The article proposes the selection of components of explosive mixtures based on the recycling of withdrawn explosive materials with optimal explosive parameters which can be applied in demining, compacting soil masses for construction, or establishing temporary airstrips in open terrain. Their physicochemical and dynamic characteristics are presented, and thermodynamic calculations of the materials are performed.
PL
W artykule zaproponowano dobór składu mieszanin wybuchowych na bazie materiałów wybuchowych pochodzących z recyklingu, o optymalnych parametrach wybuchowych, które mogą znaleźć zastosowanie przy rozminowywaniu terenów zaminowanych, zagęszczaniu masywu gruntu pod budowę czy przy urządzaniu tymczasowych pasów startowych na lotniskach polowych. Podano ich właściwości fizykochemiczne, dynamiczne oraz obliczenia termodynamiczne badanych materiałów wybuchowych.
The paper presents the of the properties of explosive mixtures containing water as one of the basic components. The literature data analysis was performed for binary mixtures containing: aluminum dust, ammonium nitrate(V) and high-energy explosives (nitrocellulose, trinitrotoluene, hexogene, pentrite) or their mixtures, smokeless powders in addition to water. The most frequently described parameters were the brisance, the detonation velocity and the detonation capacity.
PL
W artykule przedstawiono właściwości wybuchowych mieszanin zawierających wodę jako podstawowy składnik. Analizę danych literaturowych wykonano dla mieszanin binarnych zawierających oprócz wody: pył aluminiowy, azotan(V) amonu lub wysokoenergetyczne materiały wybuchowe (trinitrotoluen, heksogen, pentryt) lub ich mieszaniny oraz prochy bezdymne. Najczęściej opisanymi parametrami były: kruszność, prędkość detonacji i zdolność do detonacji.
Explosive welding of copper C10200 to aluminium alloy AW 5083 was performed. C10200 was proposed as a flyer plate due to its suitable plastic properties. A parallel layout of welded metals was selected to attain a more stable welding process. Welding parameters and conditions were determined. The surfaces of both materials were mechanically machined and degreased prior to welding which was performed using Semtex S30. The bimetals were characterized by a regular wavy interface. The aim of the research was to establish the influence of heat treatment on both the structure and microhardness at the interface of the explosively welded bimetal Al-Cu. Heat treatment was performed at 250, 300 and 350 °C over 2, 3 and 4 h. After heat treatment, an increase in Inter Metallic Compounds (IMC) was observed, proportional to the increasing temperature. An analysis of chemical composition carried out by EPMA (Electron Probe Micro Analysis) confirmed the presence of Inter Metallic Phases (IMP) such as θ (Al2Cu), η2 (Al2Cu), ξ2 (Al3Cu4), δ (Al2Cu3), γ1 (A14Cu9). The microhardness decreased after the heat treatment in the bimetal but significantly increased at the interface as a consequence of IMC formation.
PL
Wykonano zgrzewanie wybuchowe stopu aluminium miedź C10200 i AW 5083. C10200 został zaproponowany jako płyta napędzana ze względu na jego odpowiednie właściwości plastyczne. Wybrano równoległy układ zgrzewanych metali, aby uzyskać bardziej stabilny proces łączenia. Określono parametry i warunki łączenia. Powierzchnie obu materiałów zostały poddane obróbce mechanicznej i odtłuszczeniu przed zgrzewaniem wykonanym przy użyciu Semtex S30. Bimetale charakteryzowały się regularną falistą powierzchnią styku. Celem badań było określenie wpływu obróbki cieplnej zarówno na strukturę, jak i mikrotwardość na granicy faz bimetalu Al-Cu zgrzewanego wybuchowo. Obróbkę cieplną przeprowadzono w 250, 300 i 350 °C przez 2, 3 i 4 godziny. Po obróbce cieplnej zaobserwowano wzrost związków międzymetalicznych (IMC), który był proporcjonalny do wzrostu temperatury. Analiza składu chemicznego przeprowadzona przez EPMA (Electron Probe Micro Analysis) potwierdziła obecność IMP takich jak θ (Al2Cu), η2 (AlCu), ξ2 (Al3Cu4), δ (Al2Cu3), γ1 (Al4Cu9). Mikrotwardość zmniejszyła się po obróbce cieplnej w bimetalu, ale znacznie wzrosła na granicy faz w wyniku tworzenia IMC.
