Jakość wód powierzchniowych i gruntowych w Polsce budzi poważne zastrzeżenia. Dla ponad 90% przebadanych jednolitych części wód powierzchniowych określono zły stan wód. Stan i potencjał ekologiczny wskazują na pogarszające się warunki życia dla ekosystemów wodnych. Niepokojące są, również liczne doniesienia o przekroczonych wskaźnikach jakości wód gruntowych, będących źródłem wody do spożycia dla prawie 3 milionów Polaków. Za złą jakość wód odpowiedzialny jest przede wszystkim człowiek. W pracy omówiono główne źródła przedostawania się zanieczyszczeń do wód powierzchniowych i gruntowych.
EN
The quality of surface water and groundwater in Poland raises serious concerns. For more than 90% of the analysed surface water bodies, poor water status has been identified. Ecological status and potential indicate deteriorating living conditions for aquatic ecosystems. Also of concern are the numerous reports of exceeded quality indicators for groundwater, which is the source of drinking water for almost 3 million people in Poland. Man is primarily responsible for poor water quality. This article discusses the main sources of pollutants entering surface and groundwater.
Rtęć uznawana jest za jeden z najbardziej szkodliwych i toksycznych metali występujących powszechnie w skorupie ziemskiej. Jej głównym naturalnym źródłem są erupcje wulkanów, gazy oraz wody geotermalne. W ubiegłym stuleciu znacznie wzrosło użycie Hg w przemyśle, z uwagi na jej silne właściwości bakterio- i grzybobójcze. Dodawano wtedy znaczne ilości trimerosalu (sól sodowa kwasu 2-etylortęciotiosalicylowego) do szczepionek, kosmetyków, farb i lakierów. Toksyczność Hg jest Inie skorelowana z formami, w jakich występuje. Dla człowieka najbardziej niebezpieczne są pochodne metylo- i etylortęci, które uznaje się za silne trucizny i neurotoksyny. Od początku XXI wieku trwają prace legislacyjne nad zmniejszeniem użycia raz wyeliminowaniem rtęci z przemysłu energetycznego oraz ciężkiego.
EN
Mercury is considered one of the most harmful and toxic metals commonly found in the earth's crust. Its main natural Diirces are volcanic eruptions, geothermal gases and geothermal waters. In the last century, its use in industry nas increased significantly due to its strong bactericidal and fungicidal properties. At that time, significant amounts of thimerosal (2-ethyl-lercuric thiosalicylic acid sodium salt) were added to vaccines, cosmetics, paints and varnishes. Hg toxicity is strongly corre-ited with the forms in which it occurs; the most dangerous for humans are methyl- and ethylmercury derivatives, which arę ansidered to be strong poisons and neurotoxins. Since the beginning of the 21st century, legislative work has been underway to reduce the use and eliminate mercury from the energy and heavy industries.
Artisanal and small-scale gold mining (ASGM) sector employs about 80% of the mining workforce but only contributes about 20-30% of Ghana's gold production. The low gold production is linked to low recoveries associated with the activities because of inadequate understanding of the chemical, mineralogical and metallurgical characteristics of the ores. This study examined the metallurgical characteristics of typical small-scale gold mining tailings to understand their grinding characteristics, gold deportment and cyanidation behaviour. The gold deportment results showed that 96.1% of the gold in the samples is free milling (can be leached directly with cyanide and recovered through carbon adsorption), whilst the remaining 3.9% of the gold in the samples is associated/locked up with other mineral phases (carbonates, sulphides, carbonaceous matter and quartz). The gold-by-size distribution also indicated that 73.1% of the gold is contained in coarser size fractions (+150 mm), 14.96% is from -150 mm to +75 mm size range, and 11.83% is contained in the finer size distribution (-75 mm). This suggests that incorporating a gravity recovery system during processing will be highly advantageous. The leaching kinetics results showed that gold recoveries achieved within 8, 16 and 24 h were 68, 73.8 and 76.4%, respectively. The corresponding total cyanide consumption rates after 8, 16 and 24 h of leaching were 550, 580 and 600 ppm, respectively. Generally, the gold recoveries and the cyanide consumption rates agree with industrial practices/results. Overall, the outcomes of the study support the view that some small-scale gold mining tailings are economically viable, and hence can be re-processed through efficient processes such as carbon-in-leach/carbon-in-pulp.
