W artykule podjęto zagadnienie wpływu czasu na procesy zachodzące w górotworze w otoczeniu pokładu, w którym prowadzi się roboty górnicze. Wypracowany przez naukę i praktykę górniczą stan wiedzy o genezie procesów geodynamicznych (o mechanizmach tąpnięć i wstrząsów) jest wciąż niewystarczający Rozpatrywany w artykule model geomechaniczny układu: utwory stropowe - pokład - utwory spągowe, pozwala podjąć próbę analizy zachowania się górotworu o własnościach Teologicznych w otoczeniu pokładu poddanego oddziaływaniu wstrząsów.
EN
The article considers the problem of the influence of time on the processes occurring in the strata in the vicinity of a seam in which mining operations are taking place. The state of knowledge about the genesis of geodynamic processes (about rockbursts and shakes mechanisms), generated by the mining science and practice is still insufficient. A model of geomechanical system: roof rocks - seam - floor rocks, discussed in the article, and allow taking an attempt to analyze the behavior of rock mass with the rheological properties in the surrounding of the seam subjected to impact of quakes.
The paper presents the preliminary results of research conducted on a landslide in Radziszow, which was one of the largest landslides, almost 100 ha in surface area, among 275 registered in the area of the urban-rural commune of Skawina. It is an old landslide, which reactivates during the periods of long-term and intense precipitation and resulting in the occurrence of characteristic morphological forms, such as, cracks, humps, step-like flattening forms, and hollows, which are sometimes filled with water. The land which has been deformed by geodynamic processes poses a threat to people as well as their dwelling and farmstead buildings. There are more than 30 dwelling and farm buildings located in the landslide area, which bear evidence of landslide activity through visible cracks on buildings and their foundations, as well as fractured concrete and pavements surrounding the buildings, damaged property fencing and tilted pylons. Additionally, the geological structure of the landslide creates favourable conditions for its expansion. It will be extremely difficult to stabilize the landslide due to its size, thus, the stabilization of it along the whole length is out of the question. Using a system of surface and in-depth monitoring will make it possible to determine the pace and directions of the most intense movements and research of the in-depth dynamics of the landslide will establish the size and depth of the movements. At the same time, the system will be a kind of alarm for people living in the landslide area.
PL
W artykule przedstawiono wstępne wyniki badań jednego z 275 zarejestrowanych, a zarazem jednego z największych osuwisk zlokalizowanych w gminie Skawina, zajmującego powierzchnie prawie 100 ha, a znajdującego się w miejscowości Radziszów. Jest to stare osuwisko, które daje znać o sobie zwłaszcza w okresach długotrwałych i intensywnych opadów, o czym świadczą dosyć dobitnie charakterystyczne formy morfologiczne tj. spękania, garby, progi, spłaszczenia i zagłębienia, które niekiedy wypełnione są wodą. Obszar przekształcany przez procesy geodynamiczne stanowi znaczne zagrożenie dla ludności i zabudowy mieszkaniowo-zagrodowej - na terenie osuwiska zlokalizowanych jest ponad 30 budynków mieszkalnych i gospodarczych - widoczne spękania na budynkach i fundamentach, popękane nawierzchnie betonowe wokół budynków oraz uszkodzone ogrodzenia posesji i poprzekrzywiane słupy energetyczne. Dodatkowo rozwojowi osuwiska sprzyja budowa geologiczna. Osuwisko ze względu na swoją wielkość będzie bardzo trudne do ustabilizowana, w związku z tym brak jest możliwości stabilizacji całości osuwiska. Zastosowanie systemu monitoringu powierzchniowego i wgłębnego, pozwoli określić tempo i kierunki najintensywniejszych ruchów, zbadać dynamikę wgłębną osuwiska oraz stwierdzić wielkość i głębokość przemieszczeń. System będzie jednocześnie stanowił rodzaj alarmu dla ludności zamieszkującej teren osuwiska.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Na skarpach wykopów i częściowo nasypów odcinka autostrady A-4 stanowiącego obejście Gliwic oraz na skarpach wykopów drogi S-7 w rejonie Lubnia, wystąpiło wiele lokalnych zaburzeń stateczności skarp. Główną ich przyczyną były warunki hydrogeologiczno-hydrograficzne. Skarpy te o wysokości dochodzącej do ok. 15 m i przy nachyleniu 1:1,5 odsłaniają zmiennie przewarstwione spoiste i sypkie grunty czwartorzędowe (gliny zwałowe, piaski, żwiry), a w przypadku drogi S-7 także grunty trzeciorzędowe. Infiltracja wód opadowych powoduje, że na odsłoniętych w wykopach kontaktach warstw gruntów przepuszczalnych i nieprzepuszczalnych pojawiły się wypływy i sączenia wody gruntowej, w wielu przepadkach obejmujące znaczne fragmenty skarp. Wypływom tym towarzyszą zjawiska sufozji i wymywania gruntu prowadzące do deformacji o charakterze osuwiskowym. Zjawiska te nie zostały dostatecznie uwzględnione w fazie opracowywania projektu budowlanego dróg.