W artykule przedstawione zostały wyniki pilotażowych pomiarów prędkości detonacji materiałów wybuchowych oraz dokładności opóźnień zapalników w warunkach in situ z wykorzystaniem wielokanałowego rejestratora DataTrap II. Pomiary prowadzono w długich otworach strzałowych w kopalni odkrywkowej surowców skalnych. Dzięki zastosowaniu metody ciągłej możliwe było określenie zmian prędkości detonacji na całej długości kolumny materiału wybuchowego z jednoczesnym określeniem dokładności opóźnień stosowanych zapalników nieelektrycznych i elektronicznych.
EN
The article presents the results of pilot measurements of detonation velocity and detonators’ delays accuracy under the in-situ conditions using the multichannel DataTrap II recorder. Tests were carried out in long blastholes in an open-pit mine. The applied continuous method allowed to determine the changes in the detonation velocity along with the entire length of the explosive column and measure the delay accuracy of electronic and non-electric detonators.
The results of studies of three grades of ammonium nitrate(V): granulated fertiliser grade and granulated porous “Standard” and “Extra” grades, are presented. The chemical and physical properties and particle morphology of the analysed ammonium nitrate grades were studied. The content of hazardous oxides (CO, NOx) in the gases formed in the explosion of ammonium nitrate(V) fuel oils (ANFO) containing ammonium nitrates and 5.7% of oil was determined as was their detonation velocities.
PL
W pracy przedstawiono wyniki badań trzech typów saletry amonowej: granulowanej rolniczej oraz granulowanych porowatych typu „Standard” i „Extra”. Wykonano badania właściwości fizykochemicznych i morfologii ziaren testowanych gatunków saletr amonowych. Przeprowadzono pomiary zawartości szkodliwych tlenków (CO, NOx) w gazach postrzałowych saletroli zawierających ww. saletry amonowe i 5,7% oleju. Wyznaczono prędkości detonacji testowanych saletroli.
Newly formulated explosives and the optimization of explosive mixtures requires an experimental determination of detonation parameters, especially detonation velocity, pressure and metal accelerating ability. Increasing material and labour costs force researchers to reduce test quantities and therefore to develop smaller scale experiments which provide sufficient data to determine an explosive’s properties. Seven test set-ups found in literature are described and compared in this paper.
PL
Otrzymywanie nowych materiałów wybuchowych i optymalizacja mieszanin wybuchowych wymaga eksperymentalnej weryfikacji parametrów detonacyjnych, zwłaszcza prędkości detonacji, ciśnienia i zdolności do przyspieszania wyrobów metalowych. Rosnące koszty materiałów i pracy zmuszają badaczy do minimalizowania testowanych ilości, a tym samym do opracowywania eksperymentów na małą skalę, które dostarczają wystarczających danych do oceny właściwości materiałów wybuchowych. W artykule opisano i porównano pod tym kątem siedem przykładów literaturowych układów badawczych.
The efficiency of an explosive mixture based on potassium chlorate(VII) (PP) with decomposition catalyst and selected combustible component was determined. The results of researches of the thermodynamic characteristics of explosive mixtures with combustible components (diesel fuel and nitromethane) are presented. Thermodynamic calculations of mixed explosives were performed using the Avakyan method. Energy and explosive characteristics such as heat of explosion, temperature of explosion, volume of gases at explosion, oxygen balance, detonation speed and explosiveness, are determined. According to qualitative and quantitative analysis of gas generation, it is established that toxic gases such as NO2, CO and Cl2 are present in quantities up to 0.13 mol/kg, meaning that the explosives based on PP are safe for the environment and workers in quarries.
