W środowisku naturalnym istnieje równowaga pomiędzy ilością opadów, wsiąkaniem, spływem i parowaniem. Zmieniając to środowisko poprzez zabudowę (budowa dróg, osiedli mieszkaniowych) zostaje naruszony naturalny obieg wody w przyrodzie. Na takich terenach tylko niewielka część wód opadowych może swobodnie przesiąknąć do gruntu, czyli naturalnego kierunku odpływu, co pociąga za sobą znaczne zwiększenie intensywności spływu powierzchniowego. Spływ ten stanowi czynnik utrudniający prawidłową komunikację, oddziałuje niszcząco na nawierzchnię ulic i chodników oraz powoduje zawilgocenie budynków. Zwiększenie spływu powierzchniowego kosztem infiltracji wody opadowej do gruntu pociąga za sobą również znacznie poważniejsze konsekwencje. Powoduje m.in. zmniejszenie zasobów oraz obniżenie poziomu wód gruntowych, zanikanie lub degradację słabo zasilanych wód powierzchniowych, wysuszanie gleby i zwiększenie zagrożenia powodziowego. Odzysk pewnej ilości wody dostającej się na tereny uszczelnione może być realizowany poprzez budowę systemów do lokalnego zagospodarowania wód w miejscu opadu. Podłoża naturalne i warstwy wegetacyjne gromadzą początkowo wody opadowe, by później przepuścić je w formie przefiltrowanej do wody gruntowej lub po wykorzystaniu części na procesy życiowe oddać ją w wyniku parowania do atmosfery. Roślinność porastająca te systemy pełni dodatkowo rolę biofiltra zatrzymującego zanieczyszczenia nanoszone wraz z wodami opadowymi. W pracy przedstawiono przykłady powierzchni chłonnych, które można zastosować w warunkach miejskich. Zwrócono także uwagę na potrzebę przestrzegania zasad prawidłowej eksploatacji oraz wskazano kierunki zmian w planowaniu zieleni miejskiej w terenach zurbanizowanych.
EN
In natural environment is equilibrium between participation, infiltration, runoff and evaporation. When this environment is changing through development (road-building, housing estate-building) the natural water circulation is changed. At these areas only the little part of rain waters can freely soak into the ground i.e. natural runoff direction. U is contributing, among others increasing intensity of surface runoff. Runoff makes public transport difficulties, destroys road surface and asphalt or concrete pavement as well as causes wetting of building. Increase intensity of surface runoff with cost of water infiltration into a ground cause to more serious consequences. It is contributing, among others to reducing aąueous stores, lowering the level of ground water, disappearing or the decline of poorly fed surface waters, drying soils off and increasing of flood risk. Build of alternative systems for rainfall water management permits recycling of certain amount of water dropping at sealed surfaces. Solum and vegetation layer initially accumulate rainfall water and next percolate it to ground water or after using some of water for life's needs, rest of water is returned to atmosphere as a result of evaporation. Flora which overgrows these systems acts as biofilter and accumulates pollution collected with rainfall waters.
W pracy omówiono wyniki trzyletnich badań wpływu rolniczego użytkowania zlewni podgórskiej oraz opadów atmosferycznych na jakość wód odpływających z jej obszaru. W próbkach wody opadowej i powierzchniowej, pobieranych średnio dwa razy w miesiącu, oznaczano: zawiesinę ogólną, pH, amoniak, azotany, fosforany, przewodność elektryczną właściwą, substancje rozpuszczone, siarczany, chlorki, wapń, magnez, mangan i żelazo. Na podstawie analizy wyników stwierdzono, że - z wyjątkiem amoniaku - średnie wartości pozostałych wskaźników były statystycznie istotnie większe w wodach odpływających niż w opadowych. Średnie stężenie amoniaku okazało się natomiast istotnie większe w wodzie opadowej. Ocena jakości wody odpływającej z obszaru zlewni podgórskiej użytkowanej rolniczo wykazała, że wodę tę należy zakwalifikować do IV klasy czystości. O takiej ocenie przesądziły stężenie azotanów i zawartość zawiesiny ogólnej.
EN
The paper discusses results of a three-year study on the effect of precipitations and agricultural utilization of a submontane catchment on the quality of waters flowing away from catchment area. Total suspended solids, pH, ammonium, nitrates, phosphates, conductivity, dissolved solids, sulphates, chlorides, calcium, magnesium, manganese and iron were analysed in atmospheric precipitation and surface water samples collected twice a month. Analysis of the results revealed that except for ammonium, the mean values of other indices were significantly higher in the outflowing waters than in the precipitation waters. Mean concentration of ammonium was significantly higher in the precipitation water. Waters flowing out of the agriculturally used submontane catchment should be classified to the IV quality class. Concentrations of total suspended solids and nitrates were the reason of such evaluation.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.