Celem badań jest wyodrębnienie czynników architektonicznych kształtujących systemy przestrzenne poparte przykładem term w Vals Petera Zumthora. Esencjonalna analiza zmian w postrzeganiu zjawiska architektury wskazuje na istotność pojęcia architektoniki autorstwa Immanuela Kanta implikującego determinujące znaczenie relacji pomiędzy elementami systemów przestrzennych. Architektoniczny - identyfikowany powszechnie jako pochodny słowa architektura, jest wieloznacznym określeniem, wielokrotnie nadużywanym przez samych architektów. Architektoniczny - pochodny pojęcia architektonika staje się czytelnym określeniem bazującym na precyzyjnej podstawie semantycznej. Punktem wyjścia dla badań tego, co w architekturze jest istotnie architektoniczne, a więc systemowe, jest założenie, że każda wydzielona przestrzeń, wraz z otaczającym ją kontekstem, stanowi intencjonalnie regulowany system - systemy przestrzenne są zaś ramami dla odbywających się w nich zdarzeń. Stąd architektoniczny - to taki, który kształtuje relacje pomiędzy elementami systemów przestrzennych, a w następstwie - zachodzące w nich zdarzenia.
EN
The aim of the research is to identify architectural factors shaping spatial systems, supported by the example of Peter Zumthor's Vals thermal baths. The essential analysis of changes in the perception of the phenomenon of architecture indicates the importance of the concept of architectonics by Immanuel Kant, which implies the determining significance of relations between elements of spatial systems. Architectural - derived from the word architecture, is an ambiguous term, repeatedly misused by the architects themselves. Architectural - derived from the concept of architectonic becomes a precise term based on an accurate semantic basis. The starting point for considerations about what is architectural in architecture is the assumption that each separated space along with the surrounding context is an intentionally regulated system - whereas spatial systems are the framework for the events that take place in them. Hence, architectural factors are those that shape the relationship between elements of spatial systems, and consequently - the events that occur in them.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The study of thermal spas involves various research methodologies. It has become especially important nowadays when the latest technologies and ideas of shaping architecture, space, water and healthy lifestyle can be applied to create thermal spas. Developing modern European spas widen their offer by expanding complementary services that meet the needs of people in different age groups, who do not necessarily require rehabilitation. Examples of Austrian spas that use geothermal water in Styria and Burgenland show the effectiveness of this approach, particularly in the context of the evolution of the structure of objects in wellness and SPA types, by building multifunctional infrastructure.
PL
Badania w dziedzinie termalnych obiektów spa prowadzone są na wiele sposobów z wykorzystaniem różnych metod badawczych. Temat ten stał się nadzwyczaj istotny właśnie teraz, kiedy najnowsze technologie, kreujące architekturę, przestrzeń, wodę i zdrowy styl życia, mogą być zastosowane do tworzenia termalnych obiektów spa. Rozwijające się współcześnie europejskie spa poszerzają własne oferty o usługi zaspokajające potrzeby grup zróżnicowanych wiekowo, niekoniecznie wymagających rehabilitacji zdrowotnej. Przykłady austriackich obiektów wykorzystujących wody geotermalne w Styrii i Burgenlandzie pokazują efektywność takiego podejścia, szczególnie w kontekście ewolucji struktury obiektów typu wellness i spa, poprzez budowanie ich wielofunkcyjnej infrastruktury.
Praca jest monografią opisującą architektoniczny fenomen, jakim są powstające współcześnie, na początku XXI wieku, w Europie Centralnej budynki term. Stanowią one nowy rodzaj przestrzeni publicznych, element szerszego ruchu określanego jako „spa & wellness”. W książce zaproponowano, na podstawie przeprowadzonych badań własnych, wyróżnienie 4 generacji term oraz 7 form organizacji przestrzeni kąpieli występujących w termach (forma rozproszona, centralna, pawilonowa, liniowa, dziedziniec, wnętrze we wnętrzu, labirynt). Od początku XXI wieku w Polsce powstają budynki nowego rodzaju, termy. Są to obiekty wykorzystujące wody termalne do celów leczniczych, ale także rekreacyjnych i sportowych. Stanowią one rdzeń modnego w ostatnich latach ruchu określanego jako spa & wellness. Książka opisuje ten nowy rodzaj przestrzeni publicznych w kontekście cywilizacyjnym, historycznym oraz przestrzennym. Część pierwsza jest poświęcona omówieniu kontekstu cywilizacyjnego, zachodzącej obecnie rewolucji „spa & wellness” oraz metodzie badań. Część druga jest poświęcona omówieniu różnych rodzajów budynków i budowli stanowiących architektoniczną oprawę przestrzeni kąpieli w ich aspekcie symbolicznym (sacrum), społecznym (profanum) oraz leczniczym (gorące źródła), jakie pojawiły się w Europie na przestrzeni dziejów, poczynając od Greckiego asklepionu. Część trzecia pracy jest poświęcona omówieniu rodzajów oraz typów term występujących w Europie Centralnej: Polsce, Czechach, na Słowacji i Węgrzech.
EN
The book examines the thermal spa architecture (thermae - ‘termy’) of contemporary Central Europe. It is the monograph of this, new in Poland, type of public building. The Public Spa (thermae) is a new kind of the public space, which derives from the tradition of Roman Thermae and Greek Asklepieion. The Spa architecture reflects the wellness philosophy and is the very crucial element of the ongoing „spa & wellness revolution”. The author proposed to distinguish the four generations of spa building and seven forms of spatial organisation. The first part of the book explores the evolution of spa architecture in its three dimensions: ‘sacrum’, ‘profanum’ and healing. Case studies of 33 contemporary Spa complexes constructed in Central Europe (Poland, Hungary, Slovakia and Czech Republic) are analysed in the second part in the second part of the book. Contemporary Spa combines healing, entertainment together with sport and wellness.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.