Celem pracy był wybór źródła azotu oraz optymalizacja stężenia azotu, potasu i magnezu w podłożu hodowlanym służącym do otrzymywania dihydroksyacetonu (DHA) metodą biokonwersji odpadowego glicerolu przez szczep Gluconobacter oxydans LMG 1385. Najlepszym źródłem azotu do otrzymywania DHA okazał się ekstrakt drożdżowy oraz siarczan amonu. Optymalizację stężenia siarczanu amonu i siarczanu magnezu oraz diwodorofosforanu potasu w podłożu hodowlanym wykonano metodą programowania celowego, uwzględniając jako kryterium maksymalizację końcowego stężenia DHA oraz szybkości objętościowej konwersji glicerolu do DHA. Optymalne stężenia (NH₄)₂SO₄, MgSO₄ 7H₂O oraz KH₂PO₄ wynosiły odpowiednio 12,216, 0,759 i 0 g/dm3, co pozwalało na uzyskanie końcowego stężenia DHA wynoszącego 40,861 g/dm3, przy objętościowej szybkości biokonwersji glicerolu równej 0,337 g/(dm3 h).
EN
A bioconversion of waste glycerol to dihydroxyacetone (DHA) was performed by the Gluconobacter oxydans strain LMG 1385 on the (NH₄)₂SO₄, NH₄NO₃, NH₄Cl, peptone and yeast extract-contg. culture media. The best source of N were the yeast extract and (NH₄)₂SO₄. The optimization of (NH₄)₂SO₄, MgSO₄ and KH₂PO₄ concns. in the culture medium was carried out using the multi-criteria goal attainment method. Their concns. 12.216, 0.759 and 0 g/L, resp., allowed to obtain a final DHA concn. of 40.861 g/L with a vol. rate of glycerol bioconversion equal to 0.337 g/(L h).
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Rozważano wpływ jakości siarczanu(VI) amonu (AS) powstającego w procesie oczyszczania gazów odlotowych mokrą metodą amoniakalną na możliwość użycia go jako źródła azotu i siarki do otrzymywania dostępnych na rynku krajowym nawozów opartych na AS. Dokonano przeglądu literatury odnośnie możliwości wpływu zanieczyszczeń na zagrożenie bezpieczeństwa procesowego wytwarzania nawozów zawierających takie produkty odsiarczania, jak krystaliczny AS i roztwór pokrystalizacyjny w układzie z azotanem(V) amonu. Dokonano oceny wpływu zanieczyszczeń na korozyjność rozpatrywanych układów w stosunku do materiałów konstrukcyjnych, jak też na zmiany właściwości fizykochemicznych wytworzonych nawozów.
EN
A review, with 80 refs., of methods for prodn. S-contg. fertilizers and recovering (NH₄)₂SO₄ from flue gases. Impurities of the (NH₄)₂SO₄ (halogenides, org. compds., fly ashes) and their corrosivity were also taken into consideration.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedstawiono rozwiązanie procesu krystalizacji siarczanu amonu z odpadowego roztworu po odsiarczaniu spalin metodą absorpcji w wodzie amoniakalnej. Według technologii, w sposób ekonomicznie uzasadniony z produktu procesu odsiarczania wytwarza się nawóz mineralny o średniej wielkości ziarna równej 0,5 mm, spełniający wymagania Dyrektywy Europejskiej. Zaproponowane rozwiązanie wykorzystano z powodzeniem, po raz pierwszy w Europie, w jednym z zakładów przemysłowych w Polsce, w instalacji o wydajności siarczanu amonu 60 tys. t/r. Dane kinetyczne procesu krystalizacji w skali przemysłowej porównano z wynikami badań laboratoryjnych.
EN
An industrial process for (NH4)2SO4 crystn. from the soln. after NH3 water flue gas desulfurization was presented. The fertilizer produced (average grain size of 0.5 mm) meets the requirements of the European Union. The prodn. was successfully implemented in Poland (60 Gg/yr).
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedstawiono wyniki badań granulacji siarczanu(VI) amonu przy użyciu dodatku saletry wapniowej jako czynnika granulacyjnego oraz pulpy saletry wapniowej wytworzonej przez neutralizację kwasu azotowego(V) kredą. Badania prowadzono stosując talerz granulacyjny oraz układ granulatora łopatkowego i talerzowego. W wyniku przeprowadzonych prób uzyskano granulaty nawozowe o zadowalającej wytrzymałości.
