Rozwinięta sieć infrastruktury transportowej z uwagi na pełnioną rolę jest bardzo ważna dla wszystkich mieszkańców kraju. Kształt tej infrastruktury musi sprzyjać rozwojowi gospodarczemu, który następuje poprzez wzrost wielkości oraz liczby przedsiębiorców generujących miejsca pracy oraz przychody samorządów i Skarbu Państwa. Etap budowy stymuluje również szereg gałęzi gospodarki, w tym sektor górnictwa skalnego. Na koniec roku 2018 roku zrealizowano ok. 3 760 km odcinków dróg, co stanowi 48% planowanej do budowy docelowej długości dróg ekspresowych i autostrad. W zakończonych przetargach wyłoniono wykonawców na budowę ok. 1 215 km dróg (16%), a 216 km dróg (3%) objętych było postępowaniami przetargowymi. Pozostałe 2 640 km dróg (34%) pozo-staje do budowy w latach przyszłych, w tym 13% posiada ważną decyzją środowiskową, a dla 21% dróg takiej decyzji nie wydano. W oparciu o dane dotyczące stanu formalnego przygotowania dróg opracowano harmo-nogram budowy dla odcinków dróg, które pozostają do zbudowania w latach przyszłych.
EN
A developed transport infrastructure network, due to the role that it serves, is very important for all of the country residents. The shape of this infrastructure must favour eco-nomic development, which occurs through the increase of the size and number of entrepre-neurs who generate workplaces, as well as revenues for local governments and the State Treasury. The construction phase also stimulates a number of branches of the economy, in-cluding the rock mining sector. At the end of 2018, approx. 3,760 km of roads sections roads were completed, which is 48% of the target length of expressways and motorways planned to be built. In the com-pleted tenders, contractors for the construction of approx. 1,215 km of roads (16%) were selected and 216 km of roads (3%) were subject to tender proceedings. The remaining 2,640 km of roads (34%) remain to be built in future years, of which 13% have a valid environ-mental decision, and such decision has not been issued for 21% of roads. Based on the data on the formal state of road preparation, a construction schedule was developed for the sections of roads that remain to be built in future years.
Wojna cenowa, wypieranie żwirów przez grysy, „skostnienie” konkurencji na rynkach lokalnych czy zwiększenie udziału kruszyw łamanych w konsumpcji – to wszystko w przyszłości może zagrażać polskiej branży kruszyw. Jakie są możliwe scenariusze?
Obecny rynek kruszyw wymusza na producentach szukanie nowych rynków zbytu. Duże możliwości otwiera przemysł transportowy w szczególności pojazdy szynowe, które obecnie przeżywają renesans, dzięki inwestycjom z nowej puli dotacji unijnych.
Wrocławski Oddział Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Górnictwa z Wydziałem Geoinżynierii, Górnictwa i Geologii Politechniki Wrocławskiej (poprzednio z Instytutem Górnictwa) organizują coroczną konferencję naukowo-techniczną z zakresu górnictwa kruszywowego. Od piętnastu lat uczestniczy w niej około 250 przedstawicieli wyższych uczelni, instytutów badawczych, przemysłu górniczego oraz dostawców maszyn i urządzeń dla tej branży. Tematyka konferencji realizowana jest przy ścisłej współpracy z Instytutem Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego w Warszawie i Polskim Związkiem Producentów Kruszyw.
Dostosowanie oferty w zakresie asortymentu, jak i wielkości podaży do potrzeb rynku, to niewątpliwie jedno z ważniejszych wyzwań kadry menadżerskiej. Jak powinni działać zarządzający w sytuacji duopolu?
Bilansowanie popytu z podażą kruszyw żwirowo-piaskowych, ze względu na niewielką cenę surowca i wysokie koszty jego transportu, jest istotną kwestią regionalnej gospodarki kruszywami. Autor artykułu porusza problem takiego zrównoważenia tych elementów, aby określić racjonalny kierunek transportu powyższych kruszyw dla regionu Polski północno-zachodniej? W drugiej części artykułu przedstawiona zostanie analiza kierunków dostaw kruszyw żwirowo-piaskowych w północno-zachodniej Polsce.
