Celem artykułu jest przedstawienie istoty konkurencyjności turystycznej na przykładzie gmin pasa nadmorskiego. W artykule przedstawiono główne czynniki odpowiedzialne za rozwój współczesnej turystyki a tym samym za konkurencyjność obszarów turystycznych. Artykuł ma na celu wskazanie turystyki jako istotnej determinanty rozwoju pasa nadmorskiego. W realizacji celu posłużono się badaniami wtórymi Głównego Urzędu Statystycznego. W opracowaniu podjęto próbę analizy głównych czynników warunkujących rozwój turystyki oraz zbadania konkurencyjności gmin z pespektywy turystyki.
EN
The aim of the article is to present the essence of tourism competitiveness on the example of coastal municipalities. The article presents the main factors responsible for the development of modern tourism and thus responsible for the competitiveness of tourist areas. The aim of the article is to indicate tourism as an important determinant of the development of the coastal municipalities. Secondary researches of Central Statistical Office were used to implement the goal. The study attempts to analyze the main factors determining the development of tourism and to examine the competitiveness of municipalities from the perspective of tourism.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Stany Zjednoczone Ameryki Północnej będąc światowym prekursorem ochrony krajobrazu na świecie (Parki Narodowe : Yellowstone – rok utworzenia 1872, Yosemite – ochrona od 1864 – status parku od 1890) są równocześnie krajem gdzie turystyka generowana przez piękno krajobrazu i jego walory poznawcze – edukacyjne osiąga skalę nie spotykaną nigdzie indziej na świecie, W roku 2009 55 parków narodowych USA odwiedziło około 63 miliony turystów. Ogromna różnorodność krajobrazowa – od wysp oceanicznych i różnych typów wybrzeży, po wysokie zlodowacone góry i od pustyń piaszczystych i skalistych poprzez unikalne w skali świata lasy sekwojowe, po Everglades na Florydzie, czynne wulkany i krajobrazy gejzerów w Yellowstone – stwarzają możliwości poznania i zrozumienia sił przyrody kształtujących te, wciąż w dużej mierze zachowane w stanie naturalnym krajobrazy. O intensywności ruchu turystycznego i jego charakterze decydują: dostępność komunikacyjna, sposób adaptacji krajobrazu dla turystyki i w sposób znaczący walory krajobrazowe i ich unikatowość.
EN
The United States of America, being the landscape protection precursor in the world (National Parks: Yellowstone [est. 1872], Yosemite [protection granted in 1864, national park established in 1890]), is at the same time the country where tourism generated by the beauty of landscape and its cognitive and educational values, reaches the biggest scale in the world. In 2009, ca. 63 million tourists visited 55 national parks in USA. Vast landscape variety – from ocean islands, various types of coastline, to high glacier mountains and from sand or stone deserts to unique in the entire world sequoias, Everglades in Florida, active volcanoes and geysers in Yellowstone – all this brings huge possibilities to learn and understand natural phenomena which shape those well preserved natural landscapes. Decisive factors of the intensity and character of touristic movement are: transport accessibility, way of adaption of a landscape for the touristic purposes, and landscape values and their unique character.
Odpowiednia polityka regionalna i rozsądne planowanie przestrzenne stwarza szansę na rozwój turystyki poznawczej na obszarach bogatych w obiekty dziedzictwa kulturowego. Obecnie coraz popularniejsza staje się turystyka kulturowa, czyli zwiedzanie wartościowych obiektów i całych miast, w powszechnej świadomości kojarzonych z dużym potencjałem kulturowym. Celem niniejszego opracowania jest wskazanie obiektywnych metod badania dziedzictwa kulturowego i oceny jego roli w rozwoju gospodarczym regionu. Artykuł ma na celu także zwrócenie uwagi społeczności lokalnych, władz samorządowych, jak i służb konserwatorskich odpowiedzialnych za ochronę dziedzictwa kulturowego, na specyficzny w swej formie i treści poprzemysłowy krajobraz kulturowy województwa i jego szczególną wartość duchową i materialną, która, jak zostanie wykazane poniżej może mieć wymiar ekonomiczny.
