With the rise of low-cost and high-density observation system Distributed Acoustic Sensing (DAS), the effective utilization of high-mode surface wave becomes extremely important due to unique measuring method of DAS. To solve the interference of mode identification of dispersion curve and model dimension division on inversion results, we introduced the fitting degree of the dispersion curve, the model dimension, and the uncertainty estimation of the picked dispersion curve to construct a new objective function, and developed a strategy of adaptive trans-dimensional inversion of multimode dispersion curve based on slime mold algorithm (SMA). The research results show that our objective function can not only satisfy the fitting degree of dispersion curve, but also adaptively select the best model dimension, and does not depend on the mode identification of dispersion curve. Inversion strategy based on SMA algorithm has high flexibility, accuracy, stability, and practicality. Our method develops a new technology for dispersion curve inversion and provides a new idea for DAS system to realize low-cost and high-resolution city underground structure detection.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
A variety of geophysical methods and analytical modeling are applied to determine the rockburst hazard in Polish coal mines. In particularly unfavorable local conditions, seismic profling, active/passive seismic tomography, as well as analytical state of stress calculating methods are recommended. They are helpful in verifying the reliability of rockburst hazard forecasts. In the article, the combined analysis of the state of stress determined by active seismic tomography and analytical mod eling was conducted taking into account the relationship between the location of stress concentration zones and the level of rockburst hazard. A longwall panel in the coal seam 501 at a depth of ca.700 m in one of the hard coal mines operating in the Upper Silesian Coal Basin was a subject of the analysis. The seismic tomography was applied for the reconstruction of P-wave velocity felds. The analytical modeling was used to calculate the vertical stress states basing on classical solutions ofered by rock mechanics. The variability of the P-wave velocity feld and location of seismic anomaly in the coal seam in relation to the calculated vertical stress feld arising in the mined coal seam served to assess of rockburst hazard. The applied methods partially proved their adequacy in practical applications, providing valuable information on the design and performance of mining operations.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
A better understanding of rockburst precursors and high stress distribution characteristics can allow for higher extraction efficiency with reduced safety concerns. Taking the rockburst that occurred on 30 January 2015 in the Sanhejian Coal Mine, Jiangsu Province, China, as an example, the mechanism of rockburst development in a roadway was analysed, and a combined method involving b values and seismic velocity tomography was used to assess the rockburst in both time and space, respectively. The results indicate that before the rockburst, b values dropped significantly from 0.829 to 0.373. Moreover, a good agreement between a significant decrease in b values and the increase of the number of strong tremors was found. Using seismic tomography, two rockburst risk areas were determined where the maximum velocity, maximum velocity anomaly and maximum velocity gradient anomaly were 6 km/s, 0.14 and 0.13, respectively. The high-velocity regions corresponded well with the rockburst zone and large seismic event distributions. The combination of b values and seismic tomography is proven to have been a promising tool for use in evaluating rockburst risk during underground coal mining.
Badania miały na celu rozpoznanie właściwości górotworu w aspekcie występowania anomalii sejsmicznych, mających związek ze zjawiskami gazogeodynamicznymi w rejonie pola XXVIII/1 w ZG „Rudna”. Badania były ukierunkowane na rozpoznanie właściwości warstwy dolomitu w stropie wyrobisk górniczych. Zostały one przeprowadzone w rejonach o kilkusetmetrowych wymiarach, z wykorzystaniem 96 czujników, specjalnie rozmieszczonych i zainstalowanych oraz kilkudziesięciu otworów strzałowych, w których odpalano 100-300 g ładunek MW. W wyniku badań obliczono i opracowano mapy izolinii zmian parametrów sejsmicznych. Posłużyły one do sformułowania wniosków odnośnie do zmian właściwości górotworu oraz do zaprojektowania i wykonania otworów kontrolnych. Wyniki badań można również wykorzystać przy prowadzeniu robót przygotowawczych i eksploatacyj-nych w polu XXVIII/1.