Dry beneficiation methods were popular in the first part of the 20th century. In the 1930s, before World War II, dry separators were used more commonly in the United States. Currently, this method is very popular in China, the United States, India, Russia and other places where its implementation is possible. In Poland, by contrast, dry separation still remains uncommon. However, during the last 30 years, dry separators have started to be more commonly used in coal beneficiation. One example of this type of separator might be the FGX air-vibrating separator. This type of separator uses air suspension to separate heavier particles (tailings) from lighter coal grains. The process of dry separation may depend on various parameters, e.g. particle size fraction, air supply, feed parameters, etc.. This paper describes the mathematical model which shows the scope for using this separation method for coal beneficiation. Mathematical models are based on dependencies between calorific value and ash content in the samples tested as well as relations between arsenic, thallium, mercury, lead and other coal characteristics. The latter parameters are of vital importance as Polish emission standards do not have any limits for the elements mentioned above (arsenic, thallium, mercury and lead).
PL
Suche metody wzbogacania były popularne w pierwszej połowie XX wieku. Separatory suche były używane zwłaszcza przed II Wojną Światową w latach 30-ych w USA. Obecnie, metoda ta jest bardzo popularna w Chinach, USA, Indiach, Rosji oraz w innych miejscach, gdzie możliwe jest jej zastosowanie. W Polsce proces ten jest wciąż bardzo mało popularny. Podczas ostatnich 30 lat systemy wzbogacania węgla zaczęły szerzej korzystać z separatorów suchych a przykładem bardzo popularnego urządzenia tego typu jest FGX – wibracyjny stół powietrzny. Ten typ separatora korzysta z zawiesiny powietrznej w celu wydzielenia cięższych ziaren (odpadów) od lżejszych ziaren węgla. Sucha separacja może zależeć od różnych parametrów, tj. klasa ziarnowa, zasoby powietrza, parametry nadawy itp. Artykuł ten opisuje model matematyczny, który pokazuje możliwości zastosowania tej metody separacji przy wzbogacaniu węgla. Modele matematyczne oparte były na zależnościach pomiędzy wartością opałową oraz zawartością popiołu w testowanych próbkach, jak również na relacjach pomiędzy zawartościami arsenu, talu, rtęci, ołowiu i innych charakterystyk węgla. Ostatnie parametry są bardzo ważne ponieważ polskie standardy emisji nie zawierają limitów dla pierwiastków wymienionych powyżej, a więc arsenu, talu, rtęci oraz ołowiu.
The mathematical approach to SOFC modelling helps to reduce dependence on the experimental approach. In the current study, six different diffusion mass transfer models were compared to more accurately predict the process behavior of fuel and product diffusion for SOFC anode. The prediction accuracy of the models was extensively studied over a range of parameters. New models were included as compared to previous studies. The Knudsen diffusion phenomenon was considered in all the models. The stoichiometric flux ratio approach was used. All the models were validated against experimental data for a binary (CO-CO2) and a ternary fuel system (H2-15 H2O-Ar). For ternary system, the pressure gradient is important for pore radius below 0.6 μm and current density above 0.5 A/cm2. For binary system, the pressure gradient may be ignored. The analysis indicates that the MBFM is identified to be the best performing and versatile model under critical SOFC operating conditions such as fuel composition and cell temperature. The diffusive slip phenomenon included in MBFM is useful in SOFC operating conditions when fuel contains heavy molecules. The DGMFM is a good approximation of DGM for the binary system.
