Pomiary wysokościowe należą do podstawowych zadań w realizacyjnych pracach budowlanych i inżynieryjnych. Z reguły wykonuje się je w odniesieniu do obowiązującej w danym kraju osnowy wysokościowej w postaci sieci reperów. Czynnikiem stanowiącym o przydatności takiej osnowy jest liczba dostępnych do bezpośredniego wykorzystania reperów oraz spełnienie przez nie określonych kryteriów dokładnościowych. Podstawową przyczyną obniżającą dostępność do punktów lokalnej osnowy niwelacyjnej jest jej „zużywanie się” polegające przede wszystkim na ubywaniu ich liczby w odniesieniu do jednostki powierzchni, na której sieć taka została założona. Głównym czynnikiem powodującym ten ubytek są prowadzone w ostatnim okresie prace modernizacyjne polegające na „docieplaniu” budynków. Wprowadzanie dodatkowej warstwy ocieplającej, na ściany zewnętrzne budynków, powoduje całkowite lub częściowe zasłanianie istniejących w nich znaków wysokościowych, a w konsekwencji utratę do nich dostępności. Kolejnym czynnikiem powodującym ubytek reperów, a występujący między innymi w Bydgoszczy gdzie prowadzono badania, są właściwości geotechniczne podłoża gruntowego. Dotyczy to iłów ekspansywnych, których cecha - zmiany ich objętości pod wpływem zmian wilgotności, ma destrukcyjny wpływ na stabilność i trwałość posadowionych na nich budynków. Budynki takie ulegają częstym uszkodzeniom lub awariom, które przekładają się na liczbę modernizacji i ich napraw. Ten czynnik prowadzi do obniżenia klasy dokładnościowej osnowy, a w przypadku napraw poawaryjnych także do fizycznej utraty punktów. W niniejszym referacie, na przykładzie obszaru badawczego w Bydgoszczy, wykazano stałą tendencję do zmniejszanie się liczby reperów w miejskich osnowach wysokościowych. Zaprezentowano też wadliwie przeprowadzone zabezpieczenia istniejących znaków i powstałe utrudnienia w ich użytkowaniu, oraz potrzebę stosowania istniejącego prawa dotyczącego ich ochrony, lub poszukania alternatywy pomiarów wysokościowych dla zniszczonych reperów.
EN
Height measurements are one of the most necessary activities carried out during building and engineering work. As a rule, they are conducted in relation to homogenous, in a particular country, levelling network in a form of the network of benchmarks. A factor which makes such network useful is the number of accessible benchmarks and a meeting of requirements of specific accuracy criteria. The main reason for the declining accessibility to the benchmarks in the local leveling network is their ‘being worn out’, that is the loss of their number in relation to the surface unit on which such network was set on. The main factor which causes this loss is rebuilding work, such as thermal isolation, carried out in recent years. Introducing an additional thermal layer on building walls causes benchmarks to be completely or partly covered and in consequence, causes the loss of accessibility to them. The next factor responsible for the loss of benchmarks, that appears in Bydgoszcz area where research is carried out, are geotechnical properties of substratum. It concerns expansive soils. The change in volume caused by changes in humidity has a destructive influence on stability of buildings set on them. Such buildings are prone to damage and failure, in consequence, it leads to numerous modernizations and repairs. This factor causes a decline in the accuracy class of the leveling network and in case of repairs, also the physical loss of the benchmarks. In this assessment, on the example of researches carried in Bydgoszcz area, we present the permanent tendency in reducing of the number of benchmarks in the municipal leveling network. We also present faulty protection of the existing benchmarks and difficulties in using them as well as the need of actualization of the law considering their protection.
W artykule przedstawiono sposób monitorowania zachowania się górotworu w stałym zboczu zachodnim wyrobiska górniczego Bełchatów, w rejonie występowania wysadu solnego Dębina. Zaprezentowano wyniki pomiarów prowadzonych w okresie od 2005 roku do grudnia 2009 roku. Są to pomiary reperów powierzchniowej sieci obserwacyjnej rozbudowywanej na stałym zboczu zachodnim, sieci niwelacyjnej założonej na powierzchni terenu nad wysadem solnym, deformacji wgłębnych obserwowanych w inklinometrach oraz zmian ciśnień w wysadzie solnym mierzone sondą Glotzla. Powyższe wyniki przedstawiono w nawiązaniu do postępu robót górniczych. W tym okresie stałe zbocze zachodnie zostało wyprofilowane w zakresie rzędnych +198/+110m n.p.m. co umożliwiło zaprezentowanie również krótkiej charakterystyki budowy geologicznej odsłanianej w rejonie wysadu solnego Dębina. Przedstawiono również wyniki obserwacji makroskopowych prowadzonych na skarpach i półkach stałych zbocza zachodniego. Dotychczasowe wyniki pomiarów pozwoliły na skorelowanie obserwowanych deformacji z postępem robót górniczych oraz wydzielenie dwóch obszarów zagrożeń osuwiskowych na stałym zboczu zachodnim.
EN
This article describes the method of monitoring of rock-mass behavior in west final slope of mining pit Bełchatów in area of salt dome Dębina. Presented are the results of measurements conducted during time period 2005 - December 2009. These are the measurements of fixed survey points constituting the terrain surface observation network, that is intensified on west final slope, leveling network of observation points deployed on terrain surface in area of salt dome, deep deformations monitored using inclinometers and measurements of pressure changes in salt dome measured using Glootzl probe device. Results of above listed measurements are presented in accordance with mining works advances. During this period the final west slope of the pit was formed in the scope of elevations +198/+110m a.s.l. which allowed for also presenting the brief description of geological structure revealed in area of Dębina salt dome. Also presented are results of macroscale observations conducted on the final pit benches of west slope. To-date results of the measurements allowed for correlation between the observed deformations and mining works advances and also allowed for designating of two areas of slide hazard on the west final slope of the Bełchatów pit.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Oceny stanu technicznego obiektów hydrotechnicznych opierają się na interpretacji wyników pomiarów kontrolnych. Artykuł zawiera opis urządzeń kontrolnych zainstalowanych w obwałowaniach składowiska popiołów przy Elektrowni cieplnej "Łaziska". Skuteczna ocena stateczności wymaga właściwej, wnikliwej interpretacji wyników pomiarów kontrolnych oraz ich wzajemnych relacji. Autorzy przedstawili sposoby prezentacji przebiegów ciśnień piezometrycznych, przemieszczeń reperów kontrolnych i objętości wypływów z układu drenażowego służące tej ocenie.
EN
Technical assessment of hydrotechnical structures are based on interpretation of control measurements. This paper presents instrumentation for control measurements installed in embankment of settling pond coal power plant. Effective control of stability requires of interpretation of measure data. Paper presents examples of graphs plotted for piezometric pressure, surface displacement and drains discharges.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.