In 2023 Problemy Ekorozwoju/ Problems of Sustainable Development turned 18, entering adulthood one could say. The journal debuted on January 1, 2006 as a philosophical journal published only in Polish. From 2008 we begun to publish papers also in English and soon decided to publish only in English. The scope of the journal was expanded and we begun to be multidisciplinary, publishing papers from the humanities, economics and technical sciences (especially environmental engineering).We have always, however, been devoted to sustainable development problematics. Our wider approach offers a chance for Polish scientists to present their research in an international journal (also from the field of humanities, where there are fewer possibilities for international presentations) to foreign scholars and vice versa. Since there are no fees, the journal also is more accessible for scientists from poorer countries. So far we have published 36 numbers (18 issues) with almost 700 scientific papers. From 2010 the journal has been fully indexed in the Web of Science and Scopus. The current IF is 1.1 (in the previous year it was 0.864). Other metrics include: CiteScore (Scopus): 1.9, highest percentile: 57%, Index Copernicus Value ICV: 148.59 and SJR Scimago Journal & Country Rank h-Index: 21. Over the last few years one could observe improvement in all of our international parameters. We have always been an Open Access journal. In recent years we introduced DOI numbers, Open Access Statement and Copyright Rights, Publication Ethics and Malpractice Statement. Soon we will also be visible in the Journal Checker Tool. From this number we are introducing Open Journal System (OJS). Currently the journal has the patronage of the European Academy of Science and Arts (Salzburg, Austria). The publisher is and has always been the Lublin University of Technology (Lublin, Poland).
PL
W 2023 roku Problemy Ekorozwoju/ Problems of Sustainable Development kończą 18 lat, można powiedzieć, że wkraczamy w dorosłość. Czasopismo zadebiutowało 1 stycznia 2006 roku jako pismo filozoficzne wydawane wyłącznie w języku polskim. Od 2008 roku zaczęliśmy publikować artykuły również w języku angielskim i wkrótce zdecydowaliśmy się na publikację wyłącznie w języku angielskim. Zakres czasopisma został rozszerzony, czasopismo przybrało charakter multidyscyplinarny, publikując artykuły z zakresu nauk humanistycznych, ekonomicznych i nauk technicznych (zwłaszcza inżynierii środowiska). Zawsze jednak byliśmy oddani problematyce zrównoważonego rozwoju. Nasze szersze podejście daje polskim naukowcom szansę zaprezentowania swoich badań w czasopiśmie międzynarodowym (również z dziedziny nauk humanistycznych, gdzie możliwości prezentacji międzynarodowych są mniejsze) naukowcom zagranicznym i vice versa. Ponieważ nie ma opłat, czasopismo jest również bardziej dostępne dla naukowców z biedniejszych krajów. Dotychczas opublikowaliśmy 36 numerów (18 numerów) z blisko 700 artykułami naukowymi. Od 2010 roku czasopismo jest w pełni indeksowane m.in. w Web of Science i Scopus. Obecny IF wynosi 1,1 (rok temu było to 0,864). Inne wskaźniki obejmują: CiteScore (Scopus): 1,9, najwyższy percentyl; 57%, Index Copernicus Value ICV: 148,59 oraz SJR Scimago Journal & Country Rank h-Index: 21. W ciągu ostatnich kilku lat można było zaobserwować poprawę wszystkich naszych międzynarodowych parametrów. Zawsze byliśmy czasopismem Open Access. W ostatnich latach wprowadziliśmy numery DOI, Oświadczenie o otwartym dostępie i prawach autorskich, Etykę publikacji i Oświadczenie o nadużyciach. Wkrótce będziemy również widoczni w narzędziu Journal Checker. Od bieżącego numeru wprowadzamy Open Journal System (OJS). Obecnie czasopismo jest objęte patronatem Europejskiej Akademii Nauki i Sztuki (Salzburg, Austria). Wydawcą jest i zawsze była Politechnika Lubelska (Lublin, Polska).
