This article discusses regulations on the management of rock mass resources more broadly than previous literature in this area. Significant changes in the directions of globalization development as well as the transformations and disruptions of existing raw-material supply chains and changes in their structure call for verification of and changes in regulations on raw-material management in individual countries, not only in the UE. The article examines the current EU regulations and their amendments in Poland. The article presents problems that have arisen during works on the necessary regulatory reform of the following policies: development, spatial (land-use), raw material, geology and mining, environmental protection, and waste and water management. The article shows that strategies, policies, and regulations prepared simultaneously, which were to be correlated with the horizontally integrated National Development Concept, are not. This should effectively enhance the country’s raw-material security. Deficiencies have been highlighted both in assumptions and procedures adopted in developing said documents. The author also emphasizes the need to balance competing values and make necessary choices when specific solutions affect at least two competitive areas, e.g. mineral deposits vs. water, farmlands or woodlands, critical infrastructure, housing, investment in the defense sector. The need is highlighted to rationally and sustainably manage resources and country space, to protect and explore them, and plan their management. The author justifies the need for a new Act of the Code status -that comprehensively and consistently regulates both the management of rock mass resources and land and water resources, and the country space management.
PL
Artykuł obejmuje ocenę regulacji gospodarowania zasobami górotworu w szerszym zakresie niż to dotychczas w literaturze przedmiotu miało miejsce. Istotne zmiany w kierunkach globalizacji i przekształcanie oraz zrywanie się dotychczasowych łańcuchów dostaw surowców, zmiany ich struktury, wymagają weryfikacji, zmian regulacji gospodarki surowcowej w poszczególnych krajach, nie tylko w Unii Europejskiej. W artykule zajęto się aktualnymi regulacjami w UE oraz ich zmianami w Polsce. W artykule przedstawiono problemy pojawiające się w toku prac nad konieczną reformą regulacji dotyczących m.in. polityki rozwoju, zagospodarowania przestrzennego, polityki surowcowej, geologii i górnictwa, ochrony środowiska oraz gospodarki odpadami i wodami. Wykazano, że równolegle przygotowywane nowe strategie, polityki i regulacje, powinny być skorelowane z nową, horyzontalnie zintegrowaną Koncepcją Rozwoju Kraju, czego brak. Powinno to wpływać na skuteczne zabezpieczanie bezpieczeństwa surowcowego kraju. Przedstawiono błędy, zarówno w założeniach, jak i procedurach przyjmowania tych dokumentów. Autor porusza także istotny problem konieczności wyważania konkurencyjnych wartości i dokonywania koniecznych wyborów w sytuacji konieczności jednoczesnego zastosowania danej regulacji do dwu konkurujących celów, np. złoża kopalin vs. wody, grunty rolne czy leśne, infrastruktura krytyczna, domy mieszkalne, inwestycje w sektor obronny. Autor wykazuje niezbędność zachowania racjonalnej, zrównoważonej gospodarki zasobami, przestrzenią kraju, ich ochrony, rozpoznawania oraz planowania gospodarowania nimi. Autor uzasadnia potrzebę przygotowania zupełnie nowej ustawy o randze kodeksu, kompleksowo i spójnie regulującej gospodarowanie zasobami górotworu, gruntami i wodami, ale też przestrzenią.