EN
On the stretch of motor-way A-4 bypassing of Gliwice and on the road S-7 near Lubień, many parts of embankments are unstable. The main reason of embankment slopes instability, are hydrogeological conditions. Slopes of embankments at the high up to 3-15m and inclination of 1 : 1,5 are composed of disorderly layered cohesive and noncohesive quarternary soils (boulder clays, sands and gravels). Infiltration of rain waters into the soils caused, that on contacts of the permeable and non permeable soils there are many outflows of water, in many cases on the long parts of slopes. The outflows are accompanied by suffusion and soils washing away. These processes leading to loss of slopes stability, was not taken enough into consideration at the projection of road.
Niniejszej opracowanie przedstawia analizę podatność skal fliszowych na powstawanie osuwisk w rejonie zbiornika Wisła-Czarne. W celu określenia zagrożenia osuwiskowego wykonano rejonizację geologiczno-inżynierską obszarów osuwiskowych oraz poddano ocenie te parametry masywu skalnego, które świadczą o jego szczególnej podatności osuwiskowej. Na podstawie uzyskanych parametrów określono warunki równowagi dla zbocza usytuowanego w rejonie prawego przyczółka zapory Wisła-Czarne. Wyniki obliczeń stateczności wykazały, że analizowany obszar znajduje się w stanie równowagi, jednak obfite opady atmosferyczne mogą doprowadzić do znacznego obniżenia stateczności zbocza i uaktywnienia "uśpionego" osuwiska.
EN
This study presents the analysis of susceptibility of flysch rocks to landslide generation in the Wisła-Czarne reservoir area. The geological engineering division of landslip areas was carried out to determine the risk of mass movements. The factors of the rock massif were estimated that indicate the particular susceptibility of ground movements. On the basis of obtained parameters the stability conditions were settled for the slope located on the upright side of abutment of Wisla-Czarne reservoir dam. The results of calculations have shown that investigated area remains stable but excessive rainfall can significantly lower the stability of the slope and y trigger the 'asleep" landslide.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Na odcinku autostrady A-4 stanowiącym obejście Gliwic wiele fragmentów skarp wykopów wykazuje zaburzenia stateczności. Główną przyczyną tych zaburzeń są warunki hydrogeologiczne. Skarpy wykopów o wysokości od 3 do 8 m i nachyleniu 1:1,5 osłaniają zmiennie przewarstwione, spoiste i sypkie grunty czwartorzędowe (gliny zwałowe, piaski i żwiry). Infiltracja wód deszczowych powoduje, że na odsłoniętych w wykopach kontaktach warstw przepuszczalnych i nieprzepuszczalnych pojawiają się wypływy i wycieki wody gruntowej, w wielu wypadkach obejmujące znaczne fragmenty skarp. Wypływom tym towarzyszą zjawiska sufozji i wymywania, prowadzące do obniżenia zapasu stateczności skarp. Zjawiska te nie zostały wzięte pod uwagę w fazie przygotowywania projektu drogi.
