In this study, we investigated the temporal variability of dissolved oxygen and water temperature in conjunction with water level fluctuations and river discharge in the Narew lowland river reach. For this purpose, high resolution hydrologic and water quality time series have been used. Spectral analyses of time series using continuous wavelet transform scheme have been applied in order to identify characteristic scales, its duration, and localisation in time. The results of wavelet analysis have shown a great number of periodicities in time series at the inter-annual time scale when compared to the classical Fourier analysis. Additionally, wavelet coherence revealed the complex nature of the relationship between dissolved oxygen and hydrological variables dependent on the scale and localisation in time. Hence, the results presented in this paper may provide an alternative representation to a frequency analysis of time series.
The paper presents the results of research on the spatial variation of oxygen condition in a carp pond. The analysis of dissolved oxygen was carried out in the summer in 29 measuring points. In the analysed months the differences were determined between dissolved oxygen concentration in the strip of rushes and the part of the pond free from macrophytes. In the strip of rushes, the average concentration of dissolved oxygen was between 4.69–6.49 mg O2·dm–3. In the part of pond located near the strip of rushes the oxygen concentration was between 6.23–7.91 mg O2·dm–3 and in open water concentration of dissolved oxygen was in range 7.60–9.09 mg O2·dm–3. It was found that the biggest differences in oxygen concentration occur between the strip of rushes and the open water column: 40% in June, 26% in July, 28% in August, 38% in September, respectively. In the south-western part of the pond, covered with macrophytes and shaded by trees, the worst oxygen conditions were observed – below the optimum level for carps, sometimes reaching lethal values. The best oxygen conditions, noted in July and August, were in the central and northern part of the pond including the fishery and feeding point. In order to improve the oxygen conditions in macrophytes zone it is recommended to remove the rushes periodically and to remember to leave the part of emergent plants that are necessary for breeding and living avifauna. The scope and timing of the removal of plants has to be consulted and co-ordinated with the Regional Conservator of Nature.
PL
W pracy przedstawiono wyniki badań przestrzennego zróżnicowania warunków tlenowych w stawie karpiowym, narybkowo-kroczkowym. Badania tlenu rozpuszczonego w wodzie przeprowadzono w lecie w 29 punktach. W badanych miesiącach określono różnice między stężeniem tlenu rozpuszczonego w pasie szuwarów a częścią stawu wolną od makrofitów. W pasie szuwarów średnie stężenie tlenu rozpuszczonego kształtowało się w przedziale 4,69–6,49 mg O2·dm–3. W części stawu położonej przy pasie szuwarów mieściło się w granicach 6,23–7,91 mg O2·dm–3, a w otwartej toni wodnej w zakresie 7,60–9,09 mg O2·dm–3. Stwierdzono, że największe różnice zawartości tlenu występują pomiędzy pasem szuwarów a otwartą tonią, średnio: 40% w czerwcu, 26% w lipcu, 28% sierpniu, 38% we wrześniu. W południowo-zachodniej części stawu, porośniętej przez makrofity i zacienionej przez drzewa, odnotowywano najgorsze warunki tlenowe, poniżej poziomu optimum tlenowego dla karpi, czasami osiągające wartości letalne. Najlepsze warunki tlenowe, odnotowane w lipcu i sierpniu, występowały w centralnej i północnej części stawu, obejmującej punkt karmienia i łowisko. W celu poprawy warunków tlenowych w pasie makrofitów można okresowo częściowo wykaszać szuwary, pamiętając o pozostawieniu części pasa roślinności wynurzonej niezbędnej dla rozrodu i bytowania ornitofauny. Zakres i termin planowanego koszenia należy konsultować z ornitologami i uzgadniać z regionalnym konserwatorem przyrody.
Wykazano, że wody Jeziora Goczałkowickiego są zanieczyszczone jonami metali ciężkich w ilościach przekraczających wielokrotnie tło geochemiczne w przypadku ołowiu i cynku, a okresowo także w przypadku miedzi. Podwyższona ilość metali w wodzie związana jest głównie ze źródłami antropogenicznymi zlokalizowanymi w zlewni zbiornika, takimi jak zakłady przemysłowe, stawy rybne, czy też spływ z terenów użytkowanych rolniczo. Wyjątek stanowią żelazo i mangan, których obecność w wodzie jest wynikiem zarówno zanieczyszczeń przemysłowych, jak i wzbogacenia wód powierzchniowych na skutek ich wymywania z torfowisk i kontaktu wód powierzchniowych z zasilającymi zbiornik wodami artezyjskimi. Analizując zmiany średniej rocznej zawartości jonów metali w wodzie zbiornika w okresie badawczym stwierdzono, że w przypadku żelaza i manganu zaznaczyła się tendencja rosnąca w latach 1994-2007. Ponadto w okresie tym stwierdzono sezonowe zmiany zawartości jonów manganu w wodzie - najmniejsze zimą, a najwyższe latem. Zmiany ilości związków manganu w wodzie zbiornika można powiązać ze zmianami natlenienia wody (korelacja ujem-na). Wykazano przeciętną korelację zawartości jonów żelaza i manganu w wodzie. Obliczenia wskazały, że średniej rocznej zawartości jonów miedzi, ołowiu i cynku nie można było przypisać statystycznie istotnych trendów. W przypadku miedzi zauważono okresowy wzrost ilości tego metalu w wodzie na początku lat 90. po miedziowaniu zbiornika.
EN
The results of analyses show that Lake Goczalkowickie (impounding reservoir) has been contaminated with heavy metal ions. In the case of lead and zinc, and temporarily also in the case of copper, their concentrations are many times as high as the relevant geochemical background values. The occurrence of elevated metal concentrations in the water is attributable primarily to the anthropogenic sources located in the drainage area of the lake, such as industrial effluents, agricultural runoffs or fish farming. Exceptions are the concentrations of iron and manganese; their presence in the lake water is due not only to industrial pollution, but also the enrichment of surface waters by pit elution and contact with the artesian water that feeds the impounding reservoir. Analysis of the variations in the average annual metal ion content in Lake Goczalkowickie over the period of 1994-2007 has revealed an upward trend for iron and manganese, and seasonal variations in manganese ion content, which were the smallest in winter and the greatest in summer. The changes in the quantity of manganese ions can be linked with the changes in the oxygenation of the lake water (negative correlation). An average correlation was established between iron ions and manganese ions in the water. The results of calculations have made it clear that no statistically significant trends can be assigned to the average annual concentrations of copper, lead or zinc. As for the copper content, a temporary rise was observed in the early 1990s, after the reservoir had been treated with copper sulfate for algal control. słowa kluczowe polskie: Zbiornik Goczałkowice, mangan, żelazo, miedź, cynk, ołów, tlen rozpuszczony, twardość węglanowa, sezonowe zmiany.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.