W pracy przedstawiono algorytm postępowania dla ustalenia odcinka linii średniego napięcia objętego uszkodzeniem przez zwarcie z ziemią jednego z przewodów fazowych. Omówiono także problemy związane z błędnymi interpretacjami doziemiemień i sposoby ich unikania przez pomiary prądów w wielu miejscach.
EN
The work presents an algorithm for determining the section of a medium voltage line damaged by a short circuit to ground of one of the phase conductors. Problems related to misstaken interpretations of earth faults and ways to avoid them by measuring currents in many places are also discussed.
W artykule opisano nowy, stosowany w Skandynawii system uziemiania sieci SN polegający na stosowaniu wielu transformatorów uziemiających małej mocy pracujących w tej samej sieci. Przedstawiono korzyści takiego sposobu uziemiania w porównaniu z systemami tradycyjnymi, a także podstawowe zasady budowy transformatorów do takich sieci. Pokazano również propozycje gotowych rozwiązań technicznych możliwych do natychmiastowego stosowania. Wydaje się, że taki lub podobny system uziemiania mógłby być zastosowany w Polsce.
EN
The article describes a new MV network earthing system used in Scandinavia, which involves the use of many low-power earthing transformers operating in the same network. The benefits of this earthing method compared to traditional systems are described, and the basic principles of building transformers for such networks are described. Proposals of ready-made technical solutions that can be used immediately were also presented. It seems that such or a similar earthing system could be used in Poland.
W artykule przedstawiono metodę oraz układ do kalibracji precyzyjnych (pomiarowych) sensorów prądu i napięcia w zakresie częstotliwości do 25 kHz. Zasada działania układu polega na jednoczesnym próbkowaniu sygnałów wyjściowych przetwornika wzorcowego oraz badanego, pobudzanych tym samym sygnałem testowym. Obróbka surowych danych pomiarowych odbywa się w komputerze PC za pomocą dedykowanej aplikacji. Układ pomiarowy pozwala wyznaczyć różnicę przesunięcia fazy między przetwornikiem badanym i wzorcowym z rozdzielczością lepszą niż 1 minuta kątowa.
EN
In the paper the method and circuit for the calibration of precision current and voltage sensors have been presented. The principle of operation consists of simultaneous sampling of tested and reference sensor output signals while both sensors are driven by the same test signal. The processing of measurement data is carried out in PC computer by a dedicated application. The resolution of phase difference between the tested and reference sensor is better than 1 minute of arc.
W artykule przedstawiono zagadnienia związane z wykrywaniem i lokalizacją zwarć doziemnych w sieciach SN. Uwagę skupiono na liniach kablowych i kablowo-napowietrznych. Przedstawiono wielkość kryterialną – prąd w obwodzie uziemienia żył powrotnych, po czym opisano sposób wykorzystania prądu uziemiającego na potrzeby wykrywania i lokalizacji zwarć doziemnych w sieciach SN. W kolejnej części artykułu przedstawiono wyniki badań symulacyjnych dla różnych przypadków zwarć doziemnych w liniach kablowych i kablowo-napowietrznych. Przedstawione zależności stały się podstawą opracowania algorytmu wykrywania i lokalizacji zwarć omawianego w artykule. Rozważania potwierdzono, wykonując eksperyment sieciowy w sieci dystrybucyjnej SN.
EN
The paper presents issues related to the detection and location of earth faults in MV networks. Attention has been focused on cable and cable-overhead lines. The criterion value - the cable screen earthing current is presented, and then the method of utilization of the earthing current for the purpose of detection and location of earth faults in MV networks is described. The next part of the article presents the results of simulation tests for various cases of earth faults in cable and cable-overhead lines. The presented dependencies have become the basis for the development of the earth fault detection and location algorithm presented in the paper. The presented considerations were confirmed by performing a network experiment in the MV distribution network.
Sygnalizatory zwarć bez zewnętrznych źródeł zasilania w obiektach sieci SN do transmisji danych wykorzystują moduły radiowe w technologii LPWAN. Firma ZAE opracowała wersję sygnalizatora zwarć dla złączy kablowych SN, gdzie nie ma do dyspozycji źródeł zasilania 230 VAC lub 24 VDC. Takie sygnalizatory nie wymagałyby instalacji dodatkowej aparatury pierwotnej i układów z akumulatorami do zasilania.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W pracy zaproponowano zbiorcze zabezpieczenie ziemnozwarciowe do wykrywania zwarć wysokorezystancyjnych i łukowych w sieciach średnich napięć działające według kryterium prawdopodobieństwa warunkowego Bayesa dla mocy biernej trzecich harmonicznych składowych zerowych napięcia i prądów. Przedstawiono model zabezpieczenia, określono jego parametry nastawcze oraz oceniono skuteczność działania w warunkach nieliniowych zwarć wysokorezystancyjnych w sieci z naturalną asymetrią i zniekształceniami harmonicznymi.
