W artykule podjęto próbę dyskusji nad obszarem zarządzania zagrożeniami bezpieczeństwa ekonomicznego państwa, w szczególności w kontekście identyfikacji źródeł zagrożeń wynikających z trendów przyszłości, co jest celem niniejszej pracy. Główny problem badawczy został określony w formie pytania: który z trendów przyszłości może mieć wpływ na podstawowe kategorie zagrożeń bezpieczeństwa ekonomicznego państwa, a więc który z tych trendów jest źródłem wspomnianych zagrożeń. Jako problemy szczegółowe określono zbadanie obecnej sytuacji w literaturze naukowej wraz z zakresem definicyjnym zagadnienia oraz interpretacja otrzymanych wyników. Nawiązując do problemów badawczych wysnuto hipotezę, iż większa część trendów przyszłości ma lub może mieć wpływ na bezpieczeństwo ekonomiczne państwa. Hipoteza ta została oparta o analizę autora w zakresie wpływu danego trendu na badany obszar - dokonano uporządkowania, w którym określono czy dany trend przyszłości ma wpływ na wybrany wymiar bezpieczeństwa ekonomicznego państwa oraz w oparciu o analizę badań naukowych. W pracy zastosowano wymienione metody badawcze: analizę literatury i dokumentów źródłowych wraz z definiowaniem terminów, ocenę i analizę badanych czynników, syntezę - utworzenie i interpretacja danych, metody dedukcji i indukcji w celu znalezienia odpowiedzi na pytania badawcze. W artykule zaprezentowano wnioski, z których wynika, że niektóre z trendów przyszłości faktycznie mają lub mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo ekonomiczne państwa, niekiedy na więcej niż jedną kategorię tegoż wymiaru bezpieczeństwa. Niektóre trendy przyszłości nie są związane z bezpieczeństwem, a więc nie dotyczą przedmiotu badań. Są też trendy przyszłości, które redukują zagrożenia, można więc powiedzieć, że w zarządzaniu przedmiotowym zagadnieniem stanowią szansę.
EN
The article attempts to discuss the area of managing threats to the economic security of a state, particularly in the context of identifying sources of threats arising from future trends, which is the aim of this work. The main research problem is formulated in the form of a question: which of the future trends may impact the fundamental categories of threats to the economic security of a state, and thus, which of these trends is the source of the mentioned threats. Specific issues include examining the current state of the scientific literature along with the definitional scope of the issue and the interpretation of the obtained results. In addressing the research problems, a hypothesis was formulated suggesting that a significant portion of future trends has or may have an impact on the economic security of the state in the future. This hypothesis was based on the author's analysis of the influence of a given trend on the studied area, categorizing whether a specific future trend affects a chosen dimension of the economic security of the state, and on the analysis of scientific research. The study employed various research methods, including the analysis of literature and source documents along with term definitions, evaluation and analysis of studied factors, synthesis - creating and interpreting data, deduction and induction methods to find answers to research questions. The conclusions presented in the article indicate that some future trends indeed have or may have an impact on the economic security of the state, sometimes on more than one category of this security dimension. Some future trends are not related to security and, therefore, are not the subject of the study. There are also future trends that reduce threats, so it can be said that they represent opportunities in managing the subject matter.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Treść artykułu wskazuje na istotny obszar kształcenia, dotyczy bowiem cyberprzestrzeni i dydaktyki cyfrowej w edukacji na rzecz bezpieczeństwa człowieka. Mimo dynamicznego rozwoju systemów zabezpieczeń informatycznych liczba przestępstw popełnianych w cyberprzestrzeni stale rośnie. Negatywne skutki bycia w cyberprzestrzeni powodują zagrożenia życia psychicznego, społecznego i zdrowotnego. Właściwie realizowana dydaktyka cyfrowa ma wpływ na bezpieczeństwo człowieka i jest realizowana głównie w środowisku szkół i uczelni, a więc tam, gdzie funkcjonuje proces dydaktyczny pomiędzy nauczycielem a uczniem. Celem artykułu jest przedstawienie znaczenia cyberprzestrzeni i dydaktyki cyfrowej w kontekście kształtowania bezpieczeństwa człowieka. Autor artykułu scharakterystyzował cyberprzestrzeń w edukacji na rzecz bezpieczeństwa człowieka, wykorzystanie dydaktyki cyfrowej, a także przedstawił wnioski poprawiające bezpieczeństwo cyfrowe człowieka.