EN
The (NH4)2SO4 fertilizer was granulated in paddle and pan granulators after addn. of Ca(NO3)2 or its pulp produced by neutralization of chalk with HNO3. The final fertilizer granules showed sufficient mech. strength and acceptable size distribution.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedstawiono wyniki badań granulacji siarczanu(VI) amonu przy użyciu roztworów soli wapnia i magnezu jako czynników granulacyjnych. Sprawdzono wpływ dodatku bentonitu (w ilości 5 i 10% mas.) do siarczanu(VI) amonu, jako środka wspomagającego proces granulacji. We wszystkich przeprowadzonych próbach uzyskano granulaty nawozowe o zadowalającej wytrzymałości, praktycznie niezmiennej podczas długotrwałego przechowywania.
EN
(NH₄)₂SO₄ was granulated from Ca and Mg salts or bentonitecontg. aq. solns. The granules had a diam. 2–4 mm and a satisfactory crushing strength after 2 years long storage.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The main air pollutants in the sintering process of iron ore are polychlorinated dibenzo-p-dioxins, polychlorinated dibenzofurans (PCDD/Fs) and harmful dust. Ore sintering on sinter strands is one of the first technology steps in the ironworks. It is a process in which iron ore is crushed, subjected to annealing and mixed with appropriate additives, and then sintered in order to produce sinter which is the main component of iron in the blast furnace process. PCDD/Fs emissions were measured and the addition of ammonium sulfate as an inhibitor of the synthesis of dioxins in the sintering process of iron ore was studied.
PL
Do głównych substancji zanieczyszczających powietrze w procesie spiekania rud żelaza należą polichlorowane dibenzodioksyny i polichlorowane dibenzofurany (PCDD/PCDF), a także szkodliwe pyły. Spiekanie rud na taśmach jest jednym z pierwszych węzłów technologicznych huty o profilu surowcowym. Jest to proces, w którym ruda żelaza jest kruszona, poddawana wyżarzaniu i mieszana z odpowiednimi dodatkami, a następnie spiekana w celu otrzymania spieku, który stanowi główny składnik żelazowy w procesie wielkopiecowym. W aglomerowni wykonano pomiary emisji PCDD/Fs, a także badano dodatek siarczanu amonu jako inhibitora syntezy dioksyn w procesie spiekania rudy żelaza.
W artykule omówiono ilościowe i jakościowe rozpoznanie najistotniejszych zagadnień, niezbędnych przy projektowaniu nowych instalacji przemysłowych, w przypadku, kiedy nie dysponujemy danymi ruchowymi z innych podobnych technologicznie układów. Jako przykład wykorzystano instalację do produkcji krystalicznego siarczanu amonu przeznaczonego dla rolnictwa. Surowcem do produkcji był roztwór (zawiesina) siarczanu amonu powstała w procesie odsiarczania spalin metodą amoniakalną. Wdrożona technologia umożliwia produkcję 60 tys. t/r nawozowego siarczanu amonu spełniającego Dyrektywę Unijną nr 1107/2008, z dnia 07.11.2008.
XX
The paper describes the successive steps, which have to bedone during designing procedure of new technology, in order to reach successfully an industrial application. As a example, the spent liquid utilization from ammonia water method of flue gas desulphurisation by crystallization from solution is presented. The discussed process concerns ammonium sulphate fertilizer production of the average size of 0.6 mm.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The paper presents research on scale formation performed in a laboratory model of an evaporative cooler. Such type heat exchangers are often applied in industrial cooling systems. As a heat carrier they usually use raw water, which despite its numerous advantages is also a source of many problems like corrosion and incrustation. The elaborated model makes possible to perform qualitative and quantitative testing of crystalline deposits that form on heating surfaces. The following tests performed with the application of the mentioned cooler model have been presented in the paper: 1. phase crystallization of calcium carbonate, 2. ammonium sulfate effect on incrustation in a model heal exchanger. Diffractometric tests have shown differences in phase composition of calcium carbonate deposits, which have formed at different temperatures and in the presence of ammonium sulfate. At 400C calcium carbonate has formed as anhydrous calcite and monohydrate while at 55-600C additionally as aragonite. An addition of ammonium sulfate has inhibited scale accretion and even caused its insignificant dissolution.