EN
The paper proposes general earth fault protection for detecting high resistance and arcing faults in medium voltage networks using the Bayes' probability criterion for zero sequence reactive powers of the third harmonics voltage and currents. The model of protection has been presented, its setting parameters have been determined and its very high effectiveness in terms of nonlinear high resistance short circuits in the network with natural asymmetry and harmonic distortions has been demonstrated.
W referacie zaprezentowano możliwości praktycznego wykorzystania dostępnych pomiarów w celu estymacji w czasie quasi-rzeczywistym zapotrzebowania na moc czynną (P) i bierną (Q) w wybranym obszarze sieci średniego napięcia (SN) w warunkach ograniczonej obserwowalności. Do estymacji chwilowego zapotrzebowania odbiorców na moc wykorzystano prognozy obciążeń na dobę następną, profile zużycia energii pozyskiwane w trybie offline z liczników bilansujących systemu AMI, pomiary poboru mocy P i Q w wybranych punktach transformacji SN/nn (stacji referencyjnych) oraz pomiary meteorologiczne. W referacie przedstawiono wyniki testowania systemu estymowania zapotrzebowania na moc wykonanego w ramach projektu „Budowa Lokalnego Obszaru Bilansowania (LOB) jako elementu zwiększania bezpieczeństwa i efektywności energetycznej pracy systemu dystrybucyjnego”.
EN
The paper presents the possibilities of the practical use of available measurements to estimate in quasi-real time the demand for active (P) and reactive (Q) powers in a selected medium voltage (MV) grid area under conditions of limited observability. To estimate customers instantaneous power demand, the next day load forecasts, energy consumption profiles obtained offline from AMI (Advanced Metering Infrastructure) balancing meters, P and Q power measurements in selected MV/ LV transformation points (reference substations) and meteorological measurements were used. To build the forecasting model, the artificial intelligence methods based on neural networks (ANN) contained in MATLAB computing environment were used. The paper presents the results of testing the power demand estimation system made as part of the project The Building of a Local Balancing Area (LBA) as an Element of Increasing the Safety and Energy Efficiency of the Distribution System Operation implemented with the participation of Energa Operator SA, the University of Zielona Gora and the Institute of Power Engineering Gdansk Division.
Ostatnio wzrost znaczenia sieci średniego napięcia jest związany z rozbudową, przyłączaniem wielu rozproszonych źródeł energii odnawialnej, tworzeniem obszarów lub ciągów wyposażonych w układy automatyki dystrybucyjnej czy też powstawaniem sieci smart grid. Kładzie się również coraz większy nacisk na pewność zasilania odbiorców tak przemysłowych, jak i indywidualnych podłączonych do sieci SN. W tej sytuacji poprawne i skuteczne sprawdzenie zabezpieczeń stosowanych w tych sieciach, w tym głównie zabezpieczeń ziemnozwarciowych, jest bardzo ważne. Obecnie stosowane metody testowania zabezpieczeń ziemnozwarciowych z funkcją admitancyjną są bardzo uproszczone. W artykule przedstawiono metody rozbudowy testów funkcji admitancyjnej z wykorzystaniem standardowych modułów testowych, które dadzą pełniejszy obraz działania badanego zabezpieczenia. Przedstawiono również propozycję wykonywania testów systemowych na podstawie wyników symulacji zwarć sieciowych.
EN
In recent times, the importance of medium voltage networks has definitely increased. It is often related to their expansion, connection of many distributed renewable energy sources, installation of distribution automation systems or "smart grids". There is a growing emphasis on the reliable power supply for industrial and individual customers connected to the MV network. In such circumstances, correct and effective check of protection devices used in these networks, in particular, earth fault protection is very important. The currently used testing methods of earth fault protection with the admittance function are very simplified. The article presents the way how to extend such tests to get more complete picture of the protection behavior. There is also a proposal to perform system based tests, which use simulations of network faults.
W artykule zaprezentowano koncepcję systemu detekcji zwarć doziemnych w sieciach SN jako przykład obszarowej automatyki zabezpieczeniowej. Przytoczono najważniejsze cechy wykorzystanej w tym celu techniki pomiarów synchronicznych, dzięki której do realizacji kryteriów detekcji kierunku zwarcia nie jest konieczny pomiar napięcia w głębi sieci. Zaprezentowano zakres pracy badawczej i wdrożenia związane z realizacją systemu w rzeczywistej sieci. Poruszono problem wykorzystania cewek Rogowskiego jako czujników pomiaru prądu wykorzystywanych w filtrach składowej zerowej oraz występujący w tym przypadku problem nastawiania zabezpieczeń admitancyjnych.