EN
The content of the article indicates an important area of education, as it concerns cyberspace and digital didactics in education for human security. Despite the dynamic development of IT security systems, the number of crimes committed in cyberspace is constantly growing. The negative effects of being in cyberspace cause threats to mental, social and health life. Properly implemented digital teaching has an impact on human safety and is implemented mainly in schools and universities, i.e. where the teaching process between teacher and student operates. The aim of the article is to present the importance of cyberspace and digital didactics in the context of shaping human security. In addition to the introduction, the article contains the characteristics of cyberspace in education for human security, the use of digital didactics, as well as conclusions to improve human digital security.
Following the events related to the pandemic and the war in Ukraine, increasing air traffic also increases turnaround agents' activity at airports. Turnaround operations are among the critical activities performed at airports, which must be characterized by punctuality and accuracy of the elementary handling operations. Lack of punctuality in ground handling causes delays in air traffic. On the other hand, a lack of accuracy can also cause disruptions that can turn into aviation incidents. Achieving punctuality and accuracy in aircraft handling is possible by minimizing the resulting disruptions during such handling. The safety management system (SMS) assumes activities to reduce the causes of potential incidents. In the turnaround process, the human factor, the technical aspect, and compliance with existing procedures are significant. The authors have extensively analyzed the disruptions arising during ground handling, learning its causes and effects, which will help avoid adverse events. Occurring disruptions can cause delays in the execution of flight operations but can also cause aviation incidents. Therefore, the authors focused on ground-handling disruptions that can cause adverse aviation incidents. The article presents the interference analysis results as an Ishikawa diagram. Using the FRAM method, an analysis of possible disruptions during the baggage handling process was carried out.
Russia’s aggression against Ukraine also meant the outbreak of a cyber war, which is being waged via the Internet practically all over the world. It covered many aspects of modern life - from trolling to the use of cybernetic technology directly on the battlefield. Without the use of advanced digital technology modern conventional weapons become quite useless, deprived of information about the battlefield, and also massively inaccurate. This may be clearly seen in the example of Russian aggression. The basic conclusion from the issues presented indicates that there is now no longer a division between front and rear in cyber warfare. Any information read on the web can, on the one hand, be a hacker’s tool, and on the other hand, it provides specific data about us, even if we are not aware of that ourselves. So it can be said that cyber warfare has reached homes, offices and telephones. This is a completely new quality of threats. Both the range and the variety of topics covered mean that it is impossible to fully master all aspects of the subject. This is due to the high dynamics of operations, both in the classical war and in the information war.
PL
Agresja Rosji przeciw Ukrainie również oznacza wybuch wojny cybernetycznej, która toczy się za pośrednictwem Internetu praktycznie na całym świecie. Objęła ona wiele aspektów współczesnego życia – od trollingu po wykorzystanie technologii cybernetycznej bezpośrednio na polu walki. Współczesna broń konwencjonalna bez wykorzystania zaawansowanej technologii cyfrowej staje się wysoce bezużyteczna, pozbawiona informacji o polu walki jest dramatycznie niedokładna. Jest to szczególnie widocznie na przykładzie rosyjskiej agresji. Podstawowy wniosek płynący z przedstawionych zagadnień wskazuje, że obecnie w cyberwojnie nie ma już podziału na front i tyły. Każda informacja przeczytana w sieci może być z jednej strony narzędziem hakera, a z drugiej strony dostarcza konkretnych danych o nas, nawet jeśli sami nie jesteśmy tego świadomi. Można więc powiedzieć, że cyberwojna dotarła do domów, biur i telefonów. Jest to zupełnie nowa jakość zagrożeń. Zarówno zakres, jak i różnorodność poruszanych tematów powodują, że nie jest możliwe pełne opanowanie wszystkich aspektów przedmiotu. Wynika to z dużej dynamiki działań, zarówno w wojnie klasycznej, jak i w wojnie informacyjnej.
