Temperatura miesięczna kwietnia na obszarze Polski, i ogólniej – Europy Środkowej, wykazuje znaczną zmienność międzyroczną (rys. 1, tab. 1). Główną przyczyną zarówno międzyrocznej zmienności temperatury kwietnia, jak i wspólnego rytmu tej zmienności na obszarze Europy Środkowej jest zmienność środkowotroposferycznej i dolnej cyrkulacji atmosferycznej (tab. 2). Analiza czynników determinujących charakter cyrkulacji atmosferycznej nad Europą w „środku. klimatycznej wiosny wykazała, że zasadnicze znaczenie dla jej kształtowania ma wcześniejszy stan termiczny (SST) wschodniej części Atlantyku Północnego (rys. 2, 3). Maksimum siły sygnału sterującego lokuje się w rejonie 40°N, 20°W (akwen na ENE od Azorów) i pochodzi z końca okresu zimowego wychładzania oceanu w poprzednim roku (marzec). Przeprowadzona analiza w różnych przekrojach czasowych (1890-2000, 1951-2000 i 1971-2000) wykazała istnienie statystycznie istotnych korelacji między temperaturą miesięczną kwietnia na stacjach polskich i środkowoeuropejskich a miesięcznymi anomaliami SST w rejonie 40°N, 20°W z marca poprzedzającego roku (rys. 4). W ostatnim okresie (1971-2008) korelacje te są silnie. Na obszarze Polski rozkład współczynników wykazuje niewielką zmienność przestrzenną. Maksimum siły związku (r ~ 0,7) występuje na zachodzie, skąd maleje ku wschodowi, osiągając wzdłuż wschodnich granic kraju wartości w przedziale 0,6 – 0,5. Zmienność SST objaśnia średnio 46% wariancji temperatury kwietnia na obszarze Polski . W okresie 1971-2008 w przebiegach SST i temperatury kwietnia występuje statystycznie istotny trend dodatni. Korelacje szeregów SST, z których usunięto trend, z szeregami temperatury kwietnia są również istotne, co oznacza, że występujące korelacje nie stanowią efektu występowania trendów w szeregach. W dłuższym przekroju czasowym zaznacza się ogólna zgodność przebiegu trendów SST z marca i temperatury kwietnia następnego roku (rys. 5).
EN
Monthly temperature in April in Poland and more generally in the Central Europe indicates significant interannual changeability (Fig. 1, Tab.1). The main reason for both interannual changeability in temperature in April and for the common pattern of that changeability in the Central Europe is attributed to changeability in midtropospheric and low atmospheric circulation (Tab. 2). The analysis of factors determining the character of atmospheric circulation over Europe in the =middle‘ of climatic spring indicated that it is mainly influenced by the preceding thermal conditions (SST) of the eastern part of the North Atlantic (Fig. 2, 3). The maximum strength of the controlling signal is located 40şN, 20şW (the sea area ENE of the Azores) and comes from the end of the winter season of cooling the ocean in the previous year (March). The analysis carried out in different time spans (1890-2000, 1951-2000 and 1971-2000) indicated that there are statistically significant correlations between the monthly temperature in April at Polish and at Central European stations and monthly anomalies in SST in the area 40şN, 020şW in March in the preceding year (Fig. 4). In the last period (1971-2008) these correlations are strong. Over Poland the distribution of coefficients shows little spatial changeability. This correlation is the strongest (r~ 0.7) in the west and becomes weaker and weaker towards the east reaching the values from 0.6-0.5 along the east border of Poland. The changeability in SST explains on average 46% of variances of temperature in Poland in April. In the period 1971-2008 a statistically significant positive trend can be observed in the courses of SST and April temperature. The correlations of SST series where the trend of April temperature series has been removed are still significant and this means that the observed correlations are not the effects of the present trends. Over a longer time span a general coherence/conformity of the course of SST trends from March and next year April temperature is observed (Fig. 5)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.