W niniejszym artykule przedstawiono podstawowe pojęcia z zakresu ratownictwa technicznego i sprzętu stosowanego do działań ratowniczych w jednostkach ochrony przeciwpożarowej, na przestrzeni przede wszystkim ostatniego trzydziestolecia. W artykule przedstawiono również cele oraz założenia dotyczące systemu dopuszczenia do użytkowania wyrobów służących zapewnieniu bezpieczeństwa i ochronie zdrowia i życia, a także główne kierunki zmian w trendach technologicznych sprzętu na co dzień wykorzystywanego przez strażaków. W podsumowaniu sformułowano wnioski.
EN
This article contains basic concepts of technical rescue and equipment used for rescue operations by Fire Protection Units, with purpose to ensure safety, mainly over the last thirty years. Moreover this article shows purposes, significant changes and assumptions concerning the admittance system of products dedicated to ensure safety and protection of health and life as well as the main changes, trends with reference to equipment used by fire-fighters on a daily basis. In summary, conclusions were drawn.
Organizacja ratownictwa technicznego stanowi zasadniczy element w przeprowadzeniu akcji ratowniczych i stanowi podstawowy aspekt zapewnienia bezpieczeństwa oraz minimalizacji ryzyka, zwłaszcza, że jest to praca związana z wysokim wskaźnikiem występujących zagrożeń. Organizacja ratownictwa technicznego w kontekście poziomu zagrożeń dla strażaków jest problematyką wieloaspektową i złożoną - każda akcja ratownicza to odrębny zespół zagrożeń; ponadto każde z takich zdarzeń wymaga właściwej organizacji, doboru środków oraz wdrożenia odpowiednich do sytuacji działań. Niezbędne jest doświadczenie i wiedza dowodzącego oraz odpowiednio wysokie kwalifikacje członków zespołu. Ogromnego znaczenia podczas akcji ratowniczych nabiera problem wymagań bezpieczeństwa w kontekście stosowania określonych procedur.
EN
Technical rescue organization is an essential element in carrying out rescue operations, and is a fundamental aspect of security providing and risk minimization, especially since it is the work associated with a high rate of existing hazards. Technical rescue organization in the context of the level of danger to firefighters is multi-faceted and complex issue - every rescue operation is connected with a separate group of hazards; in addition, each of these events requires proper organization, selection of measures and the implementation of measures appropriate to the situation. Experience and expertise in command are necessary, as well as appropriately high qualifications of team members. The problem of safety requirements gains the great significance during the rescue operations, especially in the context of the use of certain procedures.
Krajowy System Ratowniczo-Gaśniczy ma na celu służyć ochronie życia, zdrowia oraz mienia. W tym celu, biorąc pod uwagę różnorodność i charakter występujących zagrożeń powołano do służby wyspecjalizowane jednostki ratownicze. Do takich zaliczają się jednostki ratowniczo-gaśnicze o specjalności ratownictwa technicznego, które w celu realizacji swoich obowiązków wykorzystują specjalistyczne samochody o ograniczonej mobilności. W celu usystematyzowania i ujednolicenia sposobów organizacji tychże jednostek sporządzono zasady regulujące ich funkcjonowanie. Zasady te określają między innymi jeden z najważniejszych parametrów decydujący o powodzeniu w ratowaniu życia, zdrowia oraz mienia – czas dojazdu na miejsce zdarzenia. W niniejszym artykule dokonano sprawdzenia na wybranym przykładzie czasów dojazdów z obowiązującymi założeniami. Na podstawie otrzymanych wyników stwierdza się, że dochodzi do przekraczania założonego czasu dojazdu. W opinii autorów nie należy zakładać, że czas dojazdu nigdy nie będzie przekroczony, ponieważ nie zależy on jedynie od odległości od miejsca zdarzenia.
