The article presents a new approach to building a passenger rail traffic generation model. It uses data on the number of passengers at stations and railway stops obtained from the databases of operators on the rail transport market through the Office of Rail Transport - market regulator - combined with data on the model of the area around the station built based on population, number of beds, individual motorization and gross domestic product (GDP). This enabled analyzing the potential of railway traffic generation at a very detailed level. The article presents a methodology for building a passenger rail traffic generation model and verification of this model based on limited variables describing railway stations and stops as well as traffic zones and available statistical data. The model takes into account three segments of the railway market: regional, interregional and inter-agglomeration transport. The results of these analyzes can be used to increase the accuracy and the reliability of rail traffic models used in the analysis of transport networks.
PL
W artykule przedstawiono nowe podejście do budowy modelu generacji pasażerskiego ruchu kolejowego. Przedstawiono propozycję metodyki budowy modelu generacji pasażerskiego ruchu kolejowego oraz weryfikacji tego modelu w oparciu o ograniczone zmienne opisujące stacje i przystanki kolejowe oraz rejony komunikacyjne i dostępne dane statystyczne. Wykorzystano w nim dane o liczbie pasażerów na stacjach i przystankach kolejowych w połączeniu z danymi opisującymi model obszaru wokół stacji budowany w oparciu o liczbę ludności, liczbę miejsc noclegowych, motoryzację indywidualną i produkt krajowy brutto (PKB). Wykorzystanie tych danych umożliwiło przeprowadzenie analizy potencjału generacji ruchu kolejowego na dużym poziomie szczegółowości. W metodzie uwzględniono trzy segmenty rynku kolejowego: przewozy regionalne, międzyregionalne i międzyaglomeracyjne.
W artykule przedstawiono kontekst oraz podstawowe założenia opracowania Zintegrowanego Modelu Ruchu w Centrum Unijnych Projektów Transportowych. Narzędzie jest przeznaczone do optymalizacji procesu planowania strategicznego w sektorze transportu oraz jako instrument wsparcia dla wypełnienia warunków KE finansowania inwestycji transportowych w perspektywie finansowej 2021– 2027. Zbudowany model dotyczy roku 2015/2019 oraz horyzontów prognostycznych na lata 2025 oraz 2030 z możliwością uwzględnienia dalszych horyzontów prognostycznych. Jednocześnie w toku prac podjęto próbę zbudowania modelu towarowego. Podczas prac nad budową modelu zidentyfikowano i potwierdzono szereg problemów z dostępnością danych, co stanowi pewne ograniczenie w zakresie opracowania modeli ruchu.
EN
The article presents the context and basic assumptions for the development of the National Transport Model at the Center for EU Transport Projects. The tool is intended to optimize the process of strategic planning in the transport sector and as an instrument to support the implementation of the EC enabling conditions for transport investments in the new financial perspective 2021– 2027. The baseline model is developed for the year 2015/2019 and forecast horizons for 2025 and 2030 with the possibility of taking into account further forecasting horizons. At the same time, in the course of the works, an attempt was made to develop a national freight model. Through the course of work on the model development, a number of issues with data availability had been identified and confirmed, which is a certain constraint on the overall travel demand modeling process in Poland.
W artykule przedstawiono metodę obliczania przepustowości wlotów nadrzędnych w modelu ruchu wykorzystującym automat komórkowy. Sposoby obliczania przepustowości i warunków ruchu dla skrzyżowań bez sygnalizacji świetlnej określa instrukcja wydana przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad. Nie może zostać ona użyta w pewnych przypadkach, związanych szczególnie z blokowaniem strumienia pojazdów na wylotach skrzyżowania. Nie może być ona także wykorzystana dla zmiennych obciążeń ruchem. Zaproponowano użycie automatu komórkowego do modelowania skrzyżowań tego typu. Podstawowy model Nagela-Schreckenberga uzupełniono o zasady ruchu na skrzyżowaniach z pierwszeństwem przejazdu, możliwość uwzględnienia pojazdów ciężkich oraz procedury zachowania bezpiecznej odległości pomiędzy pojazdami. Przewidziano możliwość stosowania w modelu obiektów blokujących strumień pojazdów – na przykład przejść dla pieszych. Zaproponowano i szczegółowo omówiono sposób obliczenia przepustowości wlotów nadrzędnych skrzyżowań z pierwszeństwem przejazdu. Przygotowano i przetestowano uproszczony model małego, jednopasowego, czterowlotowego skrzyżowania bez sygnalizacji świetlnej. Przeprowadzono szereg symulacji, które pokazały podobieństwa i różnice pomiędzy wynikami uzyskiwanymi z wykorzystaniem obowiązującej procedury obliczeniowej oraz automatu komórkowego. Uzyskano dobrą zgodność z obowiązującą procedurą obliczeniową, szczególnie w zakresie średnich i małych obciążeń. Wyniki uzyskiwane z symulacji dla dużych obciążeń były mniejsze niż uzyskiwane zgodnie z obowiązującą instrukcją. Przetestowane elementy składowe po walidacji pozwolą na budowanie modeli skrzyżowań dowolnego rodzaju, nawet nietypowych oraz symulację sytuacji nieuwzględnionych w obowiązującej instrukcji obliczeniowej.