EN
The study aimed to identify the properties of the rock mass in terms of seismic anomalies relevant to the recognition of gaso-geodynamic threat zones in the area of XXVIII/1 field in the Rudna copper ore mine. The research was carried out in dolomite layer in the roof of the mine workings. This was done in areas with several hundreds meters dimension, using 96 geophones, especially arranged and installed, and several tens of blast holes, which were fired 100-300 grams of explosives. In the result, maps of seismic parameters' changes were calculated and performed. These were used to formulate conclusions about changes in the properties of the rock mass and for the design and construction of control boreholes. The test results can also be used to carry out preparatory and exploitation works in the XVIII/1 field in Rudna copper ore mine.
Catastrophic floodings caused by floodbank and dam failures draw attention to urgent need of modernization of these facilities in Poland. The task specified above requires precise and fast methods of technical condition assessment of existing facilities. Present method of assessment of the geotechnical parameters of flood embankments and its geological setting is limited to sampling and geotechnical probing in discrete intervals, which are too sparse to recognize zones of weakening or unfavourable geologic conditions that might constitute critical zones for floodbank stability. This paper presents results and conclusions of experimental survey concluded in 2014 attempting to apply near-surface geophysical methods to floodbank condition assessment. In author's opinion, three techniques applied yielded most reliable results. Moreover the methods – electric resistivity tomography; seismic refraction tomography and multichannel analysis of surface waves can be optimised for utilisation for fast surveys on floodbanks. Authors give attention to results of above mentioned three geophysical methods and only briefly discuss the applicability of other near-surface geophysical methods for issues concerning floodbank technical condition.
W artykule przedstawiono wyniki tomografii sejsmicznej wykonanej na wybiegu ściany w pokładzie 510 w jednej z kopalń w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym oraz analizę mechanizmu ognisk średnio- i wysokoenergetycznych wstrząsów górotworu, jakie wystąpiły w rejonie tej ściany bezpośrednio po przeprowadzonych badaniach geotomograficznych. Uzyskany rozkład naprężeń w górotworze na wybiegu ściany oraz wyniki przeprowadzonej analizy mechanizmów ognisk wstrząsów skorelowano ze sobą oraz z warunkami górniczo-geologicznymi. Na podstawie przeprowadzonych badań określono czynniki mające dominujący wpływ na kształtowanie się zagrożenia tąpaniami w rejonie eksploatowanej ściany w przyjętym przedziale czasowym. Jednoczesne wykorzystanie tomografii sejsmicznej i analizy mechanizmów ognisk wstrząsów umożliwia pełniejsze rozpoznanie zagrożenia tąpaniowego w trakcie prowadzonej eksploatacji.
EN
The article presents the results of seismic tomography conducted ahead of the longwall front in coal bed 510, in a mine of the Upper Silesian Coal Basin, along with the analysis of medium- and high-energy tremors of the rock mass which occurred in the longwall area directly after the geo-tomographic research. The achieved stress distribution in the rock mass ahead of the longwall front, as well as the results of the tremor source mechanisms were correlated with each other and with the mining and geological conditions. Based on the conducted research, the factors were identified which impact rock-burst hazards in the area of the exploited longwall in the assumed period of time. Simultaneous use of seismic tomography and the analysis of tremor source mechanisms enables better identification of rock-burst hazards during the longwall exploitation.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The paper focuses on selected geophysical methods, which may be applied for the evaluation of the technical conditions of flood banks. The paper presents and discusses results of geophysical tests (refractive seismic, geo-radar, vertical electrical sounding and electrical resistivity tomography) obtained from the Kobylnica research test site, i.e. for parts of flood banks on the Vistula River in the Mazovia Region. For a part of the flood bank, where geophysical anomalies were presented, and where cones of hydraulic leakages were observed, numerical calculations of the filtration processes (suffosion) were performed. The obtained results of the geophysical investigations were compared with geotechnical investigations.