Coraz częściej słychać głosy, że w kruszywach sytuacja jest zła. Znaczne zmniejszenie nakładów na inwestycje wyraźnie daje się we znaki. Co słychać w branży? Jak rynek kruszyw będzie funkcjonował w bliskiej przyszłości? Jak przedstawia się Polska na tle innych krajów Europy? W artykule przedstawiono aktualny stan oraz perspektywy rozwojowe branży kruszyw w Polsce.
Branża kruszyw, niegdyś atrakcyjna dla inwestorów, paradoksalnie przez tę atrakcyjność w latach 2008-2011 straciła swój urok, czy też inaczej to ujmując – przestała oferować godziwe zwroty (lub jakiekolwiek zwroty) na zainwestowanym kapitale. Co stanie się z poszczególnymi producentami za rok czy dwa lata? Jak sprawić, by firmy z branży kruszywowej miały szanse na dalszy rozwój, pozyskiwanie środków finansowych potrzebnych do kupna nowych zasobów i odnowienia parku maszynowego? Artykuł jest próbą odpowiedzi na te pytania.
Rynek kruszyw mineralnych w Polsce osiągnął w 2009 r. rekordowe wielkości 185 mln ton podaży i 188 mln ton po stronie popytu, m.in. wskutek zaangażowania dużych środków pomocowych z UE na rozwój infrastruktury komunikacyjnej, budownictwa mieszkaniowego, przemysłowego i sanitarnego. Tendencje wzrostowe utrzymały się jedynie dla naturalnych kruszyw łamanych, natomiast dla naturalnych kruszyw piaskowo-żwirowych odnotowano już tendencje spadkowe wywołane rozwijającym się ogólnoświatowym kryzysem finansowym, który w Polsce odzwierciedlił się istotnym spadkiem w sektorze budowlanym w latach 2008-2009. Z kolei spadki w podaży kruszyw sztucznych od 2008 r. spowodowane są stopniowym wyczerpywaniem się zapasów hałd i innych nagromadzeń odpadów do ich produkcji. Zapowiedziane przez Rząd RP znaczne ograniczenia nakładów na drogownictwo do 2013 r. i niewiadoma ich wielkość od 2014 roku spowodują ograniczenie podaży naturalnych kruszyw piaskowo-żwirowych niewzbogacanych o 25-30 mln t/rok, a kruszyw łamanych o ok. 10 mln t/rok. Skutkować to będzie ograniczeniem łącznej podaży i popytu do 150-160 mln t/rok. Jeżeli po 2014 roku zaistnieją bardziej sprzyjające warunki finansowania infrastruktury drogowo-kolejowej, to w wariancie optymistycznym podaż-popyt mogą osiągnąć wielkość 200 mln t/rok dla wszystkich rodzajów kruszyw mineralnych łącznie.
EN
In 2009, the supply and demand for mineral aggregates surged to the all time record levels, rising to 185 and 188 million tons, respectively. That rise was mainly due to huge UE structural and cohesion funds aimed to improve transport infrastructure and housing and industrial and sanitary construction projects. These trends continue in the case of natural crushed aggregates. In turn, the demand for natural (sand and gravel) aggregates started to fall as the global financial crisis began spreading throughout the Central Europe to lead to significant downfall in the Poland's building sector in the years 2008-2009. Some decrease in supply of artificial aggregates since the year 2008 may be explained as due to exhaustion of stockpiled metallurgical slag and mining waste rock and other material suitable for their production. Marked reductions in funding for road construction works till the year 2013, recently announced by the Polish government, along with uncertainty in relation to the funding in 2014 and thereafter, will undoubtedly result in decrease of demand for unprocessed natural aggregates and crushed aggregates by about 25-30 and 10 million tons per year, respectively. The above listed factors should lead to drop in total supplies and demand for mineral aggregates down to the level of 150-160 million tons per year. If the scale of funding of transport infrastructure construction improves after the year 2014, the total supplies and demand for mineral aggregates may rise again, even up to about 200 million tones per year in the optimistic scenario.
