Początki górnictwa węgla kamiennego w regionie górnej Wisły sięgają XVI w., natomiast wydobycie na skalę przemysłową rozpoczęło się w drugiej połowie XVIII wieku. Rozwój technik i technologii górniczych umożliwił eksploatację coraz głębszych pokładów węgla kamiennego, co jest związane z koniecznością odprowadzania coraz bardziej zmineralizowanych wód kopalnianych do cieków powierzchniowych. Skutkuje to bardzo wysoką wartością zasolenia wody w miejscu ich zrzutu. Badania stopnia zasolenia Wisły są prowadzone przez wielu badaczy już od lat 70. XIX wieku. W artykule zaprezentowano wyniki badań dotyczących zawartości jonu chlorkowego i siarczanowego w Wiśle na odcinku od zbiornika Goczałkowickiego do ujścia Skawy. Podczas badań przeprowadzonych w latach 2013–2015 pobrano próbki wody z Wisły oraz jej dopływów. W Laboratorium Hydrogeochemicznym AGH oznaczono zawartość jonu chlorkowego i siarczanowego. W sierpniu 2015 roku, w trakcie długotrwałych niskich stanów wody w ciekach opróbowano cały badany odcinek Wisły w ciągu jednego dnia. Umożliwiło to pokazanie, jakie konsekwencje w trakcie skrajnie niekorzystnych warunków atmosferycznych niesie za sobą zrzut zasolonych wód kopalnianych. Dodatkowo na podstawie uzyskanych wyników laboratoryjnych oceniono zmienność zasolenia w wybranych punktach reprezentatywnych na przestrzeni 3 lat. Otrzymane wyniki wykazały wysoką zmienność tych jonów na krótkim odcinku biegu rzeki Wisły. Ich zawartość w Wiśle a zarazem zmienność zależą ściśle od ładunku soli w zrzucanych wodach kopalnianych oraz od przepływu, a także od ilości oraz jakości wód pochodzących z dopływów rzeki Wisły.
EN
The beginnings of coal mining in the Upper Vistula River region date back to the 16th century, however the exploitation on an industrial scale started in the second half of the 18th century. The development of mining techniques and technologies allowed for the exploitation of the deeper coal seems, which resulted in the necessity of discharging more mineralized mine water into the rivers and streams. This led to a high salinity level in the place where the mine water are discharged. Research on the Vistula river salinity level has been conducted by many scientists already since the 1870s. The article presents the results of the research regarding the content of chloride and sulfate ions in the Vistula river between the Goczałkowice reservoir and the estuary of the Skawa river. During the research period (2013–2015), samples from the Vistula river and its tributaries were collected. The concentration of the chloride and sulfate ions was measured in the AGH hydrogeochemical laboratory. In August 2015, when the continuous, long term low water levels were observed, the entire part of the Vistula river was sampled during one day. This allowed the kind of consequences that can be expected from the discharge of mine water in the extremely unfavorable atmospheric conditions to be shown. Furthermore, on the basis of received laboratory results, the variability of salinity levels in the chosen representative points during the period of 3 years was evaluated. The results showed high variability of the ions concentration on the short section of the Vistula river. The water salinity rate depended on the water flow in the Vistula river, the salinity of the discharged mine water and on the water quality in the Vistula tributaries.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Działalność górnicza KWK Silesia w Czechowicach-Dziedzicach wiąże się z jej uciążliwością dla środowiska naturalnego, a szczególnie dotkliwym jest problem występowania słonych wód dołowych. W ciągu kilkunastu ostatnich lat kopalnia podjęła wielokierunkowe działania, których celem jest ograniczenie zrzutu słonych wód dołowych do cieków powierzchniowych (rzeka Wisła), a tym samym zmniejszenie opłat ekologicznych związanych z korzystaniem ze środowiska. Podjęte kroki pozwoliły na ograniczenie dopływu słonych wód do wyrobisk kopalnianych z 6,9 m3/min (1991 r.) do 3,3 m3/min (2001 r.) oraz zawartych w nich ładunków jonów Cl i SO4 z 320 Mg/dobę do około 100 Mg/dobę. W artykule omówiono dwa podstawowe kierunki działania kopalni na rzecz ochrony środowiska: pierwszy - polegający na ograniczeniu dopływu słonych wód do wyrobisk górniczych, oraz drugi - polegający na zagospodarowaniu słonych wód wypompowanych na powierzchnię. Na bazie przytoczonych przykładów przedstawiono uzyskane efekty ekologiczne oraz finansowe, będące konsekwencją podjętych działań.
EN
Mining activity of Coal Mine “Silesia" in Czechowice-Dziedzice is closely related to its harmful influence on natural environment, where the greatest issue is the presence of underground salt waters. For several last years the mine has been taking many steps going in a variety of directions, whose aim is to limit the discharge of underground salt waters into surface streams (the Vistula River), at the same time cutting down on sowage charges related to an environmental use. The steps taken allowed for the reduction in an inflow of salt waters into underground excavations from 6.9 m3/min (1991) to 3.3 m3/min (2001) and contained in them ionic loads Cl and SO4 from 320 Mg per day to approximately 100 Mg per day. This article discusses two basic directions in which the activity of the mine is going as far as environmental protection is concerned: the former - consisting in limiting an inflow of salt waters into underground excavations and the latter one - consisting in management of salt waters pumped out onto the surface. On the basis of the examples presented, ecological and financial effects resulting from the steps taken are presented.
W dniu 25 sierpnia 1998 roku kopalnia węgla kamiennego "Krupiński rozpoczęła próbny etap zatłaczania solanki odprowadzanej z kopalni do piaskowców łaziskich poprzez otwór T-3. W artykule przedstawiono zakres wykonanych do tego celu prac i badań.
EN
On August 25, 1998 the Hard Coal Mine of "Krupiński" started a testing stage of forcing back the brine discharged from the mine and delivered through the T-3 bore-hole to the Łaziska sandstones. In the article presented is the scope of work and investigations performed for that purpose.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.