EN
This paper shows a method of calculation of capacity of the priority entries in a cellular automata model. The method of calculating the capacity and lost time for some types of priority intersections was shown in Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad instruction. However, this instruction should not be used for some cases, especially those including phenomenon that cause blocking the traffic stream on intersection exits. This instruction also should not be used in case of changing load too. Usage of a cellular automata for modeling of traffic for this kind of intersections was proposed. Basic Nagel-Schreckenberg model was extended by inter alia traffic rules on the priority intersections, possibility of using heavy vehicles and procedures of keeping safe distance between vehicles. Possibility of using objects which block the stream of vehicles, such as pedestrian crossings, was included. The method of calculating capacities for priority entries was proposed and examined. Simplified model of small, one-lane, four-entry priority intersection was prepared and tested. A multiple simulations were conducted. Similarities and differences between the results from two calculating methods: obligatory instruction and the model of priority intersection using a cellular automata were shown and analyzed. Such model was consistent with obligatory method of calculation, especially for small and medium loads. For large loads, the capacities from cellular automata model were smaller then calculated with obligatory method. After the validation of the model, its elements will be used to build models of any kind of priority intersections, even untypical. It will be possible to simulate situations not taken into account in obligatory method of the priority intersections calculations.
W artykule przedstawiono model ruchu w mieście w 4 wariantach natężenia ruchu. Przeprowadzono dwugodzinne symulacje ruchu na sieci ulic miasta Wrocławia przy utrzymywanej w ruchu liczbie pojazdów 5, 10, 20 oraz 30 tysięcy. Analizowano wpływ liczby pojazdów w sieci drogowej na długość czasu postoju na światłach, jazdy z prędkością ograniczoną przez gęstość ruchu oraz jazdy z prędkością swobodną. Wykazano, że wraz ze wzrostem obciążenia sieci drogowej pojazdami w ruchu rośnie czas trwania przejazdu, a maleją średnia długość trasy i średnia prędkość. Zwiększenie liczby pojazdów w symulacji z 5 do 30 tysięcy skutkuje ponad trzykrotnym zwiększeniem średniego czasu, w którym prędkość poruszającego się pojazdu jest ograniczona przez gęstość ruchu. O 40% wzrósł czas oczekiwania na skrzyżowaniach w wariancie maksymalnego natężenia w porównaniu z wariantem minimalnego ruchu, co oznacza, że nie sygnalizacja świetlna jest przyczyną powstających zatorów drogowych, ale gęstość ruchu wyrażona liczbą pojazdów na kilometr drogi.
EN
The article presents 4 traffic modelling variants in the city in. Conducted a two-hour simulation of traffic in the city based of the road network of the city of Wroclaw. The number of vehicles changed from 5 to 30 thousand. It was analyzed the influence of the number of vehicles on the road network on share time stop at traffic lights, driving at a speed limited by the density of traffic and driving at a free flow. It has been shown that with the increase of network load of road vehicles in traffic increases the duration of the journey, and decreases the average route length and average speed. Increasing the number of vehicles in the simulation of 5 to 30,000 results in an increase of over three times the meantime, wherein the speed of moving vehicle traffic density is limited. About 40% increase a waiting time at intersections in S3 variant in comparison with the S0 which means that no traffic lights is generating congestionbut the density of traffic flow.
Systemy „szybkiego autobusu”, „metrobusu”, czyli systemy Bus Rapid Transit (BRT), są nadal mało znane w Polsce, mimo iż na świecie odnoszą sukcesy. Jest to o tyle niezrozumiałe, że prowadzone analizy (m.in. w Płocku, Poznaniu) dają obiecujące wyniki. Autorzy artykułu przedstawiają specyficzne podejście do modelowania i planowania systemu BRT na podstawie wymienionych przykładów. Próbują rozwiać wątpliwości związanie z sposobem odwzorowania systemu BRT w modelu popytu i podaży. W artykule starają się wyjaśnić przyczynę wysokich wskaźników analizy ekonomicznej uzyskiwanych przez planowane systemy BRT. Swoje rozważania ilustrują przykładami funkcjonujących systemów BRT na całym świecie.
