W artykule przedstawiono wpływ komercyjnych środków smarnych o różnej lepkości dynamicznej oraz stopnia odkształcenia na jakość powierzchni ciągnionego drutu. Materiał użyty do badań stanowił drut CuZn39Pb3, którego powierzchnia została w odpowiedni sposób przygotowana. Jakość powierzchni była oceniana jakościowo oraz ilościowo poprzez pomiar chropowatości. Na podstawie uzyskanych wyników badań stwierdzono, iż dwufazowy układ dyspersyjny dwóch niemieszających się wzajemnie cieczy (emulsja) może być stosowany zarówno przy małym, jak i dużym stopniu odkształcenia bez wyraźnego wpływu na pogorszenie się jakości powierzchni odkształcanego drutu, przy jednoczesnej kontroli jej procesu starzenia.
EN
The paper presents the influence of commercial lubricants with different dynamic viscosity and the degree of deformation on the surface quality of drawing wire. The material used for the tests was CuZn39Pb3 wire, the surface of which was properly prepared. The surface quality was assessed qualitatively and quantitatively by measuring the roughness. On the basis of the obtained test results, it was found that the two-phase dispersion system of two immiscible liquids (emulsion) can be used both at low and high degree of deformation without a marked effect on the deterioration of the surface quality of the deformed wire, while controlling its aging process.
The change of drawing direction, especially for the last drawn, can influence on the decreasing the mechanical properties and period fatigue strength of the wires as revealed from industrial practice. The numerical and experimental analysis the influence of friction coefficient and strain intensity on the change the cementite lamella orientation in the pearlite colony with different orientation relative to axis of drawn wires, has been shown in the work. It can be stated that for wire surface, for process with change of drawing direction, we observe the decrease strain intensity what causes the increase in the lamella inclination angle relative to wire axis. The results of theoretical analysis were confirmed by experimental research. It can be stated that decrease in cementite lamella orientation for wire surface, caused by the change of drawing direction, influences in essential way on the decrease of fatigue strength of high carbon steel wires.
PL
Jak wynika z praktyki przemysłowej zmiana kierunku ciągnienia, szczególnie w przypadku ostatniego ciągu, może wpłynąć na spadek własności mechanicznych i wytrzymałość zmęczeniową drutów. W pracy przedstawiono numeryczną i eksperymentalną analizę wpływu współczynnika tarcia i intensywności odkształcenia na zmianę orientacji płytek cementytu w kolonii perlitu o różnej orientacji względem osi w ciągnionych drutach. Stwierdzono, że dla powierzchni drutu, dla procesu ciągnienia zmianą kierunku ciągnienia obserwujemy spadek intensywności odkształcenia, co powoduje wzrost kąta nachylenia płytek cementytu względem osi drutu. Wyniki analizy teoretycznej zostały potwierdzone badaniami eksperymentalnymi. Zostało dowiedzione, że zmniejszenie orientacji płytek cementytu na powierzchni drutu, spowodowane zmianą kierunku ciągnienia, w istotny sposób wpływa na obniżenie wytrzymałości zmęczeniowej drutów ze stali wysokowęglowej.
Miedź ETP i OF to dwa najbardziej popularne gatunki stosowane w aplikacjach elektrycznych jako druty i mikrodruty. Materiały te cechują się bardzo dobrymi własnościami elektrycznymi, podatnością do wyżarzania i ciągliwością, ale różnicuje je skład chemiczny (obecność tlenu w miedzi ETP i jego brak w miedzi OF) oraz struktura (drobnoziarnista dla miedzi ETP i odlewnicza dla miedzi OF). Z tego powodu w celu wyeliminowania możliwych do wystąpienia w przypadku ich przetwórstwa na zimno wad ciągarniczych, a tym samym oddalenia niebezpieczeństwa zerwań drutów i mikrodrutów wytwarzanych w warunkach przemysłowych, proces ciągnienia musi być realizowany z dbałością o wszelkie czynniki wynikające zarówno z natury każdego z materiaów (skład chemiczny, struktura, jakość powierzchni), jak i specyfiki samego procesu przeróbki plastycznej na zimno (urządzenia, narzędzia, środki smarno-chłodzące). To zagadnienie poparte wynikami własnych badań doświadczalnych jest przedmiotem artykułu.
