W pracy przedstawiono analizę procesu wysychania warstw wierzchnich piaskowych form i rdzeni odlewniczych (wykonanych z formierskiej sypkiej masy samoutwardzalnej z uwodnionym krzemianem sodu utwardzanej ciekłym utwardzaczem estrowym) poddanych uprzednio procesowi pochłaniania wilgoci. Po 12-godzinnym procesie sorpcji wilgoci z otoczenia w warunkach wysokiej wilgotności względnej powietrza (powyżej 85%) oraz temperatury (28−33°C) analizowano proces wysychania (desorpcji) powierzchniowych warstw form i rdzeni odlewniczych w warunkach odpowiednio niższych wartości temperatury i wilgotności na przykładzie masy ze szkłem wodnym. W badaniach wykorzystano metodę grawimetryczną. Na podstawie uzyskanych wyników wykazano, że zawilgocone powierzchniowe warstwy wysychają z różną intensywnością, uzależnioną od warunków otoczenia oraz rozmiarów ziarna osnowy piaskowej (porów międzyziarnowych). Wiedza na temat przebiegu zarówno procesu sorpcji, jak i desorpcji wilgoci przez wierzchnie warstwy elementów form piaskowych jest niezbędna do zapobiegania powstawaniu powierzchniowych wad odlewów, pojawiających się okresowo w odlewniach.
EN
An analysis of the drying process of surface layers of sand moulds and cores (made of loose self-hardening moulding sand with hydrated sodium silicate hardened with a liquid ester hardener) which was previously subjected to the process of moisture sorption is presented in the hereby paper. After a 12-hour process of moisture sorption from the environment under conditions of high relative air humidity (over 85%) as well as temperature (28−33°C), an analysis was performed using the drying (desorption) process on the surface layers of sand moulds and cores under conditions of lower values of temperature and humidity on the example of water glass moulding sand. The investigations involved the use of the gravimetric method. Based on the obtained results, it was demonstrated that the moistened surface layers dry up with different intensities depending on the environmental conditions as well as the size of the sand grains (intergranular pores). The knowledge of the course of both the sorption and desorption of moisture by surface layers of sand mould components is necessary to prevent the formation of casting surface defects, which periodically appear in foundries.
W artykule omówiono procesy termiczne, jakim jest poddawana masa formierska w kontakcie z ciekłym stopem odlewniczym. W zależności od charakteru atmosfery w formie może to być proces spalania lub pirolizy (przy braku tlenu). Procesy te, szczególnie gdy w skład masy wchodzą związki zawierające węgiel (np. masy z żywicami lub z bentonitem i nośnikiem węgla błyszczącego (NWB)), generując odpowiednią atmosferę wewnątrz formy, mają duży wpływ na występowanie takich wad w odlewach, jak: żyłki, przypalenia czy penetracja ciekłego metalu. Aby uniknąć tych wad, należy wytworzyć we wnęce formy atmosferę redukującą. W artykule dokonano obszernego przeglądu prac, w tym również prac własnych autorów, w zakresie procesów pirolizy zachodzących w masach z dodatkiem substancji zawierających węgiel. Przedstawiono schematy mechanizmów rozpadu termicznego żywic oraz NWB podawane przez różnych autorów. Procesy pirolizy generują wiele szkodliwych związków z grupy tzw. Niebezpiecznych Zanieczyszczeń Powietrza (HAPs – Hazardous Air Pollutants), w tym z grupy BTEX (benzen, toluen, etylobenzen i ksyleny) oraz z grupy WWA (wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne), co zagraża zdrowiu pracowników odlewni.
EN
The article discusses the thermal processes undergone by the sand mould in contact with the liquid casting alloy. Depending on the character of the atmosphere in the mould, this can be the process of combustion or pyrolysis (when there is no oxygen). These processes, especially when the sand mould contains compounds with carbon, (e.g. sand moulds with resins or bentonite and lustrous carbon formers (LCF)), generating the proper atmosphere inside the mould, have a significant effect on the presence of such casting defects as: veinings, burn-ons and liquid metal penetration. In order to avoid these defects, a reducing atmosphere should be formed inside the mould cavity. The article provides a comprehensive review of the studies, including the authors’ own works, in the scope of the pyrolysis process taking place in sand moulds with the addition of a carbon-containing substance. Diagrams of the mechanisms of the thermal decomposition of resins and lustrous carbon formers (LCF) given by various authors are presented. The pyrolysis processes generate many hazardous compounds from the group of the so-called Hazardous Air Pollutants (HAPs), including those from the BTEX group (benzene, toluene, ethylbenzene and xylenes) as well as from the PAH group (polycyclic aromatic hydrocarbons), which create risks for the health of the foundry workers.
