W artykule opisano zastosowanie algorytmu mrówkowego w wyznaczaniu przydziału pojazdów do zadań w transporcie zbiorowym. Analizowany problem przydziału jest złożonym zagadnieniem optymalizacyjnym, klasyfikującym go do problemów NP-trudnych. W obszarze dotyczącym zagadnień miejskiego transportu zbiorowego jest podstawowym problemem, który należy rozwiązać w procesie konstruowania rozkładów jazdy oraz planów pracy pojazdów i kierowców. Celem niniejszej publikacji było opracowanie nowego narzędzia optymalizacyjnego adekwatnego do analizowanego zagadnienia przydziału pojazdów do zadań w komunikacji miejskiej. Przedstawiony algorytm mrówkowy jest nowym podejściem zastosowanym do rozwiązywania zagadnień przydziału w transporcie zbiorowym i stanowi podstawę do dalszych badań nad tematyką opracowywania nowych metod optymalizacyjnych w badanym problemie. Opracowany algorytm minimalizuje liczbę pojazdów przy jednoczesnej minimalizacji czasu pracy oraz przebytej drogi przez wykorzystane pojazdy. Opracowano model matematyczny zagadnienia przydziału pojazdów do zadań w transporcie publicznym, tj. zdefiniowano zmienne decyzyjne, ograniczenia oraz funkcje kryterium. Ograniczenia przydziału wynikają z czasu realizacji kursów w danym dniu roboczym, ograniczeń prawnych w zakresie czasu pracy i jazdy kierowcy, a także dostępnej liczy pojazdów. Problem został przedstawiony w aspekcie wielokryterialnym, gdzie decydujące znaczenie w ocenie efektywnego przydziału mają czas i dystans pokonany przez wszystkie pojazdy realizujące zlecone zadania. W artykule przedstawiono ogólną koncepcję algorytmu mrówkowego, która jest w trakcie procesu weryfikacji na danych teoretycznych i rzeczywistych bazach danych przedsiębiorstw komunikacji miejskiej.
EN
The article describes the application of the ant algorithm in the problem of vehicle allocation to tasks in public transport. The analyzed allocation problem is a complex optimization problem that classifies it as NP-difficult. In the area of public transport issues it is a basic problem that should be solved in the process of constructing timetables and work plans for vehicles and drivers. The purpose of this publication was to develop a new optimization tool adequate to the analyzed issue of the allocation of vehicles to tasks in public transport. The presented ant algorithm is a new approach used to solve allocation issues in public transport and is the basis for further research on the development of new optimization methods in the studied problem. The developed algorithm minimizes the number of vehicles while minimizing working time and the distance traveled by the operating vehicles. A mathematical model has been developed on the issue of allocation of vehicles in public transport, i.e. decision variables, constraints and criterion functions were defined. The restrictions on the allocation result from the duration of the courses on a given business day, legal restrictions on the driver’s working time and driving time, as well as the available number of vehicles. The problem was presented in a multi-criteria aspect, where the decisive factor in assessing the effective allocation is the time and distance covered by all vehicles carrying out the assigned tasks. The article presents the general concept of the ant algorithm, which is in the process of verification on theoretical data and real databases of public transport companies.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.