Phosphate rocks and elemental phosphorus are considered to be critical raw materials mainly because of such parameters as the growing prices of phosphate fertilizers, the high concentration of producers limited to several countries in the world, the exceptional significance of phosphorus in agriculture and the inability to substitute it. In Poland 100% of the demand phosphate rocks relies on import. The expansion and mining of the nation’s own resource base may be an alternative to import and a way to provide safety of supplies. Historically, phosphorites from the northern margin of the Holy Cross Mountains were extracted using the underground method, which was abandoned in the beginning of the 1970s due to the unprofitability of extraction. However, in eastern and south-eastern Poland, phosphorite concretions of the Eocene age occur at shallow depths, which can have local significance as mineral deposits and might be extracted in open-pit mines. The economics of mining in shallow opencasts do not require such stringent limiting parameters for phosphate deposits as those currently valid, which were established for underground mining conditions. In this publication, the authors analyzed contemporary conditions for a cost-effective phosphorite deposit, including the price fluctuations of phosphate rock, a review of threshold parameters of deposits for phosphorite projects in the world, and the economics of open-pit ore extraction, where an aggregate mine with mixed extraction (partially from below the water table) was adopted as a point of reference. As a result, new threshold parameters defining an ore deposit and its boundaries are proposed for Eocene phosphorites in Poland.
PL
Rosnące ceny fosforytów i nawozów fosforanowych, silna koncentracja producentów ograniczona do kilku państw na świecie, wyjątkowe znaczenie fosforu w rolnictwie, a dodatkowo brak możliwości jego substytucji to czynniki, które powodują, że fosforyty uznane zostały za surowce krytyczne. Alternatywą dla importu i sposobem na osiągnięcie bezpieczeństwa dostaw może być rozszerzenie i eksploatacja własnej bazy zasobowej. W Polsce fosforyty z północnego obrzeżenia Gór Świętokrzyskich wydobywane były metodą podziemną, której zaniechano od początku lat 70. XX wieku ze względu na brak opłacalności wydobycia. Jednakże w Polsce wschodniej i południowo-wschodniej występują płytko konkrecje fosforytowe wieku eoceńskiego, które mogą mieć lokalnie znaczenie złożowe, a wydobycie ich może odbywać się metodą odkrywkową. Ekonomika wydobycia w płytkich odkrywkach nie wymaga tak rygorystycznych parametrów granicznych dla złóż fosforytów jak obecnie obowiązujące, które dobrane są pod warunki eksploatacji metodą podziemną. W publikacji autorzy przeanalizowali współczesne uwarunkowania opłacalności eksploatacji złóż fosforytów, m.in., dynamikę zmian cen fosforytów, przegląd granicznych parametrów złożowych projektów fosforytowych na świecie i ekonomikę odkrywkowej eksploatacji kopaliny, gdzie jako punkt odniesienia (w Polsce) przyjęto kopalnię kruszyw o eksploatacji mieszanej (w części spod lustra wody). W efekcie zaproponowano dla eoceńskich fosforytów w Polsce nowe, graniczne parametry definiujące złoże i jego granice.
During the geological prospecting works conducted in 2013 on Bangka Island (Indonesia), high monazite content was identified in the wastes produced during processing of cassiterite deposits. Monazite, among 250 known minerals containing REE, is one of the most important minerals as primary source of REE. The monazite content in this waste is up to 90.60%. The phase composition of the investigated tailing proves that the sources of minerals accompanying the placer sediments tin mineralization are granitoids. The tailing is composed of numerous ore minerals, including monazite, xenotime, zircon, cassiterite, malayaite, struverite, aeschynite-(Y), ilmenite, rutile, pseudorutile and anatase. Monazite grains belong to the group of cerium monazite. Its grains are characterized by high content of Ce2O3 27.12–33.50 w t.%, La2O3 up to 15.46 w t.%, Nd2O3 up to 12.87%. The total REE2O3 + Y content ranges from 58.18 to 65.90 wt.%. Monazite grains observations (SEM-BSE) revealed the presence of porous zones filled with fine phases of minerals with U and Th content. The radiation intensity of 232Th is ATh = 340 ± 10 Bq and 238AU = 114 ± 2 Bq. High content of monazite and other REE minerals indicates that tailing is a very rich, potential source of REEs, although the presence of radioactive elements at the moment is a technological obstacle in their processing and use. The utilization of monazite bearing waste in the Indonesian Islands can be an important factor for development and economic activation of this region and an example of the good practice of circular economy rules.
