Artykuł przedstawia problematykę integracji sztuki i techniki w kształtowaniu przestrzeni publicznych na przykładzie projektów opracowanych na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, w Katedrze Projektowania Urbanistycznego i Krajobrazu Wiejskiego. Głównym celem badań prezentowanych w artykule jest wskazanie oraz analiza współczesnych rozwiązań projektowych dotyczących komponowania przestrzeni publicznych we właściwych relacjach z techniką w zakresie rozwiązań materiałowych i sposobów ich użycia, realizacji o wysokim stopniu technologicznego zaawansowania oraz rozwiązań proekologicznych. Badania koncentruj ą się na projektach opracowanych podczas następujących kursów: elementy kompozycji urbanistycznej, projekty dyplomowe (studia inżynierskie), projekt urbanistyczny - centrum miasta (studia magisterskie).
EN
The article presents the issues of integrating art and technology in shaping public spaces on the example of design projects elaborated at the Faculty of Architecture of the Warsaw University of Technology, at the Chair of Urban Design and Rural Landscape. The main objective of the research presented in the article is to identify and analyse contemporary design solutions concerning the composition of public spaces in the right relationship with technology in the field of material solutions and methods of their use, projects with a high degree of technological advancement and pro-ecological solutions. The research focuses on projects developed during the courses: Elements of Urban Composition, Diploma projects (engineering studies) and Urban Design - City centre (master's degree studies).
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Urban sprawl to zjawisko poszerzania granic miejskich na obszary o niższym stopniu zurbanizowania np. sąsiadujących gmin. Jest to proces spontaniczny, niezaplanowany. Wynika z potrzeby zapewnienia odpowiedniej ilości zabudowy mieszkaniowej, w niższej cenie, w akceptowalnej odległości od centrum miasta. Potrzeba ta powstaje z powodu wzrostu zaludnienia w mieście. Nowe inwestycje, realizowane w pośpiechu, z ukierunkowaniem na zysk, przyczyniają się do degradacji układu wsi, pomijania odwoływania się do wzorców lokalnej architektury we współcześnie powstającej zabudowie. Następuje niedopasowanie infrastruktury do potrzeb gwałtownie rozrastających się wsi i osiedli mieszkaniowych, w szczególności widoczna jest zbyt mała przepustowość dróg, niewystarczająca ilość terenów rekreacyjno-parkowych. Powstają kolonie zabudowy mieszkaniowej, pozbawione przestrzeni społecznych, rekreacyjnych, zielonych z problemem sprawnego dojazdu do miejsca pracy, z niesprzyjającymi warunkami dojść dla pieszych. Niedostosowana liczba dróg do liczby mieszkańców powoduje w gminie sytuacje, w których natężenie ruchu w godzinach szczytu jest zbyt wysokie. Uniemożliwia to włączenie się do ruchu mieszkańcom miejscowości, przez środek której prowadzone są główne drogi przelotowe. Droga prowadząca do Poznania zbiera ruch z okolicznych wsi, generując w samym centrum miejscowości korki, spaliny, a do tego zbyt wąskie chodniki lub ich brak sprawiają, że taka sytuacja stanowi niebezpieczeństwo dla pieszych, głównie dzieci idących do szkoły. Innym problemem są inwestycje powstałe w latach 90. oraz na początku XXI w., na obszarach jeszcze niepokrytych MPZP, a które na skutek rozwoju wsi zostały wchłonięte. Powstają sytuacje, w których ich funkcja zupełnie nie wpisuje się w charakter terenu, na którym się znajdują. W centrum wsi o potencjale kulturowym powstały w latach 90. zakłady produkcyjne, magazyny, składy budowlane, warsztaty mechaniki samochodowej, parkingi. Takie sąsiedztwo przy szkole, kościele, zabudowie mieszkaniowej, na terenie znajdującym się w centrum wsi, mającym potencjał do kreacji przestrzeni publicznej, placu, miejsca spotkań mieszkańców, skutecznie niweczy ten potencjał. Przestrzeń publiczna, społeczna to nie tylko budynki z usługami w postaci galerii handlowych czy dyskontów. Stanowią ją place, skwery, miejsca rekreacji i spacerów, a w wielu miejscowościach występuje deficyt tych przestrzeni. Usługi w postaci galerii i dyskontów są zgrupowane w Skórzewie wzdłuż głównej drogi dojazdowej biegnącej przez środek miejscowości, będąc naturalnym punktem zatrzymania po drodze z pracy. Znajdujące się od frontu parkingi i rozmieszczenie w odległościach od osiedli najwygodniejszych do pokonywania samochodem nie generują ruchu pieszego. Obiekty te zatem trudno nazwać usługami mającymi potencjał miastotwórczy. Są raczej odpowiedzią jedynie na potrzeby bytowe mieszkańców, a nie społeczne. Taka forma handlu tworzy miejscowość, w której dominujący jest ruch samochodowy. Natomiast skala wsi daje szanse na poruszanie się pieszo i tworzenie miejscowości „15-minutowej”. To pozytywnie wpływałoby na obniżenie ruchu samochodowego, podniesienie jakości życia mieszkańców, nawiązywanie relacji społecznych dzięki wizytom na targowiskach, skwerach, miejscom rekreacji i wypoczynku zlokalizowanym w niedużej odległości od miejsca zamieszkania, dostępnych w odległościach dogodnych dla pieszych. Te sytuacje ukazują konieczność tworzenia wysokiej jakości MPZP z dużą świadomością władz, projektantów i inwestorów.