EN
The article presents consept of fault detection system in MV networks, as exaple of area protection system. Some important features about synchrophasor measurement technik mentioned. Utilization of centalized voltage synchrophasor for direction criteria of protection in local point without voltage measurement is described. Some issues about zero sequence current filter with Rogowski Coil aplication and about settings of admitance protection criteria are presented.
W artykule: • Opis stanu istniejącego • Warunki techniczne zasilania wydane przez spółkę dystrybucyjną – wyciąg • Opis stanu projektowanego i obliczenia
Instytut Elektroenergetyki Politechniki Poznańskiej i firma Relpol podjęły współpracę nad realizacją koncepcji tzw. reklozera ziemnozwarciowego. Urządzenie to, ze swojego założenia, ma mieć możliwość łączenia prądów obciążenia linii oraz wyłączania zwarć doziemnych w sieci SN. Kluczowe aspekty pracy takiego reklozera mają dotyczyć przede wszystkim maksymalnej skuteczności wykrywania i szybkiego wyłączania zwarć doziemnych za pomocą typowego rozłącznika, czyli urządzenia znacznie tańszego jak w przypadku typowego pełnowartościowego reklozera. W artykule przedstawiono również parametry urządzenia sterującego (CZIP - SRZ), które wyposażono w odpowiednie algorytmy pomiarowe i decyzyjne oraz w istotne funkcje sterowania rozłącznikiem. Omówiono wyniki badań, które wykonano w warunkach laboratoryjnych oraz w trakcie eksperymentu zrealizowanego w rzeczywistej sieci 15 kV.
EN
Institute of Electrical Power Engineering of Poznan University of Technology and Relpol S.A. have started cooperation on the implementation of the earth fault recloser concept. This device, according to the idea, is supposed to have possibility of connecting line load currents and switching off earth faults in the MV network. The key aspects of such a recloser’s work are to primarily focus on the maximum effectiveness of detecting and quickly switching off earth faults by means of a typical switch disconnector, i.e. a much cheaper device as in the case of a typical full-value recloser. The article also presents the parameters of the control device (CZIP - SRZ), which are equipped with the appropriate measurement and decision algorithms as well as important control functions of the disconnector. Discussed are the results of the tests, which were carried out in laboratory conditions and during the experiment carried out in a real 15 kV network.
W artykule przedstawiono kierunki rozwoju systemu FDIR i urządzeń z nim współpracujących, instalowanych w głębi sieci SN, oparte na doświadczeniach zdobytych przy realizacji przez Mikronik ę 7 pilotaży FDIR, obejmujących 9 obszarów sieci. Pilotaże obejmowały sieć napowietrzną oraz kablową z różnymi sposobami pracy punktu neutralnego, tzn. kompensowanych z AWScz, uziemionych przez rezystor oraz punktem izolowanym. Funkcjonalności zarówno od strony systemów IT, jak i urządzeń w głębi sieci były na bieżąco konsultowane z klientami końcowymi, tak aby spełniały ich oczekiwania.
EN
The article presents directions of the development of the FDIR system and cooperating devices, installed in-depth of a MV network, based on experience gained by Mikronika during realization of 7 pilot implementations of the FDIR system, covering 9 network areas. Pilot implementations cover the overhead and cable network with various operation modes of the neutral point, i.e. compensated with automatic active component enforcement, grounded through a resistor and with an insulated point. Functionalities, both from IT systems and devices in the depth of a network, have been systematically consulted with final clients to meet their requirements and expectations.
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule omawia się metodę lokalizacji źródeł generacji rozproszonej w terenowej sieci SN. Przedstawia się rolę generacji rozproszonej w regulacji napięć w sieci terenowej oraz model sieci SN przydatny w analizach technicznych. Omawia się kryteria optymalnej lokalizacji źródeł rozproszonych w sieci dystrybucyjnej oraz dokonuje się ich analizy. Przeprowadza się analizę dopuszczalnych wariantów lokalizacji źródeł rozproszonych w sieci terenowej SN przy zastosowaniu trzech kryteriów.
EN
The paper discusses a method of location of distributed generation sources in a MV rural network. The role of distributed generation in the voltage regulation in the rural network and a model of the MV network, useful to technical analysis, are presented. The criteria for the optimal location of distributed generation sources in the distribution network are discussed and their analysis is made. The analysis of permitted location variations of distributed generation sources in the MV rural network is made with the use of three criteria.
W artykule przedstawiono wyniki statystycznej analizy planowych prac eksploatacyjnych realizowanych w elektroenergetycznych sieciach dystrybucyjnych średniego oraz niskiego napięcia. W celu zapewnienia właściwej eksploatacji tych sieci konieczne jest wykonanie szeregu prac, wymagających wyłączenia określonych urządzeń. Sytuacja taka, przy ograniczonych możliwościach rezerwowania w sieciach dystrybucyjnych, skutkuje występowaniem przerw w zasilaniu. W artykule dokonano podziału oraz charakterystyki prowadzonych prac, a także określono podstawowe parametry i charakterystyki dotyczące planowych przerw w zasilaniu energią elektryczną.