Przedkładana publikacja stanowi swoistego rodzaju próbę naukowo uzasadnionej identyfikacji wiedzy (w ujęciu retrospektywnym, obecnym i prospektywnym), odnoszącej się wprost do drogowych odcinków lotniskowych (DOL1 ) – jako elementów infrastruktury lotniskowej państwa. Wzajemne i trwające przez dekady oddziaływanie treści niejawnych o DOL, w zderzeniu z marginalnym ich wykorzystywaniem podczas różnego rodzaju ćwiczeń wojskowych – wygenerowało sytuację, w której zagadnienia ogniskujące się wokół DOL i ich literacka prezentacja może być postrzegana na poziomie niemalże marginalnym. Z kolei doświadczenia wojenne z terytorium Ukrainy (zwłaszcza po 24. lutego 2022 r.) wskazują, że obiekty te są ważnymi elementami szeroko postrzeganego systemu obronnego państwa. Przywoływana ważność stała się tym samym impulsem do przeprowadzenia adekwatnych badań naukowych, których pisemne opracowanie przedkładane jest w niniejszym opracowaniu.
EN
The submitted publication is a kind of scientifically justified attempt to identify knowledge (in retrospective, present and prospective terms), relating directly to road sections of the airports (RAS) – as elements of the state's airport infrastructure. Mutual and decades-long influence of classified content on RAS, in a collision with its marginal use during various types of military exercises, has generated a situation in which issues focusing on RAS and their literary presentation can be perceived at an almost marginal level. In turn, war experiences in Ukraine (especially after February 24, 2022) indicate that these facilities are important elements of the widely perceived defence system of the state. The invoked importance became the same impulse to conduct scientific research, the written study of which is presented in this study.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Modern technical systems used in practice (machines, vehicles, military technology) are subject to automatic degradation of the technical condition, which forces modelling to identify changes in this state. The available modelling methods in identifying changes in the technical condition of such systems make it possible to supervise the developing threats to the correctness of their functioning. The aim of the work was to present available methods and tools for modeling and identifying evolving threats to complex technical systems in terms of description and indication of the premises for their use. Modern technical systems (machines and military technology) are characterized by such features as: functionality, reliability, readiness, security, mobility, and operational vulnerability. Identification of threats to the functioning of technical systems through modeling therefore concerns the construction of models of the test object, the reconstruction of the state of the object and its prediction. The existing methods of identification can be divided into methods of identifying static and dynamic properties. The current availability of computers and simulation studies of the dynamics of objects allows attempts to identify the dynamic properties of objects throughout its life cycle, using various models. The considerations presented in this paper concern a modern approach to modeling the dynamic state of objects. The evolutionary dynamic models created in this way should improve the methodology and reasoning in the assessment of the dynamic state, often used for optimization and supporting operational decisions, which is the research niche of this article.
PL
Nowoczesne systemy techniczne stosowane w praktyce (maszyny, pojazdy, technika wojskowa) podlegają automatycznie degradacji stanu technicznego, co wymusza potrzebę modelowania oraz identyfikację zmian tego stanu. Dostępne metody modelowania identyfikacji zmian stanu technicznego takich systemów pozwalają na nadzorowanie powstających zagrożeń dla prawidłowości ich funkcjonowania. Celem pracy było przedstawienie dostępnych metod i narzędzi do modelowania i identyfikacji ewoluujących zagrożeń dla złożonych systemów technicznych w zakresie opisu i wskazań przesłanek do ich wykorzystania. Współczesne systemy techniczne (maszyny i technika wojskowa) charakteryzują się takimi cechami jak: funkcjonalność, niezawodność, gotowość, bezpieczeństwo, mobilność, podatność operacyjna. Identyfikacja zagrożeń dla funkcjonowania systemów technicznych poprzez modelowanie dotyczy więc budowy modeli badanego obiektu, rekonstrukcji stanu obiektu i jego predykcji. Istniejące metody identyfikacji można podzielić na metody identyfikacji właściwości statycznych i dynamicznych. Obecna dostępność komputerów i badań symulacyjnych dynamiki obiektów pozwala na podejmowanie prób identyfikacji właściwości dynamicznych obiektów w całym cyklu ich życia, przy użyciu różnych modeli. Przedstawione w artykule rozważania dotyczą nowoczesnego podejścia do modelowania stanu dynamicznego obiektów. Stworzone w ten sposób dynamiczne modele ewolucyjne powinny usprawnić metodologię i rozumowanie w ocenie stanu dynamicznego, często wykorzystywanych do optymalizacji i wspomagania decyzji operacyjnych, co stanowi niszę badawczą.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
In every warehouse, processes are carried out that have a static and dynamic character. They take place in a variable environment, which is planned and random, caused by various threats. A helpful tool that allows you to effectively manage warehouse management in a safe way is the analysis of everything that is related to the processes carried out in crisis situations. Previous analyzes conducted in Poland suggested that this area requires further research, which was presented in four sub-chapters: three theoretical and one practical. The aim of the work was to identify and evaluate tools and practices that positively influence safety in warehouses in Poland, in the years 2019-2022. The publication posed: a research problem in the form of a question: to what extent do the functioning technical and non-technical systems affect warehouse management in emergency situations (1)? two research gaps, the first manifests itself in the lack of studies on identifying threats affecting warehouse security, and the second practical, related to the lack of such research (2); hypothesis - identification of threats and technical factors affects warehouse security (3). The research was conducted using a questionnaire, in which threats and factors affecting safety in warehouses were analyzed. The presented results allowed to specify the threats that may appear in warehouse management, assess them and propose technical solutions that affect warehouse security Keywords: warehouse, warehouse processes, threats, security, reliability.