EN
Urban sprawl is the phenomenon of expanding urban boundaries to areas with a lower degree of urbanization, e.g. neighboring communes. It is a spontaneous, unplanned process. Resulting from the need to provide an appropriate amount of residential development, at a lower price, at an acceptable distance from the city center. This need arises due to the increase in population in the city. New investments, carried out in a hurry, with a focus on profit, contribute to the degradation of the village layout, omitting references to local architectural patterns in contemporary buildings. The infrastructure is not adapted to the needs of rapidly growing villages and housing estates, in particular there is too little road capacity and an insufficient number of recreation and park areas. Housing colonies are being created, deprived of social, recreational and green spaces, with problems with efficient access to the workplace and unfavorable conditions for pedestrian access. The number of roads not adapted to the number of inhabitants causes situations in the commune in which the traffic intensity during rush hours is too high. This makes it impossible for residents of towns through which main roads run through to join the traffic. The road leading to Poznań collects traffic from the surrounding villages, generating traffic jams and exhaust fumes in the very center of the town, and too narrow or no sidewalks make such a situation a danger for pedestrians, mainly children walking to school. Another problem are investments made in the 1990s and early 2000s, in areas not yet covered by local spatial development plans, which were absorbed as a result of rural development. Situations arise in which their function is completely incompatible with the nature of the area in which they are located. In the center of the village with cultural potential, production plants, warehouses, construction depots, car mechanic workshops and parking lots were built in the 1990s. Such proximity to a school, church, housing development, in an area located in the center of the village, which has the potential to create a public space, a square, a meeting place for residents, effectively destroys this potential. Public and social space is not only buildings with services such as shopping malls or discount stores. It consists of squares, squares, places for recreation and walks, and in many towns there is a deficit of these spaces. Services in the form of galleries and discount stores are grouped in Skórzewo along the main access road running through the center of the town, being a natural stopping point on the way from work. Parking lots located at the front and located at the most convenient distances from the housing estates do not generate pedestrian traffic. Therefore, these facilities can hardly be called services with city-forming potential. Rather, they are a response only to the living needs of residents, not to their social needs. This form of trade creates a town where car traffic dominates. However, the scale of the village gives you the opportunity to get around on foot and create a „15-minute” town. This would have a positive impact on reducing car traffic, improving the quality of life of residents, and establishing social relationships thanks to visits to markets, squares, places of recreation and relaxation located close to the place of residence, accessible at distances convenient for pedestrians. These situations show the need to create high-quality local development plans with great awareness of the authorities, designers and investors.
The issue of existence and influencing the perception of space of the fourth dimensional elements, such as light, sound or digital reality, is extremely complex and difficult to diagnose. One of the phenomena affecting the quality of space is light, both natural and artificial. The article presents three examples of public spaces along with the assessment of selected light indicators such as: exposure, illumination, shadows, contrasts, colours, penetration and mood. The analyses were carried out for two weather conditions: cloudy and sunny, at three points in time: in the morning, noon and evening hours. The summary presents general and specific conclusions.