PL
Przedstawiono badania powstawania kamienia kotłowego w laboratoryjnym modelu chłodnicy wodno-powietrznej. Wzorzec takiego wymiennika ciepła jest często spotykany w przemysłowych instalacjach chłodniczych. Wykorzystywana tam nieuzdatniona woda jako nośnik ciepła, pomimo wielu zalet, jest sprawcą wielu problemów, takich jak korozja i inkrustacja. Powstały kamień kotłowy na ściankach wymiennika ciepła powoduje spadek wydajności chłodzenia. Trzymilimetrowa warstwa kamienia obniża wydajność nawet o 60%. Opracowany model pozwala na badania jakościowe i ilościowe powstających na powierzchniach grzejnych krystalicznych osadów. W tym artykule zaprezentowano następujące badania z użyciem modelu chłodnicy; 1. krystalizację fazową węglanu wapnia w temperaturze 30-600 C. 2. wpływ siarczanu amonu na procesy inkrustacji w modelowym wymienniku ciepła. Badania dyfraktometryczne wykazały różnice w składzie fazowym osadów węglanu wapnia, powstałych w różnych temperaturach i w obecności siarczanu amonu. W temperaturze 30-400C powstawał węglan wapnia w postaci kalcytu bezwodnego i monohydratu, w temperaturze 55-600C dodatkowo jako aragonit. Dodany siarczan amonu w dawkach ponad stechiometrycznych powodował , że kamień nie narastał, a nawet nieznacznie się rozpuszczał.
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Ammonium sulphate was known as a fertilizer as early as in the 20th century. It exists on the market mainly as a by-product being generated, for instance, in the caprolactam or coke production, and in the flue gas desulphurization. Its fertilization usability is determined by two available mineral components - viz. ammonia nitrogen and sulphate sulphur. As recently as in the 1990s ammonium sulphate existing on the market provided a lot of difficulties in its disposing. The shortage of sulphur in the soil, the problem which has existed for several years, has changed the position of ammonium sulphate from the troublesome waste into a valuable fertilizer.
Siarczan amonu, stosowany jako nawóz sztuczny, produkowany jest w Zakładach Azotowych w Tarnowie-Mościcach S.A. z tzw. ługów siarczanowych, powstających jako produkt uboczny w procesie syntezy kaprolaktamu. Analizowany produkt, wykazujący tendencję do zbrylania się, przez szereg lat suszony był w bezprzeponowych suszarkach bębnowych. W ramach unowocześnienia procesu wprowadzono suszarko-chłodziarki ze złożem wibroflu-idalnym. Praca prezentuje wyniki analizy wskaźników technicz-no-ekonomicznych na kolejnych etapach unowocześnienia procesu suszenia.
EN
Ammonium sulfate, used as fertilizer, is produced in the Zakłady Azotowe Tarnów-Mościce S.A. from so called sulfate lye obtained as a by-product in the caprolactam synthesis. The product revealed a tendency towards agglomeration and was dried for years in drum dryers. A cooling-drying unit with the vibro-fluidized bed was introduced during modernization. Analysis of techno-ecomomical indexes in subsequent steps of the drying process modernization is presented in the paper.
Concentrations of ionic components of aerosols and gaseous components of air in the coastal zone of the Southern Baltic were determined. In aerosols over the seawater sulphates of marine origin were always found, however, they were not related to the marine salt. Their role as condensation nuclei in clouds is emphasized with the particular focus on scatter of solar radiation behind the atmosphere. In May 2003, in the atmosphere over Gdynia, no ammonium sulphate was detected and ammonium nitrate was found to be responsible for the reflection of the solar radiation. At the same time when aerosols over the Gulf of Gdańsk were poor with ammonium nitrate the backscatter of light was made essentially by ammonium sulphate. Because of high Rh of the air over both stations aerosol was likely to be supersaturated with water vapor. Both ammonium salts were, in turn, observed over Sopot in August with the NH4NO3 / (NH4),2SO4 ratio equal to 1:3. The relative air humidity was above crystallization point. The aerosol was wet and considered to be responsible for the backscattering of the solar radiation.
PL
W strefie brzegowej południowego Bałtyku i nad otwartym morzem zmierzono stężenia jonowych składników aerozoli oraz gazowych składników powietrza. W atmosferze nadmorskiej w aerozolach obecne były zawsze siarczany morskiego pochodzenia, niezwiązane z solą morską (nssSO4), które jako jądra kondensacji w chmurach odbijają promieniowanie słoneczne poza atmosferę. W maju 2003 w atmosferze nad Gdynią nic obserwowano siarczanu amonu w aerozolach, a za odbijanie światła odpowiedzialny był azotan amonu. W tym samym czasie, gdy w aerozolach nad Głębią Gdańską nie było azotanu amonu rolę tę pełnił siarczan amonu. Ze względu na wysoką wilgotność powietrza nad obiema stacjami aerozol był przesycony parą wodną. Nad Sopotem, w sierpniu 2003 roku obserwowano obie sole amonowe, a stosunek NH4NO3 / (NH4),2SO4 wynosił 1:3. Wilgotność względna powietrza atmosferycznego była wówczas powyżej punktu krystalizacji, aerozol był "mokry" i odpowiadał za odbijanie promieniowania słonecznego.