PL
W każdym magazynie są realizowane procesy, które mają charakter statyczny i dynamiczny. Przebiegają one w zmiennym środowisku, mającym charakter planowy i przypadkowy, spowodowany różnymi zagrożeniami. Pomocnym narzędziem pozwalającym skutecznie realizować gospodarkę magazynową w sposób bezpieczny jest analiza tego wszystkiego co związane jest z realizowanymi procesami w sytuacjach kryzysowych. Prowadzone wcześniejsze analizy w warunkach Polski zasugerowały, że obszar ten wymaga dalszych badań, które zostały przedstawione w czterech podrozdziałach: trzy teoretyczne i jeden praktyczny. Celem pracy była identyfikacja i ocena narzędzi oraz praktyk pozytywnie wpływających na bezpieczeństwo w magazynach w Polsce, w latach 2019 -2022. W publikacji postawiono: problem badawczy w postaci pytania: w jakim stopniu funkcjonujące systemy techniczne i pozatechniczne wpływają na gospodarkę magazynową w sytuacjach zagrożeń (1)? dwie luki badawcze, pierwsza przejawia się brakiem opracowań dotyczących identyfikacji zagrożeń mających wpływ na bezpieczeństwo magazynu, a druga praktyczna, związana z niedoborem takich badań (2); hipotezę – identyfikacja zagrożeń i czynników technicznych wpływa na bezpieczeństwo magazynu (3). Badania zostały przeprowadzone za pomocą ankiety, w której analizowano zagrożenia oraz czynniki wpływające na bezpieczeństwo w magazynach. Zaprezentowane wyniki pozwoliły skonkretyzować zagrożenia, które mogą się pojawić w gospodarce magazynowej, dokonać oceny oraz zaproponować rozwiązania techniczne wpływające na bezpieczeństwo magazynów.
The paper is concerned with the visions and threats of Artificial Intelligence. It characterizes and describes those that, according to experts and scientists, will have a huge impact on the shape, nature and functioning of societies in the next two to three decades. Undoubtedly, one of the significant challenges is the development and application of deep learning. Scientific research in Artificial Intelligence will be accompanied by intensive development of computer vision, convolutional networks and virtual, augmented and mixed reality. In the future, everything digital will be able to fall prey to counterfeiters. The essence and functioning of related Deepfake tools are explained and described in the paper. The development of Artificial Intelligence will result in a wide and versatile application of Biometrics. The paper describes the prospective areas of its use and draws attention to the problems associated with the construction of the oversized databases necessary for this purpose. In the era of a society characteristic of the development of the fourth industrial revolution, theway and means of automobile transportation and the necessary infrastructure will be radically transformed - autonomous vehicles will appear. The paper describes all levels of reference relating to the scope of control of an autonomous vehicle. Effective use of Artificial Intelligence solutions will not be possible without computers with enormous computing power. Theemergence of quantum computers will certainly solve this problem. The essence of quantum computer functioning is described in the next chapter. Artificial Intelligence can successfully perform many tasks better than humans. This will make Artificial Intelligence take on a huge economic value. Positions will be lost for both physical and mental workers. The question then becomes, where are we? Which professions can take over Artificial Intelligence and which ones will not move? What is the future of work done by humans? These issues are addressed in Chapter 9. The prospect of widespread and comprehensive use of Artificial Intelligence solutions will raise the following question, with respect to both humans and society. Can Artificial Intelligence optimize our happiness? The answer to such a question is not an easy one. The paper attempts to answer it. In the age of Robotics and Artificial Intelligence, we will be accompanied by, revolutionary changes in the way humans of entire societies function. There will be an urgent need to define a neweconomic model. Issues clarifying the nature and importance of the essential components of the said model are addressed in this work. Solutions and use of Artificial Intelligence are often accompanied by various kinds of failures. These can have many causes. The paper describes and explains, proposed by Yampolsky Roman, a kind of dysfunction pattern. The results of scientific research and practical experience that the list of Artificial Intelligence dangers is very extensive. A representative list of risks from Artificial, along with the characteristics of each of them, is presented in the last part of the paper.