W artykule przedstawiono na tle aktualnych regulacji te nowe, które dopiero wchodzą w życie lub są projektowane w regulacjach planowania przestrzennego, rozwoju, budownictwa i inwestycji infrastrukturalnych, a także niektórych innych istotnych, jak: ochrony środowiska i przyrody, gospodarki odpadami, prawa wodnego, prawa energetycznego, mających wpływ na przyszłe inwestycje sektora wydobywczego. Autor uzasadnia tezę, iż dokumentacja geologiczna złoża oraz obliczenie zasobów niezbędne dla projektowania przyszłego wydobycia, a więc projekt zagospodarowania złoża, a także uwarunkowania dla budowy kopalni muszą uwzględniać regulacje, które będą obowiązywać w chwili udzielania koncesji wydobywczej i zatwierdzania planu ruchu zakładu górniczego. Artykuł przedstawia aktualne kierunki zmian w podstawowych dokumentach związanych z rozwojem kraju i regulacjami działalności gospodarczej, wskazując na rolę regulacji takich nowych instytucji, jak inwestycje celu publicznego, obszary funkcjonalne, nowe narzędzia dla reglamentacji inwestycji oraz szczególne regulacje w odrębnych ustawach dla specjalnych przedsięwzięć (przykładowo: autostrady o znaczeniu krajowym, sieci transgraniczne i interkonektory, czy elektrownia atomowa). Autor formułuje wnioski co do niezbędnych uzupełnień regulacji, zarówno w obszarze, o którym mowa wyżej, jak i dla kompatybilności w postanowieniach prawa geologicznego i górniczego.
EN
The article presents new regulations that are coming now into effect or that are being designed under regulations of spatial planning, development, construction and infrastructural investments as well as some other important ones such as: environmental and nature protection, waste management, water law and energy law which have an huge impact on future investments of the mining sector. Author justifies the thesis that the geological documentation of the deposit and the calculation of resources are necessary for designing future extraction and that the deposit development plan must take into account regulations that will apply at the time of granting the mining license and approval of the mining plant’s plan of operation. The article also presents current directions of changes in the basic documents related to the development of the country and business regulations, indicating the role of regulation of new institutions such as a public purpose investment, functional areas, new tools for investment regulation and special regulations in separate acts for special projects (for example: motorways of national importance, cross-border networks and interconnectors or a nuclear power plant). In the end, author formulates conclusions as to the necessary complements of the regulations of geological and mining law.
Wraz ze wzrostem gospodarczym, który zapoczątkowany został wejściem Polski do Unii Europejskiej, rozpoczął się proces rozwoju polskiej infrastruktury, z którym wiąże się znaczny wzrost zapotrzebowania na surowce drogowe, głównie na kruszywa naturalne piaskowo-żwirowe. Wychodząc naprzeciw tym potrzebom Państwowy Instytut Geologiczny–Państwowy Instytut Badawczy, na zlecenie Ministra Środowiska, wykonał weryfikację wcześniej wyznaczonych perspektyw surowcowych tej kopaliny pod kątem wyznaczenia obszarów prognostycznych dla udokumentowania nowych złóż. PIG-PIB, w ramach realizacji tematu Mapa Geośrodowiskowa Polski w skali 1:50 000, prowadzi w tym celu prace, które uwzględniają zarówno konflikt z zagospodarowaniem terenu, obszary chronione przyrodniczo (w tym Natura 2000) i obiekty dziedzictwa kulturowego, uniemożliwiające lub utrudniające eksploatację złóż, ale także czynnik ekonomiczny związany z kosztem i opłacalnością transportu, jak i obowiązujące kryteria bilansowości dla złóż kopalin drogowych i budowlanych. [...]
EN
Upon accession to the European Union, economic growth became accelerated in Poland, resulting in a boost in infrastructure development. This led to a marked growth in demand for natural sand-gravel aggregates and other raw materials used in road construction. To meet the demand for suitable raw materials, the Ministry of Environment commissioned the Polish Geological Institute–National Research Institute to start a re-evaluation of earlier raw material prognoses assessments in order to delineate prognostic areas for development of new resources. The re-evaluation has been conducted by the PGI-NRI within the frame of the compilation of the Geoenvironmental Map of Poland at the scale of 1:50 000, making it possible to identify potential conflicts with land-use plans as well as already established NATURA 2000 and other natural heritage conservation designations and more or less continuous built up areas which preclude or at least impede exploitation of mineral raw materials. The analyses also covered economic factors related to costs of transport and the current economic criteria of mineral resources and reserves. At the first stage of the project (between 2008 and 2012) the re-evaluation was conducted in 432 prognostic areas with a total area of over 33 thousands of hectares. According to the current economic criteria of sand-gravel aggregate deposits there were estimated resources of over 5 mld tons, of which around 3 mld tons of aggregates were suitable for road investments and over 2 mld tons of aggregates were suitable for construction. [...]