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Opracowanie przygotowano na podstawie danych z rankingu TOP2% [4]. Syntetycznie przedstawiono stan nauk inżynieryjnych i technicznych (według klasyfikacji OEC) w Polsce na tle nauki światowej z uwzględnieniem liczby cytowanych badaczy z wyższych szkół technicznych. Daje ono również wgląd w strukturę dziedzin i dyscyplin naukowych, które są rozwijane głównie ze środków z budżetu państwa na badania naukowe i kształcenie wyższe. Prezentuje statystyki dokumentujące krajową strukturę nauk inżynieryjnych i technicznych oraz ich odniesienie do poziomu światowego. Wskazano na liczne niedoskonałości i zagrożenia oraz sformułowano wskazówki w zakresie trendów rozwojowych.
The paper considers the problem of information credibility. Currently, such a problem is affecting scientists, as well as ordinary people who are dependent on information networks. Hence, the Author formulates three postulates that should be observed in dealing with the quality of information: P1 – identify the source of information, P2 – determine the level of credibility of the information source, P3 – recognize the purpose of information dissemination. The first two postulates are universal because they are applicable to all the users of information. The third becomes more and more important in the social and political choices of citizens. In scientific work, empirical facts are being transformed to empirical data (increasingly, to the form of big data) which are results of advanced registration and processing by means of technical and information science tools, such as: a) technical transforming the empirical signal into information; b) statistical selection of signals, and, next, statistical processing of the received data; c) assessment of results for suitability in applications. Other “epistemic” factors, however, are also involved, as: d) conceptual apparatus used for idealization (and then for interpretation), e) assessment of the results in terms of compliance with the epistemological (sometimes, also commercial or ideological) position. All these factors should be the subject of careful study of errology proposed by P. Homola.
PL
Rozważany jest problem wiarygodności informacji. Problem ten dotyka zarówno naukowców, jak i zwykłych ludzi zależnych od sieci informacyjnych. Sformułowano zatem trzy postulaty, które są niezbędne do dbania o jakość informacji: P1 – zidentyfikowanie źródła informacji, P2 – określenie poziomu wiarygodności źródła informacji, P3 – ustalenie celu rozpowszechniania informacji. Pierwsze dwa postulaty są uniwersalne, ponieważ dotyczą wszystkich użytkowników informacji. Trzeci staje się coraz ważniejszy w wyborach społecznych i politycznych obywateli. W pracy naukowej fakty empiryczne przekształcane są w dane empiryczne (coraz częściej w postaci tzw. big data), które są wynikiem coraz bardziej zaawansowanego rejestrowania i przetwarzania za pomocą narzędzi technicznych i informatycznych, takich jak: a) techniczne przekształcenie sygnału empirycznego w informację, b) statystyczny dobór sygnałów i dalsze przetwarzanie statystyczne otrzymanych danych, c) ocena wyników pod kątem przydatności w zastosowaniach. W grę wchodzą jednak także inne czynniki „epistemiczne”, takie jak: d) aparat pojęciowy wykorzystywany do idealizacji (a następnie interpretacji), e) ocena wyników pod kątem zgodności z pozycją epistemologiczną (czasem także komercyjną i ideologiczną). Wszystkie te czynniki powinny być przedmiotem dokładnego studium tzw. errologii zaproponowanej przez P. Homola.
W artykule omówiono przebieg XVIII Międzynarodowego Kongresu Unii Zastosowań Elektrotechniki odbytego w dniach 6-9 czerwca 2017 roku w Hanowerze. Krótko przypomniano historię dotychczasowych Kongresów UIE, z których dwa w latach 1972/2008 odbyły się w Polsce. Pełny zestaw wygłoszonych referatów zamieszczono na stronie internetowej czasopisma.
EN
The 18th International UIE Congress taking place in Hannover between 6-9 of June, 2017 was described in the paper. The history of previous UIE congresses was shortly reminded including two of them being organized in years 1972/2008 in Poland. The full list of presented papers was presented in the web page of the journal.