EN
Suitable regional policy and sensible spatial planning create a chance to develop cognitive/educational tourism in areas rich in sites of cultural heritage. These days cultural tourism is becoming more and more popular, i.e. visiting valuable sites and whole towns that are popularly believed to be big cultural potential. The aim of this study is to indicate objective methods of studying cultural heritage and assessing its role in the economic development of the region. The study also aims at drawing attention of local societies, municipal authorities as well as restorers responsible for cultural heritage protection to a very specific in its form and content postindustrial cultural landscape of the Voivodship and its particular spiritual and material value which, as shown below, can have an economic dimension.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Autor podejmuje próbę rozwinięcia analizy wskaźnikowej parku uzdrowiskowego, czyli jednego z urządzeń lecznictwa uzdrowiskowego i turystyki zdrowotnej. W artykule omawia się założenia i wskaźniki oceny sprawności operacyjnej parku uzdrowiskowego. Rozważania nad wskaźnikami poparto analizą frekwencji w parku uzdrowiskowym, w sezonie letnim.
EN
The main aim of the article is elaborating tools of the indicator analysis serving the measurement of the spa park, as one of devices of the spa health care and the health tourism. In the article assumptions and indicators of the assessment of the operating efficiency of the spa park are discussed. Deliberations above indicators were illustrated with analysis of the attendance at the spa well-room in the summer season in Kudowa Zdrój.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł jest próbą rozwinięcia bazy instrumentów ilościowej analizy wskaźnikowej, wykorzystywanej w badaniu ruchu turystycznego na terenie uzdrowisk. Autor prezentuje sposób wykorzystania wskaźników w ocenie mchu turystycznego, rejestrowanego w pijalniach uzdrowiskowych. Rozważania nad wskaźnikami poparto analizą frekwencji w pijalni uzdrowiskowej w sezonie letnim w Kudowie Zdrój.
EN
The main aim of the publication is an attempt to elaborate the base of instruments of the quantitative indicators analysis, used in examining the tourist movement in the area of spas. The article collection of indicators useful to estimate the tourist movement in spa well-room is describing. Deliberations above indicators were illustrated with analysis of the attendance at the spa well-room in the summer season in Kudowa Zdrój.
Biebrza National Park is one of the biggest national parks in Poland. With regard to its unique natural values it is one of a kind in Poland and Europe, which increasingly attracts tourists. Kind, largeness, quality and tourist attractions influence opportunity of development of specific forms of tourist movement, trends and intensity of tourist usage. The aim of the article is to analyze and estimate Biebrza National Park's attractions of natural and cultural values and get to know the main motives of tourists' journeys and forms of leisure in the area. The research was done by a diagnostic survey method using a questionnaire technique.
W pracy przedstawiono wyniki badań prowadzonych w latach 2002-2005 na obszarze zlewni górnego Dunajca, administracyjnie obejmującej miasto Zakopane oraz gminy: Kościelisko, Poronin, Biały Dunajec, Szaflary i Bukowina Tatrzańska. Badania dotyczyły wartości BZT5, ChZT, obciążenia N, P, K, Cl oraz zawiesiną ogólną wnoszonymi wraz z płynnymi odpadami bytowymi, pochodzącymi od stałych mieszkańców i turystów. Określano je na podstawie badań ruchu turystycznego, zwłaszcza wielkości bazy noclegowej i jej wykorzystania. Najwięcej osób przybywa do Zakopanego (424 os.·km-² ·rok-¹), w lutym liczba turystów może sięgać 1056 os·km-², łącznie ze stałymi mieszkańcami jest to 1480 os·km-². Efektem tego są bardzo duże ładunki składników pochodzenia bytowego. Średnia roczna wartość ChZT wynosiła 15,86 t O2km-²·rok-¹, z czego mająca związek z ruchem turystycznym - 8,97 t O2·km-²·rok-¹. Obciążenie zawiesiną i wartość BZT5 utrzymywały się na niższym, ale również znacznym poziomie, z zachowaniem podobnych proporcji, jak w przypadku ChZT. W lutym wartości ChZT i BZT5, mające związek z ruchem turystycznym, były 2,49 razy większe niż wygenerowane przez stałych mieszkańców i wynosiły odpowiednio 1,43 i 1,20 t O2·km-²·miesiąc-¹. Na omawianym obszarze tylko 38% ludności korzysta z oczyszczalni ścieków. Napływ turystów przyczynia się do przeciążenia istniejących oczyszczalni. Zwiększa się również ilość ścieków odprowadzanych do środowiska w sposób niekontrolowany, co pogarsza jakość wód powierzchniowych, czego efektem jest okresowe zamykanie przez służby sanitarne ujęcia wody dla Nowego Targu w Szaflarach, na rzece Biały Dunajec.