PL
W artykule skoncentrowano się na wybranych metodach geofizycznych, które można zastosować do oceny stanu technicznego wałów przeciwpowodziowych. Przedstawiono i zinterpretowano wyniki badań geofizycznych (sejsmiki refrakcyjnej, georadaru, pionowych sondowań elektrooporowych oraz tomografii elektrooporowej) uzyskanych z poligonu badawczego Kobylnica, tj. fragmentów wałów przeciwpowodziowych na rz. Wiśle na Mazowszu. Dla fragmentu wału przeciwpowodziowego, gdzie wskazano anomalie geofizyczne oraz wcześniej wykryto strefy przebić hydraulicznych, wykonano obliczenia numeryczne procesów filtracyjnych (sufozji). Uzyskane wyniki badań geofizycznych skonfrontowano z wynikami badań geotechnicznych.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Prędkościowa tomografia sejsmiczna jest techniką bezinwazyjnego obrazowania budowy wewnętrznej próbek skalnych, masywu skalnego, struktur geologicznych itp. w skalach począwszy od ułamka metra do tysięcy kilometrów. Otrzymywane tą techniką przestrzenne rozkłady prędkości fal P i S są zwykle interpretowane w kontekście strukturalnej budowy badanego górotworu. Jednakże, z punktu widzenia zastosowań w górnictwie jednym z najważniejszych elementów badania tomograficznego jest próba interpretacji otrzymanego obrazu tomograficznego pod kątem stanu naprężeń w górotworze. Osiągnąć to można albo przez próbę korelacji aktywności sejsmicznej z anomaliami rozkładu prędkości albo przez interpretacje anomalii prędkości pod kątem zmiennego w przestrzeni pola naprężeń. Niezależnie od wybranego podejścia dla poprawnej interpretacji tomogramów bardzo ważna jest ocena wiarygodności otrzymanych pól prędkości. Celem niniejszej pracy jest przybliżenie zasad tomografii sejsmicznej oraz wspomnianego powyżej dwoistego podejścia do praktycznej interpretacji wyników badań tomograficznych.
EN
The seismic velocity tomography is a non-destructive technique of imaging of the structure of rock samples, rock mass, geological structures etc. at scales ranging from centimetres up to thousands of metres. The obtained by use of this technique spatial distributions of P and S waves are usually interpreted in the context of the internal structure of the imaged rock mass. However, from the point of view of applications in mining one of the most important elements of tomographic inversion is the attempt of interpretation of the obtained tomographic image in the context of the state of stresses in the rock mass. This can be achieved either by an attempt of correlation of seismic activity with anomalies of the velocity distribution or by the interpretation of velocity anomalies in terms of lithological parameters. Independently of the chosen approach, for correct interpretation of tomograms very important is the assessment of reliability of obtained velocity fields. The aim of the present work is the approximation of seismic tomography rules and mentioned above dual approach to the practical interpretation of tomographic investigation results.
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono podstawy teoretyczne śledzenia promieni sejsmicznych w kilku wzorcowych modelach niejednorodnych ośrodków geologicznych. Szczególną uwagę zwrócono na modele ośrodków o stałym i o zmiennym gradiencie prędkości w warstwach. Wymieniono metody śledzenia promienia sejsmicznego oraz szczegółowo opisano metodę "punkt strzałowy – punkt odbioru". Wykorzystując wyniki modelowań wykonanych za pomocą systemu SEISMIC UNIX pokazano jego zalety oraz możliwości zastosowania w tomografii sejsmicznej.