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem niniejszego artykułu jest eksplanacja dotychczas podejmowanych oraz prognoza przyszłych działań Sojuszu Północnoatlantyckiego na rzecz adaptacji do nowych zagrożeń kreowanych przez Federację Rosyjską. W pracy sformułowano następujący problem badawczy: Jakie działania podejmuje i może podejmować w przyszłości Sojusz Północnoatlantycki, by adaptować się do nowych zagrożeń kreowanych przez Federację Rosyjską? W trakcie realizacji procesu badawczego ustalono, iż nowe wyzwania i zagrożenia dla Sojuszu Północnoatlantyckiego wynikają z dążeń Federacji Rosyjskiej do rewizji porządku międzynarodowego poprzez rywalizację ekonomiczną i presję polityczną z kluczową rolą siły zbrojnej, która jest podstawą osiągania celów strategicznych polityki zagranicznej. Siła zbrojna wykorzystywana jest przez Rosję zarówno w formie symetrycznych działań zbrojnych, jak i hybrydowych form oddziaływania. Wojna na Ukrainie pokazała, iż Federacja Rosyjska jest zdolna i gotowa do prowadzenia otwartego konfliktu zbrojnego. Ewolucja zagrożeń pozwala przypuszczać, iż to siła zbrojna będzie w perspektywie kolejnej dekady głównym argumentem wykorzystywanym przez Rosję do osiągania celów strategicznych. Adaptacja NATO do wyzwań środowiska bezpieczeństwa międzynarodowego polega przede wszystkim na rozszerzaniu sojuszniczych zdolności do odstraszania i obrony, zwiększaniu ilości i jakości sił zbrojnych rozmieszczonych na wschodniej flance Sojuszu oraz zmianach koncepcyjno-organizacyjnych, które pozwolą dostosować działanie Sojuszu Północnoatlantyckiego do wyzwań i zagrożeń kreowanych przez Federację Rosyjską. Przypuszcza się, iż przyszłe działania adaptacyjne NATO mogą być związane ze zwiększaniem wydatków na obronę państw członkowskich, intensyfikacją procesu pozyskiwania sprzętu i uzbrojenia oraz rozwojem zdolności sił zbrojnych NATO w zakresie odstraszania nuklearnego i wykorzystania broni precyzyjnego rażenia.
EN
The purpose of this article is to explore the North Atlantic Alliance's efforts to adapt to new threats created by the Russian Federation and to forecast future actions, which may be undertaken in this area. The following research problem was formulated in the work: What actions is and may be taken by the North Atlantic Alliance in the future to adapt to new threats created by the Russian Federation? In the course of the research process, it was determined that the new challenges and threats to the North Atlantic Alliance arise from the Russian Federation's efforts to revise the international order, through economic rivalry and political pressure with the key role of military force, as the basis for achieving strategic foreign policy goals. Military force is used by Russia both in the form of symmetrical military actions and hybrid forms of influence. The war in Ukraine has shown that the Russian Federation is capable and ready to conduct open armed conflict. The evolution of threats allows to assume that armed force will be the main argument used by Russia to achieve its strategic goals over the next decade. NATO's adaptation to the challenges of the international security environment consists primarily of expanding Allied deterrence and defense capabilities, increasing the quantity and quality of the armed forces deployed on the Alliance's eastern flank, conceptual and organizational changes that will adapt the North Atlantic Alliance's operations to the challenges and threats created by the Russian Federation. It is presumed that NATO's future adaptation activities may be related to increasing defense spending by member states, intensifying the process of acquiring equipment and armaments and developing the capabilities of NATO's armed forces in nuclear deterrence and the use of precision-guided weapons.