EN
The paper shows results of the study performed in the period of 2002-2005 in the Upper Dunajec area which administratively includes Zakopane town, communes Kościelisko, Poronin, Biały Dunajec, Szaflary and Bukowina Tatrzańska. The study involved tourist movement, particularly the magnitude of the tourist accommodation facilities and their utilisation as well as the load of biochemical oxygen demand, BOD5, chemical oxygen demand COD, N, P, K, Cl and suspended matter from residents and tourists carried by domestic wastewaters. The highest number of people visits Zakopane (424 person·km-²·year-¹), in February, however, the number of tourists may reach 1056 person·km-² there which, together with residents, makes 1480 person·km-². Resulting are very high loads of chemical substances of domestic origin. The average annual load of COD amounted to 15.86 t O2·km-² ·year-¹, in which tourists' contribution was 8.97 t O2·km-²·year-¹. Loads of suspended solids and BOD5 were lower but still considerable with the same proportions between tourists and residents as in the case of COD. In February the loads of COD and BOD5 originating from tourists were 2.49 times larger than those from residents being 1.43 and 1.20 t O2·km-²·month-¹, respectively. Only 38 percent of population is connected to the sewage-treatment plants in the study area. An influx of tourists overloads the existing treatment plants capacity. The amount of wastes released in an uncontrolled manner to the environment increases which is the reason of periodical deterioration of surface water quality. In the effect Sanitary Inspectorate temporarily closes the water supply intake for Nowy Targ at Szaflary from the Biały Dunajec River.
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Problemem niedocenionym i niedostrzeganym do tej pory jest ruch turystyczny odbywający się w regionach przekształconych krajobrazowo i biotycznie, gdzie procesy antropogenne na ogół doprowadziły do zaniku naturalnych siedlisk i biocenoz. W artykule, na podstawie analizy danych statystycznych za 1995 rok określono wielkość standardowych parametrów charakteryzujących ruch turystyczny w odniesieniu do dwudziestu siedmiu obszarów zagrożenia ekologicznego (OZE) w Polsce. Uwzględnione zostały trzy parametry dostępne w sprawozdaniach statystycznych: obiekty noclegowe turystyki, liczba miejsc noclegowych oraz liczba osób korzystających z noclegów. Po analizie danych, autorka stwierdza, że mimo niesprzyjających przesłanek ekologicznych na terenach zagrożenia ekologicznego ograniczenie ruchu turystycznego jest niemożliwe, a w aspekcie istniejącego zaplecza technicznego, również niecelowe.
EN
The important role of the areas of ecological threat in composing the national tourist movement in Poland has been shown in the paper. For the purpose three parameteres reflecting actual and potential possibilities of tourist movement development have been used: 1. the number of tourist lodging houses, 2. the number of tourist beds, 3. the quantity of tourist beds users. The parameters were calculated for all the 27 areas of ecological threat in Poland. Comparison of the above mentioned features with their nation-wide values enabled to estimate the size of tourism concentration within the areas of ecological threat. In the paper close relationship between the areas of protected nature and the areas of ecological threat was also indicated. The regions of high anthropopressure are usually the source of pollution which affects protected areas. It was found, from one side, that the areas of ecological threat hold rich amount of tourist infrastructure but, from the other side, the quantity of the infrastructure varies significantly within the examined areas. Covering 11,3% of the surface of Poland the areas of ecological threat include over 20% of the number of tourist lodging houses in Poland, 25% of seasonal and 33% of full year's tourist beds, and are being visited by 38% of nation-wide number of tourists. Because of well-developed tourist background in the areas of ecological | threat it is rather impossible to limit the intensity of tourist movement but definite activities j should be taken on to reduce the influence of anthropopressure.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.