Rozwój nowych technologii i coraz szersze zastosowanie nowych materiałów w budowie maszyn pozwala na rozważenie koncepcji budowy nietypowych łożysk przeznaczonych dla wirnikowych maszyn przepływowych. W artykule podjęto próbę klasyfikacji łożysk stosowanych w tej grupie maszyn pod kątem różnych kryteriów. Rozważono pewne rodzaje łożysk, które wykorzystują inną zasadę działania niż łożyska stosowane zazwyczaj w tej grupie maszyn. Na potrzeby tej publikacji nazwano je łożyskami "niekonwencjonalnymi". Nowe technologie i nowe rozwiązania dla węzłów łożyskowych zwłaszcza tzw. "aktywne" łożyska charakteryzują się dodatkowymi możliwościami niespotykanymi w klasycznych rozwiązaniach. Na przykład zaawansowane systemy aktywnych łożysk magnetycznych pozwalają na identyfikację zewnętrznych sił oddziałujących na wirujący wał oraz na aktywną kontrolę drgań poprzecznych wału. Zasadniczym problemem związnym ze stosowaniem niekonwencjonalnych łożysk w praktyce inżynierskiej jest zapewnienie ich niezawodnego działania w różnych warunkach funkcjonowania maszyny. Dlatego zastosowania te wymagają przeprowadzenia dokładnej analizy dynamicznej systemu rotor-łożyska-fundament w całym zakresie możliwych parametrów pracy maszyny. W artykule pokazano wybrane przykłady koncepcji i zastosowania takich rozwiązań w maszynach przemysłowych.
EN
A development of new technologies and more and more numerous applications of nonconventional materials to machine design allow one to consider the idea of buiding new types of bearings designed for turbomachines. This paper proposes a classification of turbomachinery bearings with respect to various criteria. There are a few types of bearings, which employ a principle of operation that is not typical for the given application range. For the needs of the present paper, they are defined as "unconventional" bearings. New technologies and search for new solutions of bearing systems allow one to assume that "active" bearings can yield some supplementary capabilities, unparallel in classical solutions. The advanced systems of active magnetic bearings are also used for identification of the external dynamic forces acting on the rotating shaft and, finally, for the shaft vibration control. One of the basic problems connected with a practical application of "unconventional" bearings is the machine operational reliability under various working conditions. Therefore, one should analyse thoroughly the dynamics of the rotor-bearing-casing system in the whole operating range of the machine. Some selected examples of unconventional bearing applications in rotor support systems of rotating industrial machinery are presented.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Rozwój nowych technologii oraz coraz bardziej powszechne stosowanie niekonwencjonalnych materiałów w konstrukcji maszyn, pozwala na rozważenie koncepcji zastosowania czynnika roboczego wysokoobrotowej maszyny przepływowej jako czynnika smarującego jej łożyska. W przypadku maszyn wykorzystujących jako czynnik roboczy gaz (sprężarki, dmuchawy, turbiny rozprężne), zastosowanie łożysk smarowanych czynnikiem roboczym umożliwia ich pracę w wysokich i niskich temperaturach oraz podwyższenie sprawności ogólnej maszyny o kilka do kilkunastu procent bez ingerencji w jej układ przepływowy. W pracy podjęto zadanie opracowania teoretycznego modelu dynamiki gazowego łożyska segmentowego z uwzględnieniem nieliniowości związanych z zastosowaniem ściśliwego czynnika smarującego oraz tarciem w podporach i rodzajem materiału użytego do budowy łożyska. Zastosowane metody numeryczne pozwalają na identyfikację własności dynamicznych i obliczenie odpowiedzi badanego modelu łożyska dla różnych geometrii i dowolnego wymuszenia. Wyniki obliczeń numerycznych poddano weryfikacji eksperymentalnej.
EN
One of the basic problems connected with a practical application of nonconventional bearings in high-speed rotors is the machine operational reliability under various working conditions. The materials used in the bearings lubricated with an unconventional medium have to ensure a possibility of a short, non-destructive contact of the rotating bearing journal with the bush during the machine start-up and shut-down, the stability of geometrical dimensions, which in practice should be equivalent to an elimination of elastic strain and thermal deformation of the bush and also the corrosion resistance in the contact with a lubricating medium. Therefore, while considering a possibility of an application of nonconventional lubricating media, one should analyse thoroughly the dynamics of the "rotor-bearing-casing" system in a whole operating range of the machine. In such an analysis, dynamic characteristics of the bearing system should be, among others, known. Dynamic properties of bearings are a function of many variables and their calculation causes many problems. According to the linear theory, these properties are usually presented in a form of eight coupled dynamic coefficients, linearised around the static equilibrium position of the bearing. The properties of machine bearings and seals shown in such a way have a convenient form for a dynamic analysis of the rotor-bearings system. An assumption of small displacements of the shaft centre in the closest neighbourhood of the equilibrium position allows one to simplify significantly theoretical considerations and to carry out an analysis of the motion of the mass supported in the bearing. For a problem formulated in such a way, however, it is necessary to limit the value of excitation forces in order to fulfil the basic condition of small displacements around the equilibrium point. It allows one to linearise nonlinear variables of the forces in the bearing film and to determine the substitute values of the coupled bearing stiffness and damping coefficients. These couplings result from the fact that the directions of excitation forces and response forces of the bearing film do not coincide. It is obvious that the lubricating film of the gas and liquid bearing is a strongly nonlinear system. Under some conditions, however, the linearisation of dynamic properties of the bearing is possible. The lack of precise criteria, which allow one to determine the applicability range of the linear method often, leads to serious errors in the theoretical analysis. A method for determination of hydrodynamic characteristics of self-acting gas tilting pad bearings suggested here allows one to estimate the region of journal displacements and the excitation forces, for which the linearisation of the bearing dynamic properties is possible, and to show them in a form of linear dynamic coefficients.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.