The extreme concentration of tangible and non-tangible resources in the environment of the Smart City calls for their securing and protection. In the case of threat emergence, the military would have to enter areas where local authorities cannot guarantee the security of Smart City assets. Thus, the question arises whether or not Smart Cities could potentially assist the military forces in performing their tasks better on the battlefield. Some military agencies are currently exploring the possibility of using the military in Smart Cities. For instance, the United States Army Research Laboratory (ARL) is studying whether smart city communications and infrastructure could be of use on the future battlefield. This paper aims to indicate the potential for expansion and integration of the anti-aircraft defense systems to serve the needs of urban defense, thereby allowing the achievement of air superiority and implementing the assumptions of A2/AD systems. In reference to the research objective formulated in such a way, discovering the answers to the following questions was deemed crucial: What is the state of the current Anti-Aircraft Defense (AAD) system of urban centers, in particular Smart Cities? What are the possibilities of expanding and improving this system? How can the SMART CITY system be integrated and serve as an element of strengthening the AAD system? In order to answer the indicated questions, this article was written with the use of qualitative method consisting of text and literature exploratory research and analysis, and comparative analyzes of Smart Cities and Air Defense in contemporary military operations. To achieve the assumed aim, the authors have also conducted the evaluation of Air Defense combat capabilities, as well as the changes that have occurred in the environment of Smart Cities. The authors used thematic analysis methods to interpret patterns and meanings in the data.
W artykule podjęto tematykę konieczności uwzględniania warunków bezpiecznego prowadzenia robót już na etapie wykonywania projektów przebudów istniejących budynków. Wskazano przykłady zagrożeń, jakie mogą powstać podczas realizacji prac budowlanych. Zamieszczenie odpowiednich informacji w dokumentacji projektowej może być pomocne w aspekcie uświadomienia możliwości wystąpienia potencjalnych zagrożeń, a także wyeliminowania nieświadomego uszkodzenia elementów konstrukcyjnych. W następstwie złego stanu technicznego strop drewniany podpierający więźbę dachową uległ zawaleniu. Ściana stolcowa opierała się na wewnętrznej ścianie podłużnej, na wewnętrznej poprzecznej ścianie budynku oraz na fragmencie stropu. W wyniku zawalenia stropu nastąpiła zmiana schematu statycznego ścian stolcowych. Pierwotnie słupki i miecze przenosiły siły ściskające. W efekcie zmiany schematu statycznego w części słupków i mieczy nastąpiła zmiana sił ze ściskających na rozciągające. W tym przypadku jest to szczególnie niebezpieczne, gdyż wykonane połączenia ciesielskie nie są w stanie przenieść sił rozciągających.
EN
The article addresses the issue of the need to take into account the conditions for safe conduct of works already at the stage of designing redevelopment of existing buildings. Examples of hazards that may arise during the implementation of construction works are indicated. Including relevant information in the design documentation can be helpful in terms of awareness of the possibility of potential threats, as well as the elimination of unconscious damage to structural elements. As a result of poor technical condition, the wooden ceiling supporting the roof truss collapsed. The king post wall rested on the internal longitudinal wall, on the internal transverse wall of the building and on a fragment of the ceiling. As a result of the collapse of the ceiling, the static scheme of the pillar walls changed. Originally, the posts and swords carried compressive forces. As a result of the change in the static scheme in some of the posts and swords, the forces changed from compressive to tensile. In this case, it is particularly dangerous, because the carpentry joints are not able to transfer the tensile forces.
W Polsce w ostatnich latach znacznie wzrosła dynamika podejmowanych i planowanych inwestycji związanych z realizacją podziemnych sieci sanitarnych. Wiele z tych inwestycji jest realizowana z pomocą dofinansowania z UE. Warto zadbać, aby środki te były zużywane możliwie najefektywniej. Jednym z ważnych etapów osiągnięcia tego celu jest właściwe przygotowanie tych inwestycji. Istotnym elementem jest zatem szczegółowa analiza dokumentów kontraktowych oraz zmian, jakie zachodzą w kontekście nowelizacji podstawowych aktów prawnych, jak np. nowelizacja ustawy Prawo budowlane i Rozporządzenie Ministra Rozwoju w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. W artykule zaprezentowano analizę zagrożeń, jakie mogą wystąpić w trakcie planowania oraz realizacji przedsięwzięć budowlanych, pozyskiwanych w ramach zamówień publicznych.