PL
Określono wydajność mieszaniny wybuchowej na bazie nadchloranu potasu z katalizatorem rozkładu i wybranym składnikiem palnym. Przedstawiono wyniki badań charakterystyk termodynamicznych mieszanin wybuchowych ze składnikami palnymi (olej napędowy i nitrometan). Obliczenia termodynamiczne mieszanych materiałów wybuchowych przeprowadzono metodą Avakyan. Wyznaczane są charakterystyki energetyczne i wybuchowe, takie jak: ciepło wybuchu, temperatura wybuchu, objętość gazów podczas wybuchu, bilans tlenowy, prędkość detonacji, wysoka wybuchowość. Na podstawie jakościowej i ilościowej analizy powstawania gazów podczas wybuchu ustalono, że gazy toksyczne takie jak NO2, CO i Cl2 występują w ilości do 0,13 mol/kg, w wyniku czego kompozycje wybuchowe oparte na nadchloran potasu są bezpieczne dla środowiska i pracowników kopalni odkrywkowych.
W trakcie oznaczania prędkości detonacji górniczych materiałów wybuchowych przy użyciu urządzenia MicroTrap pojawiło się wiele wątpliwości dotyczących dokładności otrzymywanych wyników pomiarów ze względu na zastosowany materiał badawczy. W związku z powyższym przeprowadzono serię pomiarów prędkości detonacji idealnych materiałów wybuchowych (oktogen flegmatyzowany, heksogen flegmatyzowany, trotyl) przy użyciu Explometru Wielokanałowego oraz rejestratora MicroTrap. W trakcie badań, te same ładunki materiału wybuchowego i w tych samych warunkach zostały uzbrojone sondami do obu systemów pomiarowych. W ramach artykułu przedstawiono wyniki pomiarów prędkości detonacji idealnych materiałów wybuchowych przeprowadzonych metodą ciągłą i odcinkową (zwarciową).
EN
During the measurements of the detonation velocity of mining explosives using the MicroTrap VOD/Data Recorder, many doubts arose regarding the accuracy of the results obtained. Consequently, a series of detonation velocity tests of ideal explosives (phlegmatized HMX, phlegmatized RDX, TNT) by the use of multi-channel Explomet and MicroTrap recorder were carried out. The same explosives under the same conditions were fitted with continuous and start-stop probes during the tests. The article presents the results of detonation velocity measurements of ideal explosives carried out by the use of continuous and start-stop methods (short-circuit).
Explosive metal cladding technology has been extensively developed since the mid-20th century. It is an area with the largest use of explosives for civil purposes, apart from mining. The global production of these materials runs at tens of thousands of square metres annually. Explosive bonding enables the production of a wide range of intermetallic compositions where, in many cases, no alternative methods are available. As an example, layered products include clad plates made of light metals, e.g. titanium, aluminium, magnesium showing different melting points, densities and hardness. Each new material combination requires an adaptation of the technology used by selecting suitable bonding parameters and new modified explosives. Several variants of Ti6Al4V/AA2519 explosive alloy bonding technology were created. The clad plates were tested using destructive and non-destructive techniques to determine bond strength and integrity. The study aimed to create new materials with improved ballistic resistance for structures used in the aviation and space industry.
PL
Technologia wybuchowego platerowania metali rozwija się intensywnie od połowy minionego wieku. Jest to dziedzina produkcji, w której cywilne zużycie materiałów wybuchowych (MW), poza górnictwem, jest największe. Światowa produkcja platerów wytwarzanych tą metodą wynosi dziesiątki tysięcy metrów kwadratowych w skali roku. Łączenie wybuchowe pozwala na wytwarzanie najszerszej gamy międzymetalicznych kompozycji i w wielu przypadkach nie ma dla siebie alternatywy. Przykładem takich materiałów warstwowych są platery z udziałem metali lekkich jak tytan, aluminium, magnez, różniących się znacznie temperaturami topnienia, gęstością, twardością. Każda nowa kombinacja materiałowa wymaga odpowiedniej adaptacji technologii poprzez dobór właściwych parametrów spajania i często odpowiednio zmodyfikowanych nowych MW. Opracowano technologię wybuchowego łączenia stopów Ti6Al4V i AA2519 w różnych wariantach konstrukcyjnych. Platery przebadano przeprowadzając testy nieniszczące i niszczące, oceniając spójność oraz wytrzymałość mechaniczną uzyskanego połączenia. Celem prowadzonych prac było wytworzenie nowych materiałów o podwyższonej odporności balistycznej na konstrukcje lotnicze i kosmiczne.