EN
ETP and OF copper are the most common and widely used copper grades in electrical applications in a form of wires and microwires. These materials have excellent electrical conductivity, susceptibility to annealing and ductility but their chemical composition (presence of oxygen in ETP copper and lack of oxygen in OF copper) and structure (fine grained in ETP copper and cast in OF copper) are very different. Therefore, in order to eliminate casting defects and wires and microwires’ ruptures during processing, attention has to be paid to casting process with emphasis on material aspects (chemical composition, structure and surface quality) and processing technology (multidie drawing machines, wire drawing dies and lubricants). Above mentioned issues are the main topic of paper.
Stale nierdzewne znajdują coraz szersze zastosowanie w technice. Dzięki swym specjalnym właściwościom: odporność na wszystkie rodzaje korozji, odporność na wysoką temperaturę, dobre właściwości mechaniczne, fizykochemiczne a nawet właściwości estetyczne znajdują zastosowanie praktycznie wszędzie. W Europie do typowych obszarów głównych zastosowań tych stali możemy zaliczyć: budownictwo i architekturę, produkcję energii, sprzęt AGD, przemysł samochodowy, spożywczy, chemiczny czy farmaceutyczny [1, 2]. Wyroby ze stali nierdzewnej wytwarzane są zazwyczaj z trzech podstawowych gatunków stali: AlSl 304, 314 lub 316L, które cechują się dużą zawartością niklu. Wzrost cen tego surowca spowodował, że producenci wyrobów ze stali nierdzewnej zaczęli poszukiwać alternatywnych gatunków stali, których zastosowanie pozwala na znaczne obniżenie kosztów produkcji, przy jednoczesnym zachowaniu takich samych właściwości materiału. Celem niniejszej pracy była analiza wpływu przeróbki plastycznej na zimno metodą ciągnienia na strukturę i właściwości stali 204Cu. Badany gatunek należy do grupy „oszczędnościowych” stali nierdzewnych, może być stosowany jako tańsza alternatywa dla wyrobów o analogicznych właściwościach mechanicznych, przy zachowaniu wysokiej odporności na korozję. Badana stal posiada strukturę austenityczną, przez co charakteryzuje się dobrą odkształcalnością.
EN
Stainless steels are increasingly used in technology. Thanks to its special properties: resistance to all types of corrosion, resistance to high temperatures, good mechanical, physicochemical and even aesthetic properties are practically applied everywhere. In Europe, typical areas of these steels applications include construction and architecture, energy production, household appliances, automotive, food, chemical and pharmaceutical industries. Stainless steel products are usually manufactured from three basic grades of steel: AlSl 304, 314 or 316L, which are high in nickel content. The increase in the price of this raw material has led the stainless steel manufacturers to look for alternative steel grades whose use allows for a significant reduction in production costs while maintaining the same material properties. The aim of this work was to analyze the effect of drawing on the structure and properties of 204Cu alloy. The test grade belongs to the „savings” group of stainless steels, can be used as a cheaper alternative to products with similar mechanical properties, while maintaining high corrosion resistance. The alloy studied has an austenitic structure, which is characterized by good deformability. It was found that for the high value of the total deformation there is a change in the structure of the steel, which results in the formation of a martensitic structure.
Celem pracy było zbadanie wpływu temperatury wyżarzania oraz odkształcenia, realizowanego w procesie ciągnienia, na właściwości mechaniczne oraz odkształcalność walcówki ZnAl15 otrzymanej w linii ciągłego odlewania i walcowania metodą Continuus-Properzi. Na podstawie uzyskanych wyników badań i ich analizy wykazano, iż proces ciągnienia odznacza się dużą niestabilnością na skutek nadplastyczności badanego materiału, co przekłada się na znaczną różnicę pomiędzy maksymalną i minimalną wartością siły ciągnienia oraz częstym zrywaniem się materiału. Wyżarzanie przez 1 godz. w 350oC prowadzi do ograniczenia, a 150oC do zwiększenia odkształcalności walcówki ZnAl15 mierzonej, jako maksymalny ubytek przekroju poprzecznego.