EN
Bus Rapid Transit (BRT) systems are still poorly recognized in Poland, although successful in the world. It is incomprehensible specially in the referrence to the conducted analysis (e.g. in Płock, Poznań) which give promising results. Authors present a specific approach to modelling and planning the BRT system on the basis of listed examples. Implementations and methods of projection of the BRT system in the model of supply and demand have been presented. Authors attempt to explain reasons of high rates of economic analysis results generated by the planned BRT systems. Deliberations are illustrated with examples of operating BRT systems in the world.
W artykule zaprezentowano strukturę inteligentnych systemów transportowych (ITS), odwzorowanie procesów decyzyjnych oraz rolę funkcji użytkowych w modelu transportowym. Zwrócono uwagę na możliwości odwzorowania użyteczności usług ITS w modelach cząstkowych.
EN
The article presents the structure of Intelligent Transport Systems (ITS), the mapping of decision-making processes and the role of the utility functions in the transport model. Particular attention was paid to the possibility of mapping the utility of ITS services in the models involved.
Dynamicznie Wydzielany Pas Autobusowy (DPA) może stanowić uzupełnienie powszechnie znanych pasów autobusowych. Dzięki swojej specyfice DPA może zostać zastosowany na odcinkach, na których natężenie ruchu autobusów nie uzasadnia wprowadzenia pasa wydzielonego na stałe. Ocena potencjalnych korzyści DPA wymaga jednak przeprowadzenia szeregu analiz, dzięki którym określone zostaną warunki stosowania nowego rozwiązania. Wykorzystując modele ruchu, jesteśmy w stanie przeanalizować wprowadzenie dynamicznie wydzielanego pasa ruchu oraz ocenić jego efektywność i porównać go z innymi formami priorytetowania. Artykuł przedstawia główne założenia i ograniczenia związane z wykorzystaniem poszczególnych modeli ruchu. W literaturze można spotkać różne podejścia do sposobów modelowania ruchu. Część autorów w swoich pracach korzysta z modeli analitycznych, które mogą znaleźć zastosowanie na etapie wprowadzania koncepcji dynamicznie wydzielanego pasa. Modele mikrosymulacyjne ruchu wykazują więcej zalet. Umożliwiają przeprowadzenie symulacji uwzględniającej wiele czynników jednocześnie. Jednak niezależnie od zastosowanego oprogramowania wymagają dużego nakładu pracy, biorąc pod uwagę nie tylko proces budowy i kalibracji modelu, ale również potrzebę opracowania dodatkowego modułu symulującego pracę systemu DPA.
EN
Dynamic bus lane (DBL) could be used as a complementary solution for the separated bus lanes. DBL are usually applied on sections, where bus traffic flow doesn’t justify implementation of a typical, separated bus lane. Assessment of the potential benefits of the DPA requires a series of analytical analyzes. Common approach is based on traffic models, which are used to estimate DBL effectiveness and evaluate its comparison with other forms of prioritization for public transport. The paper presents main assumptions and limitations associated with application of various traffic models. In the literature different approaches to traffic modeling methods are to be found – some authors use analytical models, others work with microsimulation traffic models, which were considered more appropriate for presented topic. They allow to take into consideration many factors and model impact of different scenarios during simulation process.
Artykuł zawiera przegląd doświadczeń kompleksowych badań ruchu w Warszawie w latach 1969–2005 ze szczególnym uwzględnieniem badań w latach 1993, 1998 i 2005, które zostały przeprowadzone pod kierownictwem autora. Na tej podstawie poddano krytycznej analizie cel, zakres i metodykę badań ankietowych , zakres i metody pomiarów ruchu, wiarygodność danych wejściowych o ludności i zagospodarowaniu w rejonach komunikacyjnych, w szczególności pod kątem wykorzystania w modelu ruchu.
EN
The article describes an overview on experiences of comprehensive travel surveys in Warsaw. They were provided and guided by the author in the years 1969 - 2005 with special emphasis on surveys in the years 1993, 1998 and 2005. A critical evaluation is done on this background, according to purpose, scope and methodology of the households surveys, scope and methods of traffic counts, the veracity of the input data on population and development in the transport zones, in particular for use in the traffic model.
