013 roku, powodował pojawienie się okresowych niedoborów wody roślin uprawianych na gruntach pogórniczych. Najdłużej trwające niedobory wody (63 dni) pojawiły się w profilach, typowych dla uprawy zbóż i wynosiły średnio 12 mm. Przeprowadzone badania pozwalają stwierdzić, że decydując się na rolnicze użytkowanie terenów pogórniczych powinno stosować się rośliny bardziej odporne na okresowe niedobory opadów i korzystające z wody zmagazynowanej w głębszych warstwach gruntów pogórniczych, o głębokim systemie korzeniowym, czego przykładem jest lucerna.
EN
The report shows the results of investigations and analyses on four experimental areas located at the “Kazimierz” quarry (in Pojezierze Kujawskie latitude 52o20’ N, longitude 18o05’ E). The results of the investigations show the dynamics of moisture in the upper layer of post mining grounds are formed under metrological conditions. It shows that the most important dynamic of water retention occurred on the upper cultivated layer of post mining grounds in which there was a moisture reaction to the water precipitation. An unprofitable distribution of precipitation during the vegetation period 2013 caused this water deficit to the plants cultivated on post mining grounds. The longest water deficit (63 days) occurred in profiles typical to crop cultivation (average 12 mm). The results of the investigation confirm that post mining grounds should cultivate plants which are resistant to water deficit and which would benefit from the water reserves in the deeper layers of post mining grounds and which have deep roots system, such as lucerne.
Zrównoważone gospodarowanie zasobami wód opadowych to najprostszy i zarazem skuteczny sposób likwidowania deficytu wody - jednego z największych problemów współczesnego świata. Zasady zrównoważonej gospodarki wodnej próbuje wprowadzić również Polska, która po podpisaniu dokumentu .Agenda 21. została zobligowana do szukania ekologicznych i jednocześnie ekonomicznych rozwiązań w ramach ochrony zasobów wodnych Ziemi.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Polska należy do grupy państw o najniższych zasobach wód odnawialnych w Europie. Przy zasobach określonych na poziomie 63 km3 na potrzeby gospodarki narodowej i ludności w 2008 roku wykorzystano około 17% dostępnych wód powierzchniowych i podziemnych. Głównym problemem powstałym przy zaopatrzeniu przemysłu i ludności w wodę jest występowanie obszarów deficytowych (środkowa i południowa Polska), w których gospodarowanie wodą bazuje jedynie na ujęciach powierzchniowych (Rzeszów, Katowice) bądź podziemnych (Kielce). Celem artykułu jest scharakteryzowanie wielkości poboru i zużycia wody na szczeblu krajowym, wojewódzkim i w miastach wojewódzkich. Zabiegi te pozwoliły na wyłonienie województw o największym i najmniejszym poborze wód w Polsce oraz pokazanie miast bazujących na eksploatacji wód podziemnych, wód powierzchniowych lub wód podziemnych i powierzchniowych.
EN
Poland belongs to the group of nations with the lowest water renewable resources in Europe. From the resources specified on the level of 63 km3, for needs of the national economy and population in 2008, c.a. 17% of available surface water and groundwater were used. The main problem, which is formed at the water supply of industry and population, is occurrence of deficit areas (middle and southern Poland), where water management is based only on surface water intakes (Rzeszow, Katowice) or groundwater intakes (Kielce). A goal of the article is a characterization of the values of water withdrawal and consumption of water on the nation, voivodships and voivodship's capitals level. Those treatments allowed to present the voivodships with the highest and the lowest water withdrawal in Poland and to show the capitals, which are based on the exploitation of groundwater, surface water or groundwater and surface water.
Odkrywkowa eksploatacja węgla brunatnego wywołuje duże zmiany w środowisku przyrodniczym. W związku z powyższym uzasadnione jest badanie stosunków wodnych na rekultywowanych rolniczo terenach pogórniczych. Na tych obszarach występuje typowo opadowo-retencyjna gospodarka wodna, w której jedynym źródłem wody są opady atmosferyczne, gdyż zwierciadło wody gruntowej zalega bardzo głęboko i nie wywiera istotnego wpływu na uwilgotnienie wierzchnich warstw gleb tych terenów. W Konińskim Zagłębiu Węgla Brunatnego wiodącym kierunkiem zagospodarowania gruntów pogórniczych jest rekultywacja rolnicza, realizowana na podstawie "modelu PAN". Podstawą pracy były wyniki badań i obserwacji terenowych, prowadzonych od jesieni 2000 r. do września 2003 r. na 4 powierzchniach doświadczalnych o wielkości 0,32 ha każda, zlokalizowanych na zwałowisku wewnętrznym odkrywki "Kazimierz Północ" KWB "Konin", po przeprowadzonej w 1998 r. rekultywacji technicznej, a następnie rozpoczętej rekultywacji rolniczej. Obecnie obszar ten użytkowany jest rolniczo. Badania potwierdziły, że kształtowanie się zasobów wodnych na tych terenach zależy przede wszystkim od ilości i rozkładu opadów atmosferycznych w okresach wegetacyjnych oraz w poprzedzających je półroczach zimowych. Największe zapasy wody w wierzchniej warstwie badanych gruntów pogórniczych, osiągające wartości większe od polowej pojemności wodnej, wystąpiły w mokrym okresie wegetacyjnym 2002 r. W suchym okresie wegetacyjnym 2003 r. wystąpiły natomiast długie okresy niedoborów wody dla uprawianych roślin.
EN
Quarry exploration causes substantial changes in the natural environment. Therefore, it is justified to analyse water reserves in the agriculturally reclaimed soils of postmining grounds. Precipitation is the only source of water there because the groundwater table is situated deep enough to not affect soil moisture in the upper layers. In the Konin Lignite Basin, the key method of postmining grounds utilisation is agricultural reclamation based on the "PAN model". This paper presents the results of field study and observations carried out from autumn 2000 to September 2003 on four experimental plots, each of 0.32 ha, located at the inner waste heap of the "Kazimierz Północ" open pit of the "Konin" lignite mine, after accomplishment of technical reclamation in 1998 and the beginning of agricultural reclamation. Currently farming is continued in these areas. The analysis confirmed that water reserves depend mainly on the quantity and distribution of precipitation during vegetation periods and preceding winter seasons. The largest water reserves in the upper layers of postmining grounds (bigger than the field water capacity) occurred in the wet vegetation period in 2002. However, during the dry vegetation season in 2003 there were long periods of water deficiency for crop plants.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.