EN
The aim of this study was investigate of heat treatment and strain realized in wire drawing process on the mechanical properties and deformability limit of ZnAl15 wire rod obtained in continuously casting and rolling by Properzi method. Based on the results of research and analysis it has been shown that the wire drawing process had a high instability due to superplasticity of test material, which caused into a significant difference between the maximum and minimum drawing force and often picking up the material. Annealing for 1 hour in 350°C leads to a reduction, and 150°C leads to increase the deformability limit of ZnAl15 wire rod measured as the maximum loss of cross-section.
Tematyka pracy dotyczy wpływu geometrii ciągadła na jakość powierzchni drutów gat. EN AW-1370 i Cu-ETP. W szczególności w ramach artykułu przedstawiono wyniki badań powierzchni drutów aluminiowych i miedzianych wytworzonych przy wykorzystaniu ciągadeł o różnej wielkości kąta stożka roboczego. Jakość powierzchni oceniono przy wykorzystaniu mikroskopii skaningowej. Ponadto do kompleksowej oceny topografii powierzchni wykorzystano pomiar i analizę chropowatości 3D.
EN
The subject of this work concerns the die geometry influence on the surface quality of EN AW 1370 and Cu-ETP wires. In particular, the article presents the results of the surface quality of aluminum wires and copper produced using dies with different sizes of the cone angle working. Surface quality rated using scanning microscopy In addition to the comprehensive evaluation of the surface topography was used to measure and analyze 3D roughness.
Metody produkcji materiałów wsadowych do procesu ciągnienia drutów miedzianych przeznaczonych na cele elektryczne z uwagi na uwarunkowania techniczne i ekonomiczne opierają się na procesach technologicznych realizowanych w sposób ciągły. Obecnie w światowym przemyśle przetwórstwa miedzi upowszechniły się dwie podstawowe metody pozyskiwania materiałów wsadowych (ciągłe odlewanie i walcowanie, ciągłe odlewania), które różnią się od siebie zarówno samą koncepcją procesu przetwórczego, jak i właściwościami wyrobów końcowych. Opracowanie i upowszechnienie obydwu rodzajów technologii ma swoje podłoże w potrzebie zaspokojenia ewoluujących oczekiwań producentów drutów, przewodów i kabli, a także odbiorców końcowych. W artykule przedstawiono analizę technologii produkcji materiałów wsadowych i drutów z miedzi wysokiej czystości chemicznej przeznaczonych na cele elektryczne. Ukazano zagadnienia składu chemicznego miedzi (zawartości zanieczyszczeń bądź dodatków stopowych, a w tym problem zawartości tlenu) oraz problem krystalizacji (problemy kształtowania struktury wlewka oraz zagadnienia wad odlewniczych).
EN
Due to technical and economic reasons, input materials for drawing copper wires for electrical purposes are produced by continuous processes. Currently, the global copper processing industry is based on two methods for producing feedstock for wire drawing (continuous casting and rolling, continuous casting), which differ from each other by concept of processing itself, as well as the properties of end-products. Development and popularity of both types of technologies have their roots in the need for meeting the evolving expectations of producers of wires and cables, as well as end users. The paper presents an analysis of the processing technologies of high purity copper feedstock and wires commonly used in electrical applications. The chemical composition issues of copper (impurity content of alloying elements, the problem of oxygen) and crystallization problem (problem forming the structure of the ingot and the problems of casting defects) has been presented.
W artykule zaprezentowano wyniki badań technologicznych baz olejowych T400, T4000 i 150mPAO zawierających dodatek różnych nanocząstek (Cu, CuO, CuS lub WS2) wykorzystywanych do produkcji środków smarująco-chłodzących wykorzystywanych w procesie ciągnienie drutów stalowych. Badaniom poddano również gotowe formulacje środków smarującochłodzących zawierające bazy olejowe z dodatkiem nanocząstek oraz dodatki funkcyjne.
EN
The article presents results of research on T400, T4000 and 150mPAO oil bases which contain additions of various nanoparticles (Cu, CuO, CuS or WS2). The bases are used in production of lubrticating agents designed for drawing steel wires. The study was also carried on market-ready lubrticant compositions which made oil bases with addition of nanoparticles and functional additves.