PL
Problematyka istnienia i wpływania na percepcję przestrzeni elementów czwartego wymiaru, takich jak światło, dźwięk czy rzeczywistość cyfrowa jest niezwykle złożona i trudna do zdiagnozowania. Jednym ze zjawisk wpływających na jakość przestrzeni jest światło, zarówno naturalne jak i sztuczne. W artykule przedstawiono trzy przykładowe przestrzenie publiczne wraz z oceną wybranych wskaźników działania światła takich jak: ekspozycja iluminacja, cienie, kontrasty, kolorystyka, przenikanie czy nastrój. Analizy przeprowadzono dla dwóch stanów pogody: pochmurnej i słonecznej, w trzech punktach czasowych: w godzinach porannych, południowych i wieczornych. W podsumowaniu przedstawiono wnioski ogólne i szczegółowe.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł prezentuje wyniki badania dotyczącego stopnia przystosowania do potrzeb użytkownika przestrzeni publicznej o wysokim znaczeniu turystycznym na przykładzie Poznania. W tym celu wykorzystano autorską metodę oceny jakości, która została stworzona na podstawie analizy elementów ukształtowania ważnych ze względu na niezbędną integracyjność, dostępność, edukacyjność, komfort, bezpieczeństwo, wizerunek i atrakcyjność funkcjonalną miejskiego środowiska. Zainteresowanie aktywnym wypoczynkiem w obrębie dużych miast Polski i świata jest zauważalnym trendem. Popularność tej formy turystyki nie przekłada się jednak na widoczną poprawę przystosowania obiektów turystycznych do rosnących potrzeb oraz wymagań użytkowników. W opinii autorki miejskie przestrzenie publiczne są głównym obszarem aktywności osób przyjezdnych i z tego względu należy zadbać o ich właściwe przygotowanie. Przeprowadzone badanie pilotażowe sprawdza możliwość wykorzystania metody do badania przestrzeni o funkcji turystycznej. Wyniki badania prowadzonego w terenie za pomocą kwestionariusza oceny eksperckiej mogą być odczytywane na trzech poziomach: ogólnym, szczegółowym ze względu na ocenę kryteriów oraz szczegółowym ze względu na ocenę pojedynczych przestrzeni publicznych. Metoda nie była adaptowana do badania przestrzeni o funkcji turystycznej, a przeprowadzona próba wykazała ograniczenia ze względu na ewaluację przestrzeni o funkcji komunikacyjnej.
EN
The article presents results of a study on adapting high tourist importance spaces to the needs of users on the example of Poznań. The study uses the author’s own method of quality assessment, which was created after the analysis of shaping elements important for the necessary integration, accessibility, education, comfort, safety, image and functional attractiveness of the urban environment. Interest in active recreation within large Polish and world cities is a noticeable trend. The popularity of this form of tourism does not translate into a visible improvement in the adaptation of tourist facilities to the growing needs and requirements of users. In the author’s opinion, urban public spaces are the main area of the visitors activity and for this reason they should be properly prepared. The pilot study checks the possibility of using the method to study spaces with a tourist function. The field survey results conducted by the expert evaluation questionnaire can be read at three levels: general, detailed for criteria evaluation and detailed for individual public spaces evaluation of. The method was not adapted to the tourist function spaces study, and the tested sample showed evaluation limitats due to the space with the communication function.
The most important aspect of public spaces is the social value that determines interactions and creates socialbond. Important places are enlivened by random pedestrians users and actors. The significance and nature of public spaces are determined by many complex factors, including cultural heritage, sociability, diversity of functions, aesthetics and accessibility. The author presents characteristics and analysis of selected public spaces of Warsaw’s Praga - Północ. The conclusions of the study allow to state the essence of making and remaking public spaces. The aim of this is to define the proposal of spatial design activities that enhance the attractiveness of the local community, foster social integration and include, among others: squares, markets, squares and streets.
