Dzięki segregacji możliwe jest odzyskanie substancji lub materiałów zawartych w odpadach, a tym samym danie im „drugiego zycia” – np. wytwarzając nowe produkty. Jednak aby prawidłowo segregować odpady, potrzebujemy wiedzy. Zapewnia ją „Słownik poprawnej segregacji”. Słownik jako zbiór słów opracowanych i pogrupowanych według określonych zasad służy objaśnianiu terminologii i gromadzeniu wiedzy dotyczącej danej dziedziny. Jednak przede wszystkim powinien on służyć jego posiadaczom do rozwiewania ich codziennych wątpliwości, np. tych związanych z segregacją odpadów. I dokładnie taki cel przyświeca "Słownikowi poprawnej segregacji", który ukaże się w najbliższych tygodniach.
Bez dobrej segregacji odpadów „u źródła”, czyli w gospodarstwach domowych, gminy nie osiągną wymaganych poziomów recyklingu. Proces ten nastręcza mieszkańcom wielu trudności, głownie ze względu na wątpliwości dotyczące kategoryzacji odpadów. Z pomocą przychodzi „Słownik poprawnej segregacji”, który podpowiada, jak segregować aż 450 różnych rodzajów odpadów. Do jakiego pojemnika należy wrzucić opakowanie po dezodorancie, papier do pieczenia lub zbite naczynie żaroodporne? Gdzie powinny trafić butelki po chemii gospodarczej i po oleju? Czy kopertę z okienkiem powinniśmy wrzucić do kosza z papierem? To tylko niektóre z pytań, jakie zadają sobie mieszkańcy, chcący dobrze wypełnić obowiązek segregacji. Odpowiedzi na te i inne pytania można znaleźć w „Słowniku poprawnej segregacji”, który został opracowany przez ekspertów Działu Edukacji Ekologicznej firmy Abrys oraz Rady RIPOK (Regionalnych Instalacji Przetwarzania Odpadów Komunalnych). W ‘Słowniku” zebrano i alfabetycznie ułożono 450 odpadów, z którymi mieszkańcy mogą mieć problemy.
W artykule przedstawiono model ontologii wiedzy ukrytej w notacji UML dla działu serwisowego przedsiębiorstwa produkcyjnego. W pierwszej części artykułu została przeprowadzona analiza literatury przedmiotu w zakresie ontologii stosowanych dla reprezentacji wiedzy w przedsiębiorstwie. Następnie określono dziedzinę prezentowanej ontologii w oparciu o procedury serwisowe, strukturę zdefiniowanych procedur za pomocą notacji UML oraz skończony słownik wyrazów. W rozdziale czwartym pokazano przykład implementacji przedstawionej ontologii dla wybranej procedury serwisowej oraz wskazano kierunki dalszych prac autora.
EN
In this article an ontology model of tacit knowledge based on UML approach for the service department in a manufacturing company is presented. The first part of the article presents the literature research in the field of an ontology construction model for the knowledge representation in the company. Then, the ontology-field based on service procedures, the ontology-structure using UML approach and the ontology-word taxonomy are formulated. Section four is an example of the implementation of the proposed ontology for the selected service procedure and indicates potential directions for further work.
W pracy omówiono wybrane standardy BIM. Szczególną uwagę zwrócono na klasyfikację budowlaną (PN-ISO 12006-2:2005). Brak polskiej klasyfikacji budowlanej istotnie wstrzymuje wdrożenie BIM-u. W dalszej części pracy analizowano standard IFD omówiony w normie PN-EN ISO 12006-3:2016-12. Standard IFD ułatwia wymianę informacji w procesie BIM i precyzuje podstawowe pojęcia.
EN
The article discusses selected BIM norms. Special attention was paid to a building classification (PN-ISO 12006-2:2005). The lack of a Polish building classification significantly impedes the implementation of BIM. The IFD norm discussed in PN-EN ISO 12006-3:2016-12 has been analyzed further. The IFD standard facilitates the exchange of information in the BIM process and defines basic concepts.
Aspects of applying databases in computational linguistics are presented. An example of a dictionary and an n-gram model of the AGH automatic speech recognition system is depicted as well. An advantage of Berkeley DB, comparing to SQLite in time efficiency aspect is shown on this case.
