Artykuł dotyczy tematyki związanej z realizacją dostaw systemów sterowania i nadzoru (SSiN) w formule dostaw inwestorskich. Opisuje sposób, w jaki został wdrożony i zatwierdzony zaktualizowany standard budowy SSiN, który był kluczowy dla momentu rozpoczęcia uzgadniania dokumentacji przetargowej. Przedstawione zostały założenia, którymi kierowała się firma przy podjęciu decyzji o takim sposobie budowy i modernizacji, zagadnienia związane z przebiegiem postępowania, z wysiłkiem, jaki musieli włożyć zarówno oferenci, jak i pracownicy PSE. Poruszone będą zagadnienia związane z realizacją zamówień, oczekiwaniami, punktami styku pomiędzy różnymi firmami i wyzwaniami w koordynacji tych działań.
EN
The paper touches on the issues related to the delivery of Control and Supervision Systems (CSS) in the formula of investor deliveries. It describes the method in which the updated of CSS construction standard was implemented and approved, which was crucial for the start of agreeing on the tender documentation. The assumptions that guided the company in making the decision on this method of construction and modernization will be presented, as well as issues related to the course of the procedure and the effort that both bidders and PSE employees had to put in. Issues related to order fulfillment, expectations, points of contact between different companies and challenges in coordinating these activities will be discussed.
W artykule przedstawiono problematykę cyberbezpieczeństwa systemów sterowania i nadzoru stosowanych w stacjach elektroenergetycznych. Omówiono systemy sterowania i nadzoru stacji elektroenergetycznych. Przedstawiono problematykę cyberbezpieczeństwa oraz rozwiązania w tym obszarze stosowane w stacjach elektroenergetycznych. Omówiono sposoby, które umożliwiają poprawę poziomu cyberbezpieczeństwa w SSiN stacji elektroenergetycznej.
EN
In this article, the problems of cybersecurity in control and supervisory systems of power substations are shown. Control and supervisory systems of power substations are described. The problems of cybersecurity and solutions used in power substation in this area are performed. Solutions which enable assurance of cybersecurity level in control and supervisory system of power substations are described.
W artykule przedstawiono wybrane aspekty dotyczące realizacji procesu budowy, stosowanych rozwiązań konstrukcyjnych oraz stosowanych systemów sterowania i nadzoru w stacjach elektroenergetycznych 110 kV w aglomeracjach miejskich. Przedstawiono stacje elektroenergetyczne w aglomeracjach miejskich i określono ich rolę w złożonych lokalnych miejskich systemach elektroenergetycznych. Omówiono uwarunkowania formalno-prawne realizacji budowy miejskich stacji elektroenergetycznych 110 kV. Przeanalizowano stosowane w stacjach elektroenergetycznych w aglomeracjach rozwiązania konstrukcyjne oraz systemy sterowania i nadzoru.
EN
In this paper, selected aspects concerned realization of construction process, applied constructional solutions and applied monitoring and control systems in 110 kV city power substations are shown. City power substations are shown and their role in complex local city power systems is described. Formal, legal conditionings of realization of construction of 110 kV city power substations are described. Constructional solutions and monitoring and control systems of 110 kV city power substations are analysed.
Przedstawiono problemy techniczne, z jakimi spotkamy się na stacji elektroenergetycznej, wprowadzając nową technologię na ten obiekt w zakresie obwodów pierwotnych oraz wtórnych.
EN
The paper presents technical problems we meet at electric power station introducing new technology in the scope of primary and secondary circuits.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono standardy i protokoły komunikacyjne stosowane w systemach sterowania i nadzoru w stacjach elektroenergetycznych. Omówiono model struktury komunikacyjnej OSI, media transmisyjne, standardy komunikacji szeregowej i protokoły komunikacyjne. Przeprowadzono analizę normy PN-EN 61850 (IEC 61850), będącej obecnie podstawową normą dotyczącą systemów sterowania i nadzoru w stacjach elektroenergetycznych. Norma ta definiuje standard projektowania systemów automatyzacji stacji elektroenergetycznych oraz protokół komunikacyjny, który bazuje na sieci Ethernet i ujednolica zasady wymiany danych pomiędzy urządzeniami stacji elektroenergetycznych.
EN
In this paper, standards and communication protocols used in monitoring and control systems in substations are shown. Model of OSI communication structure, transmission means, standards of serial communication and communication protocols are discussed. Analysis of PN-EN 61850 (IEC 61850) norm, which is now basic norm for monitoring and control systems in substations, is made. This norm defines standard for design of station automation systems and communication protocol, which is based on Ethernet network and integrates rules for exchanges between substation devices.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Integracja systemów sterowania i zarządzania pracą urządzeń elektrycznych w budynkach ma na celu zmniejszenie kosztów instalacji i użytkowania oraz podniesienie walorów użytkowych takich systemów. Cele integracji realizowane są poprzez współdzielenie elementów infrastruktury systemów, wymianę informacji między systemami lub centralne zarządzanie wszystkimi systemami. Podczas normalnej pracy, przy zasilaniu systemów sterowania z podstawowego źródła zasilania, poszczególne elementy systemów realizują założone w algorytmie sterowania procedury. W przypadku wystąpienia przerwy w dostawie energii elektrycznej do budynku systemy sterowania przechodzą na zasilanie z rezerwowego źródła energii. Zasilane w budynku są tylko systemy newralgiczne, a mniej ważne systemy zostają wyłączone. W artykule przedstawiono wyniki analiz dotyczących wpływu konfiguracji i sposobu integracji systemów sterowania i nadzoru w budynkach na wielkość dobranej baterii akumulatorów stanowiących źródło zasilania rezerwowego.