W artykule omówiono charakterystykę wad powstałych w procesie ciągnienia drutów miedzianych w warunkach przemysłowych. Określano przyczyny powstawania wad drutów oraz dokonano ich klasyfikacji na wady kształtu i wymiaru, powierzchniowe i wewnętrzne. Konkluzją wynikającą z pracy jest stwierdzenie, iż znaczną część wad drutów powstających w procesie ciągnienia można wyeliminować zachowując należytą staranność jego prowadzenia, dbałość o jakość ciągadeł oraz środków smarujących i emulsji.
EN
In the present paper, the characterization of copper wire defects resulting from drawing process are reported. Therefore, the paper describes the causes of wires defects and classifies them as a shape and dimensions defects, surface defects and internal defects. The main conclusion resulting from the research is the fact that the most of the defects can be eliminated by conducting the drawing process with proper precision, as well as by attention to quality of dies and lubricants.
Artykuł dotyczy badań nad właściwościami drutów stalowych z powłoką miedzianą. Ich istotą była identyfikacja zalet wynikających z połączenia dwóch odmiennych pod względem właściwości materiałów, a także parametryzacja cech bimetalowych drutów typu CCS (Copper Clad Steel). Aplikacyjny charakter pracy wynika z powszechnego zastosowania drutów Fe-Cu w instalacjach odgromowych i uziemiających, podzespołach elektronicznych, a także w kablach energetycznych i sygnałowych oraz jako przewody jezdne. W pracy opisano wymagania norm oraz technologie produkcji drutów Fe-Cu, ze szczególnym uwzględnieniem procesu ciągnienia. Przedstawiono wyniki badań powłoki miedzianej, właściwości mechanicznych i elektrycznych drutów oraz ich gęstości. Otrzymane rezultaty pozwoliły na stwierdzenie, iż druty CCS stanowią współcześnie korzystną pod względem ekonomicznym alternatywę i konkurencję dla klasycznych materiałów przewodzących.
EN
In the present paper, the properties of copper clad steel wires are reported. The essence of the matter was the identification of advantages resulting from joint of two different materials in terms of their properties, as well as the parameterization of their properties. Application nature of the research work results from common use of the Fe-Cu wires in lightening protection systems, electronic components, power and signal cables as well as a trolley wire. The paper describes the standards and technologies for the production of Fe-Cu wires, with particular emphasis on the drawing process. The results of investigations on the copper clad, mechanical and electrical properties of wires and their density are presented. The obtained results have confirmed that nowadays the CCS wires are economically advantageous and competitive alternative to the classical conductive materials.
W pracy przedstawiono wyniki badań jednostkowej odkształcalności określonej w jednostopniowym procesie ciągnienia miedzi (Cu-ETP i Cu-OFE) oraz czystego technicznie (Al99,7 w stanie H11 i H14) i stopowego aluminium (AlMg0,7Si w stanie T1 i T4). Materiały zostały otrzymane w warunkach przemysłowych w liniach ciągłego odlewania (Cu-OFE) i walcowania (Cu-ETP; Al99,7; AlMg0,7Si). Wykazano, iż materiał silnie się umacnia na początku procesu ciągnienia oraz jego jednostkowa odkształcalność graniczna w dużym stopniu zależy od rodzaju metalu, własności początkowych walcówki oraz sposobu realizacji odkształcenia.
EN
The paper presents results of the research single formability limit determination in the single- drawing process of copper (Cu-ETP and Cu-OFE), technical purity (Al99,7 in temper H11 and H14) and alloy of aluminium (AlMg0,7Si in temper T1 and T4). Materials were obtained in industrial conditions in continuous casting (Cu-OFE) and rolling lines (Cu-ETP; Al99,7; AlMg0,7Si). It has been shown that the material is highly deformed at the beginning of the drawing process and the single formability limit depends largely on the type of metal, the initial properties of the rod and kind of deformation.