PL
Przedstawiono zagadnienia dotyczące stosowania baz danych w lingwistyce komputerowej. Omówiono także przykład słownika i modelu n-gramowego systemu rozpoznawania mowy AGH. Pokazano na tym przykładzie znaczącą przewagę implementacji wykonanej w Berkeley DB nad implementacją SQLite w sensie wydajności czasowej.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule na podstawie terminów "dach płaski" i "wiatroizolacja" przedstawiono problemy z nomenklaturą używaną w dekarstwie. Jednocześnie zaproszono do dyskusji na temat "Słownika dekarskiego", opracowanego z inicjatywy PSD, a publikowanego w serwisie internetowym lzolacje.com.pl.
EN
The article presents problems related to the terminology used in roofing practice, on the example of the terms "fiat roof" and "wind insulation". At the same time, it contains an invitation to discuss the topic of the "Roofing dictionary" that has been prepared on the initiative of the PSD and published on the lzolacje.com.pl website.
W artykule podsumowano pięć lat pracy nad Wielojęzycznym Interdyscyplinarnym Terminologicznym Słownikiem i Leksykonem Geoinformatycznym Komisji Geoinformatyki Polskiej Akademii Umiejętności. Prace te zaowocowały poszerzeniem bazy słownikowej o około 500 nowych haseł z zakresu fotogrametrii, teledetekcji, systemów informacji przestrzennej i kartografii. W artykule, obok istniejących już wcześniej funkcji (takich jak np. wprowadzanie pojedynczych haseł), przedstawiono również nowe możliwości Słownika, tj. automatyczny import danych. Pozwala to na wprowadzanie wielu przygotowanych uprzednio haseł. Aktualnie internetowy Słownik zapewnia łatwość obsługi, dzięki czemu spodziewany jest jego szybki rozwój. Prace zostały zainicjowane w PAU i prowadzone są pod auspicjami Komisji Geoinformatyki PAU. Obejmują inwentaryzację słownictwa geoinformatycznego, która jest wspierana przez szereg ośrodków naukowych w Polsce, z bardzo dużym zaangażowaniem specjalistów z Zakładu Fotogrametrii i Informatyki Teledetekcyjnej AGH w Krakowie, co pozwoli nie tylko na uporządkowanie terminologii, ale też na prześledzenie trendów słowotwórczych, jakie istnieją w różnych dyscyplinach nauki i techniki związanych z geoinformatyką.
EN
The paper summarizes five years of activities concerning the construction of Multilangual Interdisciplinary Terminological Dictionary and Lexicon for Geoinformatics of Polish Academy of Science and Arts. In the frames of this activities some 500 entries concerning photogrammetry and remote sensing, spatial information systems, and cartography, were produced. The dictionary editorial software got also some new functions. Beside the earlier existing functions, the new ones, such as function for the mass editorial data import, are described. Actually, the Dictionary provides very easy way of editing of new terms, and also very user friendly way of searching for a needed term. All works concerning the dictionary were initiated and are executed under auspices of the Geoinformatics Commission of The Polish Academy of Arts and Sciences. That activities cover the inventory of the terminology concerning geoinformatics, and are executed with participation of many scientific centers in Poland, with the leading activity of specialists of the AGH Department of Photogrammetry and Remote Sensing Informatics. Such wide participation of various specialists allows not only for deep trace of the word formation trends, which exist separately in various disciplines of science and technology, which use geoinformatics, but also some terminological unification can be expected with the passing time of the editorial cooperation.
Unambiguous and consistent concepts and terms such as measurand, metrological traceability, measurement uncertainty, comparability of measurement results, target measurement uncertainty, etc, must govern the description of results of chemical measurements in order to enable a valid comparison of measurement results. For international trade in food and feed to be fair, for border-crossing implementation of environmental regulations to be the same for all parties concerned, for interchangeability of resulfs of clinical measure-ments to become a reality, for any border-crossing interpretation of measurement results in chemistry to became possibile, well understood and mutually accepted concepts and terms are essential. Similarly, their translations from one language - English - into 30-40 other languages, must be rearlized and fixed unambiguously. The countries of these lan-guages are therefore at a considerable disadvantage. A number of ambiguities in the definitions and terms used in measurement, are described. They illustrate the importance of the ongoing revision of the International Vocabulary of Basic and General Terms in Metrology (VIM): 1) 'measurand', 2) 'measurement result', 3) 'metrological traceability' (incl. 'to the SI'), 4) 'measurement uncertainty', 5) 'measurement unit' and 'measurement scale', 6) 'metrological comparabilty' (of measurement results), 7) 'target measurement uncertainty'. It is concluded that the ongoing revision of the VIM is of primordial importance for good understanding within and between measurement communities world-wide.