W pracy przedstawiono wyniki badań procesu nagrzewania elementów form piaskowych wykonanych z masy z żywicą furanową wywoływane promieniowanie cieplnym ciekłego żeliwa. Próbki masy umieszczano w bliskiej odległości (10-15 mm) od powierzchni górnej żeliwa znajdującego się w tyglu. Zastosowano autorską metodę badań. Wyznaczono przebiegi nagrzewania powierzchniowej warstwy próbek w funkcji czasu nagrzewania. Badaniami objęto powierzchnie próbek bez powłok i z powłokami ochronnymi. Wyznaczono wpływ czasu oddziaływania promieniowania na wytrzymałość na zginanie próbek po ich wystudzeniu do temperatury otoczenia. Stwierdzono, iż przy temperaturze żeliwa 1400 oC i przybliżeniu powierzchni próbki na odległość 10÷15 mm już po około 15 sekundach wytrzymałość masy zmniejsza się o blisko 70%. Nanoszenie powłok ochronnych zwiększa wytrzymałość powierzchniowej warstwy niekiedy kilkakrotnie. Nie pozwala jednak zachować wytrzymałości masy po poddaniu jej działaniu promieniowania cieplnego ciekłego żeliwa.
EN
The work presents the results of tests of the heating process of sand-mould elements made of sands wit furan resin caused by heat radiation of liquid cast iron. Samples of the moulding sands were placed in near proximity (10-15 mm) of the top surface of cast iron located in a crucible. An original research method of the author was used. Trajectories of heating of the surface layer of samples in the time function were determined. The testing covered surfaces of layers both with and without coatings. The impact of the time of influence of the radiation on the samples' bending strength after cooldown to environment temperature was determined. It was found that for cast iron of the temperature 1400 oC and with samples moved closer to 10÷15 mm bending strength of the mass decreases by almost 70% after as little as 15 seconds. Laying down protective coatings increases resistance of the surface layer, sometimes even multiplying it. However it does not enable saving the mass' resistance after it is subjected to heat radiation of liquid cast iron.
W artykule przedstawiono wyniki badań laboratoryjnych charakterystyki wiązania mas formierskich ze spoiwami nieorganicznymi geopolimerowymi oraz dla porównania z żywicą furanową i alkaliczną przeznaczonych dla odlewów ze stopów na bazie aluminium. Przeprowadzone badania wykazały między innymi, że masy z udziałem spoiwa geopolimerowego charakteryzują się dużą wytrzymałością i przepuszczalnością oraz małą gazotwórczością. Istnieje duża możliwość regulacji szybkości wiązania tych mas przez zastosowanie odpowiedniego utwardzacza. Masy ze spoiwem geopolimerowym uzyskują niższe wartości wytrzymałości końcowej w porównaniu do mas furanowych, co jest korzystne przy wybijaniu masy nieprzepalonej z formy. Badania modelowe wykazały przydatność mas ze spoiwem geopolimerowym do wykonywania form piaskowych oraz piaskowo-kokilowych dla odlewów ze stopów aluminiowych.
EN
The article presents the results of laboratory tests on the binding characteristics of moulding sands with inorganic geopolymer binders and for comparison with furan resin and alkaline resin, designed for casting of aluminium - based alloys. The carried out investigations have proved, among others, that sands with geopolymer binder are characterised by high strength and permeability and low gas evolution rate. There is real possibility to control the binding rate of these sands through application of appropriate hardener. Sands with geopolymer binder have lower final resistance than furan sands which is beneficial when unburnt sand is knocked out from mould. Simulation studies have proved the usefulness of sands with geopolymer binder in the manufacture of sand moulds and metal moulds with sand cores for aluminium alloy castings.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W pracy, na przykładach z własnych badań, przedstawiono obszary, w których może być wykorzystana technika ultradźwiękowa do monitowania procesów utwardzania (przy wiązaniu) i destrukcji (po zalaniu metalem) masy w formie. Ponadto opisano sposób pomiaru zagęszczenia masy w formie. W oparciu o tak zebrane dane o procesach zachodzących w masie formierskiej w całym okresie technologicznym można przewidywać jakość wykonywanych odlewów, ich stan powierzchni oraz skłonność do tworzenia grupy wad odlewniczych związanych z jakością formy.
EN
In the work there were shown, using original results, areas in which an ultrasound technique can be applied to monitor processes of hardening (binding stage) and destruction (after pouring with metal) of moulding sand in a mould. Furthermore, a method of estimation of the density of moulding sand in a mould was developed. On the base of the obtained data about processes taking place in moulding sand during the whole technological cycle, it is possible to forecast the quality of produced castings, state of their surface, and tendency to creation of a group of casting defects related to mould quality.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W ramach pracy opracowano metodykę badań odporności na erozyjne działanie żeliwa w formach piaskowych wykonywanych z różnych mas. Prezentowane wyniki badań dotyczą oceny wpływu gęstości pozornej masy na jej odporność erozyjną. Badania dotyczą masy klasycznej bentonitowej i masy furanowej. W przypadku mas bentonitowych z drobnoziarnistą osnową, zagęszczenie odgrywa stosunkowo małą rolę. Masy ze spoiwem chemicznym - żywicą furanową łatwo ulegają erozyjnemu działaniu metalu, nawet przy wysokim stopniu zagęszczenia.
EN
Within a framework of this work, the methodics of reserarches of the resistance for erosive activity of cast iron of sand moulds, prepared from different moulding sands was elaborated. Presented results concerns an evaluation of influence of moulding sands bulk density on its resistance for erosion. Researches concerns bentonite classical sand and furan sand. In the case of bentonite sands with fine-grained matrix, densification plays a relatively small part. Chemical bonded sands – with furan resin are easily subjected to erosive activity of metal, even when their degree of densification is high.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.