PL
Najważniejszym aspektem przestrzeni publicznych jest walor społeczny, który decyduje o interakcjach i kształtowaniu więzi międzyludzkich. Miejsca ważne są ożywione przez aktorów, użytkowników lub przypadkowych przechodniów. O znaczeniu i istocie przestrzeni publicznych decyduje wiele złożonych czynników, wśród których są m.in.: dziedzictwo kulturowe, aspekty społeczne, różnorodność funkcji, estetyka i dostępność. Autorka prezentuje charakterystykę i analizę wybranych przestrzeni publicznych Pragi-Północ w Warszawie. Wnioski z badań pozwalają stwierdzić istotę tworzenia i odtwarzania systemów powiązań przestrzeni publicznych. Ma to na celu określenie propozycji działań projektowych przestrzennych wzmacniających atrakcyjność w odbiorze lokalnej społeczności, sprzyjających integracji społecznej i obejmujących m.in.: place, targowiska, skwery i ulice.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Values generated by art and culture usually almost automatically generate social values that appear around the source of the said art, and thus around theatre buildings or concert halls as well. They help to shape the sense of identity of a place, which is important both to local residents and to those from further afield who are interested in cultural events. The experience of social values created around a source of culture is, however, not always as obvious. Can social values be built in public spaces surrounding theatre or concert hall buildings independently of the cultural events that take place inside them? Three Polish built projects featuring theatre and entertainment buildings built over the past five years in Gdańsk, Warsaw and Katowice were selected in order to analyse this problem. They have won numerous distinctions and awards, including for their innovative solutions in terms of the public spaces created in their immediate vicinity.
PL
Wartości generowane przez sztukę i kulturę tworzą zazwyczaj niemal automatycznie wartości społeczne, powstające wokół źródła tej sztuki, a więc i budynków teatralnych lub koncertowych. Pomagają one kształtować poczucie tożsamości miejsca, ważne zarówno dla lokalnych mieszkańców, jak i zainteresowanych osób z zewnątrz. Odczuwanie wartości społecznych, tworzonych wokół źródła kultury, nie zawsze jest jednak tak oczywiste. Czy w przestrzeniach publicznych, otaczających budynki widowiskowo-teatralne można budować wartości społeczne, niezależne od rozgrywających się w nich wydarzeń kulturalnych? Do analizy problemu wybrano trzy polskie realizacje budynków widowiskowo-teatralnych powstałe w ciągu ostatnich pięciu latach w Gdańsku, w Warszawie i w Katowicach. Zdobyły one wiele wyróżnień i nagród, między innymi za nowatorskie rozwiązania przestrzeni publicznych, stworzonych w najbliższym otoczeniu obiektu.
Szczecin's Old Town was destroyed during the Second World War. After the War, as a result of political decisions made at the time, the area's buildings were not rebuilt. In the effect of such actions, the city was left without an old-town market square – a sort of "heart of the city" – for close to five decades. This article discusses the reconstruction of Szczecin's Old Town and analyses the post-war history of the placement of individual public spaces within Szczecin, as an attempt to createa representative place within it, compensating the initial lack of an old-town market square. Because Szczecin's public spaces are characterised by considerable diversity, a typological analysis of these places has also been presented in the conclusions.
PL
Podczas II wojny światowej starówka szczecińska uległa zniszczeniu. Po wojnie w wyniku podjętych decyzji politycznych nie odbudowano zabudowy staromiejskiej. W efekcie takich działań miasto było prawie przez 50 lat pozbawione rynku staromiejskiego – swoistego „serca miasta”. W artykule została w pierwszej kolejności omówiona odbudowa szczecińskiej starówki. Następnie zostały przeanalizowane powojenne dzieje lokowania poszczególnych przestrzeni publicznych w obrębie Szczecina jako próby stworzenia reprezentacyjnego miejsca w mieście rekompensującego początkowy brak rynku staromiejskiego. Ponieważ poszczególne przestrzenie publiczne Szczecina charakteryzują się sporą różnorodnością, została również w podsumowaniu przeprowadzona analiza typologiczna tych miejsc.
Urban development is now becoming an increasingly complex challenge in global and local terms. The urban form is both, the element of the city's sense and the spatial framework of urban transformations. The morphology of the city is changing constantly with urban development. What can be continuously observed is, that “cities and their complexes grow spatially, forming large areas and absorbing new territories.” [2]. Urban morphology consists of built-up tissue and voids in-between, so the urban development is directly related to the volume and geometrical structure of open areas and public spaces. If the public life occurs in the space in-between, exploring tools of advanced urban analyses focused on morphology of open spaces seems to be important and actual. Spatial disposition and relation between public spaces define unique features of towns and contribute to the general perception of the sense of cities. However the problem is not as obvious as it may seem in practical terms. While the analysis of the built-up tissue of cities is relatively achievable, a measurable analysis of the space in-between is a considerable challenge due to the lack of defined geometry. This geometrical aspect of open spaces in cities is addressed in this article. The promising and powerful data environment enabling the development of such analytic tools are 3D virtual city models. The already introduced by the author analytic method called 3D-Negative (N3D) allows quantification and measurable analyses of the “invisible” geometry. The method is closely related to GIS and cityGML environments. The purpose of the article is to analyze regularities, spatial distribution and structure of public spaces in selected cities in area and linear means.