Krajowy rynek kruszyw naturalnych łamanych przeszedł w ostatnich kilkunastu latach poważne przeobrażenia. Po trzykrotnym ograniczeniu zapotrzebowania na te kruszywa na początku lat 90., w drugiej połowie tej dekady nastąpiło jego odbudowanie do poprzednich wielkości, tj. około 30 mln t/r., co miało związek z pojawieniem się poważniejszych inwestycji w budownictwie drogowym, kolejowym i przemysłowym. Lata 2000-2001 przyniosły ponowne ograniczenie zużycia kruszyw łamanych o ponad 10%, co związane było głównie ze spowolnieniem tempa rozwoju gospodarczego kraju, a zdrugiej strony - rosnącej konkurencji alternatywnych kruszyw sztucznych z odpadów [1,2]. Niezwykle dynamiczny rozwój popytu na kruszywa naturalne łamane, notowany szczególnie od 2004 r., jest rezultatem m.in. zwiększenia poziomu uzyskanych i wykorzystanych środków pomocowych UE przeznaczonych na rozwój infrastruktury transportowej w Polsce. W konsekwencji nastapił skokowy wzrost tego zapotrzebowania - o 75% w ciągu pięciu lat, do rekordowego poziomu 47,3 mln t w 2007 r. i ok. 50 mln t w roku 2008.
W artykule poruszono problem eksploatacji, zużycia i bazy zasobowej naturalnych kruszyw łamanych w Polsce. Notowany w ostatnich latach rozwój ich podaży podyktowany był wzrostem zapotrzebowania gospodarki w sektorze drogowym i budowlanym, wynikającym przede wszystkim z akcesji Polski do Unii Europejskiej oraz uruchomieniem w następstwie tego ogromnych środków finansowych w programach sektorowych UE. Ponadto przyznanie Polsce wraz z Ukrainą organizacji Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej w 2012 roku będzie skutkowało dalszym rozwojem zapotrzebowania na te kruszywa, które w horyzoncie 2010 roku będzie kształtowało się na poziomie ok. 50 mln t/rok i pozostanie na nim do połowy przyszłej dekady. Barierą jest ograniczona baza zasobowa tych kopalin, niedająca większych możliwości rozwoju podaży m.in. z przyczyn środowiskowych, oraz wyczerpanie się zasobów ponad 20 złóż w połowie przyszłej dekady, przy utrzymującym się tempie rozwoju eksploatacji.
Kruszywa są niezbędnym składnikiem rozwoju inwestycyjnego. Tam, gdzie jest rozwój gospodarczy, tam konieczne są kruszywa. W artykule podano informacje o roku 2004 i prognozach na lata następne. Poruszono kwestię zapotrzebowania na kruszywa w budownictwie drogowym i ograniczenia w ich produkcji.
Po spadku zapotrzebowania na kruszywa w latach 2000-2003, w drugiej połowie 2004 roku nastąpiło odwrócenie tendencji, wzrósł popyt, a w konsekwencji produkcja. Rok 2004 to również okres uporządkowania - w oparciu o normy PN-EN - definicji i nazewnictwa w zakresie kruszyw. W artykule zawarto jednolity dla całego europejskiego rynku podział kruszyw; zestawienia produkcji kruszyw w/g różnych kryteriów, np. struktura kruszyw naturalnych łamanych (2000-2004), prognoza produkcji kruszyw w Polsce w latach 2004-2013.
