The article attempts to present the reasons, course and effects of hydrotechnical works on the left basin of the Oder river. Research made to date in this field has been limited mainly to the Oder river itself, with no consideration for its tributaries that have a profound influence on the shaping of hydrological regime of the river. On the basis of archive materials and source literature, we analyse conditions of realization of the regulation programme, reconstruct the network of hydrotechnical facilities that were built, and indicate environmental and economic repercussions of reshaping the tributaries of the left basin of the Oder river.
Rozpoczęcie rozległych prac systematycznej regulacji rzeki Bóbr w okolicy Wojanowa wywołało opór społeczny, w wyniku którego zasięg regulacji został ograniczony do połowy, z ograniczeniem szkodliwości robót dla środowiska. Na pozostałych odcinkach zaniechano regulacji, dopuszczając na najbardziej cennym z przyrodniczego punktu widzenia wyłącznie niezbędne zabiegi utrzymaniowe. Artykuł przedstawia rezultat zastosowania modyfikacji oryginalnego projektu regulacji, oraz efekt odstąpienia od regulacji i dokonania utrzymania koryta według zasad stosowanych w utrzymaniu rzek górskich. Porównanie odcinków uregulowanego koryta oraz koryta poddanego zabiegom utrzymaniowym wskazuje, że regulacja koryta rzeki polegająca na jego pogłębianiu, będąc uciążliwa środowiskowo, zwiększa ryzyko powodzi niszczącej wynikającej z nierównowagi dynamicznej koryta, podczas gdy utrzymanie rzeki pozwala na zmniejszenie ryzyka powstawania strat w infrastrukturze z minimalnym zaburzeniem w środowisku rzeki i jej dolinie.
EN
The commencement of extensive and systematic regulation works in the Bóbr River section located near Wojanów met with social protests, resulting in limiting the river regulation scope by half, reducing the adverse impact of works on the environment. The works in other sections were abandoned, with solely indispensable maintenance works being allowed in this area, considered as one of the most precious from the environmental point of view. The article presents the results of modifications of the original regulation plan, as well as the effects of abandoning the regulation and maintaining the riverbed according to the rules applied to mountain rivers. Comparison between the regulated section and the section subject to maintenance works shows that the riverbed regulation consisting in its deepening, being burdensome to the environment, increases the damaging flood risk resulting from unstable riverbed, while the river maintenance allows for reducing the risk of losses in infrastructure with only minimal perturbations for the river and its valley environment.
Zbiorniki retencyjne Otmuchów i Nysa znacznie zredukowały wezbranie na Nysie Kłodzkiej w czerwcu 2009 r. Stosując jednak zasady gospodarki wodnej na zbiornikach kaskady Nysy Kłodzkiej, opracowane przez autora niniejszego artykułu, redukcję można by jeszcze zwiększyć.
EN
The retention reservoirs Otmuchów and Nysa significantly reduced the flood wave on Nysa Kłodzka in June 2009. However, if the principles of water management on the Nysa Kłodzka cascade, elaborated by the author of this article, were applied, this reduction could have been more significant.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.