PL
Niedwuznaczne oraz spójne pojęcia i terminy, takie jak: wielkość mierzona, identyfikowalność metrologiczna, niepewność pomiaru, porównywalność wyników pomiaru, założona niepewność pomiaru itd., muszą określać sposób opisu pomiaru chemicznego, by umożliwić przekonywające porównanie jego wyników. Dla międzynarodowego handlu środkami spożywczymi niezbędne jest wprowadzanie w życie czytelnych regulacji tak samo rozumianych przez wszystkie zainteresowane strony. Aby wynik pomiaru chemicznego stał się wzajemnie uznawanym, opisujące go pojęcia i terminy muszą być dobrze zrozumiane. Także ich jednoznaczne tłumaczenie z języka angielskicgo na 30-40 innych języków musi zostać zrealizowane. Opisano niektóre dwuznaczności w definicjach i terminach, co wykazuje potrzeb" dalszego przeglądu i wprowadzania poprawek w Międzynarodowym Słownictwie Podstawowych i Ogólnych Terminów Metrologicznych (VIM). Niezbędne jest dokładne zdefiniowanie pojęć: 1) wielkość mierzona, 2) wynik pomiaru, 3) identyfikowalność metrologiczna, (włączając do SI), 4) niepewność pomiaru, 5) jednostki pomiaru i skala pomiaru, 6) porównywalność metrologiczna (wyników pomiaru), 7) założona niepewność pomiaru. Stwierdzono, ze obecny przegląd VIM ma zasadnicze znaczenie dla dobrego zrozumienia zarówno wewnątrz grup badawczych, jaki w skali całego świata, pomiędzy nimi.
W roku 2001 Komisja Geoinformatyki Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie zainicjowała Interdyscyplinarny Terminologiczny Leksykon i Słownik Geoinformatyczny. Realizacja tego celu powstała w oparciu o formułę internetową. Pracownicy Zakładu Fotogrametrii i Informatyki Teledetekcyjnej AGH, wspierani finansowo przez Rektora AGH oraz Fundacje Kościuszkowską, przygotowali oprogramowanie umożliwiające pracę edycyjną wielu autorom równocześnie. Cały system zainstalowany został na specjalnie do realizacji tego celu przygotowanym serwerze Zakładu Fotogrametrii AGH, wyposażonym w pełny zestaw zabezpieczeń. Prace prowadzone od kilku lat nad rozwojem tego Słownika-leksykonu doprowadziły do zdefiniowania pierwszych działów tematycznych oraz haseł związanych z Geoinformatyką. Przyjęto nazwę „Terminologiczny Leksykon i Słownik Geoinformatyczny Komisji Geoinformatyki Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie”, a powstające hasła to efekt pracy zespołów specjalistów z wielu dyscyplin związanych z geoinformatyką. Słownik dzieli się na kilka autonomicznych działów przedmiotowych tj. Fotogrametria i Teledetekcja, Geologia, Geofizyka i Ochrona Środowiska, Geografia, Kartografia, Geodezja i SIP, Górnictwo i Szkody Górnicze, Inżynieria Środowiska, Gleboznawstwo, Informatyka, Inwentaryzacja Zabytków. Ubiegłoroczne prace pozwoliły również na rozszerzenie Słownika-leksykonu o wersję angielską. Z racji tej planuje się również rozszerzenie zespołu redaktorów Słownika-leksykonu o ekspertów z uczelni i instytucji zagranicznych. Zgłaszają się pierwsi zainteresowani, co z pewnością spopularyzuje Słownik-leksykon. Do zespołu Komisji PAU dołączyli już przedstawiciele kilku wyższych uczelni w kraju z ośrodków naukowych Krakowa, Warszawy, Wrocławia i Poznania. Aktualnie Leksykon zawiera kilkaset nowych haseł i terminów z dziedziny Geoinformatyki, a także 2000 haseł w pięciu językach z objaśnieniami w języku polskim, zaczerpniętych ze Słownika zredagowanego przed około dwudziestu laty przez zespół pod redakcją Profesora Zbigniewa Sitka. Artykuł niniejszy jest próbą podsumowania dotychczasowych prac, oraz przedyskutowania sposobów organizacji pracy nad redakcją haseł słownikowych w najbliższych latach.