EN
In this paper the theoretical principle of seismic raytracing has been presented. Moreover few typical models of inhomogeneous geological media have been taking into consideration. Raytracing methods have been divided into several categories and "shooting-receiving" method has been described in details. Using the results of modeling realized with the SEISMIC UNIX system, adventages and posibilities of the practical application in seismic tomography have been shown.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
In the paper the analysis of the possibilities of recovering near surface velocity fields by means of tomographic inversion of first breaks on reflection seismics records is presented. The analysis was accomplished on synthetic records generated with the finite difference method in the acoustic variant. Two velocity models of near surface medium were considered: gradient model and the model of gradient layer over constant velocity basement. In the gradient layer the zone with anomalous velocity - decreased or increased in relation to surroundings - was been embeded. The modeling of theoretical wave pattern was realized using the Finite Difference Modeling procedure in seismic data processing system ProMAX. The analysis of the possibilities of recovering near surface velocity fields by means of tomographic inversion was carried out using procedures of turning ray tomography available in the ProMAX system. The effect of different tomographic inversion parameters on results of imaging near surface velocity fields was estimated.
PL
W pracy przedstawiono analizę możliwości odtwarzania przypowierzchniowych rozkładów prędkości za pomocą inwersji tomograficznej pierwszych wstąpień rekordów sejsmiki refleksyjnej. Analizę przeprowadzono na rekordach synte- tyczn5'ch wygenerowanych za pomocą metod różnic skończonych w wariancie akustycznym. W rozważaniach uwzględniono dwa modele prędkościowe przypowierzchniowego ośrodka: model gradientowy oraz model warstwy gradientowej na podłożu o stałej prędkości. W warstwie gradientowej wprowadzono strefę o anomalnej - obniżonej lub podwyższonej w stosunku do otoczenia - prędkości. Modelowanie teoretycznego obrazu falowego wykonano za pomocą procedury Finite Difference Modeling w systemie przetwarzania danych sejsmicznych ProMAX. Analizę możliwości odtwarzania przypowierzchniowych rozkładów prędkości za pomocą inwersji tomograficznej wykonano wykorzystując procedury tomografii fal refragowanych dostępne w systemie ProMAX. Określono wpływ różnych parametrów inwersji tomograficznej na wyniki odwzorowania przypowierzchniowego pola prędkości.
Salt Dome “Góra” was studied with seismic tomography method. Three profiles are described. The interpretation of wave pictures helped to locate the walls of the studied salt dome’s. The research confirmed the salt dome has good properties for storage of gas or toxic and radioactive wastes.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Seismic tomography provides reconstructions of thermal-density structure of the Earth's mantle as deep as the mantle/core boundary (CMB). For the first time, a direct image of dynamic processes, occurring inside the globe, was obtained. Existing plate-tectonic models of modern geodynamics lead to a number of discrepancies. Most important are: stationary position of mantle plumes as the assumption of the convection process in the Earth's mantle, mantle convection versus data on both its viscosity and the existence of global seismic discontinuities, possibility of horizontal displacements of lithospheric plates above the discontinuous LVZ zone which disappears under deep-seated continental "roots", the model of radially growing distance between mid-oceanic ridges and Africa (also Antarctica), the growing separation between hot spots occur in neighbouring plates with time, geophysical data indicative of considerable input of energy and material from the Earth's core into the mantle, uncompensated by any exchange between the lower and upper mantle. New models (multi-layered convection or a plate-tectonic hybrid convection model) intend to explain tomographic image with taking into consideration geochemical data but with miserable results. The nature of mantle convection still remains controversial. The phenomenon of stationarity of hot spots relative to the accepted plate movements and the absence of evidence indicating deformations of mantle plumes by the convection system are also unclear and controversial. The presented model of the expanding Earth's offers a reasonable solution to these discrepancies and paradoxes.