Współczesny przemysł elektrotechniczny i elektroniczny stawia coraz to wyższe wymagania względem właściwości fizykochemicznych i technologicznych miedzi dedykowanej do produkcji kabli i przewodów elektrycznych. Odpowiedzią na te potrzeby stał się rozwój nowoczesnych metod ciągłego odlewania miedzi beztlenowej, które mimo niższej wydajności w porównaniu do technologii ciągłego odlewania i walcowania pozwalają na uzyskiwanie wyrobów specjalistycznych o ściśle zaprojektowanych i dedykowanych właściwościach. Produkty te, oprócz wysokiej przewodności elektrycznej, muszą także charakteryzować się bardzo dobrą odkształcalnością na druty i mikrodruty. Z kolei podatność do procesów przeróbki plastycznej na zimno warunkowana jest m.in. strukturą krystaliczną i czystością chemiczną materiału wsadowego. W związku z powyższym, w pracy dokonano analizy procesu umacniania się drutów uzyskanych z materiałów wsadowych z miedzi beztlenowej gatunku Cu-OFE z linii Upcast i Rautomead oraz z miedzi tlenowej Cu-ETP z linii Contirod w procesie ciągnienia. Ukazano krzywe zmian właściwości mechanicznych drutów uzyskanych z prętów i walcówek w funkcji odkształcenia rzeczywistego oraz ich interpretację. Określono parametry równań opisujących w matematyczny sposób przebiegi zmian granicy plastyczności i wytrzymałości na rozciąganie w funkcji odkształcenia. Całość pracy uzupełnia analiza mikrostruktur materiałów wsadowych z miedzi gatunku Cu-OFE i Cu-ETP do procesu ciągnienia oraz otrzymanych drutów. Kontynuację analizy porównawczej stanu strukturalnego badanych materiałów stanowią także obrazy z mikroskopu skaningowego powierzchni przełomów po statycznej próbie rozciągania dla drutów o średnicy 0,5 mm z obu gatunków miedzi.
EN
The requirements of modern electrotechnical and electrical industry concerning on the physicochemical and technological properties of copper to electrical wires and cables. The result of this is development of modern methods of continuous casting (CC) of oxygen-free copper. Generally, continuous casting and rolling (CCR) lines provide higher production capacities than continuous casting (CC) lines and are used for high-volume production of electrolytic tough pitch copper Cu-ETP (for comparison: a CCR finished product speed may exceed 25 m/s, whereas in CC line it is about 0.5-4.0 m/min). Although CC lines cannot compete in terms of production capacity with CCR installations, they allow achieving specialist products with precisely designed and dedicated properties. These products in addition to high electrical conductivity must also have a very good formability for wires and micro-wires. In turn, susceptibility to processes of cold working is conditioned, among others, crystal structure and chemical purity of feedstock. This paper presents analysis of the OFE (Upcast and Rautomead line) and ETP (Contirod line) copper wires strengthening during drawing process. Characteristics of changes of mechanical properties as a function of the actual deformation wires has been presented. Parameters of equation of ultimate tensile strength and proof stress in the function of deformation has been presented. In addition, the paper contains the analysis of the microstructure and fracture surface of OFE and ETP wires after tensile test.
Opracowanie w warunkach przemysłowych technologii walcowania walcówki o strukturze TRIP daje możliwość otrzymania szerokiego asortymentu drutów, o własnościach różniących się od własności drutów otrzymanych z tradycyjnej walcówki o strukturze ferrytyczno-perlitycznej. Dodatkowe możliwości wpływania na własności drutów ze stali TRIP można uzyskać poprzez zmianę parametrów dwustopniowej obróbki cieplnej walcówki na linii Stelmor, co skutkuje miedzy innymi różną ilością austenitu szczątkowego w strukturze. W pracy przedstawiono wyniki badań wytrzymałości na rozciąganie drutów ze stali G4Si1 o strukturze TRIP, z różną zwartością austenitu szczątkowego, po procesie ciągnienia z dużymi i małymi całkowitymi ubytkami przekroju. Stwierdzono wpływ struktury, jaki i sposobu ciągnienia na własności otrzymanych drutów.
EN
The elaboration in industrial conditions the wire rod rolling technology with TRIP structure give the possibilities obtaining the wide range of wires with different properties then wires obtained from conventional wire rod with ferrite-pearlite structure. Additional possibilities to influence on TRIP steel wires structure can be obtained by the change the parameters of two-step heat treatment process on Stelmor line what resulting in different content of retained austenite. The results of investigations of tensile strength wires made from G4Si1 steel with TRIP structure, with different retained austenite content, after drawing process with small and large partial reductions was shown in the work. The influence of structure and way of drawing process on properties drawn wires has been found.
W klasycznym procesie ciągnienia obserwuje się dużą niejednorodność odkształcenia, spowodowaną stożkowym kształtem części zgniatającej ciągadła, oraz tarciem występującym pomiędzy narzędziem i materiałem. Jednym ze sposobów wpływania na niejednorodność odkształcenia jest przeprowadzenie procesu ciągnienia drutów w ciągadłach kształtowych. W pracy przedstawiono analizę numeryczną procesu ciągnienia drutów ze stali TRIP w ciągadłach klasycznych, łukowych i wklęsłych z użyciem programu Drawing 2D, co pozwoliło na określenie zmiany intensywności odkształcenia, odkształcenia postaciowego i średniej temperatury drutu po wyjściu z ciągadła. Zmiana tych parametrów może wpływać na przemianę austenitu szczątkowego w martenzyt, co jest istotne podczas ciągnienia drutów ze stali o strukturze TRIP.
EN
In classical drawing processes we observe high inhomogeneity of deformation caused by conical shape of deformation zone of the die and by friction between tool and material. The conducting the drawing process with use of shape dies is one way to influence on deformation inhomogeneity. The numerical analysis with use of computer program Drawing 2D based on finite element method, of drawing process for TRIP steel wires with use of classical, concave and convex die has been shown in the work. The change of strain intensity, redundant strain and mean temperatures of wire in the exit from deformation zone for each drawing process variants were determined. The change of those parameters can influence on transformation retained austenite into martensite what have an essential influence of wires properties after drawing processes.
Jednymi z materiałów obecnie wykorzystywanych do przesyłu prądu elektrycznego są odporne cieplnie stopy aluminium z różnej zawartości cyrkonu. Odpowiednia ilość tego dodatku stopowego powoduje podwyższenie temperatury rekrystalizacji aluminium, dzięki czemu uzyskuje się zwiększenie dopuszczalnej, długotrwałej temperatury pracy wyrobów, tj. drutów do przewodów elektroenergetycznych. Przemysłowe wytwarzanie tego typu materiałów jest prowadzone w liniach ciągłego odlewania i walcowania (COiW) metodą Continuus Properzi, a kształtowanie finalnych własności stopów AlZr uzyskuje się w dalszych procesach przetwórczych. Praca poświęcona jest badaniom wpływu ilości cyrkonu na zdolność do umocnienia stopów w procesie ciągnienia oraz charakteryzacji własności mechanicznych, elektrycznych oraz odporności cieplnej badanych materiałów. Zakres pracy obejmuje badania nad procesem ciągnienia walcówek o średnicy 9,5 mm, wykonanych ze stopów AlZ w zakresie zawartości Zr od 0,05 do 0,32 i wytworzonych w warunkach przemysłowych w linii COiW, na druty o średnicy 4,5; 3,5 oraz 2,5 mm. W pracy przedstawiono technologiczne krzywe umocnienia poszczególnych materiałów oraz wyniki badań obejmujące charakteryzację wybranych własności stopów AlZr, co umożliwiło określić wpływ dodatku cyrkonu do aluminium.
EN
Some of the materials currently used for transmission of electric current are resistant heat treated aluminum alloys with different content of zirconium. A sufficient number of the recrystallization temperature increase causes the alloy aluminum, so shall be obtained to increase the allowable, long-term operating temperature of, i.e. wires to the power conductors. Industrial production of this type of material is carried out in continuous casting and rolling (CCR) by Continuus Properzi, and shaping the final ownership of AlZr alloys can be obtained in the following processes. The work is devoted to research the impact of zirconium's ability to strengthen alloys in the process of drawing and characterization of mechanical, electrical and thermal resistance of materials. The scope of work includes research on the process of wire rods with a diameter of 9.5 mm, made from alloys of Zr content AlZ from 0.05 to 0.32 and produced in industrial conditions in a line, with a diameter of wires CCR 4.5; 3.5 and 2.5 mm. in the work of the technological enhancement of curves shows the individual materials and the outcome of the tests, including the characterisation of the selected properties of AlZr alloys, which allowed to determine the effect of additive zirconium aluminum.
Thin tungsten wires are thanks to their mechanical and physical properties still in the focus from the viewpoint of production of high-temperature structural materials used for example in lighting engineering. The input semi-products for production of thin tungsten wires are obtained by powder metallurgy. Mechanical properties of thin tungsten wires depend significantly on purity of the input raw materials (powders) and their processing, as well as on thermo-mechanical conditions for forming, in this case specifically on forging and drawing. In this connection special attention must be paid to forming parameters and to their optimisation aimed at achievement of the required mechanical properties of produced wires.
PL
Cienkie druty wolframowe dzięki swoim mechanicznym i fizycznym właściwościom wciąż znajdują się w centrum zainteresowania producentów wyrobów oświetleniowych. Własności mechaniczne cienkich drutów wolframowych w dużym stopniu zależą od czystości materiału (proszków) wykorzystywanego do ich produkcji, jak i w równym stopniu od cieplno-mechanicznych warunków ich formowania, szczególnie w przypadku zastosowania procesów kucia i ciągnienia. W związku z tym szczególny nacisk winien być położony na parametry kształtowania tego rodzaju produktów, ich optymalizację w celu osiągnięcia żądanych własności mechanicznych wytwarzanych z nich cienkich drutów.
Podstawowym zagadnieniem badawczym w odniesieniu do przetwórstwa w procesach przeróbki plastycznej na zimno miedzi wysokiej czystości chemicznej jest określenie wpływu zarówno składu chemicznego, jak i stanu strukturalnego na jej odkształcalność. O ile w przypadku tradycyjnie stosowanej walcówki z miedzi gatunku Cu-ETP jako materiału wsadowego do procesu ciągnienia, wytwarzanej w technologiach Contirod, Southwire lub Continuus Properzi, gwarancję dobrej odkształcalności uzyskuje się przede wszystkim dzięki drobnoziarnistej strukturze materiału, o tyle w przypadku prętów z miedzi gatunku Cu-OFE otrzymywanych metodą Upcast, Rautomead lub DCC-AGH to wyższa czystość chemiczna materiału z uwagi na brak obecności tlenków zapewnia dobrą odkształcalność. W obu przypadkach stosowane na skalę przemysłową materiały wsadowe z miedzi gatunku Cu-ETP i Cu-OFE do procesu ciągnienia na druty i mikrodruty dedykowane do różnorodnych aplikacji elektrotechnicznych stanowią kompromis pomiędzy odpowiednią strukturą, a składem chemicznym. W niniejszej pracy analizie poddano wpływ składu chemicznego miedzi, ze szczególnym uwzględnieniem zawartości tlenu na własności mechaniczne i podatność do odkształcenia w procesach przeróbki plastycznej na zimno.
EN
The main research issue, with regard to cold drawing process of high purity copper was to determine the influence of chemical composition as well as structural condition of copper on its deformability. While in the case of traditionally used ETP grade copper as a feedstock to the drawing process of wires for electrical applications, which is produced by the Contirod, Southwire or Continuous Properzi process, the good deformability is guaranteed by fine-grained microstructure of the material, in the case of OFE grade copper obtained by Upcast, Rautomead or DCC-AGH process, good deformability is provided by the higher chemical purity of the material, especially absence of oxides. In both cases, ETP and OFE grade copper which are dedicated to electrotechnical applications represent a compromise between the appropriate structure and chemical composition. This paper analyses the influence of the chemical composition of copper, with particular emphasis on the oxygen content on the mechanical properties and susceptibility to drawing process.
W artykule przedstawiono wyniki badań własności wytrzymałościowych śrub wykonanych z niskowęglowej stali typu TRIP. Wykazano możliwość wykonania śrub, z niskowęglowej stali typu TRIP o klasie własności 8.8, które mogą stanowić alternatywę dla śrub wytwarzanych ze stali o wyższej zawartości węgla ulepszonych cieplnie.
EN
The results of investigations of mechanical properties for screws made from low-carbon TRIP steel have been shown in the work. The possibility of production fasteners from low-carbon TRIP steel with 8.8 properties grade has been proved. Such products can be the alternative for fasteners make from steels with higher carbon content obtained with use of heat treatment process.
In the present paper the drawing processes of thin wire of biocompatible magnesium alloys in heated die was investigated. Due to the hexagonal close packet structure magnesium alloys have low plasticity. In order to design the technological parameters the FEM model of wire drawing process in heated die and models of yield stress and ductility were developed. The relationship between technological parameters of drawing and fracture parameters was obtained based on developed models. The maps of possible elongation for MgCa0.8 and Ax30 magnesium alloys were developed using simulations. The draft schedule for final wire diameter 0.1 mm was design assisted with FEM model in experimental part of work. Based on this draft plan the drawing process from initial diameter 1.0 mm to final diameter 0.1 mm in heated die was performed in designed by author’s device.
PL
Specjalne stopy magnezu (MgCa08, Ax30), wykazujące wysoki poziom biokompatybilności ze środowiskiem organizmu człowieka, stały sie alternatywnym materiałem do zastosowania na implanty medyczne. Jednym z ich zastosowań mogą być nici chirurgiczne, służące do spajania tkanki miękkiej. Nici takie powinny mieć średnice rzędu 0.1 mm. W związku z niską technologiczną plastycznością tych stopów zaproponowano, aby proces ciągnienia prowadzić w podgrzewanych ciągadłach. W pracy analizowano proces ciągnienia w podgrzewanych ciągadłach cienkich drutów z biokompatybilnych stopów magnezu. W celu wyznaczenia technologicznych parametrów procesu ciągnienia użyto modelu MES, który rozbudowano o rozwiązanie cieplne w ciągadle, funkcje naprężenia uplastyczniającego oraz model utraty spójności analizowanych stopów. W oparciu o opracowany model wyznaczono zależności pomiędzy technologicznymi parametrami procesu ciągnienia i kryterium utraty spójności. W oparciu o symulacje numeryczne zbudowano mapy dopuszczalnych odkształceń dla stopów magnezu MgCa0.8 oraz Ax30.Wczesci eksperymentalnej pracy w oparciu o symulacje numeryczne wyznaczono schemat odkształceń do uzyskania drutu o średnicy 0.1 mm. W oparciu o wyznaczony schemat przeprowadzono proces ciągnienia w podgrzewanych ciągadłach ze średnicy początkowej 1.0 mm do średnicy końcowej 0.1 mm w urządzeniu skonstruowanym przez autorów.
The research concerned with wire drawing processes of medium-carbon steel with TRIP effect classified into group of AHSS (Advanced High Strength Steel) steels, which are the multiphase steels offering a unique combination of high strength and ductility, has been shown in the work. Such combination is achieved through the transformation of retained austenite to martensite in deformation process called TRIP effect (Transformation Induced Plasticity). Studies reported in the literature relate mainly to the research on the car body sheet rolling and heat treatment processes, which does not allow the results of this research to be referred to the analysis of drawing processes. Therefore, the need has arisen for developing and conducting comprehensive studies on the process of drawing TRIP steels wires and identification the new application areas for these materials.
PL
W pracy przedstwiono badania dotyczące procesu ciągnienia drutów ze stali typu TRIP zaliczanej do grupy stali AHSS (Advanced High Strength Steel), charakteryzującą się wyjątkową kombinacją pomiędzy własnościami wytrzymałościowymi a plastycznością. Korzystna korelacja własności zostaje w tych stalach osiągnieta w wyniku przemiany austenitu szczątkowego w martenzyt w procesach odkształcenia, i nosi miano efektu TRIP (Transformation Induced Plasticity). Zawarte w literaturze opracowania dotyczą głównie badań nad procesami walcowania i obróbki cieplnej blach karoseryjnych, co nie pozwala na odniesienie wyników tych badań do analizy procesów ciągnienia. W procesie ciągnienia zarówno wielkości odkształcenia całkowitego, jak i prędkości odkształcenia są wielokrotnie wyższe, co znacząco wpływa na obecność efektu TRIP, a co za tym idzie na własności materiału. Zaistniała zatem konieczność opracowania i przeprowadzenia kompleksowych badań procesu ciągnienia drutów ze stali z efektem TRIP oraz określenia nowych obszarów zastosowan dla tego typu materiałów.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.