Obszar Geoparku Kraina Wygasłych Wulkanów obejmuje część górską (sudecką) i przedgórską. W granicach geoparku znajdują się część Gór Kaczawskich, mających cechy gór niskich oraz część Pogórza Kaczawskiego. Mimo niewielkich wysokości bezwzględnych, rzeźba terenu jest różnorodna pod względem morfologicznym i genetycznym, a zróżnicowanie w dużej mierze nawiązuje do złożonej budowy geologicznej obszaru. Wyróżniające się zespoły form to wzniesienia i grzbiety twardzielcowe, zbudowane ze skał wulkanicznych wieku permskiego i kenozoicznego oraz elementy rzeźby krawędziowej (kuesty) rozwiniętej na permskich i mezozoicznych skałach osadowych. Wśród wzniesień zbudowanych z bazaltów część ma charakter neków. Do odpornościowego zróżnicowania podłoża nawiązują także przełomy rzeczne. Georóżnorodność obszaru uzupełniają formy skałkowe i odziedziczone formy środowiska peryglacjalnego, osuwiska, formy krasowe, przełomy rzeczne związane z reorganizacją sieci odwodnienia po zaniku lądolodu skandynawskiego oraz formy antropogeniczne, głównie związane z działalnością górniczą. Liczne miejsca wyróżniające się pod względem rzeźby mają charakter geostanowisk i są zagospodarowane geoturystycznie lub planowane do takiego zagospodarowania w przyszłości.
EN
The area of Land of Extinct Volcanoes Geopark can be divided into a mountainous (located in the Sudetes Mountains) and a fore-mountain part. Within the former are the low-altitude range of the Kaczawskie Mountains and the hilly land of the Kaczawskie Foothills. Despite their low altitude, morphology is very diverse in terms of both appearance and origin, reflecting to a large extent the complex geological structure of the region. The most distinctive landforms include lithologically-controlled hills and ridges built of Permian and Cenozoic volcanic rocks, as well as cuesta landforms developed on Permian and Mesozoic sedimentary rocks. Among basaltic hills many are necks. Variable rock resistance is also reflected by the occurrence of fluvial gorges. Further components of regional geodiversity are tors and crags, inherited periglacial landforms, landslides, karst phenomena, water gaps caused by drainage reorganization during Scandinavian ice-sheet decay, and anthropic landforms caused by mining activities. Numerous localities of geomorphological significance may play a role of geosites and are either already developed as local geotourist destinations or planned to be developed in the future.
The paper presents the development of the relief of Roztocze Upland constituting a ridge in the northern forefield of the Carpathians. It discusses the stages of evolution of the relief determined by the tectonics and lithology of the bedrock, as well as climate changes. The paper is supplemented by a multi-colour geomorphological map 1:50,000 prepared following the instructions by M. Klimaszewski. The colour code indicates the genesis and age of the landform. The map constitutes the summary of research on the evolution of relief and changes of the entire environment. The description of the evolution of the relief and its cartographic image are complementary.
Structural relief is exceptionally recognisable in areas where igneous and metamorphic rocks without a Quaternary cover occur, which is the case with the Kola Peninsula. However, the subject of structural relief has been addressed relatively rarely. Therefore, an attempt was made to estimate the influence of tectonic and lithologic factors on the relief within two test areas, each covering approximately 100 km2, located on the coast of the Barents Sea (Murmansk Terrane) and the White Sea (Lapland Granulite Belt). The structural relief here is varied, which results from differences in the geological structure. In the former area, depressions and tectonic blocks of varying size and order predominate, while east of Kandalaksha these are flattened hills with asymmetrically inclined slopes (having the character of cuestas). Although lithologically diverse, the test areas share a common feature: the presence of numerous faults and dislocation zones that in the case of the Barents Sea caused the division of igneous rocks into several blocks of various orders. Most of the relief forms in this area were found to have structural origins, namely valley depressions of various orders, slopes and escarpments, lake basins and seaside cliffs. The structural relief of the Murmansk Terrane is determined by disjunctive structures. In the case of the Lapland Granulite Belt, the relief of the analysed macroblock is closely linked with the formation and position of the rocks – this is escarpment relief.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.