Wypełnianie wyrobisk odkrywkowych odpadami wydobywczymi jest możliwe w procesie rekultywacji technicznej, ale wymaga szczegółowego rozpoznania warunków środowiskowych. Zastosowanie różnego rodzaju odpadów do wypełniania wyrobisk jest zagadnieniem złożonym w zakresie jakości materiału odpadowego oraz w zakresie określenia lokalizacji miejsc przeznaczonych do takiego zagospodarowania odpadów. Istotne jest rozpoznanie lokalizacji czynnych wyrobisk odkrywkowych na tle granic głównych zbiorników wód podziemnych (GZWP) oraz w pobliżu cieków wodnych. Analizie poddano wyrobiska, w których eksploatowane są surowce węglanowe oraz wyrobiska piasków i żwirów. Analizy zostały wykonane w różnych latach aktywności wyrobisk ((Klojzy-Karczmarczyk i in. 2016a; Klojzy-Karczmarczyk i Staszczak 2017, 2019; Staszczak 2020). W grupie surowców węglanowych (kamienie łamane i bloczne), poza granicami GZWP oraz w odległości ponad 500 metrów od cieków powierzchniowych zlokalizowane są zaledwie 3 obiekty. W grupie piasków i żwirów, poza granicami GZWP oraz w odległości ponad 500 od cieków powierzchniowych znajduje się 19 obiektów. Zestawiono zawartość całkowitą rtęci oraz wielkość jej wymywania. Podano udział formy wymywalnej w całkowitej zawartości pierwiastka. Badania prowadzono w różnych warunkach pH środowiska. Analizę przeprowadzono na podstawie badań z lat 2014–2021 (Klojzy-Karczmarczyk i Mazurek 2014, 2019a, b, 2021). Odpady wydobywcze typu skała płonna (kruszywa) charakteryzują się wyższą zawartością rtęci całkowitej we frakcji najdrobniejszej i niższą we frakcjach grubszych. Udział formy wymywalnej rtęci w kruszywach jest na średnim poziomie 1,3–2,0%. Średni udział formy wymywalnej w mułach węglowych jest na poziomie 1,8%. Przy obniżaniu pH środowiska, udział ten wzrasta w każdym przypadku. Wyraźny wzrost wymywalności obserwuje się ponadto w odpadach zwietrzałych. Ze względu na jakość materiału odpadowego, badania odpadów wydobywczych wykazały możliwość ich zastosowania do celów rekultywacji.
EN
The open-cast workings filling with extractive waste is possible in the process of technical reclamation, but it requires a detailed recognition of environmental conditions. The use of various types of waste to fill the workings is a complex issue, in the field of the waste material quality and in the field of determining locations assigned for such waste management. It is important to recognise the location of active opencast mines against a background of main groundwater basins (MGB) and close to watercourses. The workings, left after extraction of carbonate raw materials, as well as sands and gravels, were analysed. The analysis were performed in different years of the open pits activity (Klojzy-Karczmarczyk et al. 2016a; Klojzy-Karczmarczyk and Staszczak 2017, 2019; Staszczak 2020). In the carbonate raw materials group (crushed and block stone) only 3 facilities are situated outside the MGB area and at a distance of more than 500 m from surface watercourses. In the sands and gravels group only 19 facilities are situated outside the MGB area and at a distance of more than 500 m from surface watercourses. Total mercury content and the amount of its leaching was compiled. The percentage of leachable form in the total content of the element was studied. The studies were carried out under various pH conditions of the environment. The analysis was based on the studies from 2014–2021 (Klojzy-Karczmarczyk and Mazurek 2014, 2019a, b, 2021). The extractive waste of the barren rock type (aggregate) features a higher content of total mercury in the finest fraction and a lower in coarser fractions. The share of mercury leachable form on average is 1.3–2.0%. The share of mercury leachable from coal sludge is approx. 1.8%. At pH reduction this share increases in each case. A clear increase in leachability is observed in the weathered waste. Because of the waste material quality, the studies on extractive waste have shown a possibility to use it for reclamation.
Mercury is ranked third on the Substance Priority List, an index of substances determined to pose the most significant potential threat to human health compiled by the Agency for Toxic Substances and Disease Registry. This element is activated with the extraction of hard coal and accumulated in the natural environment or re-emitted from the waste deposited on dumping grounds. So far, studies on mercury content have focused on the analysis of the dumps surface and the adjacent areas. In this paper, the detection of mercury content inside mining waste dumping grounds was analysed. The recognition of mercury content in the profile of the mining waste dump is important in terms of the dismantling of the facility. The dismantling may pose a risk of environmental pollution with mercury due to the possibility of increased fire risk, re-emission, and the transfer of xenobiotics to another place. In this paper, the study of mercury content in the mining waste dump profile was presented. The research demonstrated that there is no significant relationship between the mercury content and the sampling depth. The mercury content in the mining waste was determined based on the rank and origin of hard coal only. Therefore, intensive efforts should be undertaken to identify the environmental hazards arising from the dismantling of mining waste dumps and to adopt measures to prevent these hazards.