Z obecnej perspektywy oceniono zadania społeczne i gospodarcze stawiane inżynierom w warunkach realnego socjalizmu. Po mimo ówczesnych wysiłków politycznych podejmowanych przez rządy wielu państw w kierunku promocji etosu inżyniera, wskazano na ograniczenia i przeszkody systemowe utrudniające inżynierom realizacje postawionych zadań rozwoju technologii w przemyśle. Podano przykłady nieskuteczności częściowych reform ustrojowych, które nie były wstanie usunąć czynników hamujących wymianę naukową I przepływ informacji. Wskazano na rolę współzawodnictwa między systemami ustrojowymi, których skutkiem na Zachodzie była efektywna promocja etosu inżyniera i jednoczesne stosowanie barier ograniczających przepływ technologii na Wschód. Oceniono wpływ upadku socjalizmu na obecne obniżone pojmowanie etosu inżyniera na wschodzie i na zachodzie Europy.
EN
Social and economical tasks put to engineers in real socialism have been assessed from current perspective. Systemic limitations and obstacles impeding engineers; possibility to fulfill tasks of advancing technology in the industry have been indicated that existed despite political efforts undertaken by governments of many countries at that time. Exam pies of inefficient partial system reforms have been shown which couldn’t remove factors that inhibited flow of scientific information. Role of competition between political systems has been indicated as a cause of efficient promotion of engineer ethos on the West and at the same time limitations for the flow of technology to the East. Influence of fall of socialism on current law understanding of engineer ethos on Western and Eastern Europe has been evaluated.
Artykuł porusza problemy wąskich specjalizacji edukacyjnych oraz konieczność wyboru przez młodych ludzi konkretnych, „hermetycznych” kierunków. W obecnych czasach młodzi ludzie bardzo wcześnie są motywowani do wyboru jednej z dwóch możliwych opcji: humanistycznej, bądź też technicznej. Podane w artykule przykłady pokazują jak trudno jest oddzielić od siebie matematykę, fizykę, technikę, muzykę, malarstwo czy też techniki komputerowe. Podział wiedzy na nauki techniczne, ścisłe i humanistyczne jest - tak naprawdę - wymysłem człowieka, a umysł ludzki jest stworzony i przygotowany do wszechstronności.
EN
The paper focuses on the problems of narrow specialization of education and the need for young people to choose specific, „hermetic” directions. Nowadays, young people very early are motivated to choose one of two possible options: the humanistic or technical. The paper gives exam pies showing how difficult it is to separate from one another areas such as mathematics, physics, technology, music, painting or computer techniques. The division of knowledge into technical sciences and humanities is in fact only the invention of man and the human mind is created and prepared for versatility.
O bibliometrii można mówić i pisać albo emocjonalnie dobrze, źle, albo merytorycznie, z dystansem, z pogłębioną refleksją. W cyklu artykułów na ten temat opublikowanych ostatnio w Elektronice, nr 7, 8, 10/2014 oraz 3, 5/2015, pisano wykorzystując wszystkie trzy sposoby. Narzędzia bibliometrii starano się opisać w miarę obiektywnie, zapewne nie uniknięto subiektywizmu w opisie stanu obecnego i perspektywicznej roli bibliometrii cyfrowej w niedalekiej przyszłości. W niniejszej części cyklu dyskutowane są wybrane ważniejsze narzędzia niezwykle dynamicznie globalnie rozwijającej się bibliometrii cyfrowej. To właśnie przez te narzędzia czujemy działanie bibliometrii cyfrowej „na własnej skórze”.
EN
Bibliometrics may be spoken and/or written about bad, good or seriously analytically with some distance and deepened reflection. A series of papers devoted to digital and analog bibliometrics published in Elektronika Journal: 7, 8, 10–2014, 3, 5–2015 treated the subject in all three mentioned ways. We tried to describe bibliometrics tools in as objective way as possible. However, a lot of subjectivity was not possible to be avoided in the description of the current status of bibliometrics, and its perspective role in the near future. This part of the cycle of papers debates chosen, perhaps the most important, tools and toys of extremely fast developing digital bibliomterics. Due to these tools we feel the digital bibliometrics action on our faces.