EN
In Poland, the dynamics of undertaken and planned investments related to the implementation of underground sewer lines has significantly increased in recent years. Many of these investments are implemented with the help of EU funding. It is worth ensuring that these resources are used as efficiently as possible. One of the important steps in achieving this goal is the proper preparation of these investments. An important element is therefore a detailed analysis of contract documents and changes that occur in the context of the amendment of basic legal acts, such as the amendment to the Construction Law Act and the Regulation of the Minister of Development on the detailed scope and form of the construction project. The article presents an analysis of threats that may occur during the planning and implementation of public contracts projects.
Dobra kultury i dziedzictwa narodowego stanowią dorobek naszych poprzedników, stanowiąc bezcenną spuściznę dla obecnych i przyszłych pokoleń. Ochrona fizyczna oraz pamięć przedmiotów, obiektów kultury i dziedzictwa narodowego powinna zajmować ważne miejsce zarówno w stosownych zapisach teoretycznych, jak i w realizowanych praktycznie zadaniach. Badaniom poddano budowle ochronne w kontekście możliwości ich wykorzystania celem ochrony dóbr kultury. Rozważania zostaną ograniczone do węższego ujęcia problematyki bezpieczeństwa kulturowego - ochrony ruchomych dóbr kultury. Za cel ogólny badań przyjęto dokonanie pogłębionej analizy na temat możliwości wykorzystania budowli ochronnych w aspekcie ochrony ruchomych dóbr kultury. Z kolei celem pragmatycznym jest wskazanie miejsca i kierunków ewentualnych zmian w ramach systemu ochrony dóbr kultury, które usprawniłyby czynności ochronne podejmowane względem ruchomych dóbr kultury, poprzez wykorzystanie budowli ochronnych.
Słowo "ryzyko" w języku polskim ma zdecydowanie pejoratywny wydźwięk. Odruchowo zaczynamy myśleć o negatywnych stronach rzeczywistości, zastanawiać się nad tym, co mogło się wydarzyć nie tak, jak powinno. Skojarzenia takie nie są dziwne, zwłaszcza, gdy sięgnąć po Słownik języka polskiego - można tam znaleźć dokładnie taką definicję ryzyka: "możliwość, że coś się nie uda; też: przedsięwzięcie, którego wynik jest niepewny". Czy tak jest jednak naprawdę? I jaki związek ryzyko ma z pracą w laboratorium.
EN
The word "risk" in Polish has a definitely pejorative connotation. We instinctively start to think about the negative sides of reality, to consider what could have gone wrong. Such associations are not strange, especially when you reach for the Dictionary of the Polish Language - you can find there exactly such a definition of risk: the possibility that something will go wrong; also: an undertaking whose outcome is uncertain. But is it really so? And what does risk have to do with working in a laboratory?
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W wyniku zbrojnej agresji Rosji na Ukrainę wstrząsom podlega cała przestrzeń euroatlantycka. Daje się zauważyć tendencja do działań ukierunkowanych na destabilizację funkcjonowania morskiej infrastruktury krytycznej. Zwiększona aktywność Rosji na akwenach jest związana z mapowaniem przez Moskwę infrastruktury natowskiej oraz przeprowadzaniem akcji sabotażowych w celu zastraszenia zachodnich rządów i społeczeństw. W artykule przedstawiono i oceniono główne zagrożenia infrastruktury krytycznej państw NATO w basenach Morza Północnego, Morza Bałtyckiego, Morza Śródziemnego i Morza Czarnego.
EN
As a result of Russia’s military aggression against Ukraine, the entire Euro-Atlantic space is subject to shocks. There is a tendency to take actions aimed at destabilizing the functioning of maritime critical infrastructure. Russia’s increased activity in the waters is related to Moscow’s mapping of NATO infrastructure and carrying out sabotage actions aimed at intimidating Western governments and societies. The article presents and assesses the main threats to the critical infrastructure of NATO countries in the North Sea, Baltic Sea, Mediterranean Sea and Black Sea.
Gorące dyskusje na temat sztucznej inteligencji toczyły się od dawna, ale po zeszłorocznej premierze chatbota ChatGPT OpenAI i jego ekspansji w wielu branżach, debaty te znacznie przybrały na sile. AI przygotowuje już grafiki, tworzy teksty dokonuje skomplikowanych analiz, a nawet doradza w co inwestować. Jak algorytmy rewolucjonizują rynek pracy i czy rzeczywiście cyfrowy umysł może całkowicie zastąpić człowieka?
