Jakość warstwy wierzchniej, będąca krytycznym parametrem skrawalności materiałów lotniczych, jest związana z parametrami skrawania. Badania tej zależności są czasochłonne i kosztowne. W tym przypadku usprawnieniem jest test skrawania oparty na wahadle – PBCT (pendulum-based cutting test). Dzięki niemu jakość warstwy wierzchniej można szybko skorelować z odpowiadającymi jej poziomami energii skrawania. Test jest szybki i wymaga bardzo niewielkiej ilości materiału, a jednocześnie pozwala na szczegółowe monitorowanie procesu skrawania z różnymi parametrami.
Powierzchnie elementów połączeń zamkowych w turbinie i sprężarce są jednymi z najbardziej obciążonych powierzchni podczas pracy silnika turbinowego. Obecność agresywnego środowiska (gorący gaz z popiołem i domieszkami znajdującymi się w paliwie), wysoka temperatura pracy, ciśnienie, obciążenia od działania sił odśrodkowych, gazodynamicznych oraz powstające drgania wywołują wiele procesów prowadzących często do uszkodzenia połączenia zamkowego, a w efekcie nawet awarii lub zniszczenia silnika turbinowego. Wymienione czynniki wpływające na powierzchnie połączeń zamkowych prowadzą do wzrostu naprężeń i napięć kontaktowych, aktywizacji procesów zużycia frettingowego, powodują również erozję i pękanie zmęczeniowe. Najczęściej stosowanym typem połączenia łopatki z tarczą wirników sprężarki jest zamek trapezowy lub tzw. „jaskółczy ogon”, dla turbiny zaś – jodełkowe połączenie zamkowe. W procesie projektowania i wytwarzania zamka należy szczególnie uwzględnić stabilną pracę zespołu wirnikowego sprężarki i turbiny oraz żywotność całego silnika oraz wziąć pod uwagę: wysokie wymagania dotyczące składu oraz jakości materiałów tarczy i łopatek, niską obrabialność tych materiałów, skomplikowany kształt i wysokie wymagania dotyczące dokładności, a także wzajemnego położenia powierzchni oraz jakość warstwy powierzchniowej zamka. Takie wymagania można spełnić za pomocą różnych metod obróbki skrawaniem (przeciąganie, frezowanie), obróbki elektrochemicznej (ECM) lub elektroerozyjnej (EDM). Metoda obróbki elektrochemicznej zamka ma wiele zalet w stosunku do obróbki skrawaniem, m.in.: możliwość obróbki materiałów przewodzących prąd z różnymi właściwościami mechanicznymi, zapewnienie wysokiej jakości warstwy powierzchniowej, dużą produktywność przy długim okresie eksploatacji elektrody. Dokładność obróbki zamków metodą ECM jest jednak bardzo niska. Metoda przeciągania pozostaje więc jedną z najczęściej używanych, a na etapie wykańczania – jedyną możliwą metodą tworzenia dokładnego zamka z wysoką jakością warstwy powierzchniowej.
EN
The surfaces of the lock connection elements in the turbine and compressor are one of the most stressed surfaces during operation of the turbine engine. The aggressive environment (hot gas with ashes and additives in fuel), high working temperature and pressure, loads caused by the existing centrifugal forces and forces of gas flow, vibrations – all these factors cause increase of variable loads and surface stresses, activation of fretting wear processes, fatigue cracking, erosion and other dangerous processes which often lead to destruction of lock connection, and even to fault of turbine motor. The most commonly used connection of turbine blade with the compressor rotors disc is the trapezoid lock, also called the dovetail, while in turbines the herring-bone lock connections are commonly applied. In course of the design and production of such a lock, and aiming to ensure faultless operation of the compressor and turbine rotor unit, as well as long service life of the whole motor, the following items shall be considered: high requirements to the composition and quality of the disc lock and blades, low workability of these materials, complicated shape and high requirements of precision and mutual arrangement of surfaces, along with the quality of lock surface. Such requirements may be met through the application of various machining methods (draw-out, milling), methods of electrochemical (ECM) or electro-erosive (EDM) processing. The method of lock electrochemical processing has a number of advantages in comparison to machining: the possibility to process the conductive materials with various mechanical features, ensuring high-quality surface layer, high productivity with a long electrode service life and its moderate cost. However, ECM processing precision is very low. Therefore, application of the draw-out method remains one of the most commonly used, and at the finishing stage it is even the only possible method to obtain hiprecision lock with a high quality surface layer.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Spełnienie wymagań dotyczących warstwy wierzchniej jest jednym z głównych zadań procesu produkcyjnego. Wytworzone w jego trakcie ściskające naprężenia resztkowe mogą ok. dwu-, trzykrotnie wydłużyć czas pracy dynamicznie obciążonych elementów silników lotniczych. Istotne zmiany właściwości warstwy wierzchniej można uzyskać dzięki obróbce skrawaniem z chłodzeniem kriogenicznym (obróbce kriogenicznej).
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The paper deal with the methods used to assign cutting technological conditions providing the set-up parameters of surface layer quality in the cutting operation and used in the calculation estimation of the indices of product performance characteristics based on certain parameters of surface layer quality and cutting conditions. There is the necessity for critical machine parts to provide the required performance characteristics determined both through the part precision parameters and through their surface layer quality (roughness, degree and depth of cold working, and the value and sign of residual stresses). In such cases, it is necessary to provide the complex parameters that characterize the surface layer along with the specified machining accuracy. For this propose, the methods and appropriate software have been developed that enables one to define the correlation between the machining conditions and the surface layer quality parameters, including cutting accuracy, properties of the cutter and work stock materials, technological system rigidity, the part`s dimensions.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.