Utworzenie kierunku studiów gospodarka przestrzenna wynikało ze wzrastającego zapotrzebowania na specjalistów w zakresie kształtowania rozwoju społeczno-gospodarczego, w tym planowania przestrzennego i programowania rozwoju regionalnego, także w nawiązaniu do uwarunkowań przyrodniczych [Kudłacz, Zawilińska 2013]. Wychodząc naprzeciw potrzebom rynku pracy Wydział Geodezji i Kartografii Politechniki Warszawskiej rekomenduje program kształcenia, który wykracza poza klasyczne dziedziny inżynierii, w kierunku nauk ścisłych i przyrodniczych oraz nauk związanych z otoczeniem społeczno-ekonomicznym [Misja… 2001]. Tworząc program edukacyjny uznano za celowe wzmocnienie zagadnień inżynierskich o pozatechniczne aspekty przyrodnicze i społeczne. Interdyscyplinarny charakter kształcenia z kluczową rolą nauk technicznych wyróżnia kierunek na tle ofert innych uczelni. Programy kształcenia dla studiów pierwszego i drugiego stopnia na kierunku gospodarka przestrzenna zostały opracowane na gruncie obowiązujących w tym zakresie przepisów z uwzględnieniem najnowszych trendów rozwojowych w zakresie gospodarki przestrzennej, geodezji i kartografii (w tym systemów geoinformacyjnych), ochrony środowiska, architektury i urbanistyki oraz ekonomii, jak również zachodzących i dających się przewidzieć przyszłych zmian rynku.
EN
The teaching contents of major Spatial Economy emphasise mutual relations between technical, environmental, and social sciences, and particularly their mutual relations with regard to spatial management in accordance with the sustainable development strategy. The curriculum implemented in the major is closely related to technical sciences, and its primary idea is the development of the students’ awareness of technical conditions usually occurring in implemented economic undertakings. The developed profile of student education enriches the curriculum minimum with engineering knowledge and skills (engineer title), therefore providing the graduates with an additional asset important for the job market and national economy. The curriculum is based on the accurate selection of taught issues, their complementary character, and profile of developed professional skills. Two specialisations are implemented within the curriculum. One is directed at learning spatial structures in the scope of their environmental, social, and economic features, and the other focuses on strategic as well as operational designing of future spatial structures. Owing to such a structure of the curriculum, the Faculty of Geodesy and Cartography educates specialists in the scope of Spatial Economy highly valued in the job market.
W artykule przedstawiono dzieje i osiągnięcia Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Politechniki Opolskiej, od momentu Utworzenia Wydziału – początkowo pod nazwą Wydziału Elektrycznego. Podano aktualne formy kształcenia i uprawnienia Wydziału w zakresie opiniowania wniosków profesorskich oraz prowadzenia przewodów doktorskich i habilitacyjnych. Pokazano nową strukturę organizacyjną Wydziału. Omówiono różnorodne formy współpracy Wydziału z przemysłem. Przedstawiono również bogate możliwości poszerzania swoich zainteresowań przez studentów w kołach naukowych działających na Wydziale Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki. Podkreślono wkład Wydziału w organizowanie corocznych imprez, takich jak np. Opolskie Dni Elektryki, które odbyły się już dwudziestopięciokrotnie.
EN
This paper presents the history, the achievements and the mission of the Department of Electrical, Control and Computer Engineering Opole University of Technology. Current curricula and authorizations of the Department are specified, in particular in terms of granting the professor titles as well as accreditations for Ph.D. and habilitation degrees. The organizational structure of the Department is presented. Both teaching and research achievements are emphasized, in particular those related to cooperation of the Department with various industries. Student research circles are also specified. It was emphasized the Department’s contribution to organization of annual performances as for example “The Electrical Days in Opole”, which took place twenty five times.
W artykule przedstawiono historię powstania Muzeum Energetyki w Niemodlinie oraz zaprezentowano ciekawsze eksponaty zgromadzone przez opiekunów tego unikatowego zbioru.
EN
The article presents the history of founding the energetic Museum in Niemodlin and describes the most interesting exhibits collected by the custodians of this unique collection.
Komitet Elektroniki i Telekomunikacji Polskiej Akademii Nauk – KEIT PAN działa w krajowym środowisku naukowo-technicznym od roku 1960. Artykuł przedstawia strukturę, zadania statutowe i działania Komitetu na rzecz integracji i rozwoju elektroniki i telekomunikacji w kraju. Komitet Elektroniki i Telekomunikacji cały czas jest aktywnym uczestnikiem życia naukowego w kraju. Jednak to uczestnictwo jest inne niż kiedyś i cały czas się zmienia. Autorzy przedstawiają krytycznie stan obecny prac Komitetu, ale i podejmują próbę zdefiniowania na nowo roli, działania i potencjału KEiT PAN, w całkowicie odmiennych warunkach uprawiania nauki w kraju i na świecie, niż jakiś czas temu gdy Komitety były definiowane. Wnioski, jeśli zostaną zaakceptowane przez krajowe środowisko naukowe elektroniki i telekomunikacji, mogą posłużyć do zmiany, czy optymalizacji pracy Komitetu EiT w przyszłości.