Wieloletnie badania nad związkiem między występowaniem strefy utlenionej Rote Faule a bogatą mineralizacją kruszcową pozwoliły na stwierdzenie prawidłowości w rozmieszczeniu złóż miedzi i srebra w bezpośrednim otoczeniu facji utlenionej. W województwie lubuskim hipotetyczna strefa kontaktu pomiędzy dwiema głównymi facjami geochemicznymi przebiega w kierunku NW-SE na północny wschód od Zielonej Góry do Nowej Soli. W zasięgu omawianej strefy wyznaczono rozległy na 484 km2 obszar prognostyczny Mozów. W omawianym rejonie mineralizację w utworach cechsztyńskiej serii miedzionośnej zbadano dotychczas w siedmiu dostępnych archiwalnych otworach wiertniczych, gdzie na głębokości od 2000 do 2500 m ponad skałami utlenionymi odnotowano bogatą mineralizację kruszcową. Badany obszar stał się poligonem dla zastosowania nowych technik poszukiwawczych rud. Wyniki prac reinterpretacyjnych wybranych profili sejsmicznych 2D przy zastosowaniu efektywnych współczynników odbicia pozwoliły na szczegółowe rozpoznanie stref zmian litologicznych i miąższościowych poszczególnych cyklotemów cechsztynu oraz elementów tektonicznych związanych z tymi utworami. Uzyskano także bardziej precyzyjne kartowanie stropu czerwonego spągowca. Natomiast specjalne transformacje anomalii Bougera w tym rejonie wykonane w postaci map anomalii rezydualnych oraz map gęstości grawimetrycznych elementów liniowych o zasięgu regionalnym i lokalnym w wyznaczonych przedziałach głębokościowych umożliwiły odwzorowanie tektoniki i zmian litologicznych. Skupienie zbadanych otworów na nieznacznej części obszaru prognostycznego nie daje pełnego obrazu rozprzestrzenienia okruszcowania, niemniej uwzględniając zasadnicze prawidłowości występowania dolnocechsztyńskich ciał złożowych należy sądzić, że pas o wysokiej koncentracji miedzi przedłuża się w utworach łupka miedzionośnego oraz wapienia cechsztyńskiego po zachodniej stronie granicy redoks, jak i w łupku miedzionośnym i białym spągowcu po wschodniej stronie granicy redoks. Analizy dostępnych danych w pełni uzasadniają konieczność prowadzenia prac poszukiwawczo-badawczych w celu rozpoznania skali rozprzestrzenienia się ciała kruszcowego. W obrębie omawianego obszaru obecnie prowadzone są intensywne badania oraz prace wiertnicze.
EN
Extensive research completed on the relationship between the oxidized Rote Faule zone and rich ore mineralization has allowed to link the presence of copper and silver deposits in the vicinity of oxidized facies. In the Lubuskie voivodship the hypothetical contact zone between two main geochemical facies runs in the NW-SE direction, northeast of Zielona Góra towards Nowa Sól. The extent of the discussed zone covers 484 km2 of the Mozów prognostic area. Within the discussed area, Zechstein Kupferschiefer mineralization has been investigated in seven available archival cores, where, at the depths between 2000 to 2500 meters above the oxidized rock, rich ore mineralization was observed. The investigated area became training grounds for ore prospecting using the newest methods. The results of reinterpreting of selected 2D seismic profiles by the use of the effective reflection coefficients allowed to detailed identification of lithological zone changes, and thicknesses of particular Zechstein cyclothems, as well as tectonic elements linked to them. Mapping of the top contact of the Rotliegendes was also completed. In addition, special transformations of the Bouguer anomalies compiled in the form of residual anomaly maps as well as gravimetric density maps of linear elements of regional and local extent at pertinent depth intervals allowed the trace of tectonic and lithological changes. The number of cores investigated in a small part of the prognostic area does not give a complete image of mineralization dispersion, however taking into consideration the basic trend in the occurrence of Lower Zechstein ore bodies, an assumption can be made that the belt of high copper concentrations extends into the Kupferschiefer and the Zechstein Limestone facies on the western border of the redox boundary, as well as in the Kupferschiefer and Weissliegendes facies on the eastern border of the redox boundary. Analyses of available data gives reason to conduct exploration and research in order to determine the dispersion of ore bodies. Within the boundaries of the discussed area, intensive research and drilling is being conducted.