EN
The aim of the integration of control systems and management systems of work devices in buildings is to reducti of installations and using costs and to raise a usable attributes of the systems. The aims of integrations are realized by the share of elements of the system infrastructure, the exchange of information between systems or by the central management of all systems. During a normal work of system, when control system is supply with basic source, each elements of system realize procedures which were assumed in control procedure algorithm. When power cut to building happens, the control systems turn on the supply with additional power system. In the building are powered only neuralgic systems, and the less important systems are disconnect. The results of the analysis of the influence of configuration and alarm system integration method with control and management systems of work devices in buildings on the quantity of additional power system (accumulators) which are reserve source of power are presented in this article.
W referacie przedstawiono rozwiązania techniczne wykorzystywane do organizacji komunikacji pomiędzy urządzeniami technicznymi w obrębie stacji elektroenergetycznej. Praca współczesnych systemów sterowania i nadzoru oparta jest na różnych rozwiązaniach komunikacyjnych, które wykorzystywane były do ich tworzenia. Wzrost wymagań co do ilości danych oraz szybkości przekazywania informacji sprawił, że zaczęto poszukiwać nowych rozwiązań. W artykule zaprezentowane zostaną nowe standardy wymiany danych oparte na sieciach LAN oraz urządzenia, które mogą być zastosowane do tworzenia układów SCADA opartych na tej technologii. Na przykładzie fizycznego modelu komunikacyjnego zaprezentowana zostanie konfiguracja urządzeń tworzących szkielet sieci oraz korzystających z niego elementów telemechaniki.
EN
The paper discusses technological solutions that are applied to organize communication among technical devices in an electrical substation. Design and operation of presently used supervision and control systems are based on various communication solutions. Ever growing standards concerning the required quantity of data and their transmission rate induce a search for new solutions. The paper presents new concepts of LAN-based data exchange and an equipment that can be applied to develop SCADA systems using that technology. An example of a physical communication model has been used to present a configuration of devices that form a frame of the network and remote control elements that use it.
W referacie przedstawiono rozwiązania techniczne pozwalające na stworzenie systemu nadzoru umożliwiającego kontrolę pracy źródeł małej mocy. Praca obecnych systemów sterowania uzależniona jest od warunków technicznych, potrzeb operatora źródła oraz obowiązujących aktów prawnych. Warunki te, nie wyczerpują wszystkich możliwości technicznych oferowanych przez współczesne urządzenia tworzące system SCADA. Dlatego w artykule zaprezentowane zostaną nowe standardy wymiany danych oraz urządzenia, które mogą być zastosowane do tworzenia systemu nadzoru, który mógłby dostarczać wymaganych informacji, zarówno operatorowi źródeł wytwórczych jak również operatorowi sieci elektroenergetycznej. Takie rozwiązanie pozwoliłoby na optymalizację pracy sieci i źródła przy zastosowaniu różnych kryteriów decyzyjnych.
EN
The paper presents technological solutions that make possible to develop supervision system to control operations of low-power sources. Operation of currently used control system depends on technological conditions, needs of the source operator and binding legal regulations. The mentioned conditions do not exhaust all the technological potentialities offered by modern devices that compose the SCADA system. For the reason the paper presents new standards of data exchange and equipment that can be applied to develop a supervision system, which could supply the required data to both the generation source operator and the power system operator. Such solution can make it possible to optimize the source and system operation with various decision criteria applied.
Systemy sterowania i nadzoru (SSiN) wdrażane jako rozbudowane układy telemechaniki są w obiektach Krajowego Systemu Elektroenergetycznego od lat '90 ubiegłego wieku. Potrzeby wynikające z obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego oraz wysokiej dyspozycyjności sieci determinują szerokie wdrożenie nowoczesnych systemów telemechaniki zapewniających pozyskiwanie informacji i danych niezbędnych do wykonywania zdalnych sterowań i nadzoru. Zastosowane rozwiązania konstrukcyjne i technologiczne dla SSiN gwarantują wysoki poziom dyspozycyjności systemów oraz nadzorowanych i sterowanych obiektów energetycznych. Dla uzyskania wysokiej sprawności układów zdecydowano o powszechnym zastosowaniu standardu IEC 61850, coraz powszechniej stosowanego przez energetykę zawodową na świecie.
EN
A project of Substation Control System (SCS) implementation in power substations of the national HV (220 and 400 kV) power transmission grids results from the main needs of new methods for asset management. The requirements are based on ensuring the transmission system energy safety as well as the high operational reliability and availability of the grid elements. Reliable operational, maintenance and technical information in real time on power substations and power lines gives many possibilities for increase in the level of using the power assets and for the safe remote control of power system elements. System Operator in Poland accepted the international standard IEC 61850 for new implementation of SCS in own HV power substations. Additionally, the system operator defined many own standards for determining the requirements concerning construction, functions, telecommunication and other technical problems for HV power substations and also for SCS components. These standards deal with the main requirements and typical solutions for building and modernisation of power substations. The paper presents the main assumptions and general effects of the project implemented, general technical requirements and the structure of the proposed technical solutions, general organisational conditions for new methods in operation process of power HV substations and the main advantages of this implementation.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.