In this paper was done an analysis of possibility of the use of smooth spline functions to obtaining of an average course of mining area curvatures. Their values were calculated on the basis of geodesic observations results, were conducted into the boundaries of some mining area. The analysis was done based on the counting of standard deviations between the empirical and mean values of curvatures (σC) and variability indicators of curvatures’ random dispersion (MC). They were compared with the pattern values occurring in the professional literature.
PL
W pracy dokonano analizy możliwości wykorzystania wygładzonych funkcji sklejanych do wyznaczenia przeciętnego przebiegu krzywizn terenu górniczego, których wartości obliczono na bazie wyników obserwacji geodezyjnych prowadzonych w granicach pewnego obszaru górniczego. Niniejszą analizę przeprowadzono w oparciu o obliczenie odchyleń standardowych pomiędzy empirycznymi a średnimi wartościami krzywizn (σK) oraz wskaźników zmienności rozproszenia losowego krzywizn (MK) i porównanie ich wartości z wzorcowymi, pojawiającymi się w literaturze przedmiotu.
W niniejszym artykule przedstawiono sposób wyznaczenia przeciętnych wartości krzywizn terenu górniczego pomierzonych na odcinkach linii obserwacyjnej założonej przez KWK „Budryk” prostopadle do wybiegów czterech wyrobisk ścianowych. Przeciętne wartości krzywizn zmierzonych po zakończeniu eksploatacji w jednej, dwóch, trzech oraz czterech ścianach uzyskano na drodze podzielenia różnicy przeciętnych wartości nachyleń terenu górniczego obserwowanych na sąsiednich odcinkach linii pomiarowej przez zmierzoną w danych cyklach pomiarowych średnią długość sąsiadujących ze sobą odcinków. Z kolei przeciętne wartości pomierzonych nachyleń obliczono poprzez podzielenie różnicy przeciętnych wartości pomierzonych obniżeń terenu górniczego, wyznaczonych w wyniku aproksymacji przeprowadzonej splajnami wygładzonymi, przez zmierzoną w danych cyklach pomiarowych długość odcinków. W celu oceny dokładności opisu danych empirycznych przez ich przeciętne przebiegi obliczono wartości odchyleń standardowych pomiędzy pomierzonymi a średnimi wartościami krzywizn (σK) oraz wskaźników zmienności rozproszenia losowego krzywizn (MK). Następnie dokonano oceny skuteczności reprognozowania wartości krzywizn terenu górniczego (przy zastosowaniu teorii wpływów S. Knothego i wzorów J. Białka) w odniesieniu do ich przeciętnych wartości pomierzonych. Obliczono wartości odchyłek modeli ΔK i ich rozproszenie MΔK.
EN
In this article was presented the way of obtaining the average values of mining area curvatures. They were measured on the segments of a measuring line established by “Budryk” hard coalmine. It was located perpendicularly to the runs of four longwalls. The values of curvatures were measured after the termination of an exploitation in one, two, three and four longwalls. The mean courses of curvatures were calculated via the difference of mean values of mining area inclinations (they were measured on the neighboring segments) divided by an average length of the neighboring segments which was measured during the subsequent observation cycles. Before that, were calculated the average values of inclinations via the difference of mean values of measured mining area subsidences divided by length of the segments which was measured during the subsequent observation cycles. The average values of observed subsidences were obtained by the use of smoothed spline functions. To compare the empirical data with their average courses, the values of standard deviations between the measured and mean values of curvatures (σK) and the variability indicators of curvatures’ random dispersion (MK) were calculated. Then it was made an appraisal of an effectiveness of reforecasting the values of mining area curvatures (by the use of the S. Knothe’s influences theory and the J. Białek’s formulas) with reference to the average courses of their measured values. There were calculated the values of deviations ΔK and dispersions MΔK of the used models.
W niniejszym artykule zaprezentowano porównanie teoretycznych wartości nachyleń terenu górniczego obliczonych przy pomocy teorii S. Knothego i wzorów J. Białka z ich przeciętnymi przebiegami wyznaczonymi z wyników pomiarów geodezyjnych. Przeciętne wartości obserwowanych nachyleń wyznaczono z przeciętnych wartości pomierzonych obniżeń, które uzyskano w wyniku aproksymacji splajnem wygładzonym. Wykazano, że w przypadku nachyleń błąd modelu J. Białka jest mniejszy niż modelu S. Knothego. Dokładniej opisywane są przy tym nachylenia ujemne, ukształtowane na zewnątrz wyeksploatowanego pola, w porównaniu z nachyleniami dodatnimi powstałymi nad wyeksploatowanym polem.
EN
In this article was presented a comparison of the theoretical values of mining area inclinations with their average courses calculated from the results of geodesic measurements. The inclinations were calculated by the use of the S. Knothe’s theory and the J. Bialek’s formulas. The mean values of observed inclinations were obtained from the average values of measured subsidences. They were calculated on the way of an approximation by smooth spline. It was shown that in the case of inclinations, an error of the J. Bialek’s model is smaller than the S. Knothe’s model. The negative inclinations, they have been arised outside of an exploited longwall, are describing more precisely than the positive inclinations, they were arised above of an exploited longwall.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.