Największego przyrostu zasobów rud cynku i ołowiu w Polsce możemy spodziewać się w obszarze śląsko-krakowskim, gdzie w utworach węglanowych, głównie triasu środkowego oraz dewonu, występuje mineralizacja siarczkowa Zn-Pb typu Mississippi Valley Type. W regionie olkuskim szacunkowe zasoby prognostyczne wynoszą około 50 mln t rud Zn-Pb, a w regionie zawierciańskim około 15 milionów t rud Zn-Pb. W sumie zasoby prognostyczne siarczkowych rud Zn-Pb stanowią obecnie 76–84,3% zasobów bilansowych rud Zn-Pb w udokumentowanych złożach. Zasoby rud siarczkowych Zn-Pb zostały zweryfikowane według kryteriów bilansowości z 2007 r. i oszacowane metodą autokorelacji wokół otworów z mineralizacją bilansową. W strefach wystąpień udokumentowanych złóż można liczyć na znaczny przyrost zasobów rud, ponieważ dotychczasowe rozpoznanie niejednokrotnie było oparte na zbyt rzadkiej siatce wierceń. Celowe jest przeprowadzenie szczegółowych prac geofizycznych (np. metodą IP). W przypadku pozytywnych wyników należałoby dokonać rozpoznania płytkimi wierceniami. Zasoby tlenowych rud Zn (galmanów) wynoszą w złożach około 51,19 mln t, a w zwałach kopalnianych około 9,64 mln t i są o około 30% mniejsze od zasobów udokumentowanych rud siarczkowych w tym regionie. Galmany występujące na obszarze śląsko-krakowskim z powodu niskiej jakości, zaostrzenia przepisów środowiskowych oraz konfliktowej lokalizacji w odniesieniu do gospodarki przestrzennej nie są obecnie przedmiotem eksploatacji. Zasoby rud galmanowych wymagają weryfikacji zgodnie z nowymi kryteriami bilansowości.
EN
The largest perspective of zinc and lead ore resource are located in the area of Upper Silesia District, where in the Middle Triassic and Devonian carbonate rocks occurs Zn-Pb sulfide ore mineralization of the Mississippi Valley Type (MVT). Prognostic amounts of Zn-Pb ores resources estimated in the Olkusz region are close to 50 million tons, and in the Zawiercie region 15 million tons. Actually, a total of prognostic resources of sulfide Zn-Pb ores represent 76–84.3% of all economic documented deposits. Zn-Pb sulfide ores resources have been verified according to the criteria from 2007 and their quantity evaluation based on autocorrelation around the boreholes locating economic mineralisation. In the zones of documented deposits a significant increase of resources is expected, because the actual data are based on too rare drilling grid. It is appropriate to carry out further geophysical works (e.g. IP – Inductive Polarization method) and, anomalous areas should be explored by drilling. Oxidized Zn ore resources (galman) in the deposits are 51.19 million t and in mining wastes 9.64 million t and are ca. 30% less than the Zn-Pb sulfide ore resources in documented deposits. The galmans occurring in the Upper Silesian district due to low quality, environmental laws and conflicts with the spatial economy are not currently the subject of exploitation. The galman ore resources in undeveloped deposits require verification of resources in accordance with the new economic criteria.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.