PL
W trakcie geologicznych prac prospekcyjnych prowadzonych w 2013 roku na indonezyjskiej wyspie Bangka stwierdzono wysokie zawartości monacytu w odpadach powstałych po przeróbce osadów kasyterytonośnych. Monacyt jest jednym z najważniejszych pierwotnych źródeł REE wśród 250 znanych minerałów zawierających REE. Zawartość monacytu w badanym odpadzie wynosi do 90,60%. Skład fazowy badanych odpadów wskazuje, że źródłem minerałów towarzyszących w cynonośnych złożach okruchowych były granitoidy. W składzie odpadu przeróbczego, metodą XRD zidentyfikowano obecność licznych minerałów złożowych, wśród nich: monacyt, ksenotym, cyrkon, kasyteryt, malayait, strüveryt, aeschynit-(Y), ilmenit, rutyl, pseudorutyl i anataz. Badania składu chemicznego ziaren monacytu z użyciem EPMA ujawniły, że należy on do grupy monacytu cerowego. Jego ziarna cechują się wysoką zawartością Ce2O3 27,12–33,50% wt., La2O3 do 15,46% wt., Nd2O3 do 12,87%. Całkowita zawartość REE2O3 + Y mieści się w zakresie od 58,18 do 65,90% wt. Obserwacje ziaren monacytu (BSE) ujawniły w nich obecność stref porowatych wypełnionych drobnymi fazami minerałów z udziałem U oraz Th. Aktywność promieniotwórcza 232Th wynosi ATh = 340 ± 10 Bq, a 238U = 114 ± 2 Bq. Wysoka zawartość monacytu oraz innych minerałów nośników REE wskazuje, że odpad przeróbczy stanowi bardzo bogate, potencjalne źródło pierwiastków ziem rzadkich, choć zawartość pierwiastków promieniotwórczych stanowi obecnie przeszkodę technologiczną w ich przetwarzaniu i wykorzystaniu. Wykorzystanie monacytonośnych odpadów z wysp Indonezji może być ważnym czynnikiem rozwoju i aktywizacji gospodarczej tego regionu oraz przykładem dobrej praktyki stosowania zasad gospodarki o obiegu zamkniętym.
Kruszarki udarowe listwowe i młotkowe posiadają znacznie większą możliwość regulacji parametrami konstrukcyjno-eksploatacyjnymi w stosunku do pozostałych kruszarek. W niektórych zakładach przeróbki kopalin nie ma potrzeby wykorzystywania wszystkich parametrów, na przykład prędkości liniowej wirnika, dlatego instalowane są prostsze i tańsze kruszarki. W zakładach, w których produkuje się kruszywa o wysokich parametrach jakościowych, instaluje się kruszarki wysoko zaawansowane technologicznie. Dobranie odpowiednich parametrów pracy kruszarki wtedy staje się istotne, ale które parametry mają największe znaczenie?
Niniejsza praca traktuje o przerobie użytecznych ciał kopalnych w zestawach mobilnych. Można wyodrębnić dwie główne konstrukcje zestawów mobilnych: z napędem autonomicznym (spalinowym) oraz z zasilaniem przewodowym. W zestawach takich mamy do czynienia z realizacją dwóch podstawowych operacji technologicznych: rozdrabniania i przesiewania materiałów ziarnistych. Oznacza to, iż w skład takich zestawów wchodzić będą przesiewacze i kruszarki.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW