Zmieniające się warunki rynkowe w zakresie kosztów energii oraz rosnące wymagania dotyczące komfortu i bezpieczeństwa pacjentów, a także personelu medycznego wymagają poszukiwania nowych rozwiązań ogrzewania i chłodzenia obiektów służby zdrowia. Systemy HVAC mogą generować wysokie koszty eksploatacyjne szczególnie na oddziałach wymagających określonego reżimu temperaturowego oraz sprawnej wymiany i uzdatniania powietrza. W artykule przeanalizowano możliwość przebudowy systemu działającego w jednym ze szpitali na południu Polski w celu zmniejszenia zapotrzebowania central wentylacyjnych na energię.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Ensuring optimal thermal comfort conditions and air quality in educational buildings is crucial for students and teachers’ health. Appropriate indoor environment not only contributes to good physical well-being but also impacts the effectiveness of the teaching process, supporting focused learning. Also, systematic control and monitoring of the levels of microbiological air pollutants, along with the identification of their emission sources, constitute the foundation of an effective strategy to improve indoor air quality (IAQ). Efficient management of these parameters contributes not only to health protection but also to increased comfort during both learning and work. The presented paper is of a review nature. Its aim was to develop a comprehensive study related to shaping optimal thermal and humidity conditions and ensuring proper IAQ, including microbiological IAQ, in educational buildings. The authors reviewed various uninform legal regulations and recommendations (both Polish and international) regarding thermal comfort parameters and IAQ. Different measurement and assessment methods of these conditions were described, including examples of measurement equipment. Finally, ways in which indoor environment can be shaped using energy- efficient heating, ventilation and air-conditioning (HVAC) system solutions in such facilities were presented. The paper can provide assistance in designing new educational buildings or retrofitting existing ones, as well as improving indoor environment management systems. It can inspire investments in modern HVAC systems, as well as promote the use of renewable energy sources. Furthermore, it might be a source of knowledge to raise awareness regarding the impact of indoor environment conditions on health and learning efficiency.
PL
Zapewnienie optymalnych warunków komfortu termicznego i jakości powietrza w budynkach edukacyjnych jest kluczowe dla zdrowia uczniów i nauczycieli. Odpowiednie warunki środowiska wewnętrznego nie tylko przyczyniają się do dobrego samopoczucia fizycznego, ale także wpływają na skuteczność procesu nauczania, wspierając koncentrację podczas nauki. Również systematyczna kontrola i monitorowanie poziomów mikrobiologicznych zanieczyszczeń powietrza, wraz z identyfikacją ich źródeł emisji, stanowią fundament skutecznej strategii poprawy jakości powietrza wewnątrz pomieszczeń. Efektywne zarządzanie tymi parametrami przyczynia się nie tylko do ochrony zdrowia, ale także do zwiększenia komfortu zarówno podczas nauki, jak i pracy. Zaprezentowany artykuł ma charakter przeglądowy. Jego celem było przygotowanie kompleksowego opracowania dotyczącego kształtowania optymalnych warunków cieplnych i wilgotnościowych oraz zapewnienia odpowiedniej jakości powietrza w budynkach edukacyjnych, uwzględniając także mikrobiologiczną jakość powietrza. Autorzy omówili różne niejednolite przepisy prawne i zalecenia (zarówno polskie, jak i międzynarodowe) dotyczące parametrów komfortu termicznego i jakości środowiska wewnętrznego. Opisano metody pomiaru i oceny tych warunków, wraz z przykładami sprzętu pomiarowego. Przedstawiono sposoby kształtowania środowiska wewnętrznego za pomocą energooszczędnych rozwiązań systemów ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji (HVAC) w takich obiektach. Artykuł może być pomocny przy projektowaniu nowych budynków edukacyjnych lub modernizacji istniejących, a także przy poprawie funkcjonowania systemów zarządzania środowiskiem wewnętrznym. Może stanowić źródło inspiracji do inwestowania w nowoczesne systemy HVAC oraz promować wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. Ponadto, może być źródłem wiedzy zwiększającej świadomość na temat wpływu warunków środowiska wewnętrznego na zdrowie i efektywność nauki.
Transformacja energetyczna wymaga od nas wprowadzania nowych rozwiązań technicznych, które umożliwią zwiększanie efektywności energetycznej budynków: mniejsze zapotrzebowanie na energię i większy udział OZE w pokryciu tego zapotrzebowania. Zmodyfikowany w konsekwencji tego bilans energetyczny budynków i ich technicznego wyposażenia jest bardziej wrażliwy na sposób użytkowania, m.in.: wewnętrzne zyski ciepła, regulację przez użytkowników czy sposób sterowania. Dlatego ważne jest odpowiednie uwzględnienie tego aspektu w praktyce projektowej i eksploatacyjnej. W pierwszej części artykułu omówiono wpływ użytkowania na bilans energetyczny budynków i sposoby modelowania użytkowania budynków w analizach energetycznych oraz wyjaśniono różnicę między dwoma pozornie sprzecznymi modelami komfortu cieplnego: Fangera i adaptacyjnym.
EN
The energy transition implies the deployment of new technical solutions to increase the energy efficiency of buildings: a lower energy demand and a higher share of RES to cover this demand. The resulting modified energy balance of buildings and their technical equipment is more dependent on the way the buildings are used, for example: internal heat gains, adjustment by users or the way the building is controlled. Therefore, it is important to properly consider this aspect in design and operation practice. The first part of the paper discusses the impact of users on the energy balance of buildings, how building users could be modeled in energy analyses, and explains the difference between two seemingly contradictory thermal comfort models: Fanger and adaptive.
W dobie dekarbonizacji i zwiększania efektywności systemów HVAC trwają poszukiwania rozwiązań o wysokiej efektywności energetycznej oraz takich, które można zastosować jako decentralne urządzenia wentylacyjno-klimatyzacyjno-ogrzewcze w budynkach poddawanych renowacji. Prowadzone są prace nad nowymi technologiami i urządzeniami, które będą alternatywą dla układów z centralami i kanałami wentylacyjnymi.
Wiele obiektów potrzebuje nie tylko grzania i wentylacji, ale i chłodzenia, a proces ten realizowany w sposób konwencjonalny, czyli przez układy sprężarkowe, wymaga znacznych nakładów energii. Dlatego w coraz większej liczbie inwestycji zarówno na potrzeby utrzymania komfortu, jak i procesów technologicznych wykorzystuje się chłodzenie uzyskiwane poprzez odparowanie wody, określane chłodzeniem adiabatycznym.
Clean rooms, including operating rooms, are energy-intensive. During their operation, the concentration of particles in the air, air temperature and humidity are strictly monitored. HVAC systems in the operating room are subject to high demands on maintaining a stable heat and humidity microclimate, as well as particle concentrations within the permitted range. To cover heat losses and heat loads of the building, it is necessary to dimension ventilation equipment with high outputs and high energy consumption. By suitable optimization of the dispositional location of the operating tract in the building and the use of suitable thicknesses of insulating material, it is possible to reduce the performance requirements for the HVAC system, which significantly reduces energy consumption. Heat loss and heat load of the operating tract were evaluated using TechCon software. The performance values of the heaters and coolers for the HVAC units were calculated in the VentiCad design software. The optimization indicates a significant reduction in heat loss and heat load, as well as a reduction in the required temperature of the air supplied to the room by more than 10°C.
PL
Pomieszczenia czyste, łącznie z salami operacyjnymi wymagają dużo energii. Podczas ich pracy dokładnie monitoruje się stężenie cząstek stałych w powietrzu, jego temperaturę i wilgotność. Systemy grzewcze, wentylacji i klimatyzacji (HVAC) w salach operacyjnych podlegają wysokim wymaganiom związanym z utrzymaniem stabilnego mikroklimatu cieplno-wilgotnościowego, jak również stężenia cząstek w dozwolonym zakresie. Pokrycie strat i zysków ciepła budynku wymaga projektowania systemów wentylacyjnych o wysokim zużyciu energii. Poprzez odpowiednią optymalizację lokalizacji przewodów w budynku i zastosowanie właściwiej grubości materiału izolacyjnego możliwe jest odgraniczenie wymagań układów HVAC, co znacząco zmniejsza zużycie energii. Straty i zyski ciepła określono przy użyciu programu TechCon. Parametry nagrzewnic i chłodnic w układzie HVAC wyznaczono w programie VentiCad. Optymalizacja wskazuje na znaczącą redukcję strat i zysków ciepła, jak również zmniejszenie temperatury powietrza dostarczanego do pomieszczenia o więcej niż 10°C.
Projektowanie instalacji sanitarnych w lokalach gastronomicznych wymaga zastosowania rozwiązań, które zapewnią komfort i bezpieczeństwo pracowników i ich gości. Gastronomia to branża zużywająca duże ilości energii potrzebnej do przygotowania posiłków i wentylacji. Inwestorom zależy zatem, by uzyskać maksymalne oszczędności w zakresie działania systemów HVAC. Kolejnym wyzwaniem, z jakim mierzy się branża gastronomiczna, jest pandemia COVID-19. Przykłady płynące zza oceanu pokazują, że aby móc przynajmniej częściowo rozwijać tego typu biznes, warto zainwestować w rozwiązania poprawiające jakość powietrza.
Rooftopy rozwijają się wraz z całą techniką wentylacyjną i o ile nie zmieniają się ich główne cechy, to ewoluują możliwości, jakie daje rozwój elektroniki i systemów zarządzania budynkami. Tak jak i w innych technologiach wentylacji, kluczowe znaczenie mają względy eksploatacyjne i kwestie energetyczne. Zalety rooftopów oraz parametry pracy nie ustępują centralom modułowym i w przypadku wielu typów obiektów nie mają one konkurencji.
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule zaprezentowano algorytmy energooptymalnego sterowania standardowym systemem HVAC (Heating, Ventilation, Air Conditioning) z recyrkulacją, odzyskiem ciepła (obrotowym regeneratorem energii) i chłodnicą suchą w obiegu recyrkulacyjnym dla pomieszczenia czystego ISO5 (M3.5, kl. 100). Wyznaczono roczne zapotrzebowanie na energię użytkową, końcową i pierwotną dla obróbki termodynamicznej powietrza i przypadku realnych obciążeń oraz parametrów eksploatacyjnych, a także dwóch wariantów sterowania: standardowego - wariantu I i energooptymalnego - wariantu II. Jako narzędzie analizy sformułowano model symulacyjny działania systemu HVAC w ciągu całego roku. Wykazano, iż wdrożenie algorytmów sterowania energooptymalnego (wariantu II) pozwala zmniejszyć roczne zapotrzebowanie na energię pierwotną systemu HVAC aż o 39,2% w stosunku do strategii standardowej (wariantu I).
EN
The article presents algorithms of energy-optimal control of a standard HVAC system with recirculation, heat recovery (rotary energy regenerator) and a dry cooler in a recirculation cycle for a cleanroom ISO5 (M3.5, cl. 100). The annual demand for usable, final and primary energy was determined for thermodynamic air treatment and the case of real loads and operating parameters, as well as two control variants: standard - variant I and energy-optimal - variant II. A simulation model of the HVAC system operation throughout the year was formulated as an analysis tool. It has been shown that the implementation of energy-optimal control algorithms (variant II) allows to reduce the annual primary energy demand of the HVAC system by as much as 39.2% compared to the standard strategy (variant I).
W artykule przedstawiono rozwiązania systemów ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji – HVAC (Heating, Ventilation, Air conditioning) dla wybranej realizacji szpitala. Jest to szpital ginekologiczno-położniczy wraz z funkcją usługową – obiekt czterokondygnacyjny o powierzchni około 3300 m2 z garażem podziemnym i nadbudową techniczną na dachu. Zaprezentowano klasyczne rozwiązania systemów wentylacji, klimatyzacji, chłodu dla klimatyzacji oraz ogrzewania. Przedstawiono uwarunkowania i wyzwania na etapie projektowania, na podstawie których dokonano wyboru struktury systemów HVAC. Dotyczy to zwłaszcza uwarunkowań technologicznych, akustycznych, architektonicznych oraz energetycznych. Uwarunkowania te były podstawą wyboru wariantu recyrkulacji powietrza w układach klimatyzacyjnych sal operacyjnych, struktury systemu wentylacji i klimatyzacji dla wybranych funkcji: sal nadzoru poznieczuleniowego, sal porodowych, funkcji usługowej – stacji dializ, a także źródła chłodu dla klimatyzacji oraz struktury całego systemu – w tym lokalizacji urządzeń.
EN
The article presents solutions for heating, ventilation and air conditioning systems – HVAC (Heating, Ventilation, Air conditioning) for a selected hospital implementation. It is a gynecology and obstetrics hospital with a service function – a fourstorey facility with an area of approximately 3,300 m2 with an underground garage and a technical superstructure on the roof. Classic solutions for ventilation, air-conditioning, cooling, air-conditioning and heating systems were presented. Conditions and challenges at the design stage were presented on the basis of which the HVAC system structure was selected. This applies in particular to technological, acoustic, architectural and energy conditions. These conditions were the basis for the selection of the variant of air recirculation in the air conditioning systems of operating rooms, the structure of the ventilation and air conditioning system for selected functions: post-anesthesia supervision rooms, delivery rooms, service function – dialysis station, as well as a cooling source for air conditioning and the structure of the entire system – including location devices.
Systemy HVAC stają się coraz częściej elementami centralnych systemów zarządzania budynkiem (Building Management Systems). Producenci wyposażają urządzenia w rozwiązania umożliwiające ich integrację z BMS, przybywa też instalacji łączących niezależne systemy regulacji i sterowania.
W artykule przedstawiono trzy alternatywne koncepcje systemów instalacji sanitarnych dla nowo projektowanego budynku stacji meteorologicznej położonej na wyspie Diego Ramirez w Chile. Projekt powstał na potrzeby udziału w konkursie organizowanym przez American Society of Heating, Refrigerating and Air Conditioning Engineers (ASHRAE).
EN
This project presents the three proposed design concepts of heating, ventilation and air conditioning systems for a new single-story government meteorological and housing building in the Diego Ramirez Islands (Islas Diego Ramirez) in Chile. It was created to participate in the 2017 Student Design Competition organized by American Society of Heating, Refrigerating and Air Conditioning Engineers.
This article presents a statistical methodology for selecting representative buildings for experimentally evaluating the performance of HVAC systems, especially in terms of energy consumption. The proposed approach is based on the k-means method. The algorithm for this method is conceptually simple, allowing it to be easily implemented. The method can be applied to large quantities of data with unknown distributions. The method was tested using numerical experiments to determine the hourly, daily, and yearly heat values and the domestic hot water demands of residential buildings in Poland. Due to its simplicity, the proposed approach is very promising for use in engineering applications and is applicable to testing the performance of many HVAC systems.
PL
W artykule przedstawiono statystyczną metodę wyboru budynków reprezentatywnych pod względem charakterystyki energetycznej oraz cech wbudowanych systemów grzewczych wentylacyjnych i klimatyzacyjnych. Proponowane podejście opiera się na metodzie k-średnich. Algorytm dla tej metody jest stosunkowo prosty, co pozwala na łatwe wdrożenie i nie wymaga dużego nakładu (kosztu) obliczeniowego. Sposób ten może być stosowany dla dużych ilości danych. Metodą k-średnich badano dane pozyskane w czasie inwentaryzacji obiektów oraz w wyniku symulacji komputerowych funkcjonowania budynków, zawierające m.in. roczne wartości zapotrzebowania na ciepło (symulowane z krokiem czasowym godzinnym). Z uwagi na względną prostotę metodyki oraz uzyskane bardzo dobre wyniki, proponowane podejście jest bardzo obiecujące dla zastosowań technicznych, w tym analiz budynków pod kątem systemów HVAC.
Aby sprawdzić jakość wykonania instalacji HVAC warto sięgnąć po narzędzie, jakim jest termowizja. Pozwala ona na obiektywną ocenę oraz pomaga w udoskonalaniu rozwiązań projektowych, a przede wszystkim umożliwia skontrolowanie rzeczywistego stanu technicznego instalacji.
W trakcie projektowania i budowy nowoczesnego budynku biurowego można wpływać zarówno na techniczną energooszczędność, trwałość, ale również na komfort i zdrowie użytkowników. Odpowiednie koncepcje istnieją już, niestety wciąż nie ma tanich standardowych rozwiązań.
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
This paper presents selected aspects of an alternative power supply for small HVAC systems. The application of a system based on photovoltaic cells together with energy accumulation in VRLA gel batteries was analysed. The results were obtained using laboratory installation and were compared with the predicted data.
PL
W artykule przedstawiono wybrane aspekty alternatywnego zasilania małych systemów HVAC w energię elektryczną. Analizowano zastosowanie systemu opartego na baterii ogniw fotowoltaicznych z akumulacją energii przy użyciu akumulatorów żelowych VRLA. Porównano przykładowe wyniki pomiarów przeprowadzonych na instalacji badawczej z danymi prognozowanym.
17
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
In this paper a novel Optimal Fuzzy Proportional-Integral-Derivative Controller (OFPIDC) is designed for controlling the air supply pressure of Heating, Ventilation and Air-Conditioning (HVAC) system. The parameters of input membership functions, output polynomial functions of first-order Sugeno, and PID controller coefficients are optimized simultaneously by random inertia weight Particle Swarm Optimization (RNW-PSO). Simulation results show the superiority of the proposed controller than similar non-optimal fuzzy controller.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.