EN
On the stretch of motor-way A-4 bypassing of Gliwice, many parts of embankments are unstable. The main reason of embankment slopes instability, are hydrogeological conditions. Slopes of embankments at the hight of about 3-8 m and iclination of 1:1,5 are composed of disorderly layered cohesive and noncohesive quarternary soils (boulder clays, sands and gravels). Infiltration of rainwaters into the soils caused, that on contacts of the permeable and non permeable soils there are many outflows of water, in many cases on the long parts of slopes. The outflows are accompanied by sufosion and soils washing away. These processes leading to loss of slopes stability, was not taken into consideration at the projection of road.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Pokrywa lessowa południowo-wschodniej części Polski, stanowi podłoże budowlane na obszarze blisko 15 tys. km2. Z uwagi na dużą wrażliwość lessów na zmiany wilgotności, utwory te traktowane są często w geologii inżynierskiej jako „grunty niepewne”. Oddziaływanie wody prowadzi do znacznego pogorszenia się właściwości fizyko-mechanicznych lessów, zwłaszcza lessów facji eolicznej, a w konsekwencji do uaktywnienia szeregu procesów geodynamicznych stanowiących realne zagrożenie zarówno dla różnego rodzaju obiektów budowlanych (budynki mieszkalne, gospodarcze itp.), linii kolejowych, dróg, jak i dla bezpieczeństwa ludzi. W pracy przedstawiono wyniki badań podstawowych parametrów fizyko-mechanicznych lessów z okolic Sandomierza i Krasnegostawu, a także charakterystykę najbardziej typowych ruchów masowych, jakie zarejestrowano w utworach lessowych w trakcie prowadzonych prac terenowych dla potrzeb realizacji projektu badawczego na zlecenie Ministerstwa Środowiska.
EN
In the southeastern part of Polad the loess cover provides a groundbase over the area of nearly 15,000 km2. Due to high sensitivity of loess for moisture changes, this soil is commonly regarded as “risky foundation”. The action of water declines both the physical and mechenical properties of loess, particularly loess of eolian origin. As a result, several geodynamic processes become active, which cause hazard for constructions (variety of buildings, railways, roads, etc.) and for humans. The paper presents the results of studies on principal, physical and mechanical properties of loess from the vicinity of Sandomierz and Krasnystaw towns as well as the characterization of most typical mass movements recorded in loess during the field studies. The research project was ordered by the Ministry of Environment.
W artykule przedstawiono warunki , jakie powinna spełniać sieć do obserwacji osiadań i wykonywane pomiary niwelacyjne, aby umożliwić interpretację procesów geomechanicznych zachodzących w górotworze i ich skutków na powierzchni. Wprowadzono pojęcie zdolności obserwacyjnej sieci. Na przykładzie kopalni soli w Kłodawie, określono proste związki zachodzące pomiędzy maksymalnymi przyrostami przemieszczeń pionowych a objętością wyrobisk lub jej przyrostem, jako wskaźniki oddziaływania sprężystego i lepkiego w przypadku, gdy nie można określić objętości niecki osiadań.
EN
In the article presented are the conditions to be met by network established for observation of subsidence processes, and the leveling tasks to be performed so as to make it possible to interpret the geo-mechanical processes undergoing in the strata and their effects observed on the surface. Introduced has been the term of observation capability of network. By way of example of the Salt Mine of Kłodawa determined have been simple relationships between the maximal increments of vertical displacement and the volume of mine workings, or the increment, in the form of indices of resilient reaction, and/or adhesive influence in case the determining of the volume of subsidence trough is not possible.
Wynikiem działania subrozji jest rozwój podziemnych pustek. Podjęte geodezyjne i grawimetryczne badania na obszarze Inowrocławia mają na celu zlokalizowanie podziemnych pustek powstałych w wyniku naturalnej degradacji wysadu solnego. Na złożoność zagadnienia wpływa także fakt wcześniejszej eksploatacji górniczej i związanej z nią ewentualnie aktywizacji naturalnych procesów geologicznych. Przedstawiony przykład grawitacyjnego oddziaływania wynikającego z istnienia zarówno poeksploatacyjnych jak i naturalnych (spowodowanych zjawiskami krasowymi) pustek ilustruje praktyczne możliwości metody grawimetrycznej o zagrożeniach związanych z deformacjami powierzchni. Powiązanie metody geodezyjnej i grawimetrycznej pozwolić może na opracowanie nowych stref zagospodarowania przestrzennego.
EN
Subrosion process leads the development of subsurface caves. Arranged geodetic and gravimetric investigations on the area of Inowroclaw city intend to determine localisation of caves and other openings related to natural degradation of salt dome. The problem is complicated because investigated area was affected by salt mining exploitation. Presented example of gravity effect, resulting from mining and natural (induced by karst process) excavations, illustrates practical use of gravimetric method for prediction of surface damage. Combination of geodetic and gravimetric methods allows in this case establish zones of new categories for land-use planning.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.