Tolerance is an issue of an extremely complex nature that has given rise to various attitudes in the society as a result of the influence of different factors. The spatial aspect of tolerance is the main topic discussed in detail in our paper. The aim of the study is to determine the potential of various types of public spaces, both as spaces of tolerance and conflict. The research was conducted by means of topical analysis - a qualitative method that consists in providing detailed descriptions and interpretation of the observed behaviour patterns. The analysed material consisted of comments published on the Internet concerning articles and posts about the marginalised groups. The material was analysed in terms of the fundamental research question: what kinds of public spaces intensify the problem of intolerance, and which ones reinforce tolerance? The comments were divided into three thematic groups, based on the expressed attitude (intolerant, neutral and tolerant). The topical analysis of data revealed that the most common factor that intensified intolerance was the lack of a sense of safety connected with the presence of children and the feeling of lack of control. The authors of the comments mentioned schools and the surroundings of residential estates as places where tolerance could not exist. Railway stations and other places that involve intensive communication and the chaos resulting from heavy traffic, which affects the sense of safety, were also described as spaces with negative potential. The comments representing a tolerant attitude also pointed to schools as places with a high tolerance potential, as children are open to differences and obtaining knowledge. Places connected not only with the presence of children, but also their parents, such as family entertainment parks, were mentioned as areas with higher potential to become spaces of tolerance. The reason is the fact that the sense of control over the situation and the safety of children are higher than in schools, and the overall atmosphere of fun. The main conclusion of the study is the observation that a space of tolerance should ensure a sense of safety and control and offer educational functions.
PL
Tolerancja jest problemem o niezwykle skomplikowanej naturze, wobec którego w społeczeństwie, na wskutek działania rozmaitych czynników, wykształciły się różne postawy. Przestrzenny aspekt tolerancji to problem wyczerpująco przedstawiony w niniejszym artykule. Celem pracy jest określenie potencjału różnego rodzaju przestrzeni publicznych zarówno jako przestrzeni tolerancji, jak i konfliktu. Metodą zastosowaną do przeprowadzenia badań była analiza tematyczna - metoda jakościowa polegająca na szczegółowym opisywaniu i interpretacji zaobserwowanych wzorców zachowań. Materiał badawczy stanowiły wypowiedzi zamieszczone w Internecie pod artykułami i wpisami dotyczącymi marginalizowanych grup. Analiza materiału odbywała się pod kątem podstawowego pytania badawczego: w jakich przestrzeniach publicznych nasila się problem nietolerancji, a w jakich to tolerancja ulega intensyfikacji? Wypowiedzi podzielono na trzy grupy tematyczne, dokonując podziału pod kątem przejawianej postawy (nietolerancyjna, pośrednia i tolerancyjna). W wyniku analizy tematycznej danych stwierdzono, że najczęściej występującym czynnikiem intensyfikującym nietolerancję był brak poczucia bezpieczeństwa związany z obecnością dzieci i poczuciem braku kontroli. Szkoła oraz otoczenie osiedli mieszkaniowych wskazywane były przez wypowiadających się jako miejsca, gdzie tolerancja nie ma prawa zaistnieć. Przestrzenią o potencjale negatywnym określone zostały dworce i inne miejsca związane z intensywną komunikacją, które, ze względu na związany z ruchem chaos, obniżają poczucie bezpieczeństwa. Szkoła pojawiała się także w wypowiedziach prezentujących postawę tolerancyjną jako miejsce o potencjale przestrzeni tolerancji ze względu na otwartość dzieci na inność i zdobywanie wiedzy. Miejsca związane z obecnością nie tylko dzieci, ale także ich rodziców, czyli np. parki rozrywki rodzinnej, wskazywane były jako miejsca o większym potencjale na bycie przestrzenią tolerancji. Powodem jest większe, niż w przypadku szkoły, poczucie kontroli nad sytuacją i bezpieczeństwem dzieci oraz ogólna atmosfera zabawy. Głównym wnioskiem z badań jest spostrzeżenie, że przestrzeń tolerancji powinna dawać poczucie bezpieczeństwa i kontroli oraz oferować funkcję edukacyjną.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The aim of the research conducted by the author in 2016 and 2017, was to define the performance path for the development of public space, and namely the Stary Fordon Town Square, today's district of Bydgodszcz, which before 1973 was an independent town. A design and conceptual programme was performed whilst stimulating the residents’ activity and in dialogue with them, together with the Design Specialization students from the UTP University of Science and Technology in Bydgoszcz. Student design and research suggestions made it possible to organise a national architectural design competition in 2017 for a Town Square design. The competition objectives were formed on the basis of research, which were used in the process of creating student concepts, which constituted an interim phase between subjectification of residents’ expectations and the final design. This method gave rise to a design of an accepted space, which was expected by all interested parties. Post factum discussions and even protests frequently seen in such undertakings were avoided by the application of the participation method in the initial phase of preparations. Nevertheless, this is the most appropriate solution for cooperation between a university and the local administration.