EN
The National Rescue and Firefighting System is designed to protect life, health and property. For this purpose, taking into consideration the diversity and character of existing threats, specialized rescue units have been called up to service. These, include fire and rescue units specialized in technical rescue, which in order to carry out their duties use specialized vehicles with low mobility. In order to systematize and standardize ways of organizing these units there were drawn rules governing their operation. These rules define, among others parameters, one of the most important factor of success in saving lives, health and property - time of travel to the scene. In the article authors checked times of travel from selected example and compare them with current assumptions. Based on these results, it is concluded that the assumed times of travel are being exceeded. In the authors' opinion it should not be assumed that travel times will never be exceeded, because it does not depend only of the distance from the scene.
Celem artykułu jest przedstawienie głównych założeń związanych z analizą ryzyka, a także algorytmów czytelnie przedstawiających czynności, które należy wykonać podczas wykorzystywania danej metody. Zaprezentowane dane pozwalają zwrócić uwagę na konieczność wykonywania takich analiz w celu zapewnienia bezpieczeństwa osób i obiektów podczas akcji ratownictwa technicznego. Jest wiele metod szacowania ryzyka, jednak w artykule zaprezentowano te, które są najczęściej wykorzystywane przez ratownictwo techniczne z uwagi na niskie koszty wykonania oraz łatwość ich wykonania.
EN
The aim of the study was to present risk analysis main guidelines and legible algorithms that show step by step what to do when using given method. Introduced data could help understanding necessity of making risk analysis to assure human’s and building’s security during technical rescue actions. There are many methods used to estimate risk, but article shows only several, which are mostly used by technical rescue because of low costs of implementation and simplicity.
The article presents theposition oftechnical rescuein the transport systemof militaryspecial vehicles.Technical rescueis associatedcloselywith the evacuationanditscomponent. With respect tovehicles engaged inemergencyfeaturesputsspecial requirements. The main requirementswere analyzedin this article.Also presentednational solutionsin this regard.
PL
W artykule przedstawiono umiejscowienie ratownictwa technicznego w systemie transportowym militarnych pojazdów specjalnych. Ratownictwo techniczne jest związane ściśle z ewakuacją i jest jej elementem składowym. W odniesieniu do pojazdówwykonującychfunkcjeratownictwastawiasięszczególnewymagania. Główne wymagania poddano analizie w niniejszym artykule. Przedstawiono także krajowe rozwiązania w tym zakresie.
NATO armies still are looking for new solutions which let them improve the possibilities of the maintenance system during combat operations. The analysis of contemporary armed conflicts shows that maintenance activities are very often limited to basic actions like recovery, evacuation, expedient repair and cannibalization or destruction of broken weapon systems. The paper analyses the nature and the basic principles related to recovery, evacuation and expedient re-pair operations. It highlights the crucial role of the battle damage assessment process as the main factor which should determine further maintenance actions. The possibilities of performing expedient (temporary) repairs are analysed in the context of main weapon systems units or parts.
PL
Armie NATO stale poszukują nowych rozwiązań, które pozwolą poprawić możliwości systemu eksploatacji w warunkach działań bojowych. Analiza współczesnych konfliktów zbrojnych wskazuje, że zadania systemu eksploatacji podczas działań bojowych są bardzo często ograniczone do podstawowych działań, takich jak ratownictwo techniczne, ewakuacja, naprawy doraźne oraz ewentualna kanibalizacja lub celowe zniszczenie uszkodzonych systemów uzbrojenia. W artykule przeanalizowano charakter i istotę zadań związanych z ratownictwem technicznym, ewakuacją oraz naprawami tymczasowymi realizowanymi w trybie doraźnym. Podkreślono kluczowe znaczenie procesu oceny sytuacji technicznej (uszkodzenia) jako głównego czynnika determinującego dalsze działania. Omówiono również możliwości wykonywania napraw doraźnych podstawowych zespołów i części systemów uzbrojenia w warunkach polowych.