Mobilność i kumulacja rtęci w różnych elementach składowych środowiska oraz toksyczność determinowane są formami chemicznymi tego pierwiastka, a MeHg jest tą najistotniejszą z punktu widzenia toksyczności żywności i analityki.
Porównano zawartość rtęci w próbkach różnego rodzaju produktów z papieru. Przeprowadzono proces termicznej preparacji wybranych próbek w zakresie temp. 200-400°C. Określono ubytek masy oraz ilość uwalnianej rtęci. W temp. 300°C ilość uwolnionej rtęci wyniosła 63%, a ubytek masy 39%.
EN
Various types of paper products (magazines, cardboard, newspapers, toilet paper) were analyzed for the content of moisture, ash, C, H, S and Hg. Their heat of combustion was detd. The materials were subjected to low-temp. pyrolysis (200-400°C). Mass loss and the amt. of Hg released were detd. at 300°C. The amt. of Hg released was 63% and the mass loss was 39%.
Artisanal small-scale gold mining presents numerous opportunities for Uganda's rural poor. However, it also poses serious environmental, health and safety challenges. A suite of data collection methods including interviews, focus groups discussions, water and soils sampling were used to examine the perceptions of miners on the status, prevalence and extent of mercury use in artisanal gold mining, mercury transit routes and toxicity levels of soils and water in Karamoja sub-region. It also explores the health, safety and environmental implications of artisanal small-scale gold mining in the sub-region. The findings show that trade and access to mercury is widespread; although trade in, access to and its use is highly secretive. Traders access mercury through a number of ways including smuggling across the porous borderline and formal, but covert, importation. Miners then discreetly access it through undercover sales in jewellery shops and in affluent gated communities in Uganda's capital, Kampala. Soil and water samples showed mercury levels that exceeded the minimum acceptable limits of 0.03 mg/kg and 0.006 mg/l respectively. Further, artisanal small-scale gold mining is associated with massive land clearances and landscape deformations. It has invariably scarred the countryside with piles of waste and uncovered pits that are a source of accidents and ideal breeding grounds for vectors.
W pracy przedstawiono wyniki analizy statystycznej dla zależności między zawartością rtęci a zawartością siarki i popiołu w paliwach alternatywnych. Analizę przeprowadzono dla wyników badań własnych (22 próbki) oraz danych literaturowych (27 próbek). Paliwa stanowiące podstawę analizy, podzielono na pięć odrębnych grup: karton i papier, tworzywa sztuczne, RDF, osady ściekowe oraz guma i jej karbonizaty. Wyznaczono współczynniki korelacji rang Spearmana oraz współczynniki korelacji liniowej R i dokonano oceny ich istotności na poziomie ufności 0,95. Uzyskane współczynniki korelacji były relatywnie niskie, co należy tłumaczyć różnym pochodzeniem poszczególnych paliw alternatywnych i znaczną zmiennością w obrębie danej grupy. Dla całej populacji uzyskano istotną korelację między zawartością rtęci a zawartością siarki ipopiołu. Dla paliwa typu RDF uzyskano istotną korelację między zawartością rtęci i siarki oraz między zawartością popiołu i siarki. Może to świadczyć o występowaniu rtęci i siarki w tego typu paliwach w substancji mineralnej. Jednym ze sposobów obniżenia zawartości rtęci w paliwach alternatywnych może być usunięcie części składników mineralnych, jednak potwierdzenie tej tezy wymaga przeprowadzenia stosownych badań.