Przedmiotem artykułu są drewniane kościoły powiatu gliwickiego. Rozwijające się od czasów średniowiecznych budownictwo drewniane ukształtowało zasadniczy schemat kompozycyjno-przestrzenny tych budowli, który przesądził o ich typologicznej odrębności, walorach estetycznych oraz cechach regionalnych i ponadregionalnych. Praca stanowi studium bazujące na analizie materiałów źródłowych oraz obserwacjach przeprowadzonych na miejscu. Jej celem jest charakterystyka, opis kondycji oraz wskazanie najważniejszych zagrożeń oraz dróg ochrony tych bezcennych obiektów. Zdaniem autorki chronić należy nie tylko same budynki, ale również wiedzę i umiejętności budowlane oraz sam przemysł drzewny.
EN
The subject of the article are the wooden churches of the Gliwice poviat. Timber construction, developed in the Middle Ages, shaped the basic compositional and spatial scheme of these buildings, which determined their typological distinctiveness, aesthetic values and regional and supra-regional features. The work is a study based on an analysis of source materials and on-site observations. Its aim is to characterise the churches and their present condition, as well as to indicate the main factors that threaten their existence and suggest ways of their protection. In the author’s view, it is not just the buildings that should be preserved, but also construction knowledge and skills, as well as the wood industry itself.
The article presents dangerous events in opencast mines in the years 2012-2022, in particular cases of finding unexploded ordnance from the 1st (ZEK „Bobrowniki") and the 2nd World War („Kotlarnia" Sand Mine). In order to eliminate this threat, the mining supervision authority has developed the following actions, which as „good practice" should permanently become part of the canon of conduct of every mining entrepreneur: (1) Analysis of the history of the mining area in aspect warfare; (2) Preparation an of safe work instructions in case of finding unexploded ordnance; (3) Application of procedures ensuring the safety of employes and bystanders, i.e.: (i) suspension of further work in the threated area; (ii) warning the people working nearby; (iii) retreat to a safe distance (including machines if possible); (iv) securing access to threated area; (v) supervising (from the safe distance) the threated area until the arrival of Police/sappers; (vi) elimination of the threat by specialized services; (4) Elimination of future threats, i.e. sapper reconnaissance and clearing the area of identified explosives and dangerous objects.
PL
W artykule omówiono zagrożenia związane z występowaniem niewybuchów w odkrywkowych zakładach górniczych oraz działania profilaktyczne podejmowane w celu ich zminimalizowania.
Artykuł został poświęcony tematyce zagrożeń i ich możliwych następstw na stanowisku montera rusztowań. Wyróżnia się wiele typów rusztowań, według Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 istnieją trzy typy rusztowań: systemowe, ochronne oraz robocze. Dobór typu rusztowania jest uwarunkowany przeznaczeniem z jakim ma zostać ono użytkowane. Zmienność zagrożeń wynikających z ich budowy uwarunkowana jest od miejsca budowy oraz warunków wewnątrzzakładowych. Głównym zadaniem montera rusztowań jest ich montaż i demontaż ale również przebudowa i/lub rozbudowa istniejących już konstrukcji. Każda z czynności generuje inne zagrożenia. Artykuł przedstawia zagrożenia na stanowisku montera z podziałem na czynniki: fizyczne, chemiczne, biologiczne oraz psychofizyczne. Celem doprecyzowania wykonano badania terenowe na terenie huty x aby określić wartości natężenia dźwięku w ciągu ośmiu godzin pracy montera rusztowań. Podjęto również tematykę prawidłowego doboru środków ochrony indywidualnej dla stanowiska pracy montera, który wykonuje pracę na terenie huty x.
EN
The article is devoted to the subject of threats and their possible consequences in the position of a scaffolding fitter. There are many types of scaffolding, according to the Regulation of the Minister of Infrastructure of February 6, 2003, there are three types of scaffolding: system, protective and working. The selection of the scaffolding type depends on the purpose for which it is to be used. The variability of risks resulting from their construction depends on the construction site and internal conditions. The main task of the scaffolding assembler is their assembly and disassembly, but also the reconstruction and / or extension of existing structures. Each of the activities generates different threats. The article presents hazards in the fitter's position, broken down into physical, chemical, biological and psychophysical factors. In order to make it more precise, field tests were carried out on the premises of smelter x to determine the sound intensity values during the eight hours of the scaffold assembler's work. The subject of the correct selection of personal protective equipment for the workplace of an assembler who performs work on the premises of smelter x was also discussed.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.