W artykule opisano konfigurację i zasadę działania systemu testowego do badania bezpieczeństwa urządzeń ratownictwa wysokościowego stosowanych przez służby ratownicze. System składa się z przenośnego komputera, bloku akwizycji danych i modułów pomiarowych wyposażonych we własne źródła zasilania i radiowe moduły transmisyjne. Jest przeznaczony przede wszystkim do badań dopuszczających urządzenia ratownictwa wysokościowego do użytkowania w jednostkach Straży Pożarnej.
EN
The article presents the configuration and the operation principles of the test systems for testing the safety of the devices of the high rescue used by rescue services. The system consists of a portable computer, a data acquisition block, and measurement modules equipped with their own power supplies and radio wave transmission modules. It is intended for certification testing of the devices of the high rescue for use in fire department units.
W artykule przedstawiono historię paliwa gazowego oraz samochodowych instalacji gazowych zasilanych LPG (gazem propan - butan) oraz CNG (gazem ziemnym), wykorzystywanym jako alternatywne paliwo napędowe w motoryzacji. Ponadto w artykule zawarto podstawowe dane na temat budowy, właściwości gazu oraz elementów składowych instalacji gazowych służących do zasilania pojazdów samochodowych. Przedstawione zostały również podstawowe źródła zagrożeń związane z budową, konstrukcją oraz eksploatacją samochodów wyposażonych w gazowe układy zasilania, będące przyczyną wypadków lub pożarów w trakcie użytkowania pojazdu zasilanego alternatywnym paliwem gazowym. W oparciu o przedstawione źródła zagrożeń występujące podczas użytkowania samochodu wyposażonego w gazowy układ zasilania przedstawiono podstawowe sposoby postępowania w przypadku powstania ewentualnego zagrożenia.
EN
In the article there was presented a history of gas fuel and gas installations in cars running on LPG (Liquefied Petroleum Gas) and CNG (Natural Gas) used as alternative diesel fuel in motorization. In the article there were also discussed basic data concerning the construction, gas properties and the components of gas installations used for powering motor vehicles. The article presented main sources of danger connected with building, construction and operating cars equipped with gas supply system and resulting accidents of fires during operating cars running on alternative gas fuel. Based on the sources of dangers taking place during operating cars equipped with gas supply system there were presented main procedures in case of potential danger.
Pneumatyczne poduszki podnoszące należą do podstawowego wyposażenia służb ratownictwa technicznego. Ich zadaniem jest przemieszczanie (podnoszenie) pojazdów, elementów konstrukcyjnych np. budowlanych podczas działań podejmowanych w następstwie wypadków komunikacyjnych, katastrof budowlanych czy klęsk żywiołowych. Artykuł prezentuje system techniczny do wyznaczania charakterystyk eksploatacyjnych poduszek podnoszących i sprawdzania ich odporności na przebicie. Parametry systemu umożliwiają prowadzenie prac badawczych oraz badań certyfikacyjnych zgodnie z obowiązującymi przepisami. Szczegółowo zaprezentowano stanowiska badawcze do testowania kompletnych zestawów podnoszących oraz próbek materiałów konstrukcyjnych poduszek.
EN
The pneumatic lifting bags belong to the basic equipment of the industrial rescue services. Their task is moving (lifting) the vehicles, construction elements, e.g. building elements during actions undertaken as results of the transportation accidents, building catastrophes or disasters. The article presents the technical system for determination of the maintenance characteristics of the lifting bags and testing their resistance to the perforation. The parameters of the system allow the research and the certification tests according to the relevant regulations. The research stand for testing the samples of the construction materials for the bags and complete lifting set were presented in detail.
W artykule przeprowadzono analizę czynników oddziaływujących na rozwój systemów monitorowania i diagnozowania procesów i obiektów technicznych. Przedstawiono powiazania systemów technicznych z międzynarodowymi i krajowymi standardami i uregulowaniami prawnymi. Opisano role systemów w procesie rozwoju urządzeń i technologii wspomagających bezpieczna, racjonalna i ekonomiczna eksploatacje infrastruktury technicznej, zwiększająca bezpieczeństwo techniczne i publiczne. Wskazano kierunki rozwoju urządzeń i metod diagnostycznych pozwalających na monitorowanie, zapobieganie i likwidowanie zagrożeń technicznych lub zmniejszenie częstości i skutków awarii zarówno w procesach produkcyjnych jak te w czasie eksploatacji maszyn i urządzeń.