Allotment gardens are a unique phenomenon characteristic for the urbanistic structure of Polish cities. They played an important part in the post-war and socialist Poland. Currently, in line with the rise of pro-ecological trends, allotments tend to return to their previous functions. Their location, often in the central city areas, does influence the development of city greatly. Carried out studies indicate that allotments shape the value urban space favouring ecology and building social spaces.
PL
Ogródki działkowe są ewenementem charakterystycznym dla urbanistycznych struktur polskich miast. Odegrały bardzo istotną rolę w okresie powojennej i socjalistycznej Polski. Aktualnie, wraz z rodzącym się nurtem proekologicznym, ogrody działkowe powracają do dawnych funkcji. Ich lokalizacja, często w pobliżu obszarów centralnych, ma niebagatelny wpływ na miasto. Jak wynika z przeprowadzonych badań ogródki działkowe znacząco wpływają na kształtowanie wartościowej, współczesnej przestrzeni miejskiej, sprzyjając ekologii i budowaniu przestrzeni społecznych.
Celem artykułu jest analiza potencjału oraz podjętych decyzji urbanistycznych i projektowych, dotyczących obszaru pomiędzy ul. Rakowicką i Wita Stwosza w Krakowie. Artykuł osadzono w kontekście wiedzy z zakresu zagadnień dotyczących przestrzeni publicznych i ich związków z miejskością oraz dziedzictwem i jego potencjałem. Istotnym zagadnieniem jest analiza wpływu bliskości Dworca Głównego na potencjalne zagospodarowanie obszaru. Artykuł rozpatruje sposób wpięcia terenu w sieć przestrzeni publicznych miasta i sformułowania programu użytkowego oraz możliwość stworzenia nowego węzła miejskości.
EN
The aim of the article is to analyze the potential and urban/ design decisions concerning the area between Rakowicka Street and Wita Stwosza Street in Cracow. The article is embedded in the context of knowledge related to public spaces and their relations with urbanity as well as cultural heritage and its potential. An important issue was to analyze the impact of the proximity of the Main Railway Station on the potential development of the area. The article examines the way in which the area was connected to the city’s public space network, the formulation of the space-use program and the possibility of creating a new urban node.
Łąka, łąka kwietna, polana, trawnik - gładki, strzyżony, płaski i zagłębiony, trawiasta ścieżka - to elementy ogrodów znane od stuleci, wykorzystywane w różnych stylach, w różnych typach ogrodów, także w przestrzeniach publicznych. Pratum commune, błonia, trawiasty kopiec to wyróżniki krajobrazu kulturowego niejednego miasta, historycznie i współcześnie. W XIX w. w Anglii zaczęto używać w kompozycjach ogrodowych trawy ozdobne, m.in. pampasową, miskanta i rozplenicę. Początkowo bardziej jako swojego rodzaju osobliwość niż dla ich piękna. Dopiero naturalizm, dał początek szerszemu stosowaniu traw w ogrodach i parkach, w różnych częściach świata, i zyskał wielu propagatorów, m.in. W. Robinsona, J. Jensena, K. Foerstera i P. Oudolfa. Współcześnie trawy są chętnie projektowane przez architektów krajobrazu w przestrzeniach zurbanizowanych. Wykorzystywane zarówno w kompozycjach geometrycznych, jak i swobodnych. Ich tekstura i delikatna kolorystyka tworzą tło dla innych bardziej wyrazistych gatunków roślin. Często stanowią kluczowy element układów naturalistycznych, a wykorzystanie gatunków rodzimych sprzyja zachowaniu bioróżnorodności i odtwarzaniu rodzimego krajobrazu. Wiele z tych współczesnych realizacji, opisanych jest w czasopismach, literaturze przedmiotu, nagradzanych w konkursach. Tej problematyce poświęcony jest ten przeglądowy artykuł.