W referacie przedstawiono analizę korzyści z zastosowania dynamicznie wydzielanego pasa autobusowego oraz pasa autobusowego wydzielonego na stałe na przykładzie al. Okulickiego w Rzeszowie. Omówiony również został przebieg i wyniki pomiarów ruchu przeprowadzonych w Rzeszowie. Analizy efektywności zostały wykonane w oparciu o modele analityczne omówione w podręczniku HCM 2010 oraz modele mikrosymulacyjne wykonane w programie Vissim. Odniesiono się także do założeń funkcjonowania dynamicznie wydzielanego pasa autobusowego.
EN
The paper compares benefits of bus lanes with intermittent priority to standard bus lanes. The study was based on traffic models made by using HCM 2010 method and microsimulation models developed with PTV Vissim software. The paper also presents operating principles of bus lane with intermittent priority and the results of traffic surveys conducted in Rzeszow. The analysis shows that when compared to the standard bus lane, the use of bus lane with intermittent priority can bring benefits for streets with lower bus flows.
W artykule podjęto problem opisu (wymiarowania) sieci drogowej wybranego miasta w ujęciu holistycznym. Współcześnie w niemal wszystkich sieciach drogowych, zlokalizowanych w granicach terytorialnych dużych miast występuje zjawisko permanentnej kongestii ruchu, której zasięg kongestii ruchu obejmuje coraz większe obszary miast. Kongestia ruchu charakteryzuje się również wzrastającą niejednorodnością rozkładu w czasie oraz przestrzeni. Systemy sterowania obszarowego ruchem drogowym, szerzej systemy ITS, obejmują (z tego powodu) swoim zasięgiem coraz to większe tereny współczesnych miast. Rozwiązaniem zmierzającym do ilościowej i jakościowej kwantyfikacji zjawiska kongestii ruchu na rozległych obszarach miast może być holistyczne podejście do zagadnienia opisu ruchu drogowego. W artykule zaproponowano pewien sposób formalnej oceny sieci drogowej w ujęciu globalnym na przykładzie miasta Katowice.
EN
The article discusses the problem exists in almost all modern road network located within the territorial boundaries of large cities. These areas are characterized by the permanent traffic congestion. In addition, traffic congestion range cover more and more areas of cities, but also has a heterogeneous distribution in time and space. ATCS and ITS systems include for this reason its reach ever-larger surface area. The solution aimed at the quantitative and qualitative quantification of the phenomenon of traffic congestion in large urban areas may be the research methodology proposed in this article. The proposed methodology applies a holistic approach to the quantification of traffic parameters. In connection with the adopted methodology proposed in the paper a certain way global assessment of road network as an example of Katowice city.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule zebrano podstawowe równania makroskopowych modeli przepływu ruchu drogowego i przedstawiono je w jednolitej macierzowej formie, zaniedbując przy tym oddziaływania o charakterze dyfuzyjnym. Na bazie tego przeglądu zdefiniowano wszystkie elementy macierzy dla różnych modeli przepływu ruchu. Określenie wartości własnych dla poszczególnych klas i podklas modeli było podstawą do wyznaczenia miar uwarunkowania macierzy: promieni spektralnych oraz wskaźników uwarunkowania. Miary te zostały wykorzystane do porównania sformułowań modeli ruchu i oceny potencjalnej efektywności obliczeniowej makroskopowych modeli ruchu drogowego.
EN
In the article, the fundamental equations of macroscopic road traffic flow models are assembled and presented in an unified form, with neglecting all diffusive effects. Based on this review, all matrix entries (coefficients) for different traffic flow models are defined. The determination of eigenvalues for particular classes and subclasses of models is the basis for calculation of matrix condition measures: the spectral radiuses and the spectral condition numbers. These measures are used for comparison of traffic flow model formulations and estimation of the potential computational efficiency for macroscopic road traffic models.
Currently it is assumed that requirements of the information society for delivering multimedia services will be satisfied by the Next Generation Network (NGN) architecture, which includes elements of the IP Multimedia Subsystem (IMS) solution. In order to guarantee Quality of Service (QoS), NGN has to be appropriately designed and dimensioned. Therefore, proper traffic models should be proposed and applied. This requires determination of queuing models adequate to message inter-arrival and interdeparture time distributions in the network. In the paper the above mentioned distributions in different points of a single domain of NGN are investigated, using a simulation model developed according to the latest standards and research. Relations between network parameters and obtained message inter-arrival as well as interdeparture time distributions are indicated. Moreover, possibility of approximating the above mentioned distributions using phase-type distributions is investigated, which can be helpful in identifying proper queuing models and constructing an analytical model suitable for NGN.