EN
The paper discusses the analysis of factors influencing the development of systems for monitoring and diagnosis of procesess and technical objects. Presented solutions of technical systems are compatible with national and international standards and legal regulations. The role of the systems in the process of development of devices and technologies is described that supports safe, rational and economical maintenance of technical plant thus increasing technical and public safety. Also the directions of further development of devices and test methods are pointed out that allow monitoring, protection and elimination of technical hazards or decrease in frequency and results of failures both in production processes and in maintenance of machines and devices.
The article presents the system for the identification of maintenance characteristics of air cushions. The parameters of the system allow the research and certification works to be conducted according to binding rules. The development of the system beginning from the identification of the needs, through research works up to the verification and implementation of the solution has been presented in the paper.
PL
Artykuł prezentuje system do wyznaczania charakterystyk eksploatacyjnych pneumatycznych poduszek podnoszących. Parametry systemu umożliwiają prowadzenie prac badawczych oraz badań certyfikacyjnych zgodnie z obowiązującymi przepisami. Przedstawiono strukturę i parametry systemu. Na podstawie przepowadzonej symulacji modelu wirtualnego przedstawiono rezultaty numerycznych obliczeń wytrzymałościowych. Zamieszczono wyniki badań weryfikacyjnych przeprowadzonych na obiektach rzeczywistych. W artykule omówiono proces rozwoju systemu począwszy od identyfikacji potrzeb, poprzez prace badawcze aż do weryfikacji rozwiązania i wdrożenia. System wdrożono w Centrum Naukowo Badawczym Ochrony Przeciwpożarowej.
The article presents the idea and the structure of the research and test apparatus system for the support of safety and technical rescue, and sets the directions for the changes and the development of technical objects directed at the improvement of technologies of technical rescue. The authors present the expectations and problems stemming from the need for constant improvement, and the proper and safe usage of both rescue and fire protection equipment. The mechatronic research and test apparatus set, designed to meet the needs of the developing system of certification testing of technical rescue equipment and the elements of the fire protection systems, is shown. The apparatus have been designed at the Institute for Sustainable Technologies-National Research Institute in Radom and implemented at the Scientific Research Centre of Fire Protection (CNBOP) in Józefów.
PL
W artykule przedstawiono koncepcję i budowę systemu aparatury badawczo-testowej wspomagającej bezpieczeństwo i ratownictwo techniczne. Określono kierunki generowania zmian i rozwoju obiektów technicznych nastawione na doskonalenie technologii bezpieczeństwa technicznego. Przedstawiono oczekiwania i problemy wynikające potrzeby z doskonalenia, właściwej i bezpiecznej eksploatacji sprzętu ratowniczego i przeciwpożarowego. Zaprezentowano zestaw mechatronicznej aparatury badawczotestowej opracowanej na potrzeby rozwijanego systemu badań certyfikacyjnych narzędzi ratownictwa technicznego oraz komponentów systemów przeciwpożarowych. Aparatura opracowana w Instytucie Technologii Eksploatacji - PIB w Radomiu została wdrożona w Centrum Naukowo Badawczym Ochrony Przeciwpożarowej - PIB w Józefowie.
W artykule omówiono zadania systemów wspomagających bezpieczeństwo obiektów i procesów technicznych w aspekcie zmniejszania skutków-ryzyka wypadków oraz katastrof przemysłowych. Przeprowadzono analizę potrzeb wynikających z ochrony przeciwpożarowej, działań ratowniczych oraz bezpieczeństwa eksploatacji obiektów technicznych, środków ratownictwa technicznego i przeciwpożarowego. Na podstawie przeprowadzonej analizy wyznaczono priorytetowe kierunki rozwoju systemów technicznych wspomagających bezpieczeństwo obiektów i procesów technicznych. Wykazano konieczność intensywnego rozwoju systemów normatywnego testowania i weryfikacji zaawansowanych urządzeń ratownictwa technicznego a także mechatronicznych komponentów nowoczesnych systemów ochrony przeciwpożarowej. Przedstawiono znaczenie środków oceny bezpieczeństwa eksploatacji obiektów technicznych w osiąganiu najwyższych, ewoluujących standardów w tym tzw. zerowego zagrożenia bezpieczeństwa technicznego.
EN
The paper discusses the tasks of the systems for support of safety of technical objects and processes in the aspect of decrease in results and risks of accidents and industrial catastrophes. The analysis of needs was conducted for fire protection, rescue actions and safety of maintenance of technical objects, means of industrial safety and means of fire protection. Based on the analysis prioritary development directions were named for the technical safety systems of technical objects and processes. Also it was prooved that there exists the need for intense development of systems for standard testing and verification of advanced devices of technical safety and mechatronic components of modern systems for fire protection. Also discussed was the meaning of safety of maintenance of technical objects assessment means for achieving the highest evolving standards including so called "zero technical risk".
W artykule przedstawiono podstawowe źródła zagrożeń związanych z konstrukcją i eksploatacją samochodów wyposażonych w gazowe układy zasilania silników spalinowych (gaz propan-butan LPG i gaz ziemny CNG) oraz napędy hybrydowe (spalinowo-elektryczne). Określono potencjalne niebezpieczeństwa dla użytkowników i prowadzących działania ratowniczo-gaśnicze, będące następstwem wypadków lub pożarów, w których uczestniczą samochody zasilane paliwami alternatywnymi i z napędami elektrycznymi o wysokim napięciu. Przedstawiono wyniki badań pożarów testowych samochodów zasilanych gazem LPG. W oparciu o zalecenia producentów samochodów hybrydowych zawarto podstawowe wytyczne prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych, uwzględniające specyfikę konstrukcji i działania hybrydowego zespołu napędowego z akumulatorem niklowo-wodorkowym.
EN
This article presents essential sources of hazards connected with structure and use of cars equipped with gas powered systems of combustion motors (propane-butane gas LPG and natural gas CNG) and hybrid drives (combustion and electric). Potential hazards are determined for users and fire and rescue services, which are the results of accidents and fires where alternative fuel powered cars and cars with electric (high voltage) drives are involved. The results of test fires of LPG gas powered cars are presented. On the basis of hybrid cars manufacturers recommendations, essential guidelines for fire and rescue services operations are described, taking into consideration the specificity of structure and work of hybrid driving system with nickel-hydro-gen battery.
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Sprawne funkcjonowanie komunikacji miejskiej jest w znacznej mierze uzależnione od posiadania specjalistycznego sprzętu ratownictwa technicznego do usuwania skutków awarii i kolizji z udziałem pojazdów tramwajowych oraz sprzętu do prac konserwacyjno-montażowych sieci trakcyjnej. W referacie przedstawiono dwa typy pojazdów zaprojektowanych specjalnie do tego typu zadań. Scharakteryzowane zostały podstawowe parametry tych pojazdów oraz omówiono prowadzone prace rozwojowe.
EN
The efficient working of municipal transport considerably depends on having special technical rescue equipment for removing results of damage, tram cars collisions and accidents and also equipment for repairing and maintenance of electric traction network. In the paper two types of vehicles specially designed for such puposes are presented. A main parameters and characteristics of the vehicles and the research and developments works have been described.
Zaproponowano wykorzystanie komputerowych baz danych we wstępnych fazach projektowania maszyn na potrzeby ratownictwa technicznego; bazy te zawierają wszystkie niezbędne informacje związane z projektowaniem poszczególnych zespołów i ich elementów, a szczególnie z wymaganiami bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.
EN
A proposal of using computer data bases in initial stage of designing machines for technical rescue-work. These bases contain all information associated with designing the individual units and their elements in particular with requirements relevant to safety and health protection.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.