EN
A meadow, a flowery meadow, a clearing, a lawn - smoothly trimmed, flat and recessed, a grassy pathway - these are elements of gardens that have been known for centuries, used in different styles and different types of gardens, including in public spaces. Pratum commune, commons or grassy mounds are the landmarks of the landscape of many a city, both currently and throughout history. Decorative grasses, such as pampas, Miscanthus or Pennisestum started to be used in garden compositions in XIX-century England. Initially more so due to their peculiarity than beauty. However, it was naturalism that gave rise to the wider use of grasses in gardens and parks in various places of the world and gained many propagators, including W. Robinson, J. Jensen K. Foerster and P. Oudolf. Grasses are currently often designed by landscape architects in urbanised spaces. They are employed both in geometric and freeform compositions. Their texture and delicate colour create a background for more expressive plants. They often constitute the key element of naturalist layouts, and the use of domestic species aids in preserving biodiversity and recreating the domestic landscape. Many of these current projects have been discussed in magazines and subject literature and have received awards in competitions. This review article is devoted to this subject.
Artykuł prezentuje techniki cyfrowej analizy krajobrazu i struktury miasta ukierunkowana na rozpoznanie wieloaspektowego oddziaływania zabudowy wysokiej. Prezentowane metody pozawalają na: badanie oddziaływania widzialnego (metoda VIS), planowanie ochrony widoków strategicznych miasta (metoda VPS) oraz analizę wspływu zabudowy wysokiej na przestrzenie publiczne (szereg metod, w tym Negatyw-3D). Prezentowane badania zostały przeprowadzone w ramach projektu 2TaLL: Application of 3D Virtual City Models in Urban Analyses of Tall Buildings, zrealizowanego w latach 2013-2016.
EN
The article pres ents digital analysis techniques for the cityscape and structure of the city to examine multifaceted impact of tall buildings. Methods presented enable analysing visual impact (VIS), planning of protection for strategic vistas (VPS) and examining of impact on public space (several methods, including Negative-3D). The research was carried out under the 2TaLL Project: Application of 3D Virtual City Models in Urban Analyses of Tall Buildings, implemented in 2013-2016.
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Kształtowanie wysokiej jakości przestrzeni urbanistycznej to jedno z istotnych zadań własnych gmin wynikających z zapisów obowiązującej w Polsce Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Realizacja tego zadania to jednak złożony proces, silnie uwarunkowany obowiązującymi regulacjami prawnymi. W ramach przeprowadzonego w marcu 2017 roku badania naukowego skierowano do losowo wybranych władz samorządowych ankietę badawczą dotyczącą sposobu postrzegania przez władze gminne obowiązującego w Polsce prawa planowania przestrzennego i budowlano-inwestycyjnego w kontekście skuteczności realizacji zamierzonego rozwoju przestrzennego gmin oraz oczekiwanych przez samorządy kierunków zmian tego prawa. Zaprezentowano najbardziej oczekiwane przez samorządy zmiany prawne, a także postawiono tezę o niespójności oczekiwań władz gminnych z kierunkami realizowanych przez ostatnie lata zmian prawnych w sferze planowania przestrzennego.
EN
Planning of public spaces in Poland is a process based on two important factors. According to Spatial Planning Act communal authorities are responsible for creation of their own spatial policy. At the same time Constitution of Poland states that all authorities act only within the limits of existing law. All planning decisions which exceed legal boundaries therefore can be considered as illegal. To avoid problems, a question considering expectations of possible changes in legal regulations can be asked. A research poll has been addressed to a number of polish communal authorities. Gathered information allow to form a thesis that in the past years most changes in polish legislation concerning spatial planning did not follow expectations of local authorities responsible for planning of public spaces.
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Kataliza urbanistyczna i akupunktura urbanistyczna to znane formy działania sprzyjające aktywizacji wybranych fragmentów miast. Wśród przykładów mamy tak spektakularne jak Muzeum Guggenheima w Bilbao czy system komunikacji w Kurytybie. Jest też grupa przykładów w mniejszej skali, które mogą zaktywizować fragmenty małych i średniej wielkości miast polskich. Zaprezentowano projekty studenckie sprzyjające aktywizacji wybranych stref Nowego Sącza, wykonane w porozumieniu z władzami miejskimi.