Scharakteryzowano model matematyczny kinetyki okresowego suszenia ciał stałych w aparatach fluidyzacyjnych. Zastosowano dwustrefowy model złoża pęcherzykowego uwzględniający obecność cząstek ciała stałego w pęcherzykach. Wyniki przewidywań teoretycznych pochodzących z obliczeń symulacyjnych zastały zweryfikowane z danymi doświadczalnymi otrzymanymi z użyciem suszarki fluidyzacyjnej o średnicy 0,225 m. Badano suszenie silikażelu, piasku i siarczanu amonu.
EN
The paper deals with investigations and modelling of the batch drying process of solids in a fluidized bed apparatus. A model of fluidized bed drying has been used, which consists of two zones: emulsion zone and bubble zone with the presence of solid particles in bibbles. The results of theoretical expectations arising from simulation calculations have been verified using experimental data obtained in the fluidized bed dryer of 0.225 m on diameter. A drying process of silics-gel, sand and ammonium sulphate has been tested.
Przedstawiono wyniki strącania siarczanu baru krystalicznym siarczanem amonu z roztworu powstałego po rozpuszczeniu w wodzie soli pohartowniczych. Określono wpływ stężenia chlorków: baru, wapnia, sodu i potasu w roztworze zasilającym krystalizator ciągłego działania z wewnętrzną cyrkulacją zawiesiny - na rozmiar kryształów produktu.
EN
Results of barium sulfate precipitation with crystalline ammonium sulfate from the solution obtained after post hardening salts dissolving in water are presented. The effect of barium, calcium, sodium and potassium chlorides concentrations in the solution feeding continuous crystalizer with internal circulation of suspension on crystalline product size is determined.
Omówiono wyniki prób krystalizacji siarczanu amonu przeprowadzonych na instalacji pilotowej przystosowanej do pracy ciągłej. Do wytwarzania grubokrystalicznego produktu na drodze krystalizacji z roztworu zastosowano krystalizator nowej generacji z częściową klasyfikacją hydrauliczną złoża.
EN
Crystallization tests with ammonium sulphate have been carried out in the pilot process line adapted to a continuous working mode. A brand-new crystallizator with a partial hydraulic classification of the bed has been used for the production of coarse-crystalline product.
Zanieczyszczenia organiczne ścieków przemysłowych, które wpływają na ChZT (Chemiczne Zapotrzebowanie Tlenu) są trudno rozkładalne i stwarzają trudności podczas oczyszczania ich metodami biologicznymi. Ponadto zastosowanie oczyszczalni biologicznej na ogół uniemożliwia powtórne zastosowanie roztworów w procesach syntezy. Opracowanie przedstawia kompleksową metodę oczyszczania ścieków przemysłowych od zanieczyszczeń organicznych wpływających na ChZT. Badania były prowadzone na roztworze siarczanu amonu zanieczyszczonym trudno rozkładanymi związkami pochodzenia organicznego o zawartości ChZT w granicach 60.000 - 80.000 mg O2/dm(3). Podstawą proponowanej koncepcji jest zastosowanie do rozkładu związków organicznych reakcji Fentona. W reakcji tej powstają bardzo reaktywne rodniki hydroksylowe (OH˙), których potencjał utleniający jest wększy od potencjału ozonu. Zaletą tego procesu Fentona jest również to, że procesy koagulacji i utleniania przebiegają równocześnie. Przeprowadzone badania potwierdziły możliwość zastosowania reakcji Fentona do usuwania związków organicznych z oczyszczanego roztworu.
EN
Organic impurities of industrial waste waters influencing COD (Chemical Oxygen Demand) value are hard to decompose and provide difficulties during their purification by biological methods. Besides, the use of biological treatment plant generally makes it impossible to the reuse of these solutions in synthesis processes. The report presents a complex method for removing organic impurities from industrial wastes, influencing COD. Investigations were carried out using (NH4)SO4 solutions contaminated with hard degradable organic compounds, having COD between 60.000 and 80.000 mg O2/dm(3). The concept suggested is based on the use of Fenton's reaction to decompose organic chemicals. In the reaction, very reactive hydroxyl radicals (OH˙) are formed, their oxidative potential being greater than that of ozone. It also has the virtue of running coagulation and oxidation process at the same time. The investigations performed confirm the possibility of using the Fenton's reaction for removal of organic compounds from the decontaminated solution.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.