EN
In 2001 the Geoinformatics Commission of the Polish Academy of Arts and Sciences in Cracow (PAU) initiated a project of a Multilingual Interdisciplinary Dictionary and Glossary of Terms for Geoinformatics. This aim was executed using an Internet formula. The employees of the Department of Photogrammetry and Remote Sensing Informatics of AGH, financially supported by the AGH Rector and by The Kościuszko Foundation, prepared software which simultaneously edits the terms by many authors. The whole system (software + hardware) was installed on a fully-equipped, specially adopted server available at the Department of Photogrammetry. The studies performed for some years on the development of this Dictionary led to the definition of the first thematic sections and entries connected with Geoinformatics. For the dictionary, the name “Multilingual Interdisciplinary Dictionary and Glossary of Terms for Geoinformatics of the Polish Academy of Arts and Sciences (PAU)”, and the developed entries were the result of cooperation of many disciplines tied to geoinformatics. The Dictionary is divided into a few autonomous thematic sections: Photogrammetry and Remote Sensing, Geology, Geophysics and Environmental Protection, Geography, Cartography, Geodesy, Surveying and Spatial Information Systems, Mining and Mining Damage, nvironmental Engineering, Soil Science, Computer Science, Cultural Heritage Recording. Last year’s activities involved expanding the dictionary to an English version. This allows expansion of the dictionary to universities and institutions abroad. The first volunteers have joined the project, and this will hopefully make the dictionary more popular. The PAU Commission Dictionary Team has already been joined by people from several national scientific centres. Currently, the Dictionary has a few hundred new terms from Geoinformatics, and also 2000 terms in 5 languages with explanations in Polish, taken from an older Dictionary edited by a team headed by Professor Zbigniew Sitek around 20 years ego. This paper is an attempt to make a summary of the work to date and to discuss the methods of editorial work organization in the nearest future.
Zbadano osobliwości algorytmów segmentacji sygnału mowy polskiej, sposoby tworzenia i uczenia odpowiednich modeli HMM (Hidden Markov Model) z uwzględnieniem warunków występujących w technikach rozpoznawania mowy. Eksperymentalnie udowodniono, że zastosowanie HMM stanowi podstawę w systemach do rozpoznawania mowy polskiej, a tworzenie i uczenie HMM dla stów izolowanych tegoż samego mówcy przebiega w sposób szybki. Udowodniono również, że przedstawienie słowa w postaci sekwencji obserwacji jest najskuteczniejszą metodą reprezentacji stów. Do badań stworzono oryginalny system programowy AudioSter, funkcjonujący w środowisku programistycznym Matlab.
W publikacji zaprezentowano sposób organizacji systemu umożliwiającego wybiórczy wgląd do gromadzonych danych w przedmiotowych (system finansowo-księgowy, gospodarka magazynowa, kadry itp.) i niekoniecznie monogenicznych bazach danych, w celu realizacji takich funkcji jak długo- i krótkoterminowe analizy wspomagające decyzje strategiczne firmy. System taki w artykule nazwano systemem naczelnego kierownictwa, a jego realizację zaproponowano wykorzystując słownikową bazę danych opartą na opisie gromadzonych danych i metodach analizy tych danych.
EN
The authors present the organisation of a system for selective access to data collected in objective but not necessarily monogenic databases (financial/book-keeping system, stock management, manpower resources, etc.) to realize goals such as long- and short-term analyses supporting strategic decisions of an enterprise. This approach has been termed the "chief management" system and its implementation relies on a linguistic database based on the description of collected data and methods of data analysis.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.