EN
Urban catalysis and urban acupuncture are known forms of activity conducive to the activation of selected fragments of cities. Among the examples we have as spectacular as the Guggenheim Museum in Bilbao or the transport system in Curitiba. There is also a smaller scale group that can activate fragments of small and medium-sized Polish cities. Student projects promoting the activation of selected areas of Nowy Sącz, prepared in consultation with city authorities, were presented.
The role of spatial planning is to support the city planning and the great part in the process of shaping the ecological city environment, take green public spaces. Public spaces also, besides its economic, compositional, technical functions, primarily are the arenas by creating social life. The article is an attempt to define the role of public space in the spatial and social urban structure, together with an indication of the main goals and planning tools to achieve them. The Krowoderski Square is presented as a case study of the significant public space in Krakow, which was saved by the effective planning decisions.
PL
Rolą planowania przestrzennego jest wspieranie procesów rozwoju miast. Polega to m.in. na rozpoznaniu cech przestrzeni, określeniu kierunków jego rozwoju przestrzennego oraz ustaleniu sposobu zagospodarowania przestrzeni, który umożliwi optymalne wykorzystanie jego zasobów. Artykuł jest próbą określenia roli przestrzeni publicznych w przestrzennej i społecznej strukturze wraz ze wskazaniem narzędzi planistycznych służących ich realizacji. Analizie został poddany przypadek Rynku Krowoderskiego, istotnej przestrzeni publicznej w Krakowie, która została ocalona dzięki podjętym, skutecznym działaniom planistycznym.
This paper deals with issues in production and utilization of common urban areas within contemporary cities. Therefore, the main focus of it was put on the analysis of the possible models of development of spaces in the context of changing socio-economic environment of cities and evolution of their structure. This issue is discussed also in light of the changing definition of the contemporary public space, which no longer resembles the examples known from a few decades ago. In conclusion, it is argued that the value of contemporary public spaces is associated with their influence on site attractiveness – both in physical, social and economic meanings.
Wąbrzeźno, jako reprezentatywne małe miasto w województwie kujawsko-pomorskim, jest ośrodkiem o ciekawych walorach dziejowych i przyrodniczych. Ocena i analiza istniejącego założenia parkowego w Wąbrzeźnie może posłużyć do określenia wpływu kompozycji przestrzennej zieleni na jakość struktury miejskiej. Prześledzenie działań rewitalizacyjnych w tym zakresie, jak i planów na przyszłość powinno skłaniać do szerszego przeanalizowania możliwości i wypracowania nowej jakości przestrzeni publicznej małego miasta.
EN
Wabrzezno, as a representative of a small town in the kuyavian-pomeranian it is the center of interesting historical and natural values. Evaluation and analysis of the existing of the park in Wabrzezno can be used to determine the effect of spatial composition of green on the quality of the urban structure. Tracing revitalization activities in this area and plans for the future in the present study, should lead to a wider study the possibility and opportunity to develop a new quality of the public space of a small town.
Przestrzenie publiczne zlokalizowane w sąsiedztwie cieków i zbiorników wodnych w miastach są lokalizacjami nie tylko niezwykle atrakcyjnymi z punktu widzenia projektowania urbanistycznego, ale też często wpływającymi na wizerunek miasta. Jest to związane z dużą intensywnością występowania na tych obszarach znacznych zasobów środowiska przyrodniczego i kulturowego o wysokich wartościach estetycznych. Często jednak znajdujemy liczne przykłady nierozwiązanych problemów przestrzennych. Są one związane z nieodpowiednim: podejściem do tematu zagospodarowania tych obszarów, rozwiązaniem i prowadzeniem układów komunikacyjnych czy też niedostateczną świadomością społeczeństwa w zakresie możliwości kształtowania tego typu miejsc. Ważne jest kompleksowe działanie mające na celu poprawę jakości tych terenów.
EN
Public areas situated in the vicinity of watercourses or water reservoirs in towns are not only extremely attractive locations from the perspective of urban planning, but frequently their quality directly affects the image of the whole town. This is due to the fact that these areas usually abound with natural and cultural assets of high aesthetic value. Unfortunately, they are often burdened with unsolved spatial problems, which result from the wrong approach to the issue of development, wrong organization and planning of traffic routes or poor awareness of the public regarding the question of how such places could be designed. It is important to implement a comprehensive set of actions aiming to improve the quality of these areas.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.