Artykuł opisuje rodzaje i przeznaczenie kruszyw. Zawiera informacje o reprezentantach europejskiego przemysłu kruszyw (UEPG - Europejskie Stowarzyszenie Producentów Kruszyw); raport dotyczący znakowania CE kruszyw w Europie (wg. stanu na luty 2005); charakteryzuje kierunki działalności producentów kruszyw.
17
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Rynek kruszyw bazaltowych uległ w ostatnich latach dużym przemianom. Nastąpił wzrost sprzedaży kruszyw. Powstały nowe kopalnie bazaltu, istniejące zmodernizowały swe zakłady przeróbcze co dało w efekcie obniżkę kosztów, zwiększenie mocy produkcyjnych.
EN
The market of basalt products has considerably changed in last years. New basalt mine came into operation, existing mines were modernized which gave in effect the reduction of costs and enlargement productive powers.
Prowadzone i planowane na szeroką skalę roboty drogowe i budowlane wymagają dużych ilości skalnych surowców mineralnych. Polska jest bogata w różnorodne materiały skalne, których rozmieszczenie na obszarze kraju jest nierównomierne. Podobnie zróżnicowane są ich parametry jakościowe, które określają możliwości wykorzystania dla poszczególnych technologii. W budownictwie i drogownictwie materiały te wykorzystywane są w postaci kruszyw o różnorodnym uziarnieniu. Artykuł omawia cechy, zasoby i wydobycie kruszyw łamanych w Polsce.
19
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The paper presents sources and production of mineral aggregates in Poland in recent years, as well as characterise developments of their domestic market in the 1990s. Relationships between various groups of aggregates are discussed. Importance of foreign trade of aggregates is also taken into account. As a summary, future outlook of domestic market of aggregates is anticipated.
PL
Artykuł prezentuje źródła i produkcję kruszyw mineralnych w Polsce w ostatnich latach, jak również charakteryzuje rozwój ich krajowego rynku w latach dziewięćdziesiątych. Przedstawione są także relacje pomiędzy poszczególnymi grupami kruszyw, a także znaczenie obrotów międzynarodowych tą grupą surowców. W podsumowaniu przedstawiono przewidywany rozwój krajowego rynku kruszyw w najbliższych latach.
20
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono próbę optymalizacji koncentratów miedziowo-srebrowych z perspektywicznych rejonów kopalni Lubin w oparciu o założenia dochodowej metody NSR. Zmienny i niezależny od producenta górniczego rynek miedzi i srebra powoduje konieczność wielowariantowego doboru podstawowych parametrów wzbogacania w zależności od zmian cen tych metali. Prowadzenie symulacji wpływu wzbogacalności rud Cu-Ag na rentowność produkcji górniczej jest konieczne przed oddaniem do eksploatacji nowych rejonów kopalni. Metodą NSR określono spodziewaną wartość rudy i przyszłych koncentratów dla perspektywicznych rejonów kopalni Lubin na podstawie sporządzonej prognozy cen miedzi i srebra. Podano zależności matematyczne między maksymalnym przy danej cenie miedzi dochodem za koncentrat a jego jakością. Określono koszt pozyskiwania miedzi w koncentracie i na jego podstawie określono opłacalność przyszłej produkcji w zależności od poziomu cen.
EN
An attempt to NSR based economic optimisation of copper-silver concentrates produced in the mines belonging to the KGHM Polska Miedź S.A. was made. Owing to highly variable markets of copper and silver, which are independent of mining, several variants of setting processing parameters with regard to the prices of these metals were studied. Presently, the Lubin mine develops new mining blocks therefore a simulation of influence of flotability upon economic efficiency of the mine is necessary. The trends of copper and silver prices were established, then the future ore and concentrate values calculated using the NSR method. The concentrate values were expressed as mathematical functions of the concentrate grade and copper price. The effective production cost of copper in concentrate, determined in part by the copper price, was taken as a base of an evaluation of future production viability.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.