EN
The article presents the results of statistical analysis of planned maintenance works carried out in medium and low voltage power distribution networks. In order to ensure proper operation of these networks, it is necessary to perform a series of works requiring the shutdown of certain devices. Such a situation, with limited possibilities of reserving in distribution networks, results in interruptions in power supply. The article presents the division and characteristics of the works carried out, as well as the basic parameters and characteristics regarding the planned interruptions in the power supply.
W pracy przedstawiono przykłady wykorzystania środków biernych i czynnych do ograniczania prądów zwarciowych w sieciach SN. Skuteczne ograniczenie wartości prądu zwarciowego oraz czasu jego trwania pozwala na poprawę jakości energii elektrycznej, a także na zmniejszenie przekrojów torów prądowych, stosowanie tańszych, o nieco niższych parametrach technicznych aparatów elektrycznych, jak również ograniczenie skutków zwarć łukowych w rozdzielnicach.
EN
The paper presents examples of the use of passive and active means to limit short-circuit currents in MV grids. Effective limitation of short-circuit current and its duration, allows to improve the quality of electricity, as well as to reduce the cross-sections of current paths, use cheaper, with slightly lower technical parameters of electrical apparatus, as well as reduce the effects of arc faults in switchgears.
The paper presents the possibilities of practical use of available measurements to estimate in quasi-real time the demand for active (P) and reactive (Q) powers in a selected medium voltage (MV) grid area under conditions of limited observability. To estimate customers instantaneous power demand, the next day load forecasts, energy consumption profiles obtained off-line from AMI (Advanced Metering Infrastructure) balancing meters, P and Q power measurements in selected MV/ LV transformation points (reference substations), and meteorological measurements were used. To build the forecasting model, the artificial intelligence methods based on neural networks contained in MATLAB computing environment were used. The power demand and distribution grid operating status estimation method was used in the project “Development of a local balancing area as an element of increasing the distribution system operation security and energy efficiency”. The task was financed under the GEKON Program by NCBiR National Centre of Research and Development and NFOŚiGW National Fund for Environmental Protection and Water Management, and implemented with the participation of ENERGA-OPERATOR SA, the University of Zielona Gora and the Institute of Power Engineering, Gdansk Division.
PL
W artykule zaprezentowano możliwości praktycznego wykorzystania dostępnych pomiarów w celu estymacji w czasie quasi-rzeczy- wistym zapotrzebowania na moc czynną (P) i bierną (Q), na wybranym obszarze sieci średniego napięcia (SN), w warunkach ograniczonej obserwowalności. Do celów estymacji chwilowego zapotrzebowania odbiorców na moc wykorzystywano prognozy obciążeń na dobę następną, profile zużycia energii pozyskiwane w trybie offline z liczników bilansujących systemu AMI, pomiary poboru mocy P i Q w wybranych punktach transformacji SN/nn (stacji referencyjnych) oraz pomiary meteorologiczne. Do budowy modelu prognostycz-nego wykorzystano metody sztucznej inteligencji oparte na sieciach neuronowych zawartych w środowisku obliczeniowym MATLAB. Opracowana metoda szacowania zapotrzebowania na moc i estymacji stanu pracy sieci dystrybucyjnej została wykonana w ramach projektu „Budowa Lokalnego Obszaru Bilansowania (LOB) jako elementu zwiększania bezpieczeń- stwa i efektywności energetycznej pracy systemu dystrybucyjnego”. Zadanie było finansowane w ramach Programu GEKON przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR) oraz Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) i realizowane przy współudziale ENERGA-OPERATOR SA, Uniwersytetu Zielonogórskiego i Instytutu Energetyki Oddział Gdańsk.
W artykule przedstawiono model symulacyjny zwarcia łukowego w programie EMTP-ATP. Przeprowadzono symulacje zwarć doziemnych w sieci SN. Dokonano porównania zwarć łukowych w zależności od sposobu pracy punktu neutralnego sieci. Zbadano wpływ wydłużania kolumny łukowej na parametry palącego się łuku. Przedstawiono oraz przeanalizowano otrzymane wyniki, uzyskane drogą symulacji komputerowej.
EN
The paper presents a simulation model of short circuit arc in the EMTP-ATP program. Earth fault simulation in medium voltage grid was performed. A comparison of arc faults has been made, depending on neutral point operating mode of the network. The elongation effect of the arc column on the burning arc parameters was investigated. Obtained results by computer simulation were presented and analyzed.