Materiały wybuchowe indywidualne typu: heksogen, oktogen czy trotyl można scharakteryzować poprzez wyznaczenie ich parametrów termochemicznych i detonacyjnych. Część tych parametrów można modyfikować poprzez zmianę średnicy ładunku, rodzaju obudowy czy gęstości. Jednak o wiele większą możliwość ich zmiany można uzyskać formując mieszaniny z różnymi dodatkami. W pracy przedstawiono przegląd danych literaturowych dotyczących wpływu różnych dodatków na parametry detonacyjne i termochemiczne indywidualnych MW oraz wyniki badań wybranych parametrów detonacyjnych kompozycji heksogenu i oktogenu z mikrosferami szklanymi i mikrobalonami wytworzonymi z tworzywa sztucznego. Mierzonymi parametrami były: średnica i warstwa krytyczna oraz prędkość detonacji. Stwierdzono wzrost średnicy i warstwy krytycznej oraz spadek prędkości detonacji wraz ze wzrostem zawartości inercyjnego składnika w wybuchowej mieszaninie.
EN
Individual explosives such as hexogen, octogen or TNT can be characterized by determining their thermochemical and detonation parameters. Some of these parameters can be modified by changing the diameter of the charge, type of confined or density. However, a much greater possibility of their change can be obtained by forming mixtures with various additives. The paper presents the results review of literature data regarding the impact of various additives on the detonation and thermochemical parameters of individual explosives and of research on selected detonation parameters of hexogen and octogen compositions with glass microspheres and microballoons made of plastic. Measured parameters were: critical diameter and layer as well as detonation velocity. An increase in the critical diameter and layer was observed as well as a decrease in the detonation velocity along with th increase in the content of the inertial component in the explosive mixture.
Explosion welding of cooper C10200 to AW 5083 aluminium alloy was performed. The C10200 was proposed as a flyer plate. A parallel setup was used during explosive welding. Bimetals were characterized by regular wavy interface. The intermetallic compound (IMC) layer was observed at the interface of bimetals after 12 month, however, no annealing was performed. EDX analyses revealed that the interface layer consists of the intermetallic compound CuAl. Microhardness at the interface increased due to the presence of the IMC and work hardening as well.
PL
Przedstawiono wyniki zgrzewania wybuchowego miedzi C10200 ze stopem aluminiowym AW 5083. Płytka wykonana z miedzi C10200 była elementem napędzanym. Zgrzewanie wybuchowe prowadzono równolegle na dwóch stanowiskach. Otrzymane bimetale charakteryzowały się regularną falistą powierzchnią łączenia. Badania warstwy związku międzymetalicznego, w obszarze połączenia bimetalicznego, przeprowadzono po upływie 12 miesięcy, jednakże bez wyżarzania. Analiza EDX wykazała, że warstwa łącząca składa się z związku międzymetalicznego CuAl. Mikrotwardość w obszarze łączenie wzrasta zarówno w wyniku obecności związku międzymetalicznego, jak i przeprowadzonego zgrzewania.
Pomimo wielu lat poświęconych na badanie mieszaniny azotanu(V) amonu i aluminium, kompozycja wciąż cieszy się sporą popularnością między innymi przez wzgląd na łatwe wytwarzanie. Amonale należą do nieidealnych materiałów wybuchowych, których doświadczalne wyniki badań odbiegają od teoretycznych. W pracy poruszono temat wpływu rozdrobnienia głównego składnika amonali – azotanu(V) amonu – na badany parametr detonacyjny. Przy niezmiennej ilości dodatku pyłu aluminium przeprowadzono szereg pomiarów prędkości detonacji. W pracy wykorzystano metodę ciągłą stosując czujniki zwarciowe umieszczone w środku ładunku. Opracowano metodykę wyznaczenia prędkości detonacji z uzyskanych zależności napięcia od czasu. Przeprowadzono dyskusje uzyskanych wyników pomiarów. Sformułowano wnioski wynikające z badań rozwoju procesu detonacji.