Żywność oprócz składników odżywczych może zawierać także substancje, które stanowią zagrożenie dla zdrowia. Przykładem takiego zagrożenia jest obecność w produktach spożywczych metali ciężkich. Zanieczyszczenia te należy zaliczyć do skażeń chemicznych powstałych w wyniku różnych procesów naturalnych, przetwórczych, migracji oraz przypadkowych skażeń. Metale ciężkie uznaje się obecnie za jedne z najgroźniejszych zanieczyszczeń środowiska człowieka. Do najbardziej toksycznych należy kadm, ołów, rtęć oraz arsen. Pierwiastki te odznaczają się najwyższym współczynnikiem kumulacji. W artykule przedstawiono dane literaturowe na temat zawartości metali ciężkich w niektórych podstawowych produktach spożywczych (warzywach i owocach, artykułach pochodzenia zwierzęcego: mleku, mięsie oraz rybach). Dodatkowo na podstawie raportów RASFF dokonano analizy występowania zagrożeń chemicznych w żywności z uwzględnieniem tendencji oraz częstotliwości ich zgłaszania w analizowanym okresie.
EN
In addition to nutrients, food also contains substances that can pose health risk. Heavy metals are one such threat. These impurities should be classified as chemical contamination resulting from various natural, processing and migration processes as well as accidental contamination. Heavy metals are currently one of the most dangerous environmental pollutants. The most toxic include cadmium, lead, mercury and arsenic. These elements have the highest accumulation coefficient. The article presents results of heavy metal content in some basic food products (vegetables and fruits, products of animal origin - milk, meat, fish). Additionally, based on RASFF reports, an analysis of the occurrence of chemical hazards in food was made taking into account trends and the frequency of reporting them in the analyzed period.
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The reduction of mercury emissions in currently existing coal-based power plant solutions by each method i.e. preliminary, primary and secondary (consisting of introducing coal into the combustion chamber and then removing mercury from the combustion gases arising from the combustion process) does not solve the problem of achieving the required limits by power plants. Therefore, the need has arisen to look for new, effective solutions. The results presented in the work concern the analysis of environmental benefits for the use of zeolites obtained from by-products of coal combustion such as fly ash (from hard coal and lignite) in technologies for removing gaseous forms of mercury. The tested zeolites were silver-modified X-type structures. The reference material in the considerations was active carbon impregnated with bromine – a commercially available sorbent on the market. The article considers environmental benefits resulting from the use of tested zeolites taking the product life cycle, sorbent efficiency and the possibility of its regeneration compared to activated carbon (AC/Br) into account. The LCA analysis was performed taking the estimated material and energy balances of the manufacturing processes into account. When comparing the production process of type X zeolite materials on the processing line and activated carbons in the amount necessary to capture 375 g Hg from exhaust gases, the LCA analysis showed that zeolites contribute to a lower potential impact on the environment. The advantage is that 5 times less zeolite sorbent than activated carbons is needed to capture the same amount of mercury. In addition, zeolite materials can be regenerated, which extends their life time.
PL
Redukcja emisji rtęci w obecnie istniejących rozwiązaniach elektrowni bazujących na węglu zarówno metodami wstępnymi, jak i metodami pierwotnymi oraz metodami wtórnymi polegającymi na wprowadzeniu węgla do komory paleniskowej, a następnie usuwaniu rtęci z gazów wylotowych powstałych w procesie spalania, nie rozwiązuje problemu osiągnięcia wymaganych limitów przez elektrownie, w związku z czym istnieje potrzeba poszukiwania nowych, efektywnych rozwiązań. Przedstawione w pracy wyniki dotyczą analizy korzyści środowiskowych dla zastosowania zeolitów otrzymywanych z ubocznych produktów spalania, jakimi są popioły lotne (z węgla kamiennego i brunatnego) w technologiach usuwania gazowych form rtęci. Badane zeolity stanowiły struktury typu X modyfikowane srebrem. Materiałem referencyjnym w rozważaniach był węgiel aktywny impregnowany bromem – komercyjnie dostępny na rynku sorbent. W artykule rozważono korzyści środowiskowe wynikające z zastosowania badanych zeolitów uwzględniając cykl życia produktu, wydajność sorbentu oraz możliwość jego regeneracji w porównaniu do węgla aktywnego (AC/Br). Analizę LCA dokonano, uwzględniając oszacowane bilanse materiałowe i energetyczne procesów wytwarzania. Przy porównaniu procesu produkcji materiałów zeolitowych typu X na linii technologicznej oraz węgli aktywnych w ilości niezbędnej do wychwycenia z gazów odlotowych 375 g Hg, analiza LCA wykazała, iż zeolity przyczyniają się do mniejszego potencjalnego wpływu na środowisko. Zaletą jest fakt, iż do wychwycenia tej samej ilości rtęci niezbędne jest 5 razy mniej sorbentu zeolitowego niż węgli aktywnych. Ponadto materiały zeolitowe dodatkowo można regenerować, co wydłuża ich czas życia.