Growing expectations for a fast access to information create strong demands for a universal telecommunication network architecture, which provides various services with strictly determined quality. Currently it is assumed that these requirements will be satisfied by Next Generation Network (NGN), which consists of two stratums and includes IP Multimedia Subsystem (IMS) elements. To guarantee Quality of Service (QoS) all NGN stratums have to be correctly designed and dimensioned. For this reason appropriate traffic models must be developed and applied, which should be efficient and simple enough for practical applications. In the paper such a traffic model of a single domain of NGN with transport stratum based on Multiprotocol Label Switching (MPLS) technology is presented. The model allows evaluation of mean transport stratum response time and can be useful for calculating time of processing requests in the entire NGN architecture. Results obtained using the presented model are described and discussed. As a result of the discussion, elementary relationships between network parameters and transport stratum response time are indicated.
Based on the traffic model developed by the authors for the major part of the area of the future Silesia Metropolis (in Poland), the change directions of the public and individual transportation tendencies in the coming few decades are discussed in the paper. The model is relevant to ca. 85% of the analysed area (Silesia Metropolis). All of the twelve cities included in the modelling are the core of the future Silesia Metropolis, i.e. lie within the trans-European corridors or within the direct catchment areas thereof. The basic principles that underlay route choice behaviour of individual travellers (ca. 2 million) in this area, were developed by authors from Silesian.
PL
W niniejszym artykule przedstawiono w oparciu o model ruchu zbudowany dla zasadniczej części obszaru stanowiącego przyszłą Metropolię Silesia kierunki zmian w transporcie zbiorowym i indywidualnym w horyzoncie kilku najbliższych dekad. Przedstawiony model odpowiada około 85% analizowanego w artykule obszaru (Metropolia Silesia). Uwzględnione w przedmiotowym modelu dwanaście miast stanowi rdzeń przyszłej Metropolii Silesia. Wszystkie uwzględnione w modelu miasta położone są w obrębie transeuropejskich korytarzy transportowych lub bezpośrednio do nich przylegają. Autorzy z Katedry Inżynierii Ruchu Wydziału Transportu Politechniki Śląskiej wyjaśniają w artykule podstawowe zasady kształtujące zachowania komunikacyjne mieszkańców w tym regionie (obszar ten zamieszkuje około 2 milionów ludzi).
W pracy zaprezentowano wyniki prac realizowanych w ramach projektu MNiSW PBZ-MIN/011/013/2004 pt.: "Modele zagrożeń aglomeracji miejskiej wraz z systemem zarządzania kryzysowego na przykładzie m.st. Warszawy". Praca dotyczy komputerowego narzędzia, które służy do symulacji ruchu drogowego w wybranym obszarze aglomeracji. Referat został podzielony na dwie zasadnicze części. W pierwszej z nich opisano główne elementy modelu matematycznego symulatora ruchu. W drugiej scharakteryzowano powstałą na jego bazie aplikację symulatora.
EN
The paper deals with results of works which have been supported by project number PBZ-MIN/011/013/2004 titled: "Models of risks of urban agglomeration with a crisis management system on the example of the city of Warsaw". The article describes computer tool for traffic simulation in the selected agglomeration area. After some introduction into an agglomeration traffic problem we consider the mathematical model and the application based on it.
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Na podstawie analiz i opracowań wyników z przeprowadzonych pomiarów odstępów czasu pomiędzy pojazdami zgłaszającymi się na wloty małych rond oraz analiz i opracowań wyników pomiarów czasów obsługi pojazdów na małych rondach dokonano próby opisu ruchu na tego typu skrzyżowaniach i ich wlotach dojazdowych za pomocą teorii kolejek. Opisane poniżej modele ruchu są próbą zastosowania teoriokolejkowych modeli analitycznych, ale dla skrzyżowań typu małe rondo. Jak dotąd, nie spotkano się w literaturze przedmiotu z zastosowaniem teorii kolejek dla małych rond.
EN
Based on results of distributions analysis of gaps between vehicles on minor road and on results of service times analysis for intersections the queuing models for small roundabouts has been built and has been presented in this article. This article presents a theoretical metodology for queuing model for small roundabouts. The description of queuing model is not detailed and is not completed. Approaching flows give priority to circulating flows. This ensures an uninterrupted flow in the circulating roadway. Circulating and approaching flows merge immediately at the entance to the circulating roadway. Each vehicle must make two right turns. All other movements are eliminated. As a subordinate vehicle enters the circulating roadway it becomes a priority vehicle.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.