EN
Despite many years devoted to the study of the mixture of ammonium nitrate and aluminium, the composition is still very popular among others because of manufacture simplicity. Ammonals belong to non-ideal explosives whose experimental results deviate from the theoretical ones. This thesis discusses the impact of fragmentation of the main component – ammonium nitrate – on the investigated detonation parameter. With a constant amount of aluminium dust, a series of detonation velocity measurements were carried out. The thesis was based on a continuous method using short-circuit sensors placed in the middle of the load. The methodology for determining the detonation velocity from the obtained voltage-time relationships was developed. Discussions of the obtained measurement results were carried out. Conclusions resulting from research on the development of the detonation process were formulated.
Detonation velocity is one of the basic parameters characterising explosives. Its value is influenced by many factors related to the conditions under which they are used. The value of the detonation velocity measured in the blasthole may differ from the value measured utilising the standard method under laboratory conditions. Thus, comparative velocity of detonation (VOD) tests were carried out, which included the start-stop method (in accordance with the EN 13631-14:2003 standard) and the continuous method (utilising the MicroTrap VOD/Data Recorder). An analysis of the influence of ambient temperature on the resistance changes of the measurement probes in the continuous VOD method was also carried out. Based on the conducted comparative tests for 5 types of packaged emulsion explosives used in the mining industry, it was determined that the MicroTrap recorder enables the obtaining of results complementary with the ones obtained using the standard method.
PL
Prędkość detonacji jest jednym z parametrów charakteryzujących materiały wybuchowe. Na jej wartość wpływa wiele czynników związanych z warunkami, w jakich są stosowane. Wartość prędkości detonacji zmierzonej w otworze strzałowym może różnić się od wartości zmierzonej metodami znormalizowanymi w warunkach laboratoryjnych. W związku z powyższym przeprowadzono badania porównawcze metod pomiaru prędkości detonacji, w tym metody odcinkowej (zgodnej z normą EN 13631-14:2003) oraz ciągłej (przy pomocy urządzenia MicroTrap VOD/Data Recorder). Przeprowadzono także analizę wpływu temperatury otoczenia na zmianę oporności sond pomiarowych w ciągłym systemie pomiaru prędkości detonacji. Na podstawie przeprowadzonych badań porównawczych dla 5 typów nabojowanych materiałów wybuchowych emulsyjnych stosowanych w górnictwie stwierdzono, że przyrząd MicroTrap pozwala na uzyskanie wyników komplementarnych z wynikami badań prowadzonymi metodą znormalizowaną.
The blasting technique is currently the basic excavation method in Polish underground copper mines. Applied explosives are usually described by parameters determined on the basis of specific standards, in which the manner and conditions of the tests performance were defined. One of the factors that is commonly used to assess the thermodynamic parameters of the explosives is the velocity of detonation. The measurements of the detonation velocity are carried out according to European Standard EN 13631-14:2003 based on a point-to-point method, which determines the average velocity of detonation over a specified distance. The disadvantage of this method is the lack of information on the detonation process along the explosive sample. The other method which provides detailed data on the propagation of the detonation wave within an explosive charge is a continuous method. It allows to analyse the VOD traces over the entire length of the charge. The examination certificates of a given explosive usually presents the average detonation velocities, but not the characteristics of their variations depending on the density or blasthole diameter. Therefore, the average VOD value is not sufficient to assess the efficiency of explosives. Analysis of the abovementioned problem shows, that the local conditions in which explosives are used differ significantly from those in which standard tests are performed. Thus, the actual detonation velocity may be different from that specified by the manufacturer. This article presents the results of VOD measurements of a bulk emulsion explosive depending on the diameter of the blastholes carried out in a selected mining panel of the Rudna copper mine, Poland. The aim of the study was to determine the optimal diameter of the blastholes in terms of detonation velocity. The research consisted of diameters which are currently used in the considered mine.
PL
Technika strzałowa jest obecnie podstawową metodą urabiania złóż w polskich kopalniach rud miedzi. Stosowane materiały wybuchowe charakteryzowane są najczęściej poprzez parametry wyznaczane na podstawie określonych norm, które szczegółowo opisują sposób i warunki prowadzenia badań. Jednym z parametrów, który jest powszechnie stosowany do oceny parametrów termodynamicznych materiałów wybuchowych jest prędkość detonacji. Pomiar prędkości detonacji jest wykonywany zgodnie z normą EN 13631-14:2003 i oparty jest na metodzie dwupunktowej, która określa średnią prędkość detonacji na zadanym odcinku. Wadą tej metody jest brak informacji o przebiegu procesu detonacji wzdłuż próbki materiału wybuchowego. Metodą pozwalającą uzyskać dane o propagacji fali detonacyjnej w ładunku jest metoda ciągła, która umożliwia analizę charakteru detonacji na całej długości ładunku materiału wybuchowego. W certyfikatach badań danego materiału wybuchowego podawane są najczęściej średnie wartości prędkości detonacji, jednak bez określenia charakterystyki ich zmian w zależności od gęstości czy średnicy otworu strzałowego. Dlatego też wartość ta jest niewystarczająca do oceny efektywności danego materiału wybuchowego. Analiza powyższego problemu pokazuje, że warunki lokalne, w jakich stosuje się materiały wybuchowe, znacząco odbiegają od warunków, w których prowadzi się badania normowe. Tym samym, rzeczywista prędkość detonacji może różnić się istotnie od wartości podawanej przez producenta. W niniejszym artykule przedstawiono wyniki badań prędkości detonacji materiału wybuchowego emulsyjnego luzem w zależności od średnicy otworów strzałowych, przeprowadzonych w wybranym polu eksploatacyjnym kopalni Rudna. Celem pracy było określenie optymalnej, z punktu widzenia prędkości detonacji, średnicy stosowanych otworów strzałowych. Badaniom poddano średnice, które są obecnie stosowane w analizowanej kopalni.
Materiały wybuchowe emulsyjne należą do grupy materiałów stosunkowo bezpiecznych, co związane jest z ich niewielką wrażliwością na działanie czynników zewnętrznych. Aby zapewnić optymalne warunki inicjacji ładunków MW, konieczne jest doprowadzenie odpowiednio silnego impulsu energetycznego. W celu zwiększenia energii początkowej wybuchu, ładunki inicjuje się przy pomocy zapalnika i pobudzacza. Jednak w przypadku urabiania skał miękkich, takich jak piaskowce, materiał wybuchowy inicjowany jest najczęściej przy użyciu zapalników. Biorąc pod uwagę wymiary zapalników, prawdopodobnym jest, że w trakcie łączenia obwodu strzałowego może dochodzić do zmiany ich lokalizacji w otworze strzałowym. Taka sytuacja może negatywnie wpływać na efekt końcowy robót strzałowych. W ramach niniejszego opracowania przeanalizowano wpływ przestrzennego położenia zapalnika w ładunku MWE luzem na skuteczność detonacji.
EN
Emulsion explosives belong to a group of relatively safe materials. It is related to their low sensitivity to external impulses. To ensure optimum conditions for initiating process, a sufficiently strong energy impulse must be applied. In order to increase the initial energy of the explosion, charges are initiated by means of a detonator and booster. However, in case of detonation in soft rocks such as sandstones, the explosive is most often initiated using detonators only. In the light of the dimensions of the detonators, it is likely that detonators may change their location in the blast hole during the loading process. It may adversely affect the final effect of blasting works. The aim of this paper is to analyse the effect of the position of the igniter within the bulk emulsion explosive charge on the detonation efficiency.
Mieszanina aktywna wyrobu Rocksplitter, której składnikami są chloran(V) sodu i olej walcowniczy, charakteryzuje się brakiem zdolności do detonacji i jednocześnie obecnością w produktach wybuchu (PW) stałych cząstek chlorku sodu obniżających objętość gazowych PW. O ile pierwsza cecha jest zaletą, to druga w pewnych warunkach może być wadą zmniejszającą efektywność oddziaływania PW na obciążany górotwór, co powoduje ograniczenie zakresu jego stosowania. Zastąpienie części chloranu(V) sodu azotanem(V) amonu, którego produkty wysokoenergetycznego rozkładu nie zawierają substancji stałych, powinno ograniczyć wyżej wymienioną wadę. W ramach pracy przeprowadzono badania wybranych parametrów detonacyjnych i wybuchowych trójskładnikowych mieszanin: chloran(V) sodu-azotan(V) amonu-olej. W przypadku azotanu(V) amonu dodatkową zmienną była wielkość jego ziaren. Stosowano azotan(V) amonu granulowany i mielony. Wyznaczono zdolność do detonacji, prędkość detonacji i intensywność powietrznych fal podmuchowych w funkcji zawartości poszczególnych komponentów.
EN
The Rocksplitter’s active mixture, which consists of sodium chlorate(V) (SC) and oil, is characterized by the lack of detonation capability and the presence of solid sodium chloride particles in the explosion products that reduce the volume of gas. The reduction of gaseous explosion products under certain conditions may be a disadvantage, reducing the effectiveness of Rocksplitter’s impact on the loaded rock mass, which may be a significant limitation in the use of this product. Replacing some of the sodium(V) chlorate(V) with ammonium nitrate(V) (AN) should partly eliminate this disadvantage. In this work, the results of research on selected detonation and explosive parameters of tertiary mixtures of SC - AN - oil are presented. The influence of grain size of AN was also investigated. AN was used granulated and ground. The ability to detonate, velocity of detonation and intensity of air blast waves in the functioning of the contents of individual components has been set.
Jednym z podstawowych parametrów charakteryzujących materiał wybuchowy jest prędkość detonacji, która opisuje, z jaką prędkością wewnątrz ładunku materiału wybuchowego przemieszcza się fala detonacyjna. Parametr ten zależy od szeregu czynników, dlatego też jego wartość może się zmieniać, szczególnie w warunkach kopalń podziemnych. Dzięki nowoczesnym technikom pomiarowym, prędkość detonacji może być oznaczana w warunkach ruchowych zakładu górniczego, tj. podczas detonacji ładunków w otworach strzałowych. W trakcie prowadzenia badań kontrolnych materiałów wybuchowych, z wykorzystaniem sond pomiarowych w postaci rurek koncentrycznych, pojawiło się wiele pytań, związanych z wpływem sposobu ich umieszczania względem ładunku MW na prędkość detonacji. Zgodnie z procedurą badawczą, opracowaną przez producenta aparatury pomiarowej, sondę umieszcza się wew-nątrz ładunku. Jednak po przeprowadzeniu szeregu badań pojawiły się wątpliwości, czy umieszczanie sond pomiarowych wewnątrz ładunków nie wpływa na obniżenie prędkości detonacji materiału wybuchowego, szczególnie przy badaniach MW nabojowanych o stosunkowo niewielkich średnicach. W ramach niniejszego artykułu przedstawiono wyniki badań wpływu wybranych sposobów umieszczenia sondy pomiarowej względem badanego ładunku MW na prędkość detonacji, z wykorzystaniem ciągłego systemu rejestracji MicroTrapTM.
EN
Velocity of detonation is one of the basic parameters characterizing the explosives and describes how fast the detonation wave travels along the charge. This parameter depends on a number of factors. Thus, detonation velocity varies significantly, especially in underground mining conditions. Thanks to modern measurement techniques, velocity of detonation can be determined in-situ, i.e. during firing of explosives in blastholes. During the control tests of explosives with the use of proberods, questions related to impact of their position along the explosive sample on detonation velocity arose. According to the testing procedure de-veloped by the manufacturer of applied measuring system, the probe is inserted axially in the sample of explosives. However, after conducting a number of tests, some doubts emerged, whether the inserting of the probes inside the samples does not contribute to reduction of detonation velocity, especially when testing of small-diameter packaged explos-ives. This paper presents the results of investigations on the impact of selected proberod positions along the explosive sample on detonation velocity using the continuous MicroTrapTM recording system.
Jako jeden z elementów podwyższonego bezpieczeństwa materiału wybuchowego emulsyjnego ładowanego mechanicznie podaje się utratę jego właściwości wybuchowych po upływie pewnego czasu, niestety bez odniesienia się do konkretnych badań. Producent określił ten czas na ok. 48 godzin od momentu jego wytworzenia i załadowania do otworów strzałowych. W normalnych warunkach prowadzenia eksploatacji jest to czas w zupełności wystarczający do bezpiecznego prowadzenia ruchu. Jednak w praktyce mogą pojawić się sytuacje wyjątkowe, niemożliwe do przewidzenia, w wyniku których nie dochodzi do odpalenia załadowanego MW w przewidzianym terminie. Celem pracy było zweryfikowanie danych odnośnie zachowania się stosowanych w kopalniach KGHM materiałów wybuchowych emulsyjnych ładowanych mechanicznie poprzez śledzenie zmian prędkości detonacji w czasie. Przedmiotem badań był MWE typu Emulinit 8L produkowany przez NITROERG S.A. z Bierunia. Rejestrację prowadzono przy wykorzystaniu aparatury MicroTrapTM VOD/Data Recorder, która pozwala na ciągły pomiar prędkości detonacji materiałów wybuchowych.
EN
As one of the elements of enhanced safety of mechanically charged emulsion explosives, the loss of its explosive properties after a certain period of time is given, but without reference to the particular research. The manufacturer described this time for approximately 48 hours from the time of its charging to the blasting holes and sensitizing. Under regular conditions of mining works, this time is absolutely sufficient for safe mining operations. However, in practice there may be some exceptional situations, impossible to predict, that the charged explosive is not fired within the prescribed period of time. The aim of the study was to verify the data regarding the behavior of mechanically loaded emulsion explosives used in KGHM’s mines by tracking the changes of velocity of detonation over time. The subject of the research was Emulinit 8L emulsion explosive manufactured by Nitroerg S.A. from Bieruń. The measurements were provided using MicroTrapTM VOD/Data Recorder, which allows for continuous measurement of velocity of detonation of explosives.
W artykule przedstawiono wyniki badań wpływu zastosowanego środka inicjującego na prędkość detonacji materiału wybuchowego. Przedmiotem badań był materiał wybuchowy emulsyjny luzem Emulinit 8L produkowany przez firmę Nitroerg S.A. z Bierunia. W ramach badań przeanalizowano przebiegi detonacji na całej długości ładunków MW dla wszystkich analizowanych przypadków oraz charakterystykę rozbiegu materiału do prędkości maksymalnej.
EN
This paper presents the results of analysis of the impact of initiation method on the detonation velocity of explosives. The subject of research was Emulinit 8L emulsion explosive manufactured by Nitroerg S.A. from Bieruń. Within the framework of the presented research, detonation characteristics on the entire length of explosive’s samples as well as characteristics of detonation run-up to maximum velocity were analyzed.
Technika strzałowa jest obecnie podstawową metodą urabiania skał zwięzłych w górnictwie. Na skuteczność robót strzałowych wpływa wiele czynników, z których najistotniejszymi wydają się być skład i jakość dostarczanych materiałów wybuchowych, średnica otworu strzałowego czy sposób inicjacji. Prowadzenie badań kontrolnych wpływu tych parametrów na efektywność urabiania mogą przełożyć się na jej poprawę. W ramach niniejszego artykułu przedstawiono możliwości zastosowania wybranego systemu rejestracji prędkości detonacji do weryfikacji parametrów materiałów wybuchowych i środków strzałowych w warunkach ruchowych zakładu górniczego oraz zaprezentowano przykładowe wyniki badań.
EN
Currently, exploitation of the hard rock deposits is achieved through the use of blasting technology. The effectiveness of blasting works is influenced by many factors, the most important of which are the composition and quality of the explosives supplied, the blasthole diameter and the method of initiation. Conducting of the follow-up measurements on the impact of these parameters on the efficiency of the mining works may translate into its improvement. The article describes the technical parameters and possibilities of application of selected VOD recorder for verification of explosives and blasting agents parameters in mining conditions as well as results of field tests.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.