17
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Używanie sprzętu oświetleniowego, baterii guzikowych oraz starych termometrów i manometrów rtęciowych jest źródłem emisji rtęci do powietrza i wody. Innym źródłem emisji jest praktyka dentystyczna. Stosowanie wypełnień amalgamatowych, refundowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia /jest przyczyną odprowadzania znaczącego ładunku rtęci do systemów kanalizacyjnych. Obowiązek stosowania separatorów może częściowo zredukować strumień rtęci trafiający do oczyszczalni ścieków. Jednak dopiero wycofanie z użycia amalgamatu dentystycznego zatrzyma z czasem to źródło emisji.
EN
The use of lighting equipment, button batteries, and old mercury thermometers and manometers are sources of mercury emissions to air and water. Another source of emissions is dental practice. The use of amalgam fillings refunded by the National Health Fund is the cause of the discharge of a significant load of mercury to sewage systems. The compulsory use of separators may partially reduce the mercury stream going to the wastewater treatment plant. However, only the withdrawal from the use of dental amalgam will stop this source of emission over time.
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Toksyczne oddziaływanie rtęci i jej związków na zdrowie człowieka oraz negatywne jej oddziaływanie na środowisko naturalne jest znane od dawna. Natomiast w ostatnim czasie zwrócono znaczną uwagę nad znalezieniem źródeł emisji tego pierwiastka. Należy zaznaczyć, że rtęć oraz jej związki są jednymi z głównych składników smogu, co powoduje, że bardzo łatwo mogą dostać się do organizmu człowieka i środowiska naturalnego, powietrza, gleby i wód powierzchniowych. Rtęć i jej związki wykazują dużą zdolność do kumulacji w organizmach żywych i przyrodzie, pozostając w nim przez długi okres, wywołując bardzo niekorzystne zmiany. Jak wykazały prowadzone na szeroką skalę badania, Polska jest największym emitentem tego pierwiastka w Europie.
EN
The toxic effects of mercury and its compounds on human health and its negative effects on the environment have long been known. Recently, however, considerable attention has been paid to finding sources of emissions of this element. It should be noted that mercury and its compounds are one of the main components of smog, which means that they can easily get into the human body and the environment, air, soil and surface waters. Mercury and its compounds show a high ability to accumulate in living organisms and nature, remaining in it for a very long period of time causing very adverse changes. As demonstrated by extensive research, our country is the largest emitter of this element in Europe.
Phycoremediation refers to the technology of using microalgae to reduce pollutants in the aquatic environment. The purpose of this study was to analyze the reduction of mercury heavy metal in the media by using several species of microalgae such as Spirulina maxima, Nannochloropsis oculata, Chlorella vulgaris, and Porphyridium cruentum. The algae were exposed to mercury during eight days of cultivation. A randomized design was set with three different concentrations of mercury, namely 1, 3, and 5 mg/dm3, with three replications for each concentration. The initial concentration of microalgae was set to 10 000 cells/cm3 for S. maxima and N. oculata, while the concentration for C. vulgaris and P. cruentum was set to 100 000 cells/cm3. The concentration of mercury was measured at the beginning (1st day), the middle (4th day), and the end of microalgae cultivation (8th day) by using the atomic absorption spectroscopy (AAS) tool. The result demonstrated a reduction of mercury concentration during the experiment in all experimental media, where the highest reduction was found at 1 mg/dm3 (p < 0.05). In conclusion, microalgae have their limited ability to absorb and adsorb heavy metals. Therefore, the utilization of low-concentration microalgae on reducing heavy metal such mercury is recommended and merits further investigation.
Szczególny problem stanowi oznaczenie zawartości rtęci w dymie cygarowym, cygaro bowiem różni się od papierosów wielkością, fakturą, wilgotnością, ale także emituje znaczną ilość oleistych substancji, które mogą dosłownie zatykać układ pomiarowy.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.