EN
Committee of Electronics and Telecommunications of Polish Academy of Sciences (KEiT PAN) has been acting on behalf of scientific community in Poland since 1960. The article presents structure, statutory tasks, and Committee activities on behalf of the integration and development of electronics and telecommunications sciences and technology in Poland. The Committee of Electronics and Telecommunications of PAS is all the time an active participant of research life in the country. However, this participation is different than it used to be, and all the time is subject to intense changes. The authors present critically the current status of the Committee, but also undertake an effort to newly define the role, activity and potential of KEiT PAN, in completely new conditions of doing research in Poland and worldwide, than it was at that time, when the PAS Committees were originally defined. The conclusions, upon possible acceptance by the national and Committee research Communities of electronics and telecommunications, may possibly serve to change and/or optimise the work of the Committee in the near future.
Absolwent Wydziału Mechanicznego Politechniki Warszawskiej (1930), współtwórca pierwszych w Polsce działających modeli silników odrzutowych: turbinowego (1931) oraz pulsacyjnego (1933). Od 1932 r. pracował w Wytwórni Silników Skoda – PZL, gdzie współuczestniczył w projektowaniu, budowie i badaniu nowoczesnego lotniczego silnika rzędowego. W latach 1937-1939 wykładał przedmiot Silniki Lotnicze w Warszawskiej Szkole Podchorążych Lotnictwa. Po wojnie początkowo wykładał w Wyższej Szkole Inżynierskiej im. H. Wawelberga i S. Rotwanda, a następnie od roku 1949 na Politechnice Warszawskiej, gdzie od roku 1955 do emerytury w 1978 r. był kierownikiem Katedry Teorii Maszyn i Mechanizmów a 19 lutego 2008 r., z okazji setnej rocznicy urodzin, został uhonorowany tytułem Doktora honoris causa. Był twórcą polskiej szkoły TMM i współzałożycielem (1969) Międzynarodowej Federacji Teorii Maszyn i Mechanizmów. W latach 1945-1951 pracował także w Polskim Komitecie Normalizacyjnym, gdzie był twórcą polskiego systemu norm i promotorem statystycznej kontroli jakości wyrobów w przemyśle – w tej dziedzinie doktoryzował się w 1951 r. W latach 1951-1974 działał też w PAN, gdzie prowadził grupę zastosowań matematyki. Był inicjatorem utworzenia w 1954 r. i współredaktorem kwartalnika Archiwum Budowy Maszyn (obecnie: Archive of Mechanical Engineering). Był aktywnym członkiem Naczelnej Organizacji Technicznej, w tym inicjatorem i aktywnym współorganizatorem Olimpiad Wiedzy Technicznej dla uzdolnionych technicznie licealistów.
W artykule przedstawiono krytyczne spojrzenie na współczesny rozwój techniki. Pomimo poglądu panującego w starożytności oraz w średniowieczu, że sztuki techniczne są naukami niższego poziomu, człowiek cały czas rozwijał myśl rzemieślniczą. Obecnie człowiek stał się niewolnikiem postępu technicznego, uważając go za jedyny słuszny kierunek rozwoju. Zapomniano jednak o równie ważnym rozwoju wewnętrznym, bez którego postęp techniczny może stać się problemem ludzkości, dlatego należy zwrócić uwagę nie tylko na sprawy materialne, ale także na duchowe.
EN
This article presents a critical look at recent developments in technology. Despite the view about the inferiority of technical arts, which prevailed in antiquity and the Middle Ages, craft was continually being developed. Currently, man has become a slave to technical progress, considering it for the only justified direction of development. There has been forgotten, however, equally important internal development, without which technological advances can become a problem of humanity, so attention should be paid not only to material things (issues), but also spiritual ones.
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW