The main factors affecting the efficiency of the carrying capacity of drilling fluid are analysed in the paper. A description of the design of an experimental setup for modeling the well flushing process is presented, which makes it possible to evaluate the efficiency of the carrying capacity of a fluid from a variety of factors under study. To conduct experimental studies of the influence of factors on the efficiency of cleaning wells from cuttings, an experimental plan was built using the Taguchi methods for six factors at three levels of their change. According to the plan, we studied the effect of such parameters on the carrying capacity of the drilling fluid at various values of its flow rate: the variability of the drill string in the well; the cuttings particle diameter; the plastic viscosity of the drilling fluid; the pulsation frequency; the rotation of the drill string and its longitudinal movement. The nature of the formation of stagnant rock zones in the annulus of directional wells has been assessed. The influence of factors according to the constructed plan of the experiment at the distance of the beginning of settlement of the cuttings was studied. Based on the results of the studies, it was found that changing the range of these factors reduces the volume of rock deposited on the lower wall of the directional wellbore. It has been established that the use of a pulsating flow of flushing fluid makes it possible to reduce the value of its consumption and improve the efficiency of cleaning the annular space of wells from cuttings.
PL
W artykule przeanalizowano główne czynniki wpływające na efektywność nośności płuczek wiertniczych. Podano opis projektu eksperymentalnej instalacji do modelowania procesu płukania otworów, która pozwala na ocenę efektywności nośności płynu od różnych badanych czynników. W celu przeprowadzenia badań eksperymentalnych wpływu czynników na efektywność oczyszczania otworów ze zwiercin zbudowano plan eksperymentu metodami Taguchi dla sześciu czynników na trzech poziomach ich zmiany. Zgodnie ze skonstruowanym planem zbadano wpływ następujących parametrów na nośność płuczki wiertniczej przy różnych wartościach jej natężenia przepływu: mimośrodowość przewodu wiertniczego w otworze, średnica cząstek zwiercin, lepkość plastyczna płuczki wiertniczej, częstotliwość pulsacji, obrót przewodu wiertniczego i jego ruch wzdłużny. Oceniono charakter powstawania stref stagnacji cząstek skalnych w przestrzeni pierścieniowej odwiertów kierunkowych. Zgodnie ze skonstruowanym planem eksperymentu badano wpływ poszczególnych czynników na długość początkowego odcinka osadzania się zwiercin. Na podstawie wyników przeprowadzonych badań ustalono, że zmiana zakresu tych czynników zmniejsza objętość skały, która osadziła się na dolnej ścianie odwiertu kierunkowego. Stwierdzono, że zastosowanie pulsacyjnego przepływu płynu przemywającego pozwala na zmniejszenie wartości jej zużycia oraz poprawę efektywności oczyszczania przestrzeni pierścieniowej otworów ze zwiercin.
Potentially hazardous side-channels of complex geometry need to be investigated using detailed hydraulic physical models. This study aims to analyse the cross-waves pattern and pulsating flow using a side-channel spillway physical model. This study compares the cross-waves pattern were measured using an experimental installation set to generate cross-waves on the surface (original series) with another structure that did not produce cross-waves (modified series). The results showed that the geometry of the left wall caused instability in flow patterns and secondary flows. The starting point of Q2 discharge was detected by minor turbulence on the water surface near the left wall at a water depth of 3.3 m at the starting point of the wall, but with no overtopping. Cross-waves formed downstream at the right wall crosswise, lower than at the left wall. The height of the cross-wave increased substantially from Q100 to Q1000 discharges leading to overtoppings near the left wall at a water depths of 4.2 and 5.0 m at the starting point of the wall, and near the right wall at a water depths of 3.8 and 4.0 m at the upstream point of the wall. The modifications provided optimal hydraulic conditions, i.e. elimination of cross-waves and non-uniform flows. The Vedernikov and Montouri numbers showed that both original and modified series did not enter the area where the pulsating flow occurred. This indicated that both series were free from the pulsating flow.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Unsteady analyses of the flow between two egg-carton corrugated plates were performed. Geometry effects on the flow were as follows: “closed recirculations” shrank downstream the channel and became “open recirculations”. For the 180° egg-carton plates, recirculations were z-symmetric to the channel center. Reynolds number increments favored recirculation growth and flow detachment. Transient development effects were as follows: the steady state was reached faster in waves closer to the channel entrance. As time advanced, spatial flow development advanced toward the channel outlet , and y-concave geometries inhibited fluid detachment and steady state achievement. Consequences of the geometry on theransient development of the flow were as follows: the recirculations appeared at larger times, they were smaller, and became “open recirculations” closer to the channel inlet for the 0° model, and the 0° model flow reached a steady state faster. Finally, no clear evidence of unsteady features called “rolling vortices” was observed. Such unsteady features might be a consequence of small unavoidable experimental uncertainties creating a pulsating flow.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono wyniki badań eksperymentalnych przewodów zasilanych pulsacyjnie podczas ciągłej zmiany częstości pulsacji czynnika. Wyniki eksperymentu aproksymowano krzywą odpowiadającą członowi inercyjnemu drugiego rzędu. Właściwości dynamiczne przewodu estymowano przy użyciu narzędzia Curve Fitting Tool (Matlab). Badania przeprowadzono dla różnych stopni intensywności zmiany częstości pulsacji, podczas jej zwiększania (sweep up) i zmniejszania (sweep down) Przeprowadzono estymację parametrów charakteryzujących właściwości dynamiczne przewodu w postaci względnego współczynnika tłumienia i częstości rezonansowej badanego przewodu.
EN
This paper presents the experimental results of the pipe with pulsating flow during continuous variable pulsation frequency change. Second order inertial element characteristics was the base of the experimental results approximation. Pipe dynamic properties were estimated using Curve Fitting Tool in Matlab. The experiment was proceed for different sweep rated, due to sweep up and sweep down probes. The dynamic quantities of the tested pipes were estimated as relative damping coefficient and the resonance frequency.
Prędkość przepływu, liczba Reynoldsa i naprężenia ścinające to najistotniejsze czynniki w procesie mycia w systemie CIP. Ogólnie są one nazywane oddziaływaniami mechanicznymi. W artykule zaprezentowano najnowsze trendy w zakresie mycia w systemie CIP zmierzające do wzmocnienia ww. oddziaływań. Badania wskazują, że można to osiągnąć przez wprowadzenie do procesu m.in. przepływów pulsacyjnych, technologii ice pigging oraz ultradźwięków. Wyniki badań są obiecujące i umożliwiają usprawnienia procesu w wielu aspektach.
EN
Flow velocity, Reynolds number and shear stress are the most relevant factors in the process of cleaning in CIP system. Generally, they are called mechanical interactions. The paper presents the latest trends in CIP system aimed at strengthening above mentioned interactions. Current research indicates that this can be achieved by introducing into the process, among others, a pulsed flow, ice pigging technology and ultrasounds. The results of the study are promising and give the opportunity to improve the process in many aspects - effectiveness, efficiency and energy intensity.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
This paper presents the main assumptions of a 1D simulation model designed to estimate flow parameters in pipes with pulsating supply. The boundary conditions are defined with 3D maps of the variation of chosen parameters in the x-t domain.
PL
W artykule przedstawiono główne założenia jedno-wymiarowego modelu symulacyjnego do estymacji parametrów przepływowych w przewodach zasilanych pulsacyjnie. Zdefiniowano warunki brzegowe i zaprezentowano przykładowe wyniki obliczeń w postaci trójwymiarowych map przebiegu zmienności wybranych parametrów przepływowych w dziedzinie x-t.
The results of investigations of the moulding sands hardening process in the cold-box technology - with an application of two ways of gas dosage - are presented in the paper. A new, ultrasound method of testing the kinetics of hardening of moulding sands with chemical binders was applied. Moulding sands with phenol-formaldehyde resin and moulding sands with water-glass hardened by CO2:, were subjected to investigations. A continuous gas dosage was substituted by the pulsating one. It was shown, that the change of the dosage mode could lead to decreasing the gas consumption (even several times). In addition, it was found that the pulsating way of dosage provides improvements of moulding sands technological properties, mainly strength. Investigations concerned the cold-box processes, in which one or two technological gases were used.
PL
W pracy przedstawiono wyniki badań procesu utwardzania mas w technologii cold-box z zastosowaniem dwóch sposobów dozowania gazu. Zastosowano nową, ultradźwiękową metodę badań kinetyki utwardzania mas wiązany spoiwami chemicznymi. Badaniami objęto masy z żywicą fenolowo-formaldehydową i masy ze szkłem wodnym utwardzane CO2. Zastąpiono dozowanie ciągłe gazu dozowaniem pulsacyjnym. Wykazano, że zmiana sposobu dozowania gazu może prowadzić nawet do kilkukrotnego obniżenia jego zużycia. Stwierdzono ponadto, iż pulsacyjne dozowanie gazu prowadzi do poprawy właściwości technologicznych mas, głównie wytrzymałości. Badania dotyczyły procesów cold - box, w których wykorzystuje się jeden bądź dwa technologiczne gazy.
The phenomena occurring in a pulsating flow of gas through the straight pipe of a circular cross-section have been analyzed in this dissertation. Measurement methods that allow for determination of unsteady flow parameters (pressures, velocities and temperatures) for the pulse frequency up to /=200 Hz have been applied and improved. A method that enables to distinguish two components of the measured temperature signal, corresponding to static and dynamic temperature, has been proposed as well. In order to analyze the observed unsteady phenomena, a Bannister wave model that enables the pressure signal decomposition into the incoming and reflected wave has been adapted. Due to the employment of this model, the flow behavior in the types of systems under investigation could be explained to a great extent. A trial to adapt the classical acoustic theory to pulsating flow conditions has also been undertaken in the dissertation. The resonance frequencies of the systems under consideration have been determined with this method and a very good convergence of the calculation and measurement results has been obtained. The amplification coefficients for pressures and specific mass flow rates defined in the study reach their maximum values for the theoretically determined resonance frequencies. It has been also found that the pipe supplied with a pulsating flow can be treated dynamically as an object of the second order, which is confirmed by the amplitude and phase characteristics determined experimentally. To widen our knowledge on the character of flow parameter dynamics in the analyzed measurement cross-sections, unsteady temperature and specific mass flow rate fields have been measured for some selected conditions of excitation. It has been found that the pulsating flow alters the shape of the specific mass flow rate profile, leading to its uniformity. In the case of temperature, we encounter a very high degree of homogeneity of the unsteady fields recorded at the pipe inlet, which also indicates indirectly the homogeneity of static pressure fields. As regards practical applications of these investigation results, apart from typical cases of a flow through inlet and outlet pipes of diesel engines and piston compressors, they can be employed in all installations where a pulsating flow occurs and phenomena such as an increased pulsating amplitude or a reverse flow cause disturbances in their correct operation.
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule opisano wyniki pomiarów rozkładów temperatury gazu w kanale o przekroju kołowym zasilanym przepływem pulsacyjnym. Przeprowadzono analizę własności dynamicznych zastosowanych przetworników temperatury oraz omówiono procedurę wykonania pomiarów, polegającą na sondowaniu badanego przekroju wzdłuż jego promienia. Przeanalizowano uzyskane wyniki dokonując próby skorelowania uzyskanych rozkładów temperatury z rozkładami innych parametrów przepływu (ciśnienia i prędkości przepływu). Stwierdzono istnienie niestacjonarnego rdzenia przepływu, w którym obserwuje się powtarzalność przebiegów temperatury na kolejnych badanych promieniach. W miarę zbliżania się do ścianki kanału ujawnia się wpływ wymiany ciepła przez ściankę. Wykazano także istotny wpływ dynamicznej składowej temperatury na rejestrowane przebiegi.
EN
The paper describes results of gas temperature distribution measurements in the circular pipe supplied with a pulsating flow. The analysis of dynamic properties of applied temperature sensors was conducted and the procedure of measurements was described as well. The temperature field survey was done by displacing the probe along the pipe radius. The results obtained were carefully analyzed and an attempt to find correlations between main flow parameters (pressure, temperature, velocity) was made. It has been found that the "flow core" exists in a large zone around the pipe axis. The repeatability of successive temperature plots, recorded at different radii, can be observed inside of it. While approaching the pipe wall, an influence of heat exchange through the pipe wall is manifested. It has been also shown that the dynamic temperature component can exert a strong influence on recorded temperature signals.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The computational calculations employing the “x-t” model of a pulsating flow in the pipe and their experimental verification were described. The model, previously used for calculations of pressure signal variations in pneumatic transmission pipes, was adapted to the admission system of the turbocharger turbine. Appropriate boundary conditions were applied, using the experimental data provided by the measurements of unsteady flow parameters. The calculation results were compared to the experimental data showing a good agreement.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The method of measurement of the specific mass flow rate in a pulsating flow by means of the Constant Temperature Anemometer (CTA) has been described. Special attention has been paid to the probe calibration problem. Different forms of the CTA characteristic have been analyzed. Example measurement results have been presented for chosen pulse frequencies. Apart from the measurements executed in one single point representing each control section, a flow field survey has been done in order to determine the velocity profile under the conditions of a pulsating flow. Probes have been displaced radially with a small step to cover the range from the pipe axis to its wall. It has been found that in the large field around the pipe axis, successive velocity plots are similar as far as their shape and phase shift are considered. Pulsations are damped and mean velocity decreases rapidly only in direct proximity of the pipe wall. It has been also shown that the presence of pulsations makes the mean velocity profile more uniform than in the case of a steady flow. Measurements have been also performed for the case of a reverse flow occurring in the pipe at resonance frequencies.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule opisano wyniki pomiarów temperatury gazu w przepływie pulsacyjnym przez rurociąg, zrealizowane za pomocą cienkowłóknowego termometru stałoprądowego CCT w zakresie częstości wymuszenia 20÷200 Hz. Zarejestrowane sygnały poddano analizie, mającej na celu określenie warunków, w jakich konieczne jest uwzględnienie dynamicznej składowej temperatury, wynikającej z wyhamowania czynnika na powierzchni termometru. Zaproponowano metodę pozwalającą na wyodrębnienie z sygnału mierzonej temperatury składowych odpowiadających temperaturze statycznej i dynamicznej.
EN
The results of gas temperature measurements in the pipe under the conditions of the pulsating flow are described. The measurements were conducted with a thin wire CCT thermometer in the range of excitation frequencies of 20÷200 Hz. The acquired signals were analysed in order to define the conditions in which it is necessary to take into account the dynamic temperature component occurring as a result of velocity deceleration on the thermometer surface. The method of decomposition of the temperature signal allowing to separate its static and dynamic component is proposed.
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
An experimental set-up to measure the changes of geometry of elastic walls and input and output pressures for constant and pulsating flow reflecting blood flow in human arteries was designed, built and tested. The paper presents the results of extensive experiments of static and pulsating flow parameters as functions of flow rates and pulsation frequencies for various properties of tested tubes. Aperiodic time series of pressure due to occurrence of turbulent flow have been observed.
PL
Przedstawiono wyniki badań eksperymentalnych przepływu statycznego i pulsacyjnego w elastycznych ściankach odwzorowującego przepływ w naczyniach krwionośnych. Zaprojektowano, zbudowano i przetestowano aparaturę umożliwiającą pomiar on-line zmian średnicy badanej rurki wykonanej z elastycznego materiału i ciśnień dynamicznych przed i za badaną próbką w zależności od natężenia prze-pływu i częstotliwości pulsacji. Zaobserwowano m.in. aperiodyczne zależności czasowe ciśnienia i średnicy rurki wynikające z burzliwego charakteru przepływu płynu.
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
In the paper, the characteristic features of an unsteady flow in two systems: a high-volume pipe-receiver and a pipe-turbine are described. The tests were made under the conditions of a pulsating pipe supply in the range of frequencies 20-100 Hz. The following measurements of instantaneous values of unsteady flow parameters were made: pressure (piezoresistive transducers), temperature (Constant Current Thermometer) and velocity (Constant Temperature Anemometer). The applied measurement methods - owing to good dynamic properties of transducers - permitted us to gather relatively rich and complete information on flow phenomena in such systems. It was shown that the pipe-receiver system behaved as a resonator with a marked range of amplitude amplification and a distinct relationship between the resonance frequency and the pipe length. In this system, an effect of high pressure signal attenuation along the pipe and a reverse flow were observed as well. On the other hand, the pipe-turbine system is free of characteristic resonance frequencies and the pressure signal is transmitted along the pipe up to the turbine inlet section practically without any changes.
PL
W artykule opisano zjawiska przepływowe zaobserwowane w układach przewód-zbiornik oraz przewód-turbina zespołu ładującego przy pulsacyjnym charakterze zasilania tych układów. Wykazano, iż układ ze zbiornikiem zachowuje się jak rezonator, z wyraźnym obszarem wzmocnienia amplitud wszystkich badanych parametrów przepływu (ciśnienia, temperatury i prędkości). Przy stałej objętości zbiornika, położenie tego obszaru zależy od długości przewodu, co wskazuje na podobieństwo do rezonatora Helmholtza. Jednak przyjęcie modelu układu przepływowego w tej postaci nie daje zbieżności wartości częstości rezonansowych wyznaczanych z modelu oraz z pomiaru. Zbieżność tę, daje dopiero zastosowanie jako modelu układu Lutza, uwzględniającego odcinek przewodu za zbiornikiem. Charakterystyczną cechą układów ze zbiornikiem jest tłumienie sygnału ciśnienia wzdłuż długości przewodu, z kolei w układzie z turbiną, takie tłumienie jest pomijalne, sygnał w zasadzie bez zniekształceń jest przenoszony wzdłuż długości przewodu do przekroju wlotowego turbiny. W układzie tym nie występują również efekty rezonansowe. Analiza opisanych zjawisk przepływowych była możliwa dzięki zastosowaniu bardzo szybkich przetworników mierzonych parametrów przepływu.
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The paper presents a method of unsteady temperature measurements in the gas flow by means of two thin thermocouples. A procedure of identification of dynamic properties of these thermocouples was applied, adopting a Constant Current Thermometer (CCT) as the reference sensor. Thus, the determination of dynamic characteristics of both tested sensors was possible and the obtained results were used as the basis for the correction of their dynamics. It has been shown that the results of the proposed correction procedure are satisfactory, corrected temperature signals correspond well to those from the reference sensor. The next part of the investigations concerns temperature measurements in a high-velocity flow. In this case the influence of the heat recovery coefficient should be taken into account. A method of determination of this coefficient with the use of a special-design Prandtl probe was proposed and the means of separation of temperature components (static and dynamic) were analyzed.
PL
W artykule przedstawiono metodę pomiaru niestacjonarnch temperatur gazu za pomocą cienkich termoelementów, uprzednio wywzorcowanych dynamicznie w kanale przepływowym. Zastosowano procedurę identyfikacji własności dynamicznych badanych przetworników z zastosowaniem termometru stałoprądowego CCT jako przetwornika wzorcowego. W ten sposób wyznaczono charakterystyki dynamiczne badanych sond, a uzyskane wyniki posłużyły jako podstawa do korekcji ich własności dynamicznych. Otrzymane wyniki są zadowalające, otrzymane po korekcji sygnały temperatury w prawidłowy sposób odtwarzają postać sygnału wejściowego, o czym świadczy ich podobieństwo do sygnałów z przetwornika wzorcowego. W artykule podjęto również próbę uwzględnienia wpływu tzw. współczynnika odzysku r wpływającego na mierzoną wartość temperatury w przepływach odbywających się z dużymi prędkościami. Zaproponowano metodę wyznaczania charakterystyki współczynnika odzysku za pomocą specjalnej sondy Prandtla, umożliwiającej, oprócz tradycyjnych pomiarów ciśnienia statycznego i całkowitego, dodatkowy pomiar temperatury statycznej gazu. Dzięki znajomości charakterystyk współczynnika odzysku możliwe byłoby, przy jednoczesnym pomiarze chwilowej prędkości, wyseparowanie z mierzonego sygnału temperatury jego składowej statycznej oraz dynamicznej.
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
In connection with blood flow in stenosed blood vessels, Ojha and his co-workers have been measured pulsating flows in rigged pipes with a contraction using kerosene. The experiment, however, leaves something to be desired, for example, the pressure fluctuation relevant to the pulsating flow velocity is entirely unknown. To make clear the mechanism of the pulsating flow in the stenosed pipes, the flow is numerically simulated, in this paper, using a finite difference method with CIP scheme. Obtained axial velocity distributions and thickness of separation region are confirmed with Ojha's experimental results. Resultant flow brings about large periodical change of wall stress in the downstream and of pressure at the contraction, respectively, suggesting that the flow behaviour relates closely with arterial diseases.
17
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Praca stanowi wycinek opracowania zagadnienia przepływomierzy laminarnych do pomiaru natężenia przepływu pulsacyjnego. W pracy rozwiązano analitycznie zagadnienie rozkładu prędkości płynu nieściśliwego w zamkniętych kanałach prostoosiowych o przekroju trójkątnym oraz wyznaczono zależność funkcyjną zachodzącą pomiędzy spadkiem hydraulicznym a prędkością średnią w przekroju poprzecznym. Następnie podjęto zadanie doświadczalnego sprawdzenia zależności funkcyjnej , wyprowadzonej postaci równania i przedstawiono wyniki przeprowadzonych badań oraz zaprezentowano przepływomierz prototypowy.
EN
This paper is a fragment of a work devoted to the problem of laminar flowmeters for measuring pulsation flow output. In the first part of the paper the author uses the variation method to reduce the problem, of a fixed laminar flow through a rectiaxial duct with a triangular cross-section to an ordinary differential equation with boundary condition. This permits the determination of velocity distribution in the cross section and of the functional relation between the hydraulic drop and the mean velocity (11) in a duct whose cross-section is an equilateral triangle. The second part of the paper contains the experimental results proving the validity of the theoretical deductions.
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
In this paper, the results of theoretical studies on the unsteady liquid flow in a pipe with an element causing the occurrence of recirculation zones are presented. The model of unsteady flow in a pipe with a constriction has been developed. Starting from the principle of momentum conservation referred to a control volume, the differential equation of the flow has been obtained. From this equation, the relationship between the height of a hydraulic loss and the volume rate of flow for the pulsating liquid flow in a constricted pipe has been derived. In this relationship, an element allowing for the occurrence of recirculation zones and their time variation have been identified.
Przedstawiono wyniki modelowania przepływów pulsacyjnych w kanale płaskim. Wykorzystano modele oparte na koncepcji automatów komórkowych do opisu zachowania się płynu. Dla różnych wartości częstotliwości zmiany warunków brzegowych otrzymano obrazy pola prędkości. Zaobserwowano że, dla pewnych wartości częstotliwości zmian warunków brzegowych na obrazie pola przepływu pojawiają się charakterystyczne zawirowania.
EN
The results of modelling of pulse flow were shown. The cellular automata model was used to simulate the air flow. For different values of the boundary conditions frequency variations the velocity fields were obtained. For specific magnitude of the boundary conditions frequency variation the characteristic vortices of the velocity field were observed.
20
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
In this paper the dynamic behaviour of a continuum inextensible pipe containing fluid flow is investigated. The fluid is considered to be incompressible, frictionless and its velocity relative to the pipe has the same but time-periodic magnitude along the pipe at a certain time instant. The equations of motion are derived via Lagrangian equations and Hamilton's principle. The system is non-conservative, and the amount of energy carried in and out by the flow appears in the model. It is well-known, that intricate stability problems arise when the flow pulsates and the corresponding mathematical model, a system of ordinary or partial differential equations, becomes time-periodic. The method which constructs the state transition matrix used in Floquet theory in terms of Chebyshev polynomials is especially effective for stability analysis of systems with multi-degree-of-freedom. The stability charts are created w.r.t. the forcing frequency omega, the perturbation amplitude nu and the average flow velocity U.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.