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Obserwacja propagacji energii sprężystej w masywie skalnym zapewnia wiarygodną informację na temat stanu naruszenia masywu. W aspekcie oceny operacyjnej naruszenia masywu skalnego wskutek użycia materiałów wybuchowych występuje potrzeba rozwinięcia dynamicznych metod impulsowych. Zastosowanie technik komputerowych do obróbki sygnału sejsmicznego umożliwia rozwinięcie impulsowych metod dynamicznych w odniesieniu do badań masywu skalnego dla celów oceny geotechnicznej. Jedną z takich metod jest tomografia komputerowa z wykorzystaniem danych pomiarowych. Jednym z podstawowych składników takiej tomografii jest analiza przestrzenna, stosowana do przedstawiania i wizualizacji położenia miejsc nieciągłości, przydatna w planowaniu przedsięwzięć przemysłowych i naukowych. W artykule przedstawiono pomiary laboratoryjne i analizę przestrzenną pomierzonych danych dla przypadku lokalizacji nieciągłości i tworzenia przestrzennego modelu masywu skalnego.
EN
Observation of elastic energy propagation in rock massif provides credible information of complex rock massif violating. In aspect of operative judging of massif violating by using explosive, is necessary advancement for creation in using impulse dynamic method. Application of computer technologies to seismic signal operation is a viable way of increment a possibilities of impulse dynamic methods in rock massif for geotechnical judging. One of usable way is a computer tomography using for measured data manipulation. One of elemental component of computer tomography is a spatial analysis, which is used to presentation and visualization of current location of discontinuities in case of planned industrial and scientific activities. In this paper laboratory measurements and spatial analysis of measured data are presented in case of discontinuities location and rock massif spatial model creation.
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Zagrożenie tąpaniami i wstrząsami sejsmicznymi w kopalniach głębinowych są jednym z najtrudniejszych zagadnień do prognozowania zdarzenia i podejmowania działań profilaktycznych. W Górnośląskim Zagłębiu Węglowym z zagrożeniami tymi mamy do czynienia w większości czynnych kopalń. Rozeznanie stanu zagrożenia tąpaniami i wstrząsami sejsmicznymi przed frontem eksploatacji ścian węglowych wiąże się ze stosowaniem technik pomiarowych, które dają informacje z odpowiednim wyprzedzeniem czasowo-przestrzennym. Jedną z metod oceny stanu zagrożenia tąpaniami, dostęnych i zastosowanych w KWK 'Piast' jest opracowany przez firmę NSA Engineering system sejsmicznej tomografii komputerowej typu 'ROCK VISION 3DTM'
EN
The rock burst and seismic shock hazards in deep underground mines present are among the most difficult problems for making prognostication of an event and undertaking precautionary measures. We deal with those hazars in a majority of the operated mines in the Upper Silesian Coal Area. The recognition of the hazard condition of rock burst and seismic shocks ashead of the longwall mining extraction lines (ribs) is connected with the application of survey techniques which provide the required information in advance, in therms of time and distance. One of the methods of assessment of rock burst hazard condition, available and applied by 'PIAST' Coliery is the NSA Engineering System of Computer-aided seismic tomography of 'ROCK VISION 3DTM' type.
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W poniższym artykule przedstawiono zastosowanie metody tomografii sejsmicznej do badania niejednorodności oraz monitorowania zmian, jakie zachodzą w wyniku wzmacniania stwierdzonych w badanej przestrzeni stref anomalnych (osłabionych). Prezentowane wyniki uzyskane zostały z prześwietlań korpusu zapory betonowej w Wapiennicy, które realizowano w wybranym bloku korpusu przed i po pracach remontowych. Omówiono zastosowanie tomografii prędkościowej i tomografii tłumienia w monitorowaniu efektywności prac remontowych oraz porównano rezultaty uzyskiwane dla obu odmian metody.
EN
Possibility of use of seismic velocity and attenuation tomography measurements to diagnosis of anomaly zones of concrete dams has been discussed in this paper. Some examples of the correlation and differences between velocity and attenuation tomography are presented. Results of tomography measurements, obtained for the concrete dam in Wapiennica, are shown in form of distribution maps of the P-wave velocity and attenuation coefficients. Repetition of tomographic measurements in the same geometry